Ladelichters

Vanaf heden zal Felix Rottenberg zijn zaterdag-column die in het papieren Parool verschijnt iedere zondag op Sargasso publiceren. Deze column was niet eerder volledig op het internet te lezen. In verband met de introductie van Rottenberg op Sargasso verschijnt zijn laatste column per uitzondering voor één keer doordeweeks. Daarna kunt u zijn columns iedere zondag hier lezen op Sargasso. De Sargasso redactie heet Felix van harte welkom.

Het filiaal van Albert Heijn in de Rijnstraat doet zaterdag rond het middaguur aan het reclamespotje denken dat de firma Heijn momenteel via de Ster vertoont. We zien daarin een pittige moeder met haar jonge dochters op het parkeerterrein in ferme pas naar een AH toelopen. Ze vertelt dat ze vroeger álle boodschappen bij AH deed, maar dat daar de klad in is gekomen. Ondertussen lopen ze een verlaten AH binnen. Dan barst gejuich los en komen de vakkenvullers en kassières tevoorschijn en wordt weer een prijsverlaging aangekondigd. Ik boycot Albert Heijn al zeven jaar. Af en toe wandel ik naar binnen voor een korte inspectie, om te kijken of de paniek al op de werkvloer heeft toegeslagen. De klanten in de Rijnstraat weten inmiddels ook dat de Turkse winkel zeventig meter verderop veel beter is. Het is daar zaterdag veel drukker dan bij AH. De groentenhal is een lust voor het oog, verse kruiden per bosje, de helft goedkoper dan het plukje verdord gras dat AH in de aanbieding heeft. In de slagerij verkoopt slager Hassan malse biefstuk van de haas die twintig procent goedkoper is dan bij AH.

Het zijn nog steeds ladelichters, de AH-mannen. Nu Edah in de verkoop is gegaan en ongetwijfeld door AH zal worden ingelijfd, zal de prijzenoorlog verdampen. Maar die wordt als marketingstrategie voortgezet. Schandelijk, tien jaar is feestgevierd bij Ahold omdat het bedrijf zichzelf wijsmaakte dat het wereldspeler zou worden in de mondiale voedselverkoopketen. Overal werden de prijzen opgestuwd, ook in Nederland, en de consumenten pikten het. In 1994 bezocht ik een zogenaamde voorbeeldwinkel van AH in Zaandam. Cees van der Hoeven, de president van Ahold, was er ook. Op tien meter afstand heb ik hem een half uur geobserveerd. Hij was een Groningse corpsbal, stijf van trots, arrogant tegen het winkelpersoneel. Zo’n man die erop staat naast de Majesteit te zitten als zij een cultureel centrum opent. Toen Bregtje van der Haak hem in 2000 voor de VPRO-tv volgde, zag de kijker hem als een Napoleon de aandeelhouders van Ahold toespreken. De winkels van AH deden hem na. Ik begon mijn koopboycot en riep vrienden, kennissen en buren op hetzelfde te doen. Van der Hoeven vluchtte in 2003 als een dief in de nacht naar Lech, omdat Ahold vrijwel failliet was. Ik trakteerde op beschuit met muisjes. De rechtszaak tegen de Ahold-top volgde ik met grote belangstelling. Ik wilde alles weten. Via een kennis van een kennis hoorde ik soms details uit het kamp van de gevallen AH-top over de gemoedstoestand van Van der Hoeven en Michiel Meurs, het financiële brein achter het debacle. Het drama weerhield Van der Hoeven er niet van listige adviseurschappen te accepteren; vriendjes uit zijn ‘netwerkjes’ betrokken hem als souffleur bij Telfort. Dat leverde hem vorig jaar bij de verkoop van Telfort een aardig fooitje op, twintig miljoen euro.

Dezelfde Van der Hoeven hield een paar weken geleden als een aangeslagen, kwetsbaar mens zijn repliek in de rechtszaal. Hij acteerde briljant; er was hard gewerkt aan zijn performance, aan zijn walgelijke tekst. De arme man, zijn vrouw Anita, zijn kinderen, zij waren al gestraft, zei hij met emotionele stem. Hij haperde even en vervolgde: de media hadden genadeloos geoordeeld.Tja, dat hoort bij het ondernemerschap. Ondernemen is risico nemen en dus, als het misgaat, alle verantwoordelijkheid dragen. Fouten benoemen, om te voorkomen dat andere corpsballen dezelfde missers maken. Als de vrienden van Van der Hoeven in de Nederlandse bankwereld niet te hulp waren gesneld, was het pensioenfonds van AH kapotgegaan. Van der Hoeven en Meurs hoefden tot twee weken geleden hun advocaatkosten – ten minste een 360.000 euro per persoon – niet zelf te betalen. Dat deed Ahold, zoals ooit contractueel was vastgelegd. Deze Ahold-mannen zijn geen ondernemers, maar functionarissen, die hun winst nemen, maar niet hun verlies. Ze dronken achter gesloten deuren champagne toen de rechter hun geen kwellende cel- of taakstraf had opgelegd. Ik hoop van harte dat ze, nu ze niettemin beroep hebben aangetekend, alsnog zullen merken dat ze geen recht hebben op genade!

