Lichaamstaal en verbaal onvermogen maakten Vogelaar vleugellam

Was het dat minzame glimlachje, die ogen die steeds een vleug arrogantie reflecteerden? Haar henna-haarspoeling of die knalrode lipstick misschien? Was het dat overdreven gesticuleren, of toch die onnavolgbare redeneertrant? Ik heb er dagen over zitten piekeren. Keek op tv naar de reacties van vele anderen, las de comments in dit blog naar aanleiding van haar vertrek.
Als je al die opinies en impressies bij elkaar veegt dan kom je grosso modo aan bij de slotsom, dat niet zozeer haar beleid als minister van Wonen, Wijken en Integratie tot de val hebben geleid. Maar wél de wijze waarop ze het presenteerde in parlement en pers, zowel in lichaamstaal als ook verbaal.
Dat het daarbij echt niet alleen om de beeldvorming in de media ging, bewijzen de vele aanvaringen die Vogelaar veroorzaakte door haar houding tijdens debatten in de Tweede Kamer. Met als absoluut dieptepunt de kwalificatie ‘knettergek’ uit de mond van Wilders. Wat haar overigens tijdelijk enig extra krediet verschafte bij de rest van de oppositie.
Als er al zoiets bestaat als een X-factor voor een politicus annex landsbestuurder, dan ontbeert deze voormalige vakbondsbestuurder ieder greintje daarvan. Zelfs haar persconferentie, waarin zij haar ontslag toelichtte, was tenenknijperig slecht. Evenals haar optreden in NOVA, waarin Vogelaar zich een slecht verliezer toonde en – opnieuw – een beroerd spreker.

‘Oud-communistisch studenten-vakbondsjargon’

Oud PvdA-goeroe Felix Rottenberg legde afgelopen vrijdag in De Wereld Draait Door de vinger op een van de zeerste plekken: Vogelaar sprak totaal geen begrijpelijk Nederlands: ‘Ik kon haar niet verstaan. Ze sprak een soort oud-communistisch studenten-vakbondsjargon’. Kortom: verbaal onvermogen en bovendien een gebrek aan retorische gaven.
Wat mijzelf in haar optredens in de Kamer en voor de camera steeds opviel, was dat ze hevig manueel gesticulerend steeds een licht verwijtende toon bezigde. Zo van: Dit is toch duidelijk zo, snappen jullie het dan nóg niet! Gelijkhebberig en arrogant, was mijn impressie. En steeds ook het vermoeden, dat haar dossierkennis niet op orde was en dat ze dus wel moést vluchten in onduidelijke, escapistische antwoorden.
Dat er binnen de PvdA zeer verschillend wordt gedacht over de aanpak van het integratiebeleid in de wijken, is bekend. Het werd door Vogelaar aangevoerd als reden dat partijleider Wouter Bos (hardliner en voorstander van een polarisend debat) haar als softliner heeft laten vallen. Zo hoeft ze niet te erkennen dat haar politiek-bestuurlijke optredens, zowel binnen de PvdA als daarbuiten, als volstrekt onvoldoende werden beoordeeld.

  1. 1

    Maar het rare is dat de mensen in de ‘prachtwijken’ die met haar te maken hadden hoog opgeven van haar communicatieve vaardigheden. Duidelijk, weet van aanpakken en een enkele maal zelfs een persoonlijk kaartje bij ziekte. In Nova vond ik Vogelaar ook helder en to the point.

    Daar wil ik niet mee zeggen dat Vogelaar een topminister was, maar ik kan me toch niet aan de indruk onttrekken dat ook een vleugje seksisme meespeelt. Balkenende bijvoorbeeld praat nog stukken wolliger dan Vogelaar. En als ze een man was geweest, dan zou Vogelaars optreden best wel eens ‘zelfverzekerd’ en ‘onafhankelijk’ genoemd kunnen zijn.

  2. 2

    Niet seksisme Martijn..maar gecalculeerd inspelen op de verloren onderbuikstemmen. Tis triest maar bekijk de laatste polls..het werkt potverdrie.

  3. 4

    Die X-factor doet er helemaal niet toe. Er zijn er wel meer die dat ontberen.
    Blijft dus alleen het onderling wantrouwen over.

    Ofwel: het gaat hier wel degelijk om de inhoud. Zoals Martijn hierboven al aangaf: de bewoners die het stempel “krachtwijken” op hun hoofd gestempeld kregen, denken wat genuanceerder over Vogelaar.
    Zie dit artikel (Volkskrant) en ook de verklaring die het LSA uitgaf.

