Maak van de stem des volks geen fetisj

Hou toch op over mensen die jarenlang genegeerd werden en in Trump eindelijk de kandidaat van hun dromen hebben gevonden. Kijk naar de feiten: Trump heeft een half miljoen stemmen minder getrokken dan Mitt Romney in 2012 deed. Het frame dat Trump won door de sympathie te krijgen van al wie zich eerder uitgesloten voelde, is nergens op gebaseerd.

Trump trok minder stemmen dan Romney. Laat dat terdege tot u doordringen: weinig stemmers liepen warm voor de man.

Dat Trump toch won, heeft een vierledige verklaring. Eén: Hillary Clinton was weinig populair en miste de Begeisterung die Obama eerder zo succesvol opriep. Twee: ze won desondanks de popular vote en kreeg meer stemmen dan Trump, maar het ouderwetse kiesmannenstelsel speelde haar parten. Drie: stringente voter ID laws die kiezers uit minderheidsgroeperingen benadeelden en het jarenlang arglistig herstructureren van kiesdistricten, hebben de Republikeinen op lokaal niveau verzekerd van structureel betere kansen bij willekeurig welke verkiezingen. Vier: de regel dat wie ooit gevangen heeft gezeten zijn stemrecht verliest, benadeelt zwarte kiezers onevenredig – al was het maar omdat zwarte mannen opmerkelijk snel in de gevangenis belanden, terwijl wereldwijde fraude en stuitende witteboordencriminaliteit zelden tot gevangenisstraf leiden.

Hoe dan ook: Trump heeft gewonnen. Nu de straat opgaan en krijten dat hij ‘not my president’ is, is idioot. (Had Hillary gewonnen: hoe boos zou je niet zijn indien Trumpaanhangers met diezelfde leus de straten hadden bestormd?)

Het echte probleem is dat de trias politica in de VS sinds deze verkiezingen finaal kapot is. Uitvoerende, wetgevende en controlerende macht zijn straks allemaal in dezelfde handen: de Republikeinen hebben het Huis van Afgevaardigden, de Senaat, het presidentschap, en – via de benoeming die Trump straks kan doorvoeren omdat de Republikeinen die onder Obama doelbewust maandenlang hebben getraineerd – het Hooggerechtshof. Ook de aanstaande benoeming van nieuwe leden van de Federale Bank vallen Trump toe.

Geen trias politica te bekennen, nergens een scheiding der machten om op terug te vallen – dát is waar we ons de komende jaren ernstige zorgen over moeten maken.

Voor alle checks & balances zijn we teruggeworpen op de vierde pijler der democratie: de pers. Kranten die kritische vragen stellen, journalisten die eigen onderzoek doen, media die geen genoegen nemen met simpele antwoorden en die hinderlijk doorvragen.

Trump heeft al aangekondigd dat hij ‘leugenachtige’ media wil muilkorven, ‘lastige’ media bij persconferenties wil weren, en journalisten wil vervolgen.

Sta dat niet toe. Zorg voor controle: versterk de vierde macht waar je kunt. Neem een steunabonnement op de Washington Post, help onderzoeksjournalisten, geef geld aan de ACLU en de EFF.

En vooral: maak van die stem des volks geen fetisj. Al helemaal niet wanneer de macht hem ten eigen gerieve gebruikt.

Deze column van Karin Spaink verscheen eerder in Het Parool.

  1. 1

    “Trump heeft een half miljoen stemmen minder dan Romney”
    vlg Wikipedia had Romney in 2012 60,933,504 stemmen (47,2% totaal) en Trump in 2016 61,469,976 stemmen (46.72%), Clinton had 62,793,044 stemmen (47.73%). Trump deed in procentuele termen minder goed dan Romeny, had absoluut wel meer stemmen.

    Clinton heeft na Obama in 2012 en 2008 de meeste stemmen ooit gehaald in een presidentiële verkiezing. Opkomst was in 2016 53.6% , in 2012 54.9% en in 2008 58,2%.

