Kunst op Zondag | Boekenkast

Vorige week zagen we hier een (nog) lege bibliotheek van Los Carpinteros. Een enorme boekenkast.

Een kast is pas een boekenkast als er boeken in staan. Dat lijkt vanzelfsprekend, dat is het niet voor kunstenaars, architecten en vormgevers. Om een extreem voorbeeld te geven: U koopt wat boeken in de winkel, bind ze achter op uw fiets en voila! Uw fiets is een boekenkast.

Ook aan boekenkasten wordt wel eens een andere functionaliteit gegeven. Leg er alleen onderbroeken in en de boekenkast is een schijtlollig meubel geworden. U ziet: zo simpel is het een creatieve draai aan een boekenkast te geven.

Genoeg flauwekul. De boekenkast zal een uitstervend fenomeen worden. Uw pc, uw tablet en uw smartphone worden de nieuwe boekenkast. Het e-book rukt op en wie geen zin heeft een hele pil tot zich te nemen, bladert door de Google-bibliotheek. Er zijn vooruitziende kunstenaars die de met boeken gevulde kast alvast een plaatsje in de openbare ruimte geven. Opdat we ons blijven herinneren wat dat ook al weer was?

Om niet te vergeten dat in Capel Street in het Ierse Dublin de eerste gratis bibliotheek stond, beschilderden Cathal McCoy en Holly Johnson een verkeerslichtentrafo.
cc Flickr William Murphy photostream Street Art And Traffic Lights - Bookcase By Holly & Cathal

Sanja Medic herdenkt dichters en schrijvers uit de 18e en 19e eeuw met dit keramische gevelwerk.
cc Flickr Liesbeth den Toom photostream Library facade

Nu de Dutch Design Week is begonnen kunnen we niet voorbij gaan aan boekenkasten waarvan je kunt denken: is dit kunst of is dit design?

David Garcia – Circular Walking Bookshelf.
cc Flickr Amber Case photostream Circular Walking Bookshelf

Job Koelewijn, ook bekend van Lemniscaat (de oneindige boekenkast) bedacht dat boeken zelf de drager van, bijvoorbeeld, cassettes kunnen zijn.
cc Flickr Camila y el Arte photostream Job Koelewijn

Hier een detail.
cc Flickr Camila y el Arte photostream Job Koelewijn detail

In 2012 vond TRACK plaats, kunst in de stadswijken van Gent. Massimo Bartolini ontwierp voor deze gelegenheid een Boekentuin.

Er wordt wel eens beweerd dat een boekenkast louter dient om aan anderen te showen hoe belezen de bezitter is. Er zijn, denk ik, niet veel mensen die een kast vol boeken hebben omdat ze die allemaal meerdere keren zullen lezen. Wie toch is gehecht aan de boeken kan ze ook door Mike Stilkey laten stapelen. Hij maakt er desnoods uw eigen portret van.
cc Flickr atractivoquenobello photostream Mike Stilkey - Installation

Wellicht komt er een tijd dat we boeken alleen nog van het internet halen en er geen enkel papieren boek meer bestaat. Dat is dan tevens het definitieve einde van die barbaarse boekverbrandingen, die de geschiedenis kent. Hoewel: zullen er dictators zijn die de stekker uit het internet durven halen?

Op de Bebelplatz in Berlijn vind je het gedenkteken ter herinnering aan de boekverbrandingen die de Nazi’s in de Tweede Wereldoorlog op dit plein hielden. Een boekenkast met lege schappen. Ontwerp: Micha Ullman.
cc Flickr James Jones photostream Bebelplatz

Meer boekenkasten hier, daar en ook daar nog.

  1. 1

    Afgelopen week (met wat moeite) ruim 3000 boeken naar de kringloop gebracht en een paar honderd behouden. Toch voelt dat raar, een boekenkast vol prullaria ipv papier. Alsof ik iets gedaan heb dat niet ‘hoort’. Boeken blijven voor mij toch iets onvergankelijks, en dat gevoel js totaal anders op een kindle.

  2. 2

    Heel mooi! Ik heb me er al eerder aan vergaapt. Maar veel van die creatieve boekenkasten hebben zo weinig ruimte voor, nou ja, boeken.

    En ik geef de papieren boeken nog niet op.

  3. 3

    Prachtig onderwerp. Kast of kunst? ;)

    Hier in een grote zelfgemaakte kast ook alleen papier. Om de zoveel tijd de bezem erdoor, alles wat niet meer ingekeken gaat worden, tweede, derde, vierde keer gekezen, eruit. Show? Nee, gehechtheid aan papieren herinnering. Of de herinnering via papier.
    Een kindle ooit overwogen, nog niet gedaan. Het voelt anders, misschien voor mij fijn voor de ‘nu even lekker spannende’, kringloop boeken. Die na lezing direct weer terug gaan.