Felix Rottenberg
Columnist Het Parool en associate-redacteur VPRO Tegenlicht.

  1. 2

    Witte boordencriminaliteit bestraft het juridische complex (rechters/OM/advocatuur) veel zachter dan andere vormen van criminaliteit. Bij andere vormen van criminaliteit komen de daders niet uit dezelfde etnische-, culturele- en sociaal-economische laag als het juristenvolk en krijgen derhalve zwaardere straffen.
    De Zaanse Boeve horen een tijdje achter tralies.

  2. 4

    Faillisementsfraude schade € 300 tot 400 miljoen
    50 rechercheurs

    Bijstandsfraude € 12 tot 25 miljoen
    1200 rechercheurs

    Give or take a million…

  3. 5

    @RennieB: Maar die faillisementsfraude schade gaat niet direct ten koste van de schatkist. Daar moet nog een berekening overheen (welk deel in NL, 1,25% belasting) Ander bedrag.

    Los even van andere aspecten natuurlijk.

  4. 6

    Op het moment dat dit soort lieden rekenschap af moeten leggen en boeten, spreken we over revolutie. Die zal nog wel even uit blijven.

  5. 7

    Ohw is dat zo? Het GAK loopt miljoenen mis. Is toch ook de schatkist?

    Leveranciers leveren spullen maar krijgen niet betaalt. Loopt de schatkist ook BTW mis.

    Maatschappelijke kosten dan. Dekt de lading behoorlijk.
    Was trouwens een reactie op de uitspraak van Troebel.

    Witte boordencriminaliteit bestraft het juridische complex (rechters/OM/advocatuur) veel zachter dan andere vormen van criminaliteit. Bij andere vormen van criminaliteit komen de daders niet uit dezelfde etnische-, culturele- en sociaal-economische laag als het juristenvolk en krijgen derhalve zwaardere straffen.
    De Zaanse Boeve horen een tijdje achter tralies.

  6. 9

    Interessant verhaal. Maar het is geschreven op zo’n manier, dat het wel lijkt alsof Rottenberg niets goeds in Van der Hoeven wil zien. Waarom zijn die adviseurschappen ‘listig’? Moet Van der Hoeven zijn fouten ronduit, publiekelijk en naakt aan de schandpaal toegeven ofzo, voordat hij een volgende stap in het werkende leven maakt? Of een stempel van goedkeuring van Rottenberg? Mij lijkt er niks mis mee dat zo’n kerel ergens terugkeert, brandmerken is nergens voor nodig.

  7. 11

    Smeren en feteren. De darkroom van geld en macht.
    En wanneer iemand het licht aan doet, gooien we het gewoon weer uit. Er is toch niemand die ons wat maken zal.

  8. 13

    Stonehead: iemand die als ondernemer fouten maakt en daarvoor vertikt de verantwoordelijkheid te nemen hoort inderdaad niet in een lekker lucratief baantje terug te keren, alleen omdat ‘ie de juiste contacten heeft. Van der Hoeven vond zichzelf alleen maar reuze zielig, terwijl hij willens en wetens de boel geflest heeft voor zijn eigen glorie. Dat hij tijdens de rechtszaak doodleuk de schuld in de schoenen van Michiel Meurs schoof, zegt veel over de morele integriteit van de man.

  9. 14

    Eric: je zit op de goede weg maar ik wil nog wel even aanvullen. Van der hoeven is een arrogante zak die achter de tralies thuishoort. Mooi weer spelen van andermans centen en een narcistisch gedrag wat ongekend is.
    Wat ik de grootste onbenullige uitspraak vond die ik gehoord heb in deze zaak was dat de straf niet zo hoog uitviel omdat het niet om eigen gewin ging. Aan me hoela.
    Nederland mag zich een voorbeeld noemen als het om klasse justitie gaat. Felix Rottenberg zou wat mij betreft forser mogen uithalen naar dat soort karikaturen als van der Hoeven. Grotere lafbekken dan van de Hoeven kun je in Nederland niet vinden. Maar ja we hebben gezien hoe het “old boys” circuit werkt.

  10. 17

    “Als de vrienden van Van der Hoeven in de Nederlandse bankwereld niet te hulp waren gesneld, was het pensioenfonds van AH kapotgegaan.”