  2. 2

    @1: Je moet erg voorzichtig zijn met uitspraken over het absoluut aantal stemmen, aangezien nog niet alle stemmen geteld zijn. Veel van de nog niet getelde stemmen komen uit Californië en Washington, overwegend op de Democraten dus, en dat is de reden dat de voorsprong van Clinton op Trump in absolute stemmen nog steeds oploopt. Uiteindelijk zal Clinton niet heel ver onder het stemmentotaal van Obama zitten.

  3. 3

    @1 Trump heeft een half miljoen stemmen méér dan Romney, wellicht heeft de auteur ze per abuis omgedraaid.

    Verder kan ik mij wel vinden in de analyse. Trump is, ongeacht de opkomst, een weinig populaire man. Zijn presidentschap zal waarschijnlijk een splijtzwam zijn in de Amerikaanse samenleving.

    Deze verdeeldheid berperkt zich echter niet tot de politiek, de media is (of het zelf wilt of niet) óók gepolitiseerd. Wantrouwen heerst alom en de president-elect heeft zich duidelijk uitgesproken tegen de vierde macht, en ziet zijn kiezers zich liever informeren op facebook en twitter.

  4. 4

    Ik word een beetje moe van die grammofoonplaat over die vele stemmen op Hillary; USA heeft geen evenredige vertegenwoordiging in zijn kiesstelsel en everyone’s ok with that. Er zijn geen constitutionele meerderheden voor, om dit te veranderen.
    Bovendien als Trump door het lint gaat, zijn er elke twee jaar verkiezingen van het huis van Afgevaardigden om zijn macht te kanaliseren. Over checks and balances gesproken.

  5. 6

    @2: Ik weet dat de stemmen die nu nog geteld moeten worden vanwege het systeem eigenlijk totaal onbelangrijk zijn en net zo goed niet geteld kunnen worden (hoewel de voorsprong van Clinton, meer dan een procent, trouwens langzaamaan wel grof groot begint te worden), maar waarom doen ze er in Californië eigenlijk meer dan een week over om de stemmen te tellen?

  6. 7

    “Laat dat terdege tot u doordringen: weinig stemmers liepen warm voor de man.” Ruim 60 miljoen Amerikanen stemden voor Trump, dat is net zo veel als de gehele bevolking van Italië, noem dat maar weinig. Zijn democratische overwinning wordt ook door de hele internationale gemeenschap erkend.

    Ieder volk heeft het recht om op een populistische idioot te stemmen, de Amerikanen kozen Trump net als de Grieken Tsipras kozen. Om bijna dezelfde reden overigens, we willen verandering en wie dat ons beloofd krijgt onze stem al zijn zijn ideeën nog zo onhaalbaar en idioot. Zolang die populistische leiders zich aan internationale (mensen)rechten houden, kunnen wij het daar wel niet mee eens zijn, maar zullen die stemmers zelf de gevolgen van hun keuze moeten dragen. Misschien dat ze dan de volgende keer wijzer stemmen.

  7. 8

    Jongens, wij moeten straks nog. Amerika heeft haar lot bezegeld. Maar wat kunnen wij hier doen? Onze media staan er wellicht nog zwakker voor dan de Amerikaanse, aangezien ze bijna geheel functioneren als een soort nu.nl van al een dag oud.

  8. 9

    Ik denk dat het goed is als Karin Spaink eerst eens een paar daagjes rust neemt en dan opnieuw een stukje schrijft. Haar analyse, voor zover er van analyse sprake is, lijkt vooral ingegeven te zijn door emoties dan door een nuchter beschouwende neutrale kijk.

    “Laat dat terdege tot u doordringen: weinig stemmers liepen warm voor de man.” Volgens Spaink. Onzin. Ruim 60 miljoen Amerikanen stemden voor Trump, dat is niet weinig. Dat zijn er bijna evenveel dan op Clinton gestemd hebben.

