Let’s Wob!

De overheid is verantwoording schuldig aan de burger. Vanuit die gedachte is Sargasso begonnen met actief inzetten van de Wob: de Wet openbaarheid van bestuur. Een wet die de gemiddelde burger niet zal kennen, maar die de toegang tot overheidsdocumenten regelt.

Basisregel van de Wob is: ‘Alles is openbaar, tenzij’. In de praktijk is het adagium onder de verantwoordelijke ambtenaren echter vaak: “Niets is openbaar, tenzij we openbaarmaking echt niet kunnen verhinderen”.

‘Wobben’ is een vooral onder journalisten veel gebezigde term voor het gebruik van de Wob. Een ‘Wobje’ is een verzoek tot informatie met een beroep op de Wob.

Sargasso gaat dus Wobben. Met dat doel ben ik aangetrokken. Mijn naam is Sjors van Beek, ik ben 49 jaar en inmiddels 21 jaar actief in de schrijvende journalistiek. Ik heb gewerkt bij diverse kranten en tijdschriften en ben sinds dit jaar werkzaam als zelfstandig onderzoeksjournalist.

Voor Sargasso ga ik Wob-verzoeken indienen, nieuwsverhalen maken uit de aldus verkregen informatie, en bloggen over de haken en ogen op de Wob-weg. Want Wobben is straatvechten: het geringste foutje zal door de ‘tegenstander’ worden uitgebuit. De gevraagde informatie wordt dan niet verstrekt en een verzoek mag maar één keer worden ingediend.

Bij de Wob-werkzaamheden doen we graag een beroep op de lezers. Kent u zaken die nader onderzoek waard zijn? Heeft u tips over kwesties die eens verder belicht dienen te worden? Dat kunnen grote zaken zijn van het kaliber JSF, bouwfraude of Bijlmerramp, maar ook kleinere, lokale affaires hebben onze interesse. Moet er een deksel van de put in de lokale politiek? Zijn er wethouders of ambtenaren die buiten hun boekje gaan? Of heeft u nog andere ideeën over onderwerpen die een Wobje waard zijn? Mail het ons! We zullen er naar kijken en het onderwerp, indien mogelijk oppakken.

Hoe concreter de tip, hoe groter de kans dat we er mee aan de slag gaan. Namen, instanties, data: hoe preciezer de informatie die we binnenkrijgen, hoe meer kans op Wob-succes. Mail ons op wob at sargasso.nl

  1. 4

    Zou wel eens willen weten hoe het kan dat sommige gemeenten voor tientallen miljoenen nieuwe gemeente huizen kunnen laten neerzetten terwijl je zou denken dat door de automatisering er minder ambtenaren nodig zijn.

    Hoe verhoudt zich dus de relatie aantal ambtenaren vs. aantal inwoners en hoe heeft dat aantal zich ontwikkeld over de jaren, en hoeveel vierkante meter werkruimte hebben gemeentes gemiddeld voor iedere ambtenaar in cde boeken staan?

    Ik durf te wedden dat hier grote verschillen in zijn en vraag me af of de financiele positie van gemeentes gerelateerd is aan hun onroerend goed portfolio, en of hier al dan niet winst of verlies op wordt gemaakt.

  2. 5

    MuzyQ in Amsterdam-Oost. Ik zal nooit vergeten dan er een paar jaar geleden een brief in mijn brievenbus lag; het was een enquête van het Stadsdeel naar de behoefte aan een brug over de Ringdijk. De kosten voor die brug werden op 30.000 euro geraamd en het Stadsdeel vond dat veel geld. Ze wilden eerst weten of er voldoende animo voor de brug was.

    Nu, een paar jaar later, is er geen brug. Wel een mooi gebouw: het MuzyQ gebouw. Het stadsdeel stond er garant voor,
    eerst voor €7 mio, toen €12 en nu €20 mio. Niemand weet hoe het kan, wie het gedaan heeft of wie er verantwoordelijk is.

