Nederlandse media: niet links, wel wit

“Journalisten zijn onzeker. Ze weten niet wat ze doen en zijn daardoor beïnvloedbaar.” Internetjournalist Francisco van Jole legde graag even uit waarom er geen linkse kranten meer zijn in Nederland. Hij deed dat afgelopen donderdag in Amsterdam tijdens een pr-bijeenkomst van immigrantenomroep MTNL. ‘Er is heel lang heel hard geroepen dat de kranten in Nederland zo links zijn. Journalisten zijn daar zelf in gaan geloven. Nu zijn ze als de dood om iets te zeggen wat zelfs maar links zou kunnen lijken.’

Slecht nieuws voor de vrager uit het publiek, René Danen, tevens voorzitter van antiracisme organisatie Nederland Bekent Kleur. Hij kan zijn organisatie wel opdoeken, racisme bestaat immers niet meer in Nederland. Van Jole is het woord in ieder geval de laatste paar jaar niet meer in de kranten tegengekomen. Janmaat werd beschuldigd van racisme omdat hij zei dat Nederland vol zat. Nu durft geen journalist Geert Wilders te bekritiseren, terwijl die veel radicalere uitspraken doet. Integendeel. ‘De opiniepagina in de Volkskrant is zo’n beetje voor Wilders gereserveerd.’

Hoofdredacteur van Elsevier Arendo Joustra begrijpt het probleem niet. “Als je er zo van overtuigd bent dat er behoefte is aan een linkse krant, waarom richt je er dan niet eentje op? We hebben een vrije markt in Nederland.” Joustra zit aan de rechterkant achter een tafel op het podium van het kleine zaaltje in De Balie. Aan het andere kant zit Van Jole. Tussen hen in een zwijgzame Henk Blanke, adjunct hoofdredacteur van het Dagblad van het Noorden. Het publiek bestaat voornamelijk uit links geëngageerde werknemers van MTNL. Joustra is de enige in de ruimte die een stropdas draagt.

Joustra vindt het raar dat Danen de Elsevier noemt in zijn rijtje van rechtse media. ‘Elsevier was de enige die niet tegen de burqa was.’ Het maakt hem niet uit wat voor kleren immigranten dragen en wat voor taal ze spreken. ‘Als ze maar werken en belasting betalen.’ Elsevier publiceerde kortgeleden een artikel over Nederland Bekent Kleur. Danen wordt daarin in verband gebracht met de Internationale Socialisten. Zelf ontkent hij lid te zijn van de IS, al werkt zijn organisatie wel met hen samen.

Debatleidster Gülsen Alkan ziet geen heil in het oprichten van linkse media om de negatieve mediamaalstroom op het gebied van immigranten een halt toe te roepen. Het zou veel beter zijn als de redacties van bestaande media uit meer allochtonen zouden bestaan. Joustra heet goede allochtone sollicitanten alvast welkom. Er werken nu geen allochtonen in de redactie van de Elsevier omdat er zich geen goede kandidaten hebben aangemeld. ‘De meeste allochtonen willen advocaat worden of zakenman. De rest spreekt niet goed genoeg Nederlands.’

Dan kan hoofdredacteur Bart Römer van MTNL, die de hele bijeenkomst achter in de zaal onrustig op zijn stoel zat te draaien, zich niet meer bedwingen. De Nederlandse media moeten niet wachten tot de allochtonen naar hen toekomen. Ze moeten allochtonen opzoeken, opleiden en aannemen. Joustra voelt zich duidelijk niet aangesproken. Kwalijk kun je het hem niet nemen. Elsevier is behalve een weekblad ook een onderneming. Investeringen moeten wel iets opleveren.

En of dit soort opleidingstrajecten voor allochtonen iets oplevert, is maar zeer de vraag. Ruud Bierman van de raad van bestuur van de Nederlandse Publieke Omroep legt uit dat de publieke omroep vorig jaar is gestart met een master die er op gericht is om meer allochtonen bij de omroepen te laten werken. Tijdens de master lopen de studenten veel stage. Dit jaar zijn zestien studenten afgestudeerd. Slechts één van hun heeft nu een baan bij de publieke omroep. Hij werkt bij de EO.

Na de bijeenkomst wordt er nog even nagepraat onder het genot van een biertje en een Turks brood met humus. Joustra en Bierman kennen elkaar van dertig jaar geleden. Toen werd er bij de publieke omroep ook al gepraat over de witte redacties. De met overheidsgeld gefinancierde omroepen zouden daar toch iets aan moeten kunnen doen? Dertig jaar gepraat heeft tot nu toe weinig opgeleverd. De nieuw opgezette master lijkt ook niet echt te werken.

Volgens Bierman moeten de verhoudingen binnen de redacties veranderen zodat er plaats is voor allochtonen. Het is veelzeggend dat de omroepen de allochtonen die ze zelf hebben opgeleid niet eens aannemen. Blijkbaar is er voor het enige dat Joustra belangrijk vindt in het immigratiedebat, namelijk dat allochtonen werken en belasting betalen, toch datgene nodig waar hij zich liever niet mee bezig houdt, een cultuuromslag. Jammer dat al dertig jaar niemand weet wat zo’n cultuuromslag precies in moet houden.

En dus verandert er niets. Joustra wacht tot de markt hem getalenteerde allochtonen biedt, Bierman richt buiten de bestaande mediaopleidingen om een master op voor allochtonen. Beide oplossingen zijn te radicaal. Waarom zou je niet van de markt kunnen uitgaan, maar die een beetje sturen? Waarom zou je niet binnen de bestaande opleidingen, journalistiek talent van allochtone afkomst stimuleren?

Help allochtonen de wegen te bewandelen die er al zijn, in plaats van wegen aan te leggen die nog niemand kent en waar niemand op zit te wachten. Biedt jongeren een beurs om de gerenommeerde, maar witte master Journalistiek en Media aan de UvA te volgen. Of organiseer een voortraject dat toegespitst is op het toegelaten worden tot die master. Studenten die in Amsterdam afstuderen, komen bijna allemaal goed in de journalistiek terecht. Maak daar gebruik van.

  1. 2

    Ik krijg de indruk dat mensen die in De Balie iets organiseren, niet al te verbaasd moeten zijn als ze niet zoveel weerwoord krijgen. Laatst ook al zo’n kringruk-clubje van mensen die zich ‘de oppositie’ noemden, over de nobele kunst van het oppositie-voeren. En wie waren het dan wel ? D’66, GroenLinks en de SP. Oh, de *linkse* oppositie, bedoelt u ? Er is kennelijk geen hond in wiens botte kners het doordringt dat er mensen en waarheden bestaan buiten de gemeentegrenzen van Amsterdam.

    Dat gezegd zijnde: de Volkskrant en de Vara gids (niet helemaal zonder invloed, dat blaadje) zijn wel degelijk linkse media, en het feit dat ze ook Wilders een platform bieden om zijn inconsequente oprispingen te ventileren, doet daar niets aan af. Kijk ‘es – sommige mensen (ze bestaan, heus) vinden dat Wilders een centrist is. Voor hen bestaat er op dit moment niet zoiets als een ‘rechtse’ partij. En er zijn ook mensen voor wie de SP een middenmoter is. Voor dezen bestaat er niet zoiets als een ‘linkse’ partij of een ‘links’ nieuwsmedium. En die mensen waren waarschijnlijk allemaal aanwezig in De Balie, elkaar aan het bespuiten in een soort mega-bukkakke. Voor de vorm nog even iemand van Elsevier d’r bij, en hop, laat die roede maar stevig door de hand glijden.

    Het heeft allemaal geen moer met de werkelijkheid te maken.

  2. 3

    Ik ben het eens met voorgaande. Volkskrant, links (keuze onderwerpen, toonzetting, invalshoek, journalisten). NRC links (echt!). Diverse regionale bladen, zeer links in de opinie-artikelen. De Pers, links. Metro en Spits een beetje links qua toonzetting en invalshoek (neem vandaag bv. legaliseren van drugs in de Spits). Hoe links hadden de heren navelstaarders het graag gehad, vraag ik me dan af? En tot slot, wat heeft dit in ’s hemelsnaam te maken met allochtonen? Zijn die tegenwoordig per def links? Mogen zij niet pro-vrije markt zijn? Of voor traditionele (christelijke) waarden?

  3. 4

    Zoals altijd mis ik de definitie van ‘links’. Zolang dat niet gebeurt is dit doelloze borrelpraat. Voordat er gediscussieerd wordt, lijkt het mij verstandig om het volgende vast te stellen:

    – Wat is links, wat is rechts en zit hier nog wat tussen?
    – Wie is links/rechts? Is toevallig niet de meerderheid in NL links?
    – Links en rechts betekent vrijwel altijd ‘politiek’. Ik vind dit verschrikkelijk kort door de bocht. Heeft links/rechts misschien niet te maken met de sociale gesteldheid van een groep mensen: opleidingsniveau/intelligentie, sociaal-culturele achtergrond, woon/werkomgeving, enzovoorts?
    – Links/rechts is tijdsgebonden. We hebben een update nodig! Wat was links toen, wat is links nu? Zelfde voor rechts.

    Zonder eens duidelijk te maken waarover we het hebben is deze links/rechts discussie net zo interessant als Astro TV.

  4. 9

    Dus als ik het goed begrijp zal er automatisch meer over racisme worden gesproken, zal Geert Wilders meer kritiek krijgen en zal er positiever over migranten worden gesproken, vanaf het moment dat de redacties een hogere allochtonendichtheid krijgen?
    Wat is dat voor een vreemde discriminatoire suggestie? Alsof alle allochtonen er automatisch dezelfde mening op na houden, alsof de allochtone gemeenschap uniform zou zijn. Moet je eens een arabische marokkaan in de redactie opnemen en over berbers laten schrijven. Of een turk over koerden. Of een moslim over joden. Of…. etc. Of mag kritiek dan wel?

    Typisch dit latente racisme dat je wel vaker bij links zit.

    ps. De man heet overigens Henk BlankeN. Of wat het een flauw racistisch spellingsgrapje?

  5. 10

    Pffft..ik wil een BBC op z’n nederlands alhier.

    btw..op de grote redaktie toestand van media in nederland ( de lange tafel met de pics en dingen van de journalisten) is het zo dat de hoofdredacteur rond de tafel loopt (nrc, azijn en ad) die dan bepaald wat “gezakt” kan worden of niet en veelal bij gevoelige onderwerpen een telefoontje naar “den haag” moet plegen, vanwege.

  6. 11

    @TRS

    “Voor een parlementaire democratie zijn onafhankelijke, kritische en pluriforme media van
    levensbelang.” [1]

    Informatie is macht. Machtsmonopolies leiden tot uitsluiting en onderdrukking. Het gaat er niet om dat de kinderen van (de kinderen van) immigranten alleen over immigranten en racisme schrijven. Het gaat erom dat pakweg 15% van de Nederlanders als groep meebeslissen over wat nieuws is en wat niet en hoe dat nieuws gebracht wordt doordat zij vertegenwoordigd worden door journalisten afkomstig uit die groep.