    En omdat nu ‘toevallig’ ook de Republikeinen de meerderheid in de Senaat en Congres hebben en de meerderheid aan rechters in het hooggerechtshof gaan krijgen wil niet zeggen dat de trias politica opeens verdwenen is. Net alsof het parlement en de rechters mee zullen gaan in alle grillen van Trump. Onzin.

  9. 10

    Ik zou Amerikanen toch willen afraden te vertrouwen dat de pers Trump wel in toom zal houden of kunnen houden. Diezelfde pers heeft tenslotte niet kunnen voorkomen dat Trump verkozen is. Bovendien heeft de Amerikaanse pers (zoals de pers in de meeste landen) de neiging de macht te volgen. Bedenk dat bijna de gehele Amerikaanse pers (inclusief NYT en Washington Post) de 2de Irak oorlog heeft gesteund.

    Ik zie ook niet in waarom demonstraties tegen Trump ‘idioot’ zouden zijn. Het gevaar is juist passiviteit, onverschilligheid en gewenning — wat geld overmaken aan de ACLU en ondertussen verder gaan met je leven alsof er niets aan de hand is.

    Nuttiger lijkt mij het advies van Masha Gessen, “Autocracy: Rules for Survival” (http://www2.nybooks.com/daily/s3/nov/10/trump-election-autocracy-rules-for-survival.html; de NYRB was overigens wel tegen de Irak oorlog). Onder regel 3 legt ze uit waarom er van de pers niet veel te verwachten valt.

  10. 11

    @9:“Net alsof het parlement en de rechters mee zullen gaan in alle grillen van Trump. Onzin.”
    Het is natuurlijk omgekeerd. Trump zal uiteindelijk hoe dan ook mee moeten in de grillen van de conservatieve vleugel van de Republikeinse partij (lol @verandering #7, juist geen verandering, dat is wat de minderheid van de “democratische overwinning” wil), of plaats moeten maken.

    Overigens is de deling van de machten niet pas begin deze maand verdwenen. De VS kennen als sinds hun begin een systeem dat niet democratisch is als het gaat om zowel wetgevende als uitvoerende macht en in de loop van de tijd is de juridische macht ook grotendeels gepolitiseerd (en heeft daarmee dezelfde democratische gebreken geërfd die de andere twee machten kennen). Omdat de politici (door voortschrijdende wetenschap en automatisering) steeds beter gebruik weten te maken van de mogelijkheden om de verkiezingen te manipuleren, groeit het systeem ook steeds schever (Gerrymandering is in de VS echt een tak van wetenschap, waarvoor speciaal computermodellen worden ontwikkeld). Dat heeft in 2000 al een check-and-balance-loze situatie opgeleverd (met toch wel vervelende gevolgen) en sindsdien zijn de Republikeinen alleen maar geradicaliseerd.

  11. 12

    Achter Trump staan de kapitalistische roverbaronnen, die terug willen naar de ‘gilded age’, en die middle America beloven de sociale veranderingen van de jaren zestig terug te rollen, en haar weer terug te brengen naar de traditionele rollenpatronen, toen de man nog de baas was in huis en de zwarten en andere minderheden nog hun plek kenden.

    Bootstrap-mythologie. Alsof het geen periode was van zware armoede voor de meeste werkende Amerikanen, alsof ongebreideld kapitaal niet voor de grote Depressie heeft gezorgd, en juist de dreiging van communisme en sterke vakbonden voor een gelijkmatiger verdeling van de welvaart.

    Affijn, men heeft nu de Wallstreet- en ‘Davos-klasse’ afgeserveerd ten gunste van christelijke theocraten, witte supremacisten en roverkapitalisten die eigenlijk vinden dat de ongewassen massa’s helemaal geen stemrecht zouden moeten hebben.

    Voer voor een dystopische vertelling.

  12. 13

    @9 Zou je ook durven beweren dat veel stemmers warmliepen voor Hillary Clinton? Heeft Fox al uitgebreide rapportages uitgezonden waarin ze op zoek gingen naar waar de motivatie van al die Hillary-stemmers in de grote steden vandaan kwam?

