Kurkuma: Wondermiddel of wortel?

ANALYSE - Is kurkuma het wondermiddel dat gewoon in je keukenkastje staat? Steven Raaijmakers neemt dit potentiele wondermiddel aan de hand van een wetenschappelijke overzichtstudie onder de loep.

Wondermiddel in de kruidenkast

Het zou zo maar kunnen dat je een waar wondermiddel in de keukenkast hebt staat. Zo blijkt uit de vele berichten over kurkuma op verschillende gezondheidswebsites. We lezen op WantToKnow.nl dat de geelwortel kan helpen bij sommige vormen van kanker, diabetes, depressies, leverziekten, reuma, en overgewicht. Healthwatch meldt dat kurkuma “ongeveer 100 keer minder giftig is dan chemotherapie” en effectiever is “bij de bestrijding van kankerstamcellen”. Op thetruthaboutcancer.com lezen we dat het de groei van kankercellen stopt. Kanker lijkt tot dusver de meest genoemde toepassing te zijn van de geelwortel, maar mens-en-gezondheid.infonu.nl weet ons te melden dat ook Alzheimer tot de toepassingen behoort. Maar dit soort berichtgeving is niet alleen te vinden op websites met meer alternatief gedachtegoed. Ook de Volkskrant doet een duit in het mandje in een interview met oncoloog Casper van Eijck. De arts bejubelt de fantastische anti-tumor effecten van kurkuma en claimt dat het beter werkt bij alvleesklierkanker dan chemo-therapie.

PAINS in the ASSay

Waar komt deze hosanna-stemming nu eigenlijk vandaan? Het stofje uit de geelwortel waaraan al deze eigenschappen worden toegedicht is de molecuul curcumine. Wanneer er getest wordt op medicinale werking van stofjes leveren proeven met curcumine vaak positieve resultaten op. Dat zorgt natuurlijk voor enthousiaste reacties bij de onderzoekers die naarstig op zoek zijn naar nieuwe medicijnen. Wat nu blijkt, uit een overzichtsstudie in het Journal of Medicinal Chemistry, is dat dit allemaal verspilde moeite en tijd zou kunnen zijn (om maar niet te spreken van al het geld). Hoe kan dit nou gebeuren? Dat heeft iets te maken met de eigenaardige chemische eigenschappen van de molecuul. Curcumine schijnt één van de PAINS (pan-assay interference compounds) te zijn. Dit is een groep van moleculen die de reputatie hebben dat zij medicijnproeven nogal eens in de war gooien. Curcumine zal het in een medicijnproef doen laten lijken alsof het een medicinale werking heeft, terwijl dit eigenlijk niet zo is. Het zorgt dus voor vals-positieven. In het plaatje hieronder zie je nog meer van dit soort PAINS in the ASSay die tot valse hoop kunnen leiden. Tot dusver heeft geen enkele dubbel-blinde studie met curcumine een positief resultaat opgeleverd.

Plantaardig panacea

Maar waarom vallen we eigenlijk zo gemakkelijk voor de belofte van een plantaardig panacea? Als eerste willen we natuurlijk simpele oplossingen voor complexe en moeilijke problemen. Maar daarnaast menen veel mensen dat natuurlijke middelen beter zijn dan synthetische middelen. Naast dat dit argument geen hout snijdt, zijn er vele middelen die we alleen in synthetische vorm kennen die een zeer natuurlijke origine hebben. Zo werd het bekende aspirientje gewonnen uit wilgenbast. Het is dus zeker nuttig om naar de natuur te kijken om inspiratie op te doen voor nieuwe geneesmiddelen. Al is het daarna prima om het gesynthetiseerde middel te nemen in plaats van op een stuk bast te gaan sabbelen.

  1. 1

    Verder is kurkuma ook nog goed om je lichaam te ontgiften, helpt het de vetverbranding te stimuleren, werkt als antidepressiva en is bloeddrukverlagend. Baat het niet dan schaadt het niet.

  2. 2

    100 keer minder giftig? Als je even in ogenschouw neemt hoe effing giftig chemo is, dan bedenk je je misschien toch nog even voordat je dat busje van de Silvo in je mond leeggiet.

  3. 7

    Volgens mij heeft @0 dit stuk eerst even goed gelezen: https://kloptdatwel.nl/2016/12/01/kurkuma-volgens-de-doctoren-heger-visser-en-van-eijck/

    Op zich niets mis mee (er is wel iets aan toegevoegd), maar noem het dan even.

    Overigens als je wanttoknow, healthwatch, thetruthaboutcancer etc. gezondheidswebsites noemt, kun je de website van de nederlandse slagervereniging ook een vegetariërswebsite noemen. Het zijn zwaar door commerciële partijen gesponsorde kwakzalverswebsites.

  4. 10

    “De uitspraken van Van Eijck zijn bevreemdend omdat het menselijk lichaam curcumine niet goed opneemt: het wordt na opname uit de darm snel afgebroken. De stof blijft daardoor in de bloedspiegel relatief laag.”

    En zo’n ‘Eijkel’ gaat dan nog valse hoop aan Joop Braakhekke geven die op zijn beurt weer iedereen dol op kurkuma maakt en daarnaast de overheid vervloekt omdat die kurkuma links laten liggen.

    http://www.kwakzalverij.nl/nieuws/kurkuma-is-een-hype-en-werkt-niet-tegen-alvleesklierkanker/

  5. 12

    “Zo werd het bekende aspirientje gewonnen uit wilgenbast. […]. Al is het daarna prima om het gesynthetiseerde middel te nemen in plaats van op een stuk bast te gaan sabbelen.”
    Prima voor de weinigen onder ons die géén bloedend maagvlies krijgen van het innemen van synthetische aspririne. Het merendeel van de stervelingen kan beter tegen het oorspronkelijke, natuurlijk middel dan tegen de nagemaakte vorm. Bizar dat ik dit argument hier nog niet ben tegengekomen.

  6. 13

    @12:

    Prima voor de weinigen onder ons die géén bloedend maagvlies krijgen van het innemen van synthetische aspririne.

    Voor de weinigen onder ons? De meeste mensen hebben helemaal geen enkele last van aspirine bij normaal gebruik (matig & incidenteel, niet i.c.m. alcohol of andere medicijnen).

    Sowieso is paracetamol tegenwoordig de eerste keuze als je een pijnstiller zoekt, want dat geeft zelfs nog minder problemen.

    Het merendeel van de stervelingen kan beter tegen het oorspronkelijke, natuurlijk middel dan tegen de nagemaakte vorm.

    Van een natuurlijk middel weet je maar nooit wat er allemaal precies in zit en in welke hoeveelheden. Prima als je met je eigen gezondheid wil gokken, maar zeg het er a.u.b. wel altijd even bij als je een middel aan anderen aanraadt.