    Het lijkt er toch een beetje op dat Vogelaar wel naar die bewoners luisterde, maar vergat te luisteren naar Balkenende en Bos, die er heel andere opvattingen op na houden betreffende “luisteren naar de samenleving”.

    Vogelaar was niet media-geniek, maar ze is er uit gebonjourd als dissident van het kabinet.

  4. 5

    Wat me al eerder opviel en de afgelopen dagen weer; Vogelaar gebruikt ontzettend vaak en nadrukkelijk het woord ‘ik’, en buigt daarbij haar hoofd/nek in vreemde bochten, alsof het woord uit de diepste krochten van ’t strottenhoofd naar buiten wordt geslingerd.

    Rottenberg had in dwdd nog een goed punt; als Vogelaar praat, slaat ze voortdurend zijwegen in zodat uiteindelijk niemand meer weet waar ze het over heeft. Maar misschien is dat idd een eigenaardigheid van alle politici.

    Dan over seksisme, ik denk niet dat dat geval is. Vergelijk bv media optredens van Ter Horst met Vogelaar, dan is er een verschil in presentatie zichtbaar die niets met seksisme te maken heeft maar met communicatieve vaardigheden en presentatie technieken. Die lepe oogopslag van Vogelaar zou ik ook bij een man als leep interpreteren.

    Het is trouwens opmerkelijk hoe snel politici in jargon gaan spreken. Vogelaars opvolger, van de Laan, sprak op zijn eerste persco al over ‘problemen benoemen’. Jaja.

  5. 6

    Al dat geanalyseer… Het ligt zo simpel. Haar beleid was goed, slim, en sloeg aan bij de meeste van de betrokken wijkbewoners. Ze stond dicht bij die wijkbewoners, sprak hun taal en toonde oprechte belangstelling en betrokkenheid. En dat is iets wat we van de meeste politici in Den Haag bepaald niet kunnen zeggen. In de politieke arena werd ze niet begrepen, omdat ze zich niet kon en wilde vereenzelvigen met het oeverloze en niet-resultaat gerichte gewauwel dat overwegend in Den Haag wordt gebezigd. Dat ze vervolgens virtueel om zeep werd geholpen door het would-be tv-mannetje Rutger van GeenStijl en de horde reageerders daarachter was de bekende druppel. Tuurlijk had Vogelaar die -overigens soms best wel humoristische- paarse microfoonboy even ter plekke moeten afdrogen (“Ga jij even naar de ballenbak?”. of zoiets), maar zo zit Vogelaar niet in elkaar. Hulde voor die houding, ik zou die waaikuif op zijn smoel hebben getimmerd denk ik. Juiste conclusie dus, Bianconero.

  6. 10

    Wie is men?

    Misschien moet je voor de duidelijkheid even aangeven wie welke beslissing heeft genomen in deze kwestie.

    Om nog wel een klein beetje op je onduidelijke praatje in te gaan: Heeft het feit dat het met het hele kabinet misschien niet zo goed is gegaan volgens de rekenkamer überhaupt iets te maken met deze beslissing?

    Dan: Kan je op basis van de “resultaten” van haar beleid tot nu uberhaupt een oordeel vellen over het succes dan wel falen van haar optreden?

  7. 14

    @ peter
    Met andere woorden: het doet er niet wat voor een cijfers de rekenkamer heeft uitgebracht want de beslissing is gemaakt door de partijtop van de PvdA.

    En zelfs al zou je nog iets meer inhoudelijks willen zeggen over of die beslissing al dan niet terecht is, dan zou je nog niets kunnen afleiden uit die cijfertjes van de rekenkamer want wat is nou “resultaat” na twee jaar?

  8. 15

    @13 plofkip: geen idee. Weet jij de politieke signatuur van elke ambtenaar?

    Mijn reactie in #9, waar je over doorvroeg, wees op de bevindingen van de Rekenkamer, die wordt gezien als controleur van, onder andere, het kabinetsbeleid.
    Mijn stelling is dat Vogelaar niet de enige is die tekort is geschoten (volgens de Rekenkamer dan), maar wel de enige die daarom wordt weggestuurd.