  13. 14

    Fijn dat we hier in NL en ook op dit blog over mensen beschikken, die wat betreft het politieke landschap van die domme amerikaantjes, onmiddellijk en onnavolgbaar de vinger bij de zere plek kunnen leggen. Chapeau en klap maar eens voor jezelf !

  14. 15

    Ik vind je hier toch de plank misslaan, Karin.
    De eerste twee punten die je aandraagt zijn oke, maar daarna…

    Ik erken dat minderheden (die overwegend Democratisch stemmen) tegengewerkt worden, maar ik vind dat excuus niet voldoende: minder dan 60% van de bevolking heeft gestemd en eenzelfde of kleiner deel van de minderheden. Die 40% die niet stemt kan ook gewoon tijdiger zijn met het registreren als kiezer en naar het stembureau lopen, in plaats van thuis te zitten of niet eerder van werk komen. (Ja, maar… juist de wachttijden bij stembureaus in minderheidswijken zijn juist zo lang. Dat is dan de afweging die je als potentiële kiezer maakt: een kwartier/halfuur extra wachten tegen vier jaar een pussygrabbing bigot. Kennelijk interesseert het ze niet?)

    En het vierde punt: je linkt zelf naar een wikipedia-entry erover, waarin staat over de VS dat de staten zelf beslissen onder welke voorwaarden kiezers uitgesloten kunnen worden. En in veel staten is het echt zo erg niet: geen stemrecht in de gevangenis of geen stemrecht na borgtocht/proeftijd. Slechts een aantal staten zijn er erg strikt in.

    Verder is de trias politica niet kapot omdat de Republikeinen het Congres en het Witte Huis hebben (en een kandidaat voor de Supreme Court mogen bemoeien). De machten zijn nog steeds gescheiden zoals ze dat waren. Eerder zijn ook het Congres en het Witte Huis in dezelfde handen geweest, toen was de trias politica ook niet ineens kapot.

    Ik zou het zelfs die minderheden kwalijk willen nemen. 40% van de bevolking heeft niet gestemd. 40%! En dat zijn voor de presidentsverkiezingen. Voor midterm elections (huis van afgevaardigden, senaat), is het opkomstpercentage nog lager. Dan kun je elders wel lezen dat Hillary ‘meer had moeten doen in de zwarte wijken’, maar zolang die 40% niet doorheeft dat ze er zélf belang bij hebben om te stemmen, voor hun eigen toekomst (in plaats van een ‘gunst’ aan de politiek), blijf je dit probleem houden. De 40+% die niet gestemd heeft, is wat mij betreft erger dan die 26,3% die op Trump heeft gestemd.

    @1, @2, @3, Karin Spaink schrijft dit stukje altijd een paar dagen eerder dan het hier gepost wordt. Het kan best zijn dat op het moment van schrijven Trump wél een half miljoen stemmen minder had dan Romney.

    @4

    everyone’s ok with that

    Uhm, nee, niet. Net zozeer als in Nederland iedereen ‘oke’ is met het verbod op hennepteelt. De meerderheid van de bevolking wil dat anders zien, de meerderheid van de volksvertegenwoordiging niet. Voor de rest zijn je reacties vol met antipathie en defaitisme: kan niet, lukt niet, mag niet, heeft geen zin. Trek dan de uiterste conclusie van die antipathie en defaitisme: het maakt niemand uit wat je denkt, en als het wel iemand wat uit zou maken, zou het niks veranderen. Als mens roep ik je dan ook op om of je mond te houden, of iets constructiefs aan te dragen.

  15. 16

    @11: Elk systeem kent natuurlijk zijn gebreken. Maar om te doen alsof er niets van deugd is zwaar overdreven. De republikeinen hebben al een tijdje de meerderheid. De reden is dat de kiezer daar voor heeft gezorgd, de democratie. Het zal denk ik eerst flink kunnen gaan botsten binnen de Republikeinse partij zelf. Vuurwerk. En wie er dan de meeste grillen heeft? ach.