    Kijk, dat die brug er niet is is jammer, maar de verantwoordelijken moeten hangen. Ik ben het zat dat mensen frauderen en er mee wegkomen.

  3. 6

    Veel gemeentes (voorbeeld: Nijmegen) zamelen plastic gescheiden in. Dat schijnt bij lange na niet zo efficient, effectief, goedkoop of milieuvriendelijk te zijn als achteraf machinaal scheiden. Veelal was dat al lang bekend op het moment dat plastic scheiden werd ingevoerd. U mag van mij wel eens Wobben hoe dat zo gekomen is.

    http://nos.nl/artikel/134042-limburg-wil-niet-scheiden.html

    Dit alles overigens nog los van de vraag of plasticrecycling uberhaupt duurzamer is dan het te verbranden.

  4. 7

    @Sjors:

    Mooi initiatief. Ben benieuwd naar wat er uit komt.
    Ik heb wel een vraag over het volgende. Je schrijft:

    “Want Wobben is straatvechten: het geringste foutje zal door de ‘tegenstander’ worden uitgebuit. De gevraagde informatie wordt dan niet verstrekt en een verzoek mag maar één keer worden ingediend.”

    Over wat voor soort foutjes gaat het dan en waarom zou een verzoek maar 1 keer mogen worden ingediend? Ik heb de WOB er eens op nageslagen en kan niets vinden wat wijst in die richting.

  5. 8

    Interessant voorbeeld, want je weet precies hoe dit gaat. De ene afdeling vindt wel dat er iets voorgelegd moet worden aan “de burger”, maar de andere afdeling niet.
    Hoe zou je zoiets echter kunnen WOBben?
    WOB je dan naar “het beleid ten aanzien van voorlegging projecten aan burgers”? Bestaat zo’n beleid dan?
    Of WOB je juist op “waarom is project MuzyQ niet voorgelegd aan de burger”?

  6. 9

    Zie art. 4:6 Awb (Algemene wet bestuursrecht) waar de Wob in juridische zin onder valt. Strekking: als na een afwijzende beschikking een nieuwe aanvraag wordt gedaan, moet de aanvrager nieuwe feiten of omstandigheden stellen. Een andere partij kan de aanvraag wel alsnog doen.

    Het soort foutjes die leiden tot afwijzing of niet-ontvankelijkheid kunnen legio zijn. Op enkele daarvan kom ik in een volgende artikel op terug. Maar alvast een voorbeeld: bij een verzoek dat vraagt om meerdere documenten kan het gebeuren dat documenten in etappes worden verstrekt. Elke deelverstrekking is een apart besluit waarvoor de termijn van bezwaar gaat lopen. Wachten tot alles binnen is en dan pas in bezwaar gaan leidt tot niet-ontvankelijkheid voor wat betreft de eerste delen van het besluit.

  7. 10

    Aanleg nieuwe ichthusschool in a’dam west (osdorp)

    Na jaren (20) lange procedures door de strot gedrukt.

    bevooroordeelde gemeente ambtenaren,
    Lokale (stadsdeel) verkiezing partijen, die na beloften na de uiteindelijke stemming opeens 180 graden van standpunt wijzigen……(was gelijk de laatste keer PVDA voor mij)

  8. 11

    Ok, bedankt voor je antwoord. Ik begrijp het. Maar als de Awb van toepassing is en je krijgt een afwijzende beschikking op je verzoek, dan kun je toch in bezwaar en/of beroep gaan als je ervan overtuigd bent dat de gegevens die je vraagt openbaar dienen te zijn? Dan hoef je geen nieuwe aanvraag te doen, lijkt mij. Maar ik zeg er maar bij dat ik geen Awb-expert ben.

    In ieder geval interessant om te weten hoe je het bestuursrecht wel of niet kunt toepassen op WOB-verzoeken.