KoZ | Muziekles met het Wilhelmus

COLUMN - Ik dacht eerst dat het een grapje was, een heel geslaagd grapje bovendien, want het leek – in vergelijking met de plannen die de laatste tijd daadwerkelijk uit het oikofiele kamp kwamen – nog ruim binnen de suspension of disbelief te vallen: het had zomaar eens echt waar kunnen zijn. Maar nu blijkt het ook inderdaad echt serieus waar te zijn. De vier partijen die nu al zo’n 200 dagen proberen zoveel mogelijk water in elkanders wijn te doen (dank aan Wim Kan), overwegen verplichte les over het Wilhelmus op scholen in te voeren.

Een volk dat zich onderscheidt van alle andere volken ter wereld door er trots op te zijn het volkslied niet uit het hoofd te kennen, gaat zijn kinderen les geven over dat volkslied.

Titelpagina van Een nieu Geusen Lieden Boecxken (1581). Dit gold lange tijd als de oudst-bekende uitgave van het Wilhelmus, maar in 1996 is in Parijs een oudere tekst gevonden.

Ok, laat ik niet flauw doen. Het Wilhelmus heeft zijn nut. Het eerste interval is een opgaande kwart en het Wilhelmus is een verdraaid handige manier om dat te onthouden, zoals Kortjakje dat is voor de kwint. Zingt men het Helwilmus, dan heb je de neergaande kwart te pakken. Heb ik van mijn vader geleerd voor de dagen die voorbij gaan dat je een kwart nodig hebt.

Het Wilhelmus heeft ook zo zijn waarde als cultureel erfgoed. Alleen het Japanse volkslied schijnt ouder te zijn, maar dat geldt alleen voor de tekst. Kijkt je naar zowel de tekst als de muziek, dan is het Wilhelmus het oudste volkslied ter wereld. De tekst is zestiende eeuws, de melodie ook, maar zou mogelijk nog ouder kunnen zijn.

In dit handschrift van het Wilhelmus wordt Filips van Marnix van Sint-Aldegonde genoemd als auteur. Daarover is al enige tijd discussie.

Die melodie was een dansliedje dat de tekstschrijver heeft gejat om zijn propagandatekst op te schrijven. Wij noemen dat tegenwoordig plagiaat, maar in de zestiende eeuw had men daar een genuanceerder standpunt over.

Dat dansliedje, dat was dus een vrolijk deuntje en allerminst plechtig. Het Wilhelmus moet dan ook eigenlijk twee keer zo snel en up-beat gezongen worden en niet als de slepende hele-noten-dreun die we tegenwoordig horen, het is – zeg maar – geen psalm, zelfs al is de tekst een theologisch traktaat.

Toch zegt iets me dat er bij die lessen op school geen aandacht besteed gaat worden aan dit soort dingen. Dus ja, dan zal ik het mijn dochter maar moeten leren. Je kunt hier ook niks aan de overheid overlaten…

  1. 1

    Herhalingsmoede weduwman
    Gezond van lijf en leden
    Zoekt kennismaking met een weeuw
    Gezond van lijf en leden

    Als kapitein altijd gewoon
    De maats te noemen luilak
    Verspotten ze me toch een keer.
    Voor hen hiett’ ik toen vuilak

    Aan wal zocht ik genezingskuur
    Voor vastigheid in’t merrug
    En da’k niet zo schrikachtig was
    ’t Werd werkelijk al te errug.

    Zodoende werd deez’ les geleerd
    Ter allernutste nutti
    Sta vast bezeten aterling
    Zoek binnenshuis uw frutti!

    – Anoniem (op een zondag)

  2. 2

    ” Ik dacht eerst dat het een grapje was, een heel geslaagd grapje bovendien”

    ik dacht eerst dat regenboog pieten, verstopeitjes en het knippen van labels uit rose princessen jurkjes ook mislukte grappen waren, maar ze bleken bloedserieus. Laat iedereen lekker zelf beslissen wat ze zingen, hoe ze Sinterklaas vieren of dat ze hun zoontje in een Rosse prinsessen jurk willen hijsen. Het opdringen hiervan zijn zijn linkse dictatoriale praktijken en die horen inderdaad niet in een centrum rechts regeerakkoord thuis.