  16. 17

    @13: Eerlijk gezegd begrijp ik niet waar je vragen vandaan komen. Ik zie niet hoe die vragen aansluiten op wat ik geschreven heb. Kan je dat eens uitleggen?

  17. 18

    @15: “Eerder zijn ook het Congres en het Witte Huis in dezelfde handen geweest, toen was de trias politica ook niet ineens kapot”

    Is niet vaak gebeurd. Het blijft vrij uniek dat 1 partij het huis, de senaat en het ambt van president in handen heeft, en dadelijk ook het supreme court.

  18. 19

    @2: Ja er wordt nog steeds geteld: 62,830,751 stemmen heeft Clinton inmiddels: 1,1 procentpunt en ruim 1,3 miljoen stemmen meer dan Trump.

  19. 20

    @17 Je tweede alinea. Blijkbaar ben je het niet eens met @0 en vind je al die aandacht in de media voor de zogenaamde stem des volks wel terecht. Ik vraag me dan af waarom de stem des volks niet net zo goed bij de Clinton-aanhang te vinden is.

  20. 21

    @18
    2008-2010 nog, onder Obama. Obama in het Witte Huis, 257/435 in het Huis Democraten, 57/100 Democratische senatoren.

    2002-2006 Bush, HvA: 292/435; 232/435 Republikein, Senaat: 51/100; 55/100

    1992-1994 Clinton, HvA: 258/435 Democraat; Senaat: 57/100

    1976-1978 Carter, HvA: 291/435 Democraat; Senaat: 61/100

    (verder terug heb ik niet gekeken)

    Het is vaak genoeg gebeurd, maar meestal verliest de partij die in het Witte huis zit halverwege de Senaat of het Huis van Afgevaardigden. Zo zeldzaam is het nou ook weer niet om het Witte Huis, het Huis van Afgevaardigden en de Senaat in dezelfde kleur te hebben. En dat is mijns inziens zeker niet genoeg om te spreken van een trias politica die kapot is.

  21. 22

    Ooit hadden we hier een reaguurder die zich Trias Politica noemde, volgens mij zal hij het glashard ontkennen dat er sprake is van dat de term niet meer geldt voor de VS.

  22. 23

    @20: Ik heb mij helemaal niet uitgelaten over aandacht van de media en of er sprake is van de stem desk volks.
    Ik heb gereageerd op twee punten:
    a. De bewering dat 60 miljoen mensen, ongeveer de helft van de stemmers weinig zou zijn: onzin
    b. dat de trias politica plotseling aan gort zou liggen: ook onzin

    zie hierover ook reacties van anderen hierover.

  23. 24

    @15: “antipathie en defaitisme”

    Als je bovenstaande verwart met het niet meegaan in hysterie vind ik dat prima. Hysterie is meestal het gevolg van een gebrek aan informatie en een overschot aan angst. Groupthink is nooit mijn ding geweest. Fascisme, Mussolini en politiestaat. Je roept maar. En Marine Le Pen doen we er gratis bij. Prima toch ? But not for me.
    Volgende maand ben ik zelf weer in God’s own country op familiebezoek en zal ik verslag uitbrengen van de mars van de zwarthemden op Washington. Deal ? Stay calm and carry on, baby.

  24. 25

    @24 Ik volg op Twitter tal van politiek activisten, van Syrische vluchtelingen tot strevers naar Catalaanse zelfstandigheid en Joodse liberale intellectuelen, en die luiden elk de noodklok over wat er nu gaande is in de VS.

    De een zegt: ‘dit is precies hoe Arabische despoten aan de macht geraken’; de ander zegt: ‘Ik heb in mijn jeugd nog in de oppositie tegen Franco gezeten, en yep, dit is fascisme’; en de derde: ‘Dit is niet het moment om de kalmte te bewaren.’