  9. 17

    @14: En ja, het is een PvdA besluit, gebaseerd, zegt men, op haar tekort schietende beleid. Cramer, ook geen media-licht, mag blijven, ook al is haar ministerie ook “afgerekend” door de Rekenkamer.

  10. 18

    @21? Je leeft in een ander tijdsframe?

    Ik vond die dame een vedergewicht in een zwaargewicht gevecht, ze moest..maar dan wel via de 2e kamer en Niet via een achterdeurpolpotspelonk van een van de partijen. De grote loser, voor mij, is bos, mijn stem is lost.

    Ik zal met m’n rode potlood, na eeuwen, een ander plekje moeten zoeken.

  11. 20

    @8: waar ik me op baseer? Heel simpel: ik woon in zo’n prachtwijk. Sinds zij hier enkele malen is geweest is de sfeer hier met sprongen vooruit gegaan en staan leuke dingen op stapel. Daarom. Dat noem ik dan maar in mijn non-politiek geredeneer “resultaat”. Of niet soms?

  12. 22

    Volgens mij is het beleid van de minister vooral het beleid van haar ministerie en is – misschien helaas – de belangrijkste taak van de minister om dat beleid te verdedigen tegenover de media, de tweede kamer en allerlei andere kritische zeurpieten met kulargumenten. Alle sterke kanten van Vogelaar zaten elders. Vooral in haar communicatie naar de burger en haar inhoudelijke betrokkenheid. Dat is allemaal leuk en aardig, sympathiek, vriendelijk en weet ik veel wat, maar dat zijn nou net de sterke punten die een minister op zich niet nodig heeft, daar heeft ze haar ambtenaren voor. Een minister moet gewoon in alle, en vooral in de moeilijke, situaties goed kunnen lullen en vooral niet te inhoudelijk betrokken raken. Wat mij betreft is Vogelaar dan ook terecht gediskalificeerd.

  13. 23

    Dit, dat? Het is gewoon een cocktail van meerdere orzaken. Vogelaar was prima geweest als contactpersoon voor een wijk, niet als minister.

  14. 24

    @18: Precies! Daar komt dan nog bij dat Bos blijkbaar op zijn eentje, zonder de leden te raadplegen kan beslissen dat de PvdA voortaan de polarisatiekant op gaat en de polderlijn van Vogelaar en de zeker bij de achterban ontzettend populaire Job Cohen verlaat.

  15. 25

    @ Martijn

    De “polarisatiekant” is wel een beetje een overdreven term, toch?

    Het is natuurlijk leuk om op deze manier verschillende perspectieven te framen en te labellen. Maar naast het poldermodel is er nog een boel meer dan zuiver het “polarisatie model”.

    Of wil je gewoon graag een beetje een “(..)not with us – is against us” benadering?
    Polariserend hoor, nounou…

  16. 26

    @22: “Volgens mij is het beleid van de minister vooral het beleid van haar ministerie”
    “daar heeft ze haar ambtenaren voor”

    Welk ministerie, welke ambtenaren?

  17. 27

    @25: Bos heeft zelf in De Volkskrant geroepen dat hij meer polarisatie wil. Zo kom ik aan die term.

    Hij heeft in ieder geval woord gehouden, want hij is nu lekker polariserend bezig. ;)

  18. 29

    De mensen in de kr/pr/w/verachtwijken gaven helemaal niet op van wat dan ook. Verslaggevers maakten slechts een praatje met een handjevol mensen die op geen enkele manier representatief waren voor die wijken en die zich meestal ook niet interesseerden voor politiek.

    Vrouwelijk ministers moeten maar eens gaan beseffen dat zij vooral om politiek correcte redenen in een kabinet worden gevraagd. Niet vanwege hun kwaliteiten – die had Vogelaar niet – maar omdat ze de rol van vrouw moeten spelen. Vogelaar was teveel trol om vrouw te kunnen zijn en moest dus weg. Alternatief Van der Laan heeft dit probleem niet en is dus welkom.

  19. 30

    Hoeveel van dit soort, als gevolg van de emancipatie, omhooggevallen bakstenen hebben we nu inmiddels al niet gehad? Niet alleen in de politiek maar ook elders in de samenleving. Hoeveel schade hebben ze inmiddels al niet aangericht?
    Wordt het niet eens tijd om bij het benoemen van iemand in een hoge functie weer eens te gaan letten op iemands opleiding en capaciteiten in plaats van als welke vlag op welke strontschuit iemand dient?