    Kijk, toch nog iets goed gedaan. Blijkbaar werkt dat korpsballen cultuurtje wel…

  11. 18

    Prima move van zowel redactie als Felix! Krijten en van acquit zou ik zeggen!:
    De door voedselverkoopketens opgelegde druk om gewenste marges te behalen is dermate groot dat b.v. kippen- of varkens min of meer tot ”groei-of-ik-schiet” veroordeeld worden. De klant wil ”goedkoop en: snel-een-beetje-graag”, de super ”trekt” kip, ei of varken zo logistiek verantwoord mogelijk als het ware door die keten heen. Gevolg: Kwaliteit van veel producten is ronduit abominabel. Het is tevens niet fijn boer of varken te zijn.

    Persoonlijk denk ik dat het NEE van Frankrijk en Nederland geen goed heeft gedaan aan het (uiteindelijk) realiseren van een gespreide, of meer op lokale afzet gerichte, kwalitatieve landbouw- en veeteelt,..in de gehéle keten producent – klant.

    Overtuigend spreker en overtuigd Europeaan als hij is kan hij e.e.a. misschien nader duiden. Een potje bomen met gepeupel kan best verhelderend werken. We zijn tenslotte allemaal niet méér dan het product van het eeuwige gehannes tussen een lul en een kutje,.. dacht ik zo.

  12. 19

    Deze Ahold-mannen zijn geen ondernemers, maar functionarissen, die hun winst nemen, maar niet hun verlies.

    Dit verraadt een nogal romantisch beeld van de ondernemer bij Rottenberg (wellicht zelfs een te romantisch mensbeeld?). Een ondernemer wordt gestraft als zijn zaak ten onder gaat, en de realiteit is dat AH vooralsnog minder gevoelig is voor politiek aandoende boycotoproepen dan voor relatief prijsbewuste en gemakzuchtige Nederlandse winkelgangers.

    En waarom zou Van der Hoeven zijn netwerk opeens niet meer aanboren na het schandaal? Dat Van der Hoeven’s vrindjes het AH-pensioenfonds hebben gered, wordt hem kwalijk genomen, terwijl zo’n netwerk volgens mij juist een belangrijke reden is om zo’n functionaris zoveel te betalen. En de AH-werknemers zullen er blij mee zijn geweest. Uiteraard was het pensioenfonds in gevaar (mede?) door de fout van Van der Hoeven, maar die periode waarin de aandeelhouder expansiedrift zo ongezond beloonde, heeft in vele ondernemers/functionarissen een werkwijze losgemaakt die een zo hoog mogelijke cijfermatige groei moest voorspiegelen.

    Alle terechte verwijten die te maken zijn, worden bezoedeld door de hetzerige tegenstanders die, soms schijnbaar primair gedreven door afgunst, hiervan een symboolzaak willen maken. Rottenberg’s antipathie is blijkens dit stuk begonnen als een persoonlijke op basis van eerste indrukken. Het stuk maakt nieuwsgierig naar een diepergravende analyse nu Rottenberg de hele rechtszaak zo goed gevolgd heeft.

    Ikzelf vond dit stukje uit het openingspleidooi van Justitie wel fascinerend. Het illustreert dat Van der Hoeven de realiteit van de zakenwereld gescheiden ziet van de regeltjes die daaromheen “verzonnen” worden:

    Met enig dedain wordt er gesproken over de interne staffunctionarissen. Smit, die als senior vice president van de afdeling internal audit toch een spilfiguur in de organisatie zou moeten zijn, wordt op de zitting afgeserveerd door Van der Hoeven als iemand die zeurt op de verkeerde momenten. En Van Tielraden verklaart (G/16-05) het volgende over de situatie nadat hij Van der Hoeven met de overige sideletters confronteert: ‘Daarop werd het gesprek zeer onaangenaam omdat Van der Hoeven heel denigrerend deed over ons juristjes, wij zouden niet weten wat integriteit was en dat hij in een heel ander wereld leefde waarin hij moest zorgen voor 450.000 mensen’. Ook hier refereert verdachte er dus weer aan dat hij nu eenmaal in een andere werkelijkheid leeft waar kennelijk geen of andere regels gelden;

    NB Onwillekeurig dringt de vergelijking met die andere zonnekoning, Bram Peper, zich op. De uitwerking/bestrijding daarvan laat ik graag aan een van de hooggewaardeerde reaguurders over.

  13. 22

    Ik denk dat Van der Hoeven zich ‘het lazerus’ schrok, toen Felix besloot de hoofdstedelijke vestiging van Appie te boycotten … :)

  14. 24

    “Ondernemen is risico nemen en dus, als het misgaat, alle verantwoordelijkheid dragen. Fouten benoemen, om te voorkomen dat andere corpsballen dezelfde missers maken.” Wat heeft fraude, oplichting en valsheid in geschrifte te maken met ondernemen/risico en fouten te maken? Felix valt Cees aan op volkomen legitieme gedragingen (geld verdienen en jezelf verdedigen in een rechtzaal, lid zijn van een corpsballenvereniging) en doen zijn misdaden af als bedrijfsrisico!?
    En dat eerste stuk, dat de malse biefstuk goedkoper is bij de Turk, waar gaat dat nou weer over. Of ik niet genoeg folders thuiskrijg, boring. Heb een keer een reportage gezien met/van felix over hoe het universiteiten landschap omgevormd moet worden. Schrijf daar eens een leuk stukje over!