    Trump heeft helemaal geen knokploegen nodig – nog niet tenminste, maar als het zover komt kan hij rekenen op extreem-rechtse, zwaarbewapende milities.

    De man is een autoritaire, narcistische pestkop die geen enkel moreel kompas heeft of achting voor wet of fatsoen. Bij het minste spoortje kritiek intimideert hij de pers.

    Hij brengt een roedel blanke supremacisten, christelijke theocraten en fascistoïde types mee die staan te popelen om de VS in een dystopie te veranderen waar groot-industriëlen, hedgefonds-managers en investeerders het voor het zeggen hebben op macroniveau, en blanke heteromannen op microniveau – en latino’s, moslims en zwarten de facto tweederangsburgers zijn.

    En die lui hebben nu twee parlementen praktisch aan hun kant, plus de mogelijkheid om de komende jaren opperrechters te benoemen. Dezelfde media die een paar weken terug nog deden alsof Trump buiten de orde stond, praten er nu al over alsof er nog best wat van te maken valt.

    Trumps rariteitenkabinet is zo buiten alle perken, dat commentatoren hopen en bidden dat anti-Irangekkies als Tom Cotton op sleutelposities worden geplaatst. Die worden nu beschreven als ‘normale’ conservatieven.

    Trump zet z’n eigen kinderen op cruciale posities in het overgangskabinet: zelfde wat alle autocraten van Noord-Afrika tot aan voormalige sovjetstaten in Azië doen: ze beschouwen het land als ‘hun’ bedrijf en vertrouwen niemand. Clan-mentaliteit.

    En die lui hebben nu de controle over het gehele veiligheidsapparaat, het leger, justitie. Maar blijf jezelf vooral vertellen dat het allemaal heus mee valt…

  25. 26

    @25:

    Ik volg op Twitter

    Twitter zegt op elk gegeven moment alles. Oftewel niets.

    Als iemand jou een in een discussie meldt dat hij allerlei onbepaalde intellectuelen en deskundigen volgt op Twitter (godbetert!) die in Trump een grote verlosser zien, hoe serieus zou jij dat nemen?

    de ander zegt: ‘Ik heb in mijn jeugd nog in de oppositie tegen Franco gezeten, en yep, dit is fascisme’

    Shows what he knows, Franco was überhaupt geen fascist in eigenlijke zin.

    Niet dat een Franco op de Amerikaanse troon wenselijk in plaats van een ramp zou zijn natuurlijk, maar het zegt wel wat over het niveau van die naamloze autoriteit die jij volgt op Twitter …

    Noem ze dus op zijn minst bij de naam zodat je discussiepartners (en lurkers) zelf kunnen nagaan hoe serieus we die mensen op wier gezag jij nou leunt moeten nemen.

  26. 27

    Oh, P.S.

    En die lui hebben nu de controle over het gehele veiligheidsapparaat, het leger, justitie.

    Je geeft die instituties overigens wel héél weinig krediet en spreekt erover alsof er al een Gleichschaltung heeft plaatsgevonden.

    Nieuwsflits: dat is niet het geval. (Zet Twitter uit en smell the coffee.)

    Bovendien gaat het niet zo makkelijk, zo’n Gleichschaltung. Ik bedoel, zelfs Erdogan komt er nu pas aan toe. En dat is na jaren van regeren en het uithollen van de weerbaarheid van de staat. Tel daarbij op dat je mag aannemen dat VS bovendien een wat robuustere democratie dan Turkije is.

    Oké, toegegeven, Bush en Obama zijn de democratie al 15 jaar aan het uithollen en hebben de uitvoerende macht al veel te veel bevoegdheden gegeven … maar dan nóg is de VS bepaald geen Weimar-achtige republiek die pas net een democratie is geworden.

    Dus zelfs al zou Trump een heuse fascist zijn, zoals het gezaghebbende Twitter zegt, dan nog lijkt me enig vertrouwen in de weerbaarheid van de Amerikaanse democratie wel gepast.

