Kunst op Zondag | Parlementaire kunst

De NOS probeerde alvast een vuurtje te stoken onder de nieuwe kunstcommissie van de Tweede Kamer. Alexander Pechold wordt de voorzitter en de NOS hoopt dat Thierry Baudet zitting in de commissie krijgt en Pechtold het leven zuur gaat maken. De commisie moet nieuwe kunstwerken uitzoeken die na de renovatie van het Binnenhof de democratie mogen sieren.

De NOS verwacht een culturele clash tussen de heren omdat Baudet een uitgesproken mening over kunst heeft en wel over hedendaagse kunst. Vooral de abstracte kunst vindt Baudet een “aanval op ons thuis”.

Dat heeft hij inderdaad eens gezegd in een interview in het AD, waarin hij langs zijn neus weg architect Rem Koolhaas “de grootste misdadiger tegen de menselijkheid” noemde. Dat was, zo zei hij niet veel later in een gesprek met het NRC, “natuurlijk met een dikke knipoog, een hyperbool”. In dat gesprek beweert Baudet ook dat “figuratieve kunst toch veel mooier is dan wat we tegenwoordig maken”.

Wat figuratieve kunst betreft zullen Pechtold en Baudet het uitstekend met elkaar kunnen vinden.

Vorig jaar vroeg Kunsten ’92 lijsttrekkers van politieke partijen wat volgens hen de kracht van kunst en cultuur is.

In de aflevering met Pechtold weet de man niets beters te noemen dan wat hyperfiguratieve oude kunst: Rembrandts portretten van Marten Soolmans en Oopjen Coppit, in 2016 door Nederland en Frankrijk gezamenlijk gekocht voor € 160 miljoen en ‘Het puttertje’ van Carel Fabritius.

In het filmpje met Baudet sprak deze zich vooral uit over klassieke muziek en Bach en beweerde stellig dat we kinderen (van immigranten) moeten meenemen naar musea en concerten. “Dat zouden we veel meer kunnen doen dan aleen maar hameren op werk en aan de wet houden. De Nederlandse samenleving is zoveel meer en dat komt tot uiting in kunst en cultuur”.

Verder blijken beide heren pianoles gehad te hebben en daarme een liefde voor muziek ontwikkeld. Bofkonten! Ik kreeg blokfluitles en dus de pest aan muziek.

U ziet het: de NOS gaat een vermeend vuurtje mislopen. Als het over kunst gaat zijn Baudet en Pechtold het gauw met elkaar eens. En dat is jammer want er ligt wel degelijk een puntje waarover gigantisch getwist zou kunnen worden: hoe moet de kunstcommissie te werk gaan?

Ik zou zeggen: haal de ‘Dienst’ uit het archief. De Dienst was een onderzoeksorgaan voor kunsttoepassingen voor het Logement van de Tweede Kamer. Sinds 2003, na renovatie, herbergt het gebouw de Enquêtezaal en het Depot.

Het kantoor van de Dienst in het Logement.
cc commons.wikimedia.org File De Dienst Martijn Engelbregt

Kunstenaar Martijn Engelbregt zette de Dienst op poten met de bedoeling dat Nederlanders konden beslissen met welk kunstwerk zij hun volksvertegenwoordiging dagelijks wilden confronteren. Van de 554 ingediende voorstellen werden er uiteindelijk negen gekozen.

Via een website konden mensen aangeven wat voor selectieprocedure men prefereerde. Een grote meerderheid zag heil in het combineren van verschillende procedures; stemmen via de website, een deskundigencommissie, de keuze van de gebruikers van het gebouw, de keuze van een selecte groep BN-ers.

De Dienst was een kunstproject op zich, zo was te lezen in de Dienstbode. Achteraf bechouwd kunnen we het nu ook zien als het eerste kunstreferendum. Ik ben benieuwd wat voor selectieprocdure Pechtold en Baudet zouden kiezen.

Men zou kunnen beginnen om de ‘hotline naar het volk’ een prominente plaats te geven in de tijdelijke huisvesting waar de Kamerleden straks vijf tot zes jaar moeten werken.

Martijn EngelbregtHotline naar het volk. 2006.
cc Flickr suasso photostream Neem hoorn op Hotline naar het Volk, Martijn Engelbregt

Nog maar kort geleden werd een Nederlandse vlag in de plenaire zaal geplant. Dat stijve gedrocht kan tijdens de verhuizing naar het archief en vervangen worden door de aangepaste Nederlandse vlag van Jasper van den Brink.

En deze ode aan de twijfel. Een zinnetje dat “het eerste artikel moest zijn van ieder politiek program”, zo citeerde de kunstenaar uit de novelle ‘Drie rode rozen’ van Abel J. Herzberg. Het hangt nu nog bij de hoofdingang van het Logement, weggestopt in de Lange Houtstraat in Den Haag, maar het zou pal achter de Kamervoorzitter moeten hangen.

André BooneHet is niet zo, 2006.
cc Flickr Rupert Ganzer photostream het is niet zo

Daarmee zouden de abstracte doeken van Ruud van de Wint vervangen worden door een uiterst figuratief werk. In de dubbele bedoeling van figuratief. Krijgen de abstracthaters hun zin.

Ruud van de Wint (1942 – 2006) – Het Oog, 1991 – 1992.
cc Flickr risastla photostream plenair vanaf de wandelgangen

De huidige Statenpassage wordt ook gerenoveerd. Wat gaat er gebeuren met de kunst die nu in de parlementsgebouwen hangt?

cc Flickr risastla photostream beeldengalerij2 in hdr

Op de foto hierboven zie je links op de voorgrond de beeldengalerij, achttien marmeren bustes van beroemde schrijvers, dichters, staatslieden, wetenschappers en industriëlen voor het beeld van Icarus. De beelden werden geselecteerd door de nu voormalig museumdirecteuren Rudi Fuchs en Henk van Os.

