Levert de VVD straks wel de premier?

Mark Rutte (Foto: Wikimedia Commons/Nick van Ormondt)

Wat voor coalitie het ook wordt straks, de VVD zit met een interessant probleem: in een coalitieregering worden de belangrijke posten vaak verdeeld onder de grootste deelnemende partijen, waarbij de premier uiteraard de belangrijkste post bekleed. Deze post wordt bijna traditioneel aan de grootste partij gegund, in dit geval de VVD dus. Maar tijdens de campagne lag de nadruk stevig op de economie, waardoor de VVD ook zeer duidelijk kandidaat is om de post van Financiën op te vullen.

Het probleem is dat het twintig jaar geleden was toen er voor het laatst een premier en minister van Financiën van dezelfde partij werden benoemd. Dat was in het tweepartijenkabinet Lubbers II, waarin het CDA twee keer zo groot was als de VVD.

De vraag is of een drie- of vierpartijenkabinet dit ook toelaat, zeker gezien de relatieve grootte van de verschillende partijen. Het lijkt er dan ook op dat de VVD kan kiezen. Of de partij levert de premier, of de minister van Financiën.

Waarvoor zal de partij kiezen?

  1. 2

    Lubbers II was inderdaad de laatste keer dat financiën en premier bij dezelfde partij zaten, maar dat was geen uitzonderingsgeval, als we nog verder teruggaan: in de 3 voorgaande kabinetten (Den Uyl, Van Agt I, Van Agt II en Lubbers I) was althans bij aantreden óók de minister van financiën van dezelfde partij.

    Daarnaast is er sprake van samenvoegen van departementen, en een samengevoegd departement is natuurlijk ‘zwaarder’. Financiën lijkt dit lot te ontlopen, het blijft dus even zwaar, en wordt relatief lichter.

    Toch denk ik dat financiën dit keer niet bij de VVD terecht zal komen. De VVD zal ook graag economische zaken willen, en het is traditie dat de sociaal-economische driehoek (financiën, economische zaken en sociale zaken) verdeeld wordt.Daarbij gevoegd dat het CDA in Jan-Kees de Jager een goede kandidaat heeft, denk ik dat economische zaken VVD, financiën CDA een logischere verdeling van de buit vormt.

  2. 4

    VVD zal de staatssecretaris van Financien willen leveren, die traditiegetrouw over de belastingen gaat. Ze zullen echt niet de premierbonus inleveren voor een ministerspost, hoe belangrijk ook.