    (10 tegen 1 dat Trump wordt afgezet in 2017 trouwens … )

  27. 28

    Shows what he knows, Franco was überhaupt geen fascist in eigenlijke zin.

    Nou, dat is dan een hele geruststelling

    Het meest kenmerkende van zijn bewind was juist elk gebrek aan doctrine, waardoor hij het kon aanpassen aan de eisen van de tijd.

    Doet dat aan iemand denken? Ook Trump is trouwens een typische caudillo, een ‘sterke man’ die een persoonlijkheidscultus bevordert, roept dat ‘ie het allemaal wel zal fiksen waar instituties stagneren en falen, en die vriendjes en loyale aanhangers gunsten verleent en de staatsmacht misbruikt om vijanden te slopen.

    Voornaamste verschil is dat Trump niet vindt dat het leger superieur is aan burgers, maar dat succesvolle zakenlieden superieur zijn aan ambtenaren, politici en intellectuelen.

    Trump is wat dat aangaat een corporatist: zijn propaganda verkondigt dat industrie en kapitaal de natie zouden moeten dienen zoals de industrie (en het kapitaal) volgens het fascisme idealiter onderhorig zijn aan de partij.

    In werkelijkheid is de staat in Trumpland uiteraard de uitvoerende arm voor de industrie en kapitaal. Behalve voor zakelijke tegenstanders, vermoed ik zo, want die kan hij wel mooi de duimschroeven aandraaien met rechtszaken en processen. Kortom: iedereen moet zich inlikken bij de grote leider en de zakenbelangen van Trump dienen, want anders…

  28. 31

    @26

    Shows what he knows, Franco was überhaupt geen fascist in eigenlijke zin.

    Me dunkt van wel. De Nationaal-Syndicalisten van de Falange waren card carrying Fascisten. En de door Franco opgerichtte vervolg met de Carlisten was compleet met 27-punten doctrine op Fascistisch leest inclusief sieg-heil groet. En de overeenkomst met El Caudillo en Il Duce ontgaat je hopelijk niet.

  29. 32

    Je reactie mist het punt.

    @29 Welk punt? Als liberale oppositieleden tegen Assad zoals Iyad el-Baghdadi, Catalaanse politici die nog in het anti-franconistisch verzet hebben gezeten en liberale joodse intellectuelen als Simon Schama je niet kunnen overtuigen dat de VS op het punt staat af te glijden naar een fascistische schurkenstaat, wie dan wel?

    Ik word een beetje moe om uit te spellen wat ons in het gezicht staart. Overal ter wereld grijpen reactionaire autocraten de macht. Ik hoef toch niet te vertellen hoe dit afloopt, wel?

    “Nationalisme, c’est la guerre”, dat bewijst de Europese geschiedenis wel. En vandaag de dag zijn er nog atoomwapens in het spel.

    Ondertussen wordt er in de VS door beleidsmakers en kandidaten voor kabinetsposities openlijk gespeculeerd over een registratiesysteem voor moslims met een beroep op de interneringskampen voor Japanse Amerikanen in WOII.

    Maar gaat u vooral rustig slapen. Er is geen reden voor alarm…

  30. 33

    @24
    Nee, ik bedoel apathie (sorry, ik schreef antipathie), en toch echt defaitisme. Mij zie je ook niet meegaan in de hysterie, maar ik hoef daarvoor niet: “kan niet, lukt niet” te gebruiken.

    Er zijn geen constitutionele meerderheden voor, om dit te veranderen.

    Kan niet

    Bovendien als Trump door het lint gaat, zijn er elke twee jaar verkiezingen van het huis van Afgevaardigden om zijn macht te kanaliseren. Over checks and balances gesproken.

    Dat is zo’n beetje elke reactie van jou. Windenergie? Kan niet, lukt niet… etcetera.

  31. 34

    @33:

    1. Het staat je vrij om mijn z.g. defaitisme te ontmaskeren. Graag zelfs ! Als jij vindt dat evenredige vertegenwoordiging in Amerika werkelijk een issue is, onderbouw je dat toch gewoon met feiten. Geen enkel probleem. Nu blijf je op een hol vat slaan. Ik wacht het af.