Iets meer naar achter, aan de rechterkant, zie je het door Lex Wechgelaar ontworpen monument, met de Latijnse regel voor ‘ waar het recht ophoudt begint de oorlog’, ter herinnering aan het gebouw van de Hoge Raad dat vroeger op die plek stond.
cc commons.wikimedia.org File Panelen Hoge Raad in Tweede Kamer 01

Achterin, aan het plafond, hangt ‘Nederland, land aan de zee’ van Auke de Vries. Onderdeel is de oranje wimpel met teksten aangeleverd door ex-kroonstaatshoofd Beatrix.
cc Flickr suasso photostream Statenpassage, Tweede Kamer, met kunstwerk Nederland, land aan zee (detail)

Het hangt er nog maar een schamele 25 jaren en straks is het weg. Want de kunstcommissie gaat nieuwe werken zoeken. Dat is goed voor de kunsteconomie, maar jammer van de huidige werken. Hopelijk weet men daar een ereplaats voor te vinden.

De commissie kan zich vanaf volgende week ook voorbereiden in het Van Abbemuseum om zich de kunst van democratie volgens Jonas Staal eigen te maken. Geïnspireerd door de Democratische Zelf-Administratie in Rojava in Noord-Syrië, wil het museum “nieuwe modellen van democratische samenkomst verbeelden en in praktijk brengen”.

Volksdemocratie? Van Baudet weten we inmiddels dat hij daar net zo’n hekel aan heeft als aan abstracte kunst. En Pechtold vindt het het raadgevend referendum “Ontoereikend, verwarrend en vals in gebruik”. Nou, reis af naar het Van Abbemuseum en verzin wat anders, Alexander.

Ondetussen moet men dus ook op zoek naar nieuwe kunstwerken. Misschien wat inspiratie opdoen bij andere parlementaire kunst? Bij het Vlaams parlement, bij de Bundestag of het Europees Parlement?

  1. 2

    omdat Baudet een uitgesproken mening over kunst heeft en wel over hedendaagse kunst. Vooral de abstracte kunst

    Het zal eerder gaan over de lelijke, goedkope, luie en inhoudsloze ‘kunst’ die (te vaak met gemeenschapsgeld) onze omgeving verziekt en musea vult. Je moet wel heel “intelligent” zijn om daar de waarde van in te zien. De meeste mensen halen dat “niveau” niet.

  2. 3

    Die panelen van Ruud van de Wint zijn inmiddels al iconisch – en ik vind ze prachtig. En kunst uitzoeken moet men niet overlaten aan parlementariers, of ze nou Pechtold of Baudet heten. Die bustegalerij kan nu natuurlijk niet meer: alleen witmannen en slechts twee vrouwen. Dit vanwege die, beetje maar niet helemaal, off-topic tweet van die dipsausdames op het Boekenbal toen Tommy Wieringa een rouwwoord uitsprak over zijn vriend, dichter Menno Wigman. Dat werd door de dipsausdames ingekort tot: witman spreekt over witmang (ik vermoed daar een poging tot woordspeling).

  3. 4

    @3: verrek, dat heb ik gemist, dat van Wieringa. Ff opgezocht, blijkt het alleen bij media te staan die ik rechts laat liggen.
    En ja, bepaalde politici moeten zeker geen kunstwerken uitzoeken. Uit de KoZ van vandaag moge tussen de regels blijken dat ik die klus niet aan Baudet & Pechtold toevertrouw.
    Maar zo ver is het nog niet. Eerst de procedures vasstellen……

  4. 5

    @4:

    En ja, bepaalde politici moeten zeker geen kunstwerken uitzoeken.

    Politici moeten helemaal geen kunstwerken uitzoeken. Ja, van hun eigen geld voor in hun eigen huis.

  5. 6

    @4 awel, elke ochtend valt bij mij al jaren de papieren Trouw op de mat, maar ik klik ook dagelijks op geenstijl, no sweat. Ik wil niet in mijn bubbel blijven. Maar man, was ik geprikeld na zo’n gratuit tweetje van die dames-van-kleur. Hoe haal je je het in je hoofd om zoiets de wereld in te sturen. Hou je dan niet van de gedichten van Menno Wigman? Vertel dan waarom dan. Vind je dan dat Menno Wigman herdacht had moeten worden door een donkere auteur? Had je liever dat er een auteur van kleur overleden was? Welke dan? Of had je gewoon niks beters te doen op dat moment?

  6. 8

    @6: Ja, toen ik het eenmaal las dacht ik ook dat hun tweet misplaatst was, maar in dit verband dus nergens op sloeg. En toen zag ik ook ‘dipsaus’ en wist: de moeite niet waard er verder nog aandacht aan te besteden.

  7. 9

    @7: Dat is een gewetensvraag. En je suggestie is juist: ik vind eigenlijk ook niet dat de Staat de zorg en het onderwijs zou moeten besturen. Private organisaties doen het in het algemeen beter, omdat zij de tucht van de markt voelen en de overheid niet, of tenminste een stuk minder. De overheid zou zich moeten concentreren op de kerntaken, t.w. de bescherming van burgers, hun eigendommen en het milieu.

  8. 10

    Er staat me ook nog een kunstwerk bij, in de buurt van de tweede kamer, dat bestaat uit een grote projectie van continu vallende, dwarrelende documenten, A-viertjes. In een trapportaal? Maar ik kan het niet terugvinden met deze info.