  15. 25

    Niks ten nadele van DP Mescaline (ironisch?),… maar Rottenberg lijkt me toch écht van een ander niveau. En zonder interactie is posten onder eigen naam inderdaad larie Larie.

  16. 26

    Ach Tuur,…tis, zo soms, best wel eens interessant zo’n penetrant naar fascisme riekende, patagonische zakkenvuller als van der Hoeven tot op het bot te ontleden.

  17. 29

    @Yevgeny Over Felix en DP, ik voel niet na wat je bedoelt. Alsof er kwaliteitslinks is en boerenkoollinks ?

    Sargasso miste nog een Hans-knuppel-in-de-zak op links want DP is weg. Felix komt er nu in en hij nam mee: een hele zware zak voorspelbaarheid. Dat is toch wel duidelijk in dit stukje.

    De broodnodige rechtsbuiten heeft ook een portie onredelijkheid in zijn binnenzak. Voor zo’n columnist zou Sargasso kunnen denken aan een Cees van der Hoeven, een direkteur van Essent, een Ludo van Halsteren (NUON) e.d. Die posten dan van tijd tot tijd over hun business en krijgen allerlei harde feedback. Mooi toch ? Volgens mij moet dat kunnen werken.

  18. 30

    Heb gelezen dat het promoveren van cfo tot ceo (van bonenteller tot baas) problemen creëert: de cfo maakt de structuur zo dat de hij als ceo oncontroleerbaar is. Ook schijnt het een slecht teken te zijn als de ceo een nieuwe, veel jongere vrouw krijgt/opdoet.
    En als Van der Hoeven van de bijstand leefde had Sikbock wel heldere maatregelen op voorraad gehad om hem te resocialiseren.

  19. 34

    Heerlijke winkel(s) Felix, doe er ook graag mn boodschappen(dwz; kanme de; AH, cq Beethovenstr en Utrechtsestr, niet veroorloven) . maar wat nu als ik ff google? :-o ps. ik heb er nog nooit gesolliciteerd naar een baan. en ben ook geen corpsbal

  20. 35

    Ik zie overigens graag t.z.t. op niet mis verstane wijze berichten tegemoet van praktijken van ándere ”verkoopketens” als b.v. UPC, Eneco, maar ook woningcorporaties, digitale internet- en telefoonaanbieders of gemiddelde Zorgverzekeraars! Dúsdanig dat je meewarig utopisch terugverlangt naar een soort Communistische Heilstaat.

    Социальный и Сильный!

  21. 36

    Om de interpretatie van Mark op mijn manier uit te werken:

    Zowel Rottenberg, Peper wanen zich God in het diepst van hun gedachten..

    Rottenberg laat hier m.i. duidelijk blijken dat hij zijn persoonlijke, ppolitieke en morele (niet zuivere) interpretaties laat prevaleren boven het onafhankelijke oordeel van de wetgever en een driekoppige rechtbank..

    een “has been politicus”, die denkt wel even op de stoel van de wetgever en de rechter te kunnen gaan zitten..opgeblazen ego ten top

  22. 38

    @Sikbock Opgeblazen… of in het diepst ? Wat is het nou ?

    De Godwaan is vooral door hun premature exit uit hoge bomen geweest. En dus veel ongeleide energie van het oude stramien. Er is overeenkomst met die belager van GJ Heijn.

    Blimey.

  23. 39

    @Sikbock

    Die Cees van der Hoeven is toch wel degelijk veroordeeld, of heb ik nu wat gemist?

    PS je bent toch niet de Duitse overwinning gevierd he?

  24. 40

    @Sikbock: Ik bedoelde de overeenkomst tussen VdHoeven en Peper. Overigens reaguurt u nogal op de man. En dat een columnistenmening niet mag indruisen tegen een politiek of rechterlijk oordeel, lijkt me een stelling die u nuchter niet wilt verdedigen. Ook is Rottenberg meer dan ex-politicus. Op het hoofdstedelijke AT5 heeft Felix lange tijd zeer prikkelend rondetafelgesprekken geleid.

  25. 41

    @ Mark: zijn mening mag wat mij betreft zeker indruisen tegen een rechtelijk oordeel..

    Wat ik in mijn eerdere (wat moeizame) postje probeerde te formuleren is dat het clicheematige zelfverklaarde morele gelijk van Rottenberg me tegen de borst stuit..

    (ik heb niks met v/d hoeven btw)