    2. Dat windenergie niet kan, wordt breed gedragen en wordt elke dag bewezen, doordat niet een huis, straat, dorp, stad of land draait op uitsluitend stroom van windenergie. Het kan niet anders zijn, dat er iets mee aan de hand is. Dat is een kwestie van informatie en feiten. Het je opzettelijk niet op de hoogte stellen van die informatie of feiten, geeft je niet meer recht om vast te stellen of iets wel of niet kan. Ik vind het ook geen enkel probleem, dat je nu met onderbouwing en feiten komt, om aan te tonen dat windenergie toch fantastisch is, ondanks het feit dat niet een huis, straat, dorp, stad of land volledig op windenergie draait. Ik zit er misschien wel helemaal naast. Ik wacht het af.

  32. 35

    @30 Ja, leuk en aardig; maar punt is even dat wij met de VS wél van doen hebben, want wij zijn van de VS afhankelijk voor onze bescherming tegen een eventuele inval.

    Met de verkiezing van Trump komt onze Europese veiligheid op het spel te staan, want hij heeft al voor de verkiezingen signalen afgegeven dat NAVO voor hem niet langer heilig is. Bovendien heeft Poetin ‘m geholpen de verkiezingen te winnen, en Trump weet dat (er was namelijk contact tussen het Kremlin en de campagne van Poetin Trump, vgl. met Nixon en het Vietnamese kamp).

    Dus dit gaat ons direct aan, terwijl een vergelijkbare pipo in de Filipijnen of Azerbeidzjan o.i.d. ons vele malen minder kwaad kan berokkenen.

    Daar komt nog bij dat een dictator in een of andere bananenrepubliek in een tweede of derde wereldland onze Westerse superioriteit enkel bevestigt; terwijl een dictator met een racistische en fundamentalistische aanhang in de leidende grootmacht van het vrije Westen die superioriteit gigantisch onderuit haalt. Het is een enorme blamage.

  33. 36

    @35

    er was namelijk contact tussen het Kremlin en de campagne van Poetin

    Je bedoelt vast Trump. Er was trouwens ook contact gevraagd van de Kremlin met Clinton, maar daar is niet op ingegaan.

    Dus dit gaat ons direct aan, terwijl een vergelijkbare pipo in de Filipijnen of Azerbeidzjan o.i.d. ons vele malen minder kwaad kan berokkenen.

    Tsja, dus kun je daar weer lekker stijlloos tegenaan ageren. Ik vind het maar een hypocriete houding.

  34. 37

    @36 Wat is er hypocriet aan dat ik niet wens meegezogen te worden in de implosie van de VS?

    Dat Duterte tienduizenden paupers op de Filipijnen om zeep helpt, dat beïnvloedt het wereldgebeuren niet. Maar dat Trump in de VS een etnonationalistische, christenfundamentalistische kleptocratie op poten zet, dat raakt ons wel, want het is een voorbeeld voor extreem-rechts in heel Europa; verzwakt de Europese en transatlantische samenwerking, en geeft Poetin vrij spel.

    Nog even los van zijn Midden-Oostenpolitiek, die ongetwijfeld nog roekelozer en bruter zal zijn dan die van George W. Bush.

    Dat is dus bloedlink… voor het hele vrije Westen. Iedereen die een beetje Realpolitiek denkt kan dat inzien.

  35. 40

    @29: wel weer vermakelijk dat degenen met de grootste angst voor autoritarisme zich vastklampen aan autoriteiten op…… Twitter!!

    (Terwijl iedereen weet dat deze “autoriteiten” waarschijnlijk de drones van Jack Dorsey zijn)!! :-P

  36. 41

    Sterke leider is ook populistisch. Ze houden van iemand die ongehinderd even de straatjes schoonveegt. Maar dan hebben ze het wel weer over liberale vrijheden.