Kindersterfte controversieel

Sinds het kabinet viel is een waar circus onstaan over welke onderwerpen nu ‘controversieel’ zijn of niet: de kilometerheffing, AOW-leeftijd, de JSF. De ene partij wil zoveel mogelijk voorstellen bespreken, de andere liever helemaal niets. Controversieel zijn in principe alleen voorstellen waarvan verwacht mag worden dat ze met een ander kabinet een andere uitkomst zouden hebben.

Vreemd genoeg werden ook voorstellen om de kindersterfte aan te pakken controversieel verklaard. Een probleem dat een aanpak verdient: met een sterfte van 1 op de 100 geboorten scoort Nederland twee keer zo slecht als bijvoorbeeld Spanje en Luxemburg.

Terecht trekt Kamerlid Khadija Arib van de PvdA hierover aan de bel bij minister Klink. Sommige voorstellen kosten veel geld en zijn daarom controversieel, andere voorstellen kosten weinig. Sterker nog: als bevallen in het ziekenhuis standaard zou worden levert dat zelfs een kostenbesparing op.

Het is voor een aantal van de controversieel verklaarde voorstellen moeilijk voor te stellen dat zij bij een ander kabinet niet uitgevoerd zouden worden. Maar de kans dat Arib met dit slotoffensief iets kan bereiken is waarschijnlijk klein, omdat de Kamer eerder al tegen stemde en de situatie sindsdien niet lijkt veranderd.

  1. 1

    Wacht even, thuisbevallen verbieden is wel even een forse inbreuk op de persoonlijke autonomie en bovendien praktisch niet te handhaven. Als dat het voorstel is, is het terecht controversieel en kan ik me goed voorstellen dat niet elk kabinet het zomaar voorstaat. En over welke ontzagwekkend hoge kindersterfte hebben we het eigenlijk?

    Ik vind het niet controversieel verklaren van de crisis- en herstelwet (zie ook commentaar Twan Tak) aanzienlijk frappanter (en alarmerender).

  2. 3

    Is de hoge kindersterfte in Nederland trouwens niet vooral het gevolg van de extreem late leeftijd waarop vrouwen hier hun kinderen baren en dus redelijk onvermijdelijk?

  3. 5

    er worden ook andere oorzaken genoemd

    – roken
    – hoger aantal meerlingen
    – terughoudendheid behandelen te vroeg geboren baby’s
    – weinig screening op afwijkingen

    Thuisbevallen schijnt daar dan weer niet bij te horen.

    Er is meer sterfte bij allochtone groepen, wegens meer diabetes, overgewicht, bloeddruk, infecties

  4. 7

    Die “besparing” die de Volkskrant noemt is een besparing van postzegels, briefpapier en enveloppen. Verder hebben ze niets uitgