Klimaatcensuur: De conservatieve Inquisitie

Toen Galileo Galilei begin 17e eeuw stelde dat de Aarde om de zon heen draaide, kreeg hij heibel met de Katholieke Kerk. Zijn conclusies kwamen namelijk niet overeen met de opvattingen van de toenmalige kerkelijke machthebbers. De titel van zijn in 1632 verschenen beroemde werk Dialogo mocht van de Inquisitie niet refereren aan de getijden op Aarde en het voorwoord moest herschreven worden. Het Copernicaanse model van het zonnestelsel, dat hij verdedigde, mocht namelijk niet als feit, maar als pure speculatie gebracht worden. In 1633 werd Galilei veroordeeld voor ketterij en werd zijn boek uiteindelijk verboden.

Nu kun je dit afdoen als het aloude dispuut tussen religie en wetenschap. De Katholieke Kerk was echter in die dagen niet alleen een religieus instituut, maar ook in sterke mate een sterke conservatieve politieke macht, vasthoudend aan de reeds weerlegde wereldbeelden van weleer. Degene die in strijd handelde met de ideële en wereldlijke standpunten van de Kerk, kon eenvoudigweg worden veroordeeld hiervoor. Wetenschappelijke werken konden zonder probleem worden verboden of gecensureerd, als de conclusies in die geschriften toevallig even niet strookten met de denkbeelden van de conservatieve kerkelijke macht. De invloed van de Kerk was groot op de maatschappij.

Tegenwoordig is de invloed van religie op de wetenschap een stuk minder. Weliswaar werd Charles Darwin niet serieus genomen en zijn er momenteel nog altijd groepen gelovigen die vasthouden aan het creationisme, maar die zijn veruit in de minderheid en hun invloed is minder groot (in Europa althans). On the Origin of Species werd niet verboden en Darwin werd niet vervolgd. De toenemende vrijheden van de moderne tijd stelde hem in staat om gewoon te onderzoeken en publiceren wat hij wilde.

Dat was toen. De houding van sommige hedendaagse machthebbers doet in het geval van onderzoek naar het klimaat echter steeds meer denken aan die ‘goeie ouwe tijd’, waarin censuur en veroordelingen schering en inslag waren. Wetenschappelijk onderzoek dat conclusies oplevert die niet overeenkomen met het ideële wereldbeeld van hedendaagse conservatieve machthebbers zouden volgens diezelfde politici moeten worden uitgebannen. In Nederland voerden recentelijk de VVD en PVV een aanval uit op het KNMI, vanwege het wetenschappelijke standpunt van veel onderzoekers inzake klimaatverandering.

Oneens met zeespiegelstijging

Rick Perry, gouverneur van Texas, Republikeins presidentskandidaat, evolutie- en klimaatontkennerAan de overzijde van de Atlantische Oceaan gaat men al een stapje verder. Of liever gezegd, een stapje terug in de tijd. Onder Bush jr. werd al geregeld korte metten gemaakt met rapporten over onder andere broeikasgassen en klimaatverandering en de impact hiervan op de de volksgezondheid. In het conservatieve Texas zet men deze gang van zaken zonder enig omhaal voort. In het jongste voorbeeld van wetenschappelijke censuur staat de Texas Commission on Environmental Quality centraal. Ter informatie: de TCEQ wordt geleid door enkele ‘wijze’ mannen, aangesteld door de gouverneur van Texas. Eén van deze mensen is erkend klimaatontkenner Bryan Shaw. En de gouverneur van Texas mag als bekend verondersteld worden: Republikeins presidentskandidaat Rick Perry, bekend van fact-free ononderbouwde en onkundige meningen als: ,,A substantial number of scientists who have manipulated data so that they will have dollars rolling in to their projects” en ,,Evolution (is) a theory that’s out there”. Zodat u alvast weet welk vlees we hier in de kuip hebben.