  3. 3

    ik dacht eerst dat regenboog pieten, verstopeitjes en het knippen van labels uit rose princessen jurkjes ook mislukte grappen waren, maar ze bleken bloedserieus.

    Voor zover ik weet zijn die noch in een regeerakkoord opgenomen noch als wet aangenomen. Verstopeitjes en labels uit princessenjurken zijn bovendien een rechts/kapitalistisch fenomeen ontstaan uit de vrees om omzetdaling als men niet met de grillen van de dag meegaat. Een beetje HEMA-manager met kloten noemt die paaseitjes gewoon Here Jezus Stierf Voor Jouw Zonden Aan Het Kruiseitjes. Maar die heeft geen kloten. Die zijn verweekt door al die pegels. En Sinterklaas zou boven de rivieren gewoon afgeschaft moeten worden, net als Carnaval, qua heidense afgoderij. Hebben we daar nou tachtig jaar voor tegen die Spanjolen gevochten???

  4. 4

    En ik maar denken dat de verkiezingstijd voorbij is.

    Maar misschien realiseert Rutte zich ineens dat de echte Nederlands toch een béétje gepaaid moeten worden, omdat ze anders ophouden belasting te betalen – of erger. De steun van het belangrijkste deel van de bevolking kan hij goed gebruiken als straks die 100 miljard euro moet worden opgehoest.

  5. 5

    @0: het wistjedat-weetje van ‘het Wilhelmus hoort eigenlijk op een dansfeest thuis’ viel bij een puber hier helemaal in het water.

    Ik heb de rest van je best interessante lesstof toch maar niet geprobeerd. Autochtonen willen het niet.

  6. 8

    @2: Altijd leuk om de zelf-indoctrinatie van oikofielen te zien.

    Elke keer weer blijkt dat het de rechtse partijen zijn, die andersdenkenden hun mening willen opdringen. Het Wilhelmus opnemen in het regeerakkoord past dus heel goed bij. Linkse partijen willen dat over het algemeen niet. Maar ja, deze werkelijkheid is natuurlijk nogal pijnlijk als je rechts bent, dus ga je jezelf maar wijsmaken dat een beslissing van een private onderneming zoals de HEMA eigenlijk een cultuurmarxistisch complot is oid …

  7. 9

    “dan is het Wilhelmus het oudste volkslied ter wereld”
    Toch komt zo’n zinsnede wat vreemd over, voor een lied dat pas sinds 1932 een volkslied is. Daarmee is het zelfs niet eens het oudste volkslied van Nederland, laat staan ter wereld. En terecht natuurlijk, want het Wilhelmus is uiteindelijk vooral een een schop tegen de katholieke ballen (en schaamteloze zelfpromotie van de Oranjes).

  8. 10

    Een volk dat zich onderscheidt van alle andere volken ter wereld door er trots op te zijn het volkslied niet uit het hoofd te kennen, gaat zijn kinderen les geven over dat volkslied.

    vraag de gemiddelde Vlaming eens of ze de tekst van het volkslied kennen van België…

  9. 12

    Het opnieuw aanleren van het volkslied heeft even veel zin als het uitsteken van een vlag als er niets te vieren valt. De Nederlandse staat is nog wel warm, maar er klopt iets niet meer.

  10. 14

    @3: “Here Jezus Stierf Voor Jouw Zonden Aan Het Kruiseitjes”

    Een echte grefo Hema manager met ballen stopt ze niet in het assortiment want “Here Jezus Stierf Voor Jouw Zonden Aan Het Kruis DUS GEEN EITJES! VIES HEIDENS DUIVELS GEBROED! En nu je zelf haten, want de heer haat je, als goede calvinist. Alleen rijken zijn geliefd bij den here!”

  11. 15

    @6: Ik denk dat ze dat vers over gaan slaan ;).

    En nu in het gelid lopen jij! Of wil je verdorie ook verplicht op eigen kosten naar het rijksmuseum! Het kan hoor, ik heb het gaffeltje van de rechter al omhoog. Gauw terug aan het werk jij, voordat hij neer komt! :D.