Musea op straat

Tijdens de grote vakantie bezocht ik Museum Freriks in Winterswijk. Dit streekmuseum heeft een aansprekende collectie met veel aandacht voor het textielverleden van de regio. Eén van de tentoonstellingsruimtes is gewijd aan Piet Mondriaan die zijn jeugd doorbracht in Winterswijk. Het museum is gehuisvest in een mooie herenboerderij omringd door een prachtige heemtuin. Naast het museum bevindt zich een flinke kinderboerderij. Naar dit museum kun je met het hele gezin.

Aan het einde van mijn bezoek raakte ik in het museumwinkeltje aan de praat met de dienstdoende vrijwilligster. Ik prees het museum, maar zij had slecht nieuws. Had ik dan niet gehoord dat dit heerlijke museum over enkele maanden de deuren moet sluiten? Ze vertelde dat de gemeente de grote boerderij niet langer aan het streekmuseum wil verhuren. De villa gaat in de verkoop, het museum moet eruit.

Enkele weken geleden hoorde ik bijna hetzelfde verhaal in Rotterdam. Ik was te gast bij het Nationaal Onderwijsmuseum. Ook daar moeten ze op 1 januari de deuren sluiten. De gemeente wil het monumentale gebouw (de voormalige Gemeentebibliotheek) uit 1918 niet langer aan het museum verhuren. Binnenkort worden alle spullen ingepakt om ruimte te maken voor het Erasmus University College. Het frappante is dat Erasmus Universiteit tegen de sluiting van het Nationaal Onderwijs Museum is. Het museum wordt goed bezocht, meer dan 40.0000 bezoekers per jaar en is een ‘must’ voor iedereen die in het onderwijs werkt.

Net als Museum Freriks heeft het Nationaal Onderwijs Museum dubbel pech: er wordt flink gesnoeid in de subsidie en ze verliezen hun gebouw. Hoe het verder moet met de collectie, dat weten ze nog niet. Er wordt gezocht naar opslagruimte. In Winterswijk hebben ze inmiddels een nieuw concept ontwikkeld. Het museum heeft plannen voor herinneringskoffers, waarmee ze naar bejaardentehuizen en onderwijsinstellingen wil gaan.

In Nederland zitten meer musea in de knel door de bezuinigingen. Het Theatermuseum in Amsterdam en het Scryption in Tilburg zijn al gesloten, het stadsmuseum van Harderwijk dreigt te worden gedegradeerd tot oudheidskamer. Het meldpunt Bezuinigingen geeft een overzicht van de getroffen musea. Voor zover ik weet zijn deze musea (nog) niet de dupe van  huuropzegging, maar flinke kortingen op het budgetten zullen er zeker toe leiden dat ook deze musea de kosten voor huisvesting niet langer op kunnen hoesten. Bijna alle bedreigde musea bevinden zich in bijzondere historische panden. Hoe lang nog? Wie zit er op te azen? En zullen de prachtige gebouwen dan weer een publieke functie krijgen? Of zijn de onderhoudskosten van de monumenten voor de overheden te hoog en zullen de meeste gebouwen uiteindelijk verkocht worden als bedrijfsvastgoed?

Gelukkig is er ook goed nieuws uit museumland, al is er meestal wel een grote MAAR. Het Armando Museum gaat misschien verhuizen naar Amelisweerd, maar er zijn protesten van omwonenden die de grote parkeerdruk vrezen. Voor het Fries Museum in Leeuwarden ziet het er ook goed uit. Er wordt gewerkt aan een spiksplinternieuw museum aan het Zaailand. Het wordt vast prachtig, maar daar is het probleem dat er op nieuwe locatie geen ruimte is gereserveerd voor een depot. Wel is het spijtig dat het prachtige stadspaleis niet langer te bezoeken is: de stijlkamers van het Eysingahuis zijn al ingepakt.

 

  1. 1

    Na zelf jarenlang in een Museum gewerkt te hebben kan ik jullie vertellen dat die bezoekcijfers onderhevig zijn aan vergaande fraude en bedrog.
    Museumjaarkaarthouders mogen namelijk overal gratis naar binnen. En inderdaad deze mensen komen ook regelmatig in een museum.

    Als je echter de bezoekcijfers van alle musea van deze jaarkaarthouders zou optellen, zou de gemiddelde jaarkaarthouder maar liefst 3.5 maal per week een museum bezoeken. Zolas jullie begrijpen, dat kan niet waar zijn.

    Bijna alle musea pochen op deze manier met hoge bezoekcijfers. Het is erg makkelijk om iedere dag gewoon FF 10-50 kaartjes af te scheuren van de gratis MJK toegangskaartesrol. Aangezien het voor jaarkaarthouders gratis is, valt het niet te controleren.