  4. 4

    @1:
    Ik voel met je mee:
    Ik heb ook veel weggegeven, toen we een appartement kochten.

    Doet me denken aan Carlos Ruiz Zafon’s “Kerkhof der Vergeten Boeken,” in (o.a.) “De schaduw van de wind.”

    Men zal begrijpen, dat ik derhalve niet van lege boekenkasten hou.
    Hoe esthetisch verantwoord ze ook zijn ;-)

  5. 5

    Verleden jaar bevond ik mij ‘in’ een kunstwerk (meaning minus truth conditions #4) van Thomas Ehgartner. Een ruimte vol met boeken, zelfs onder mijn voeten maar nergens ook maar 1 boekenplank te zien.

  6. 9

    Overigens is een keuze voor een e-reader geen keuze tégen papieren boeken. Het is een aanvulling.

    Als je een e-reader hebt en een plotselinge zin krijgt in het lezen van bijv. wat non-fictiewerk van George Orwell, dan kan je die meteen op je e-reader zetten en beginnen te lezen. En als je er dan zo enthousiast van wordt dat het de hebzucht wekt, dan kan je er later altijd nog papieren edities bij zoeken.

    Als je daarentegen geen e-reader hebt en een plotselinge zin krijgt in het lezen van bijv. wat non-fictiewerk van George Orwell, dan moet je ofwel kapitalen uitgeven bij Bol.com of Marktplaats.nl om van die leesimpuls te kunnen profiteren, ofwel wachten tot je een geschikt exemplaar tegenkomt in een tweedehands winkel ergens (wat waarschijnlijk niet gaat gebeuren omdat ze daar erg zeldzaam zijn) en het risico lopen dat de impuls in de tussentijd vergaat.

    Ik snap de huiverigheid wel, aangezien ikzelf ook ooit zwolg in dat romantische maar onwetende verzet, maar sinds ik een e-reader bezit weet ik gewoon dat ik boeken gelezen heb waaraan ik anders vermoedelijk nooit was toegekomen … en ook veel artikelen heb gelezen die ik anders ongelezen had gelaten.

    En dat is niet ten koste gegaan van mijn zucht naar papieren boeken. Integendeel, er staan inmiddels genoeg boeken in de kast waarvoor ik het aanvankelijke enthousiasme opvatte via mijn e-reader. En ik ga tegenwoordig ook eerder vaker dan minder naar bijv. de kringloop of boekenmarkten.

    Erg zonde dat mensen zich zo laten beperken door irrationale romantiek …

  7. 10

    @9
    Wat het non-fictie werk van George Orwell betreft, met die grote bedragen valt het nog wel mee. Zie de link hieronder. Wat mij tegenstaat in kringloopwinkels, in het bijzonder die van Het Goed, is dat ze prijzen durven te vragen die in een antiquariaat niet zouden misstaan. En dat terwijl ze de handel gratis krijgen. Het begrip ‘kringloop’ suggereerde vroeger toch iets anders.

    http://www.boekwinkeltjes.nl/su/?qs=Orwell&qt=&qo=&zip=&dist=0&lang=&img=0&t=1&n=1&prijsvan=0.00&prijstot=

  8. 11

    Wat het non-fictie werk van George Orwell betreft, met die grote bedragen valt het nog wel mee. Zie de link hieronder.

    Ik snap de verwarring, maar 1984 is technisch gezien geen non-fictie :þ

    De wat zeldzamere essaycollecties zijn zijn ook in jouw link nog €17,50 (As I Please) of nog duurder (Bookshop Memories tussen de €35,- en €55,-; The Collected Essays, Journalism and Letters tussen €65,99 en €350,-) en in de kringloopwinkel tref je ze überhaupt niet aan.

    Op je e-reader zijn de meeste van diezelfde essays en brieven gratis (zie b.v. hier, hier, hier of hier, en op The Pirate Bay hebben ze nog meer) én onmiddellijk beschikbaar.

    Volgens mij is dus het niet onredelijk om te stellen dat voor iemand met een e-reader de drempel om eraan te beginnen een stuk lager is dan voor iemand zonder, en dat is wat ik beweer.

  9. 12

    @8 Noord Holland Noord :)
    @9 ik heb de boeken een jaar in dozen weggezet. Ik kon me niet voorstellen ze niet te missen. Ik merk dat de ereader mijn honger naar letters ruimschoots bevredigt, maar niet naar de boeken waar je liefdevol even over strijkt met je hand. Toch bleek na een jaar dat dat soort boeken minder was dan dat ik dacht. Overigens bezoek ik de boekhandel regelmatig; Ver van de Boom (A. Solomon) toch afgelopen weekend op papier gekocht. Tijd zal uitwijzen of ik die beter op de ereader had kunnen zetten.
    @10 sommige kringloopwinkels zijn commercieel, anderen niet en dienen een sociaal doel. De prijzen willen ook wel eens verschillen naargelang doelstelling.