De TCEQ heeft recentelijk uitgebreid censuur toegepast op een rapport, genaamd State of the Bay, over de toekomst van Galveston Bay. Het opstellen van dit rapport was uitbesteed aan het Houston Advanced Research Center. Eén van de hoofdstukken in dit rapport behandelt klimaatverandering en de stijging van de zeespiegel, zeer relevant voor de laaggelegen omgeving van Galveston Bay, maar eveneens voor de rest van de kustgebieden van de zuidelijke VS. De auteur van dit hoofdstuk, John Anderson (Professor Oceanografie aan de Rice University), heeft 10 jaar lang onderzoek verricht op dit gebied en zijn bevindingen zijn peer-reviewed gepubliceerd. De afgelopen eeuw is de zeespiegel in deze regio versneld gestegen (3 mm per jaar) in vergelijking met de afgelopen paar duizend jaar (0,5 mm). Anderson concludeerde dat als de temperatuur – en daarmee de zeespiegel – blijft stijgen, dat het estuarium van Galveston Bay in de toekomst wel eens te maken zou kunnen krijgen met ernstige overstromingen.

Desalniettemin vonden de dames en heren van TCEQ het nodig om alle referenties naar klimaatverandering en zeespiegelstijging uit het rapport te verwijderen. Hier ging echter een jaar lang discussie aan vooraf. Op verzoek had Anderson eerder al minder de nadruk gelegd op de menselijke oorzaak van klimaatverandering, maar dat ging TCEQ niet ver genoeg. Uiteindelijk besloot TCEQ zelf maar te schrappen in de tekst. De reden voor was volgens woordvoerster Andrea Morrow dat ze het er simpelweg niet mee eens waren. Geen verdere argumenten voor het elimineren van verschillende passages werden gegeven. Het staat ons niet aan, dus schrappen we het, ook als het wetenschappelijk onderbouwd is. Anderson reageerde vervolgens door de gecensureerde teksten openbaar te maken en nam afstand van het State of the Bay-rapport. Twee andere medeauteurs reageerden eveneens furieus en eisen nu dat hun namen ook geschrapt worden uit het rapport. Misbruik van hun namen voor politieke doeleinden kan immers hun reputatie en hun geloofwaardigheid schaden binnen hun wetenschappelijke vakgebied.

Conservatieve Inquisitie

Dialogo is eeuwenlang verboden geweest door de Katholieke Kerk, ooit een belangrijke politieke speler. Pas in 1835 werd het boek van de Index librorum prohibitorum (de verboden boekenlijst) gehaald. En vrij recent, in 1992, sprak paus Johannes Paulus II namens de Kerk zijn excuses uit aan het adres van Galilei. Censuur op wetenschappelijke bevindingen door politieke machthebbers lijkt terug van weggeweest. De huidige conservatieve politici gaan niet zo ver dat wetenschappers veroordeeld worden, maar wensen wel in te grijpen als wetenschappelijke bevindingen niet stroken met hun wereldbeeld. In zoverre komen hun doelen overeen met die van de religieuze leiders van weleer. Zij gaan hierbij zonder valide argumenten te werk, simpelweg omdat zij die niet hebben. Nu kunnen we iemand als Richard de Mos nog eenvoudigweg met steekhoudende argumenten afdoen als een ondeskundige klimaatmalloot in de Tweede Kamer, Rick Perry is echter in de race voor het presidentschap van de Verenigde Staten, officieus leider van de westerse wereld. De conservatieven van de 21e eeuw kunnen op wetenschappelijk gebied wel eens gaan wedijveren met de Inquisitie van een half millennium geleden. Gezien de mogelijke risico’s van klimaatverandering zijn zij daarmee echter een groter gevaar voor de toekomst van de wereld als geheel dan hun pauselijke voorgangers.

  1. 2

    Darwin werd niet serieus genomen?

    Volgens mij was Darwin in zijn eigen tijd aardig bekend geworden met ‘the origin of species’ en genoot hij heel wat aanzien. Al gold dat natuurlijk niet binnen alle geloofskringen.

  2. 8

    Grappig om te lezen dat een terechte discussie rondom de gammele AGW theorie tot conservatisme en religie wordt gerekend door lieden die vanuit een rotsvaste overtuiging acteren.