  2. 2

    Verder, het Theaterinstituut in A’dam vond zelf een paar jaar geleden dat hun museumfunctie niet zo nodig meer was. Zij waren, met een nieuwe directie, zo snobbig geworden dat zij zich eigenlijk veel te goed voelden voor zo’n ordinaire publieksfunctie als een museum.

    Veel liever gingen zij, met hoge budgetten, Nederlandstalig theater promoten in verre hippe buitenlanden. Zo hadden zij een permanente vertegenwoordiging in New York, London en nog zo wat plaatsen.
    Dat het buitenlandse publiek behalve van Mini&Maxi en de Ashton Brothers niks begreep van Nederlands Theater, vanwege de taal, werd daarbij wijselijk even vergeten.
    U begrijpt dat vooral ook de directie op zeer regelmatige basis de vinger aan de pols moest houden in die steden.

    De directie heeft toen ook het prachtige pand aan de Prinsengracht verkocht zodat zij andere leuke dingen kon gaan doen met dat geld. De collectie staat al jaren in depot.

    Het is dan ook niet heel erg raar dat er aan de financiering van dit gebeuren een einde gaat komen.

  3. 3

    heb je een bron? En dan bedoel ik een recente? Ik ben zelf zeer nauw betrokken (als bestuurslid) bij een klein maar fijn museum op de Veluwe en weet _zeker_ dat we daar niet frauderen.

    Is niet chique, en op de lange termijn trapt je gemeentebestuur daar namelijk niet in.

  4. 4

    Beschouwt Kyra de verhuizing van het Armando Museum naar Oud-Amelisweerd nou als positief of als negatief? Ik kan er weinig goed nieuws in ontdekken. De Bewoners die zijn georganiseerd in de Buurtschap Amelisweerd Rhijnauwen wonen in een natuurgebied en zijn niet tegen nieuwe ontwikkelingen. Maar ze verkiezen een organische groei boven grootse vergezichten van het Armando Museum Bureau die veel geld kosten. Zie voor de achtergronden:
    http://georgeknightlang.wordpress.com/2011/10/28/verhuizing-armando-museum-naar-oud-amelisweerd-in-10-raadsels/

  5. 5

    Zeg Jo, ik ken de museumwereld en je kletst uit je nek. Museumjaarkaarthouders betalen voor hun jaarkaart, en de stichting museumjaarkaart gebruikt haar inkomsten (incl. subsidie als ik het goed heb) om per museumjaarkaartbezoeker een museum een vergoeding te geven. Die ligt weliswaar onder de prijs van een los museumkaartje, maar dat je met een jaarkaart overal gratis binnenloopt is onzin.

    Voor de Rijksmusea wordt nu een eigen inverdiendrempel vastgesteld van dacht ik 21%. Als je al je bezoekers gratis binnenlaat haal je de norm niet en ben je de hele subsidie kwijt. Omdat die drempel met terugwerkende kracht is ingevoerd dreigt opheffing voor het schitterende Boerhave Museum in Leiden (die volgend jaar overigens de drempel al wel zou halen). Kwestie van Nieuwe Beschaving zeg maar.

  6. 6

    Bij Museum Freriks kun je niet naar binnen op een MK, niet alle musea zijn daarbij aangesloten. Verder zijn er verschillende musea die ik meerdere keren per jaar bezoek. Ik kom zeker zes keer per jaar in de Hermitage, omdat ze daar interessante avondprogramma’s hebben. Als ik in Groningen moet overstappen, dan wip ik daar altijd even het museum in. Ik ga ook regelmatig naar het Singer en Van Gogh.

  7. 8

    Komisch dat er in Oud-Amelisweerd eigenlijk een omgekeerde situatie aan de hand is. Normaal worden musea uit mooie oude gebouwen gezet, en daar is men dan tegen. Zo stelt Kyra het aan de orde, begrijp ik. Maar hier wordt een museum in een mooi oud gebouw gezet – en toch is men er tegen. Amelisweerd wordt al veel langer van allerlei kanten bedreigd. Dat ze daar in een voor-ons-hoeft-er-niets-meer-te-veranderen reflex zijn geschoten kunnen we ze dus niet kwalijk nemen. Dat wil nog niet zeggen dat ze gelijk hebben. En het Armando-museum heeft ook flink pech gehad de afgelopen tijd. Ze zitten nu niet zo gek, maar het museum blijft vrij virtueel. Wie wil er nu niet naar Oud-Amelisweerd verhuizen? Waarom is Armando niet welkom daar? Raadsels, raadsels, raadsels. Ik begrijp er niets van.