Laat het bloed maar vloeien, mijn jonge kunstbroeders

Op zondag 26 juni en maandag 27 juni as. organiseren enkele getormenteerde kunstminners ‘een massale nachtelijke tocht van Rotterdam naar Den Haag. Met de Mars der Beschaving willen zij hun ongenoegen tonen over het ondoordachte kabinetsbeleid.’ Dat is in beginsel sympathiek. Maar Halbe Zijlstra komt niet achter mijn artistieke voordeur, als u het niet erg vindt. Subsidie faciliteert, zorgt voor ontplooiing en professionalisering van talent en inspiratie, maar ook mét subsidie herken ik benauwde keurslijven. Waar blijft die jeugdige oerschreeuw om kunst te moeten maken?

Als wij als kunstminners met z’n allen vinden dat onze culturele bloeiende tuin vaak besproeid moet worden ter meerdere glorie van de kunst, waarom zie ik dan altijd dezelfde vlezige hoofden in literaire katernen, toebehorend aan paljassen die in morsige colberts eveneens paraderen op het jaarlijkse Boekenbal? (Ik kan ondanks mijn recente publicatie overigens een uitnodiging vergeten en moet doorgaans aan de bedelstaf bij de schoonmaker van de Stadsschouwburg, maar een rits BN’ers met boeken over melaatsen en dode echtgenoten wordt van harte welkom geheten). Waarom zie ik altijd dezelfde huilebalken op de Parade, dezelfde fijnbesnaarde acteurs bij talkshows, hoor ik altijd dezelfde hese stemmen, opborrelend uit alcoholkelen bij kunstprogramma’s op de radio, en waarom lees ik bijna altijd dezelfde recensies van popmuziek? Hoe divers maken wij de culturele sector nu werkelijk zelf?

Onlangs nog fulmineerde Pinkpopbaas Jan Smeets tegen dit kabinet vanwege de bezuinigingen – maar als er één toonzaal is van conservatisme en behoudzucht, dan is het Pinkpop wel. Journalisten, recensenten, publiek: we vinden het vreselijk wat de culturele sector wordt aangedaan door Halbe Zijlstra, maar van enige vooruitgang kan je ons ook niet betichten. De luide stem van de adolescentenwoede, hoe vaak krijgt die de ruimte? De jeugdige oerschreeuw, het móeten maken, ook als zelfs de kunstfondsen het niet zien zitten?

Dat betekent niet dat ik het niet zo erg vind, de ‘kaalslag’ in de cultuursector. Er moet altijd meer geld bij. Er ontstaat immers devaluatie als je kunst aan de markt overlaat; de lulretoriek van het ‘zelf kunnen bedruipen’ is weerzinwekkend; elk talent heeft ontwikkeling nodig, en dat kost geld en tijd en genereert weinig omzet. In marketingtheorieën is de waarde van een merk (als je een kunstenaar in dit geval als merk zou beschouwen) ook niet louter gebaseerd op de waarde uitgedrukt in geld.

Prima dat we als kunstenaars onze stem verheffen, maar laat het dan ook een les zijn. Schrijver Herman Brusselmans zei ooit: kunst gedijt beter op een moeras dan op een rozenbed. Laat het bloed maar vloeien, mijn jonge kunstbroeders. Happenings in parkeerhallen, guerilla theatervoorstellingen in het tuincentrum, discussieavonden in winkelcentra, opruiende, summier aangekondigde concerten in subtropische zwemparadijzen. Allemaal gemaakt door jongelingen, vrij van babyboom-melancholie en ontdaan van afgunst. Misschien gebeurt er nog eens wat. Zonder subsidie.

  1. 2

    Laat het bloed maar vloeien, mijn jonge kunstbroeders

    Jezus wat een jaren-dertig-Duitsland-nazi-retoriek weer. En dit keer meen ik het – denk je wel na voordat je zoiets schrijft ?

    Je verwordt tot datgene waar je je tegen afzet, blijkbaar.

  2. 5

    Zijn de 65+ers die naar theater, musea en klassieke muziek gaan armlastig? Of zijn ze over het algemeen hoogopgeleid en niet onbemiddeld? En hoeveel korting ontvangt deze groep per jaar? Ik zou graag 65+ voordeel afgeschaft zien. Dit is miz korting voor een groep die het echt prima kan betalen.

  3. 6

    Ik geloof dat dit kabinet juist TEGEN vernieuwing van de kunst is. Die willen vooral Rembrandt en het concertgebouworkest en verder nix.

  4. 7

    Schrijvers, schilders, tekenaars, beeldhouwers – voor mijn part stelt men hun toelage in vraag – daar kan over gediscussieerd worden, die hebben niet veel meer nodig dan een beginnend webdesigner of copywriter.
    Al mag er best een starttoelage blijven – het gaat ‘m toch over zo erg erg weinig geld.
    Maar daar gaat het niet om. Toneel, ballet, opera, film – dat kost wel geld, eenvoudigweg door het karakter van het medium. Enerzijds heb je gewoon een enorme hoeveelheid manuren en materie nodig om een voorstelling te maken, anderzijds is het na die voorstelling ook voorbij.
    De eerstgenoemde categorie verkoopt iets tastbaars, en daar reken ik ook tekst bij.

    En dan is er nog dat grote boze buitenland waar Navelland met toch zo veel argwaan blijft naar kijken… De verpulvering van de sector wekt verstomming in het buitenland, geloof me.
    Dan wordt hjet je al snel duidelijk dat dit, wat een Staatssectretaris van Ticketverkoop aanricht, helemààl niet gaat over kunst. Het gaat hem over het overnemen van een normale enigszins vooruitstrevende overlegstaat door een illusie van een introspecte, uitgezuiverde, geüniformiseerde en opgeschoonde natie die enkel voor rijker worden rijken dient.

    Ik mag hopen dat daar het protest over zal gaan.

  5. 8

    Kunst lijkt wel wat op religie. Het leeft van een surplus in de maatschappij. Wat het precies is, is onzichtbaar, bijna een zaak van geloof. Mensen die in kunst geloven zijn beschaafd, zij die niet in kunst geloven barbaren. Beiden pretenderen antwoorden en reflectie te bieden op de zin van het leven.

    Kunst is vooral voor hogeropgeleiden iets om tot toe te treden. Ik denk dat precies dat punt de echte diehard tegenstanders zo woedend maakt. Ze zien echt niet wat er bijzonder is aan al die rare fratsen. Maar wel dat er (in hun ogen)veel geld heen gaat. Geld waar ze voor moeten werken. Nog weer een parallel met religie / kloosterleven.

    Bovenstaande is bedoeld als vrije denk oefening. Pin me er niet op vast.

  6. 9

    Een protestoptocht Mars der beschaving noemen bevestigt dit beeld nog weer eens. De kunst zelf is niets meer en minder dan de hele legitimatie. Daarom wordt ook zo tenen kromend slecht of helemaal niet uitgelegd waarom kunst wel moet blijven of er niet op bezuinigd mag worden.

  7. 11

    Wellicht. De schilders van voor de industriële revolutie maakten statusproducten. De schilders (internationale toko’s) van nu voor Russische magnaten.
    Het is een kwestie van smaak en vervreemding.

    Maar dat zoveel mensen vandaag een podiumkunst moeten kunnen zien: als iemand het daar niet mee eens is moet hijzij dat maar eens hardop durven zeggen.

  8. 12

    @Crachat; Ik ben zelf een tijdlang betrokken geweest bij een experimentele theatergroep in een grote stad in Nederland. Die werd op gegeven – pak ‘m beet twee jaar geleden – moment bij een stichting ondergebracht die het wel even aan de man zou gaan brengen in het ghetto, zal ik maar zeggen. Moest wel wat laag-drempeliger allemaal, maar dan – niets zou een grootschalige acceptatie door Henk, Ingrid, Achmed en Fatima meer in de weg staan. En nee, dat kon niet anders. Je zuigt toch aan de staats-tiet ? Nou dan.

    Of: zo dacht het PvdA-smaldeel van de gemeenteraad erover.

    Het einde van het liedje was natuurlijk dat er naar zoiets helemaal niemand komt kijken.

  9. 13

    Wat dit kabinet m.i. gaat doen is stapsgewijs het amerikaanse systeem invoeren. En daar valt wel wat voor te zeggen, denk ik. Met kunst kun je dat makkelijker doen dan met scholing of zorg :o) Why so serious?

  10. 15

    Kunst is vooral voor hogeropgeleiden iets om tot toe te treden. Ik denk dat precies dat punt de echte diehard tegenstanders zo woedend maakt. Ze zien echt niet wat er bijzonder is aan al die rare fratsen. Maar wel dat er (in hun ogen)veel geld heen gaat. Geld waar ze voor moeten werken.

    Hmmm… die diehard tegenstanders maken ook veel gebruik van allerlei publieke voorzieningen. Zeker bij de PVV zijn het geen self-made men. De regering kiest ervoor sommigen te steunen (de gemiddelde Nederlander) en anderen niet (afwijkenden). Volgens mij is het niet veel moeilijker dan dat. Alleen snappen de kunstenaars het nog niet zo goed dat de regering echt niet wakker ligt van hun verontwaardiging.

  11. 16

    Mars der Beschaving? Laat me niet lachen zeg wat een zelfingenomen tenenkrommende onzin. Ik heb zelf nog nooit een cent subsidie gevraagd of gekregen en toch maak ik kunst (omdat ik kunstacademie heb gedaan misschien?). Als al de subsidies voor de mee-eters wordt ingetrokken dan vind ik dat prima. Goed artikel.

  12. 17

    Inderdaad is er veel waar een mens slaap van krijgt: het leger van deskundigen op TV, de standaard bezettingen van incrowd happenings. Maar “toch maak ik kunst” (16). Tja…
    Soms moet kunst ook worden gemaakt, als er geen hond komt kijken, want een vitale cultuur heeft avant garde nodig.
    Maar ik ben ook niet zo onder de indruk van het gekraai: of het einde van de beschaving komt wordt niet bepaald door meedogenloze staatssecretarissen.

  13. 20

    Kunst is de mens die de natuur probeert te evenaren en uit frustratie allerlei andere mogelijkheden ontdekt. Kunst is noodzaak. En subsidie is weer iets heel anders.
    Share.

  14. 22

    Ik ben overigens voorstander van subsidie voor kunst. Ik erger me alleen enorm aan de manier hoe de kunstensector zich verdedigt. Die schreeuw om cultuur TV show met Freek de Jonge was echt niet om aan te zien. En puur gericht op de eigen achterban.

  15. 24

    all in all is het bijzonder oninteressant om te horen hoe men al dan niet het eens is met de manier waarop een artistieke sector zich roert.

    Dat is een subjectieve waardering.

    Het gaat over een shitfooi van amper 900 miljoen waar men dan nog eens 200 miljoen wil afdoen.
    Waarom? Omdat het zo goed staat bij roeptoeterts.
    En zoals dat gaat in Populistan: waat er ingaat bij roeptoeters met stemrecht is per definitie in orde.

    eigenlijk is Nederland een vuvuzelastaat geworden.

  16. 27

    Dan beschouw je dus die overblijvende 700 miljoen ook maar een shitfooi, Crachat. Laat ze het maar niet horen. Ze hebben namelijk alles nodig voor ‘Griekenland’.

  17. 30

    Ik ben het trouwens wel eens met de auteur van dit stuk. Gebruik deze bezuiniging en de ridiculisering van kunst door bv Geen Stijl om een nieuwe richting in te slaan. Een van positieve actie. Tijd om de (post) romantiek diarree van de afgelopen 10 jaar achter ons te laten.

  18. 33

    Accepteren dat je concert kaartje een paar euro duurder worden, zodat er minder bezuinigd hoeft te worden op gezondheidszorg of een andere belangrijke post, dat noem ik pas beschaving. Gewoon in je eigen vrij tijd je schilderij op zolder maken en op haar vejaardag aan je tante geven of i.p.v. er je handje voor op te houden, dat is beschaving.

    Vindt je intussen iemand die je er zoveel voor wil betalen, dat je je eigen broek mee op kan houden is het ook prima, maar anders heb je gewoon pech gehad. Duizenden jongetje’s dromen van een carriere als profvoetballer, 99.9% hebben geen talent genoeg en kiezen uiteindelijk een ander beroep, dat die ene nu toevallig kunstenaar wil worden i.p.v. voetballer zou geen zak uit mogen maken. Dat wil niet zeggen dat er geen lol beleeft wordt aan amateur voetbal of amateur kunst, integendeel.

    Voor de financiering van kunst zou dus precies hetzelfde moeten gelden als voor elke andere willekeurige sporter of ondernemer, geen vraag geen geld. Pech maar verder niets aan de hand.

  19. 34

    Nee, garanties zijn er niet smercure. Subsidie leidt in ieder geval tot een zeer gevarieerd en uiteenlopend aanbod van allerlei uitingen die voor een breed publiek zeer toegankelijk wordt gemaakt. Jullie denken in termen als Meer en Beter en Kost dat?, hier: Kosten, De Markt, Uurprijs…verpest, zegt KJ ergens anders…

    Kleinburgermansgeest. De denkbeeldige lijn tussen de verbeelding en de realiteit niet kunnen slechten. Als vieze ouwe mannetjes die op een bankje in Gemert sterke zeemansverhalen uitwisselen terwijl ze nooit geen zee gezien hebben. Althans, omdat ze in Portugal 1 x mee zijn geweest met een sardineboot. ”Je zag niks alleen maar zee tot zover we konden kijken”. Kotsen ook natuurlijk en ’t hadden net zo goed makrelen kunnen zijn…geen idee wat zich allemaal onder water bevindt…

    En om die ene parel te vinden zal je eerst 1000 x moeten duiken…

  20. 35

    @AntonB; Het jammere van jouw argument is dat het wel heel goed klinkt, maar dat er werkelijk honderden miljoenen per jaar in dat hele voetbal verdwijnen. Van gesubsidieerde amateurclubs tot de uitzendrechten via de PO.

  21. 37

    @Yevgeny; O man probeer andere mensen toch eens niet zand in de ogen te strooien door verdichtsels te debiteren!

    Subsidie leidt in ieder geval tot een zeer gevarieerd en uiteenlopend aanbod van allerlei uitingen die voor een breed publiek zeer toegankelijk wordt gemaakt.

    Nee, dat doet het niet. Subsidie leidt tot kelders vol met WIK-kunstuitleenkunst die niemand wil lenen. Subsidie leidt tot Youp van ’t Hek en Andre Rieu en Marco Borsato.

  22. 38

    KJ

    BKR- regeling heb ik aan den lijve moge ondervinden (volgevreten hoge ministerieambtenaar met dédain: “vervaardigd door lui langharig stuk uitvreter” Nou en: die gangen van de ministeries volgehangen met de meest afgrijselijke depressieve zooi (an sich daardoor ook wel weer prikkelend) Gaat het niet om, peanuts….die belanden anders in psychiatrie/ gevangenis of op straat. Ik beperk mij tot de foto van Piet met als onderschrift: “Premier Rutte betaalt straatmuzikant uit eigen zak”.
    Eigen broek ophalen: een nobel streven van de VVD…

    Dezelfde VVD:

    http://www.depers.nl/binnenland/573857/VVD-wil-af-van-straatmuziek.html

    I rest my kees.

    En zij vernachelden uw leven…

  23. 39

    Straatmuzikanten die in Haarlem willen spelen moeten eerst auditie doen bij de gemeente voordat zij een vergunning krijgen. Burgemeester Bernt Schneiders (PvdA) en cultuurwethouder Chris van Velzen (VVD) willen zelf in de jury gaan zitten om de muzikaliteit van de muzikanten te toetsen.

    ..of auditie doen voor de geldschieters (Patricia Paay in de jury)

    http://www.theaterinstituut.nl/Theater-Instituut-Nederland/Sector/Toekomst-theaterbestel/Inspiratie/Essay-over-het-Amerikaanse-model

    In heel de Arabische wereld schreeuwde men om Democratie & Verlichting…

    In het westen ondertussen…Holland’s got talent

  24. 40

    Kan de dingen niet vatten in deze..

    Je werkt en krijg/verdiend geld om je schoorsteen te laten roken. Een kunstenaar (.) wil de schoorsteen laten roken voor het hout verzameld is?

    Begrijp ik niet. Je maakt.doet wat en als daar geen belangstelling voor is doe je ook wat anders…simpel.

  25. 41

    larie

    Voor elk zichzelf welvarend noemend én beschaafd respecterend land zou dit geen enkel beletsel mogen zijn…een paar rotcenten die bankenspeculatiebonustax.

    Noem het anders Albanië.

  26. 42

    Overspoeld te (mogen) worden door de meest af-grij-se-lij-ke vormen van toneel/ schilder/ zang/ dans en muziek..poppenspelers die hun vinger in het verkeerde gaatje steken. Die struikelend en zichtbaar lijdend door het leven strompelen…

    En dan met veel subsidie ook van de staat rechtstrreks uit de zak van U daar stomme achterlijke belastingbetalert.

    …in 1 woord Heerlijk, pluk ze.