  3. 9

    Het klopt dat er (nog?) geen veroordelingen zijn van klimaatwetenschappers, maar de jacht is zo hier en daar wel geopend. Het bekendste voorbeeld is aanklager Cuccinelli in Virginia die een handjevol uit hun context gehaalde citaten uit gestolen e-mails voldoende aanleiding vindt voor een strafrechtelijk onderzoek tegen Michael Mann. Een minder bekend geval is dat van poolonderzoeker Charles Monett, die afgelopen zomer in Alaska werd opgepakt en urenlang verhoord omdat hij ooit niet helemaal volgens de regels had gehandeld bij het uitbesteden van een onderzoek.

    Klimaatonderzoekers moeten er dus voor zorgen dat ze altijd precies alle bureaucratische regeltjes volgen, dat ze nooit een foutje maken bij het invullen van een formulier en dat ze nooit uit hun slof schieten of een verkeerd te interpreteren opmerking maken in een mail aan een collega. Elk foutje kan de aanleiding zijn voor een onderzoek. En voor jarenlange belasteringen en verdachtmakingen door conservatieve politici en media, natuurlijk.

  4. 12

    Aaargh schuimbek. Galileo’s argument over de getijden KLOPTE NIET. Het is een paar eeuwen na dato lastig te zeggen maar je kunt heel goed verdedigen dat de Jezuïet met wie hij in de clinch lag wetenschappelijk gezien betere argumenten had – voor de stilstaande aarde. Zoals de theorie van Tycho Brahe, met stilstaande aarde, betere voorspellingen deed dan die van Copernicus.

    Als Galileo lekker in Venetië was gebleven had hij z’n boeken wel kunnen publiceren, daar drukten ze wel raardere dingen. En het was absoluut niet alleen de katholieke kerk die er een verbodslijst op nahield, dat deed iedere machthebber, seculier of kerkelijk.

    Ik wil niet goedpraten dat er gecensureerd werd, maar de werkelijkheid lag gewoon ietsjes anders dan het meestal gepresenteerd wordt. En dat is zonde want het blijft een mooi verhaal. Je doet er Galileo als machtig interessant complex figuur tekort mee.

    Het is helemaal terecht dat je wilt laten zien hoe idioot de situatie met de conservatieve politici is, maar doe dat dan alsjeblieft met een kloppend voorbeeld waar niet alle wetenschapshistorici uitslag van krijgen.

  5. 14

    Anna, Galileo had het zeker niet bij het rechte eind, maar was wel, in navolging van o.a. Copernicus een goede richting ingeslagen. Dat die nog niet volmaakt was, doet niet ter zake. Ook de zwaartekracht is nog helemaal niet begrepen, maar dat impliceert niet dat Newton volledig de plank mis sloeg. Ook Darwin snapte nog niet veel van erfelijkheid (dat inzicht hebben we eerder aan Mendel te danken), maar ook hij was op de goede weg. En analoog hieraan is de wetenschap rondom het klimaat ook nog steeds aan het verbeteren.

  6. 15

    Dat is waar, en dat ontken ik ook niet. Maar het was niet alleen een conflict van onderdrukker en onderdrukte, er was ook een wetenschappelijke discussie. Daarin trok hij ook niet aan het langste eind. Dat samenvatten tot “als ze het niet eens waren met je conclusies werd het gewoon verboden” is niet correct.

  7. 16

    A) Schuur zei dat Darwin niet serieus werd genomen
    B) Ik zeg dat Darwin in zijn eigen tijd volstrekt serieus werd genomen
    C) En ik maak het voorbehoud dat niet iedereen zijn ideeën omarmde

    Lees voor u reageert.

  8. 17

    Er is toch wel een gevaarlijke redenatietechniek in dit artikel te bespeuren. Er worden even snel parallellen getrokken om “eigen gelijk/inzicht” even in een positief daglicht te stellen.

  9. 18

    De overeenkomst tussen Copernicus en Galileo enerzijds en de tegenwoordige klimaatwetenschappers anderzijds, is dat ze beiden aan de start van een wetenschappelijke ontwikkeling/theorieen staan. Het is goed denkbaar dat de kennis van het klimaat net zo in de kinderschoenen staat als de kennis van Copernicus en Galileo destijds. Het grote verschil is dat de consequenties destijds qua € niet zo ingrijpend is als de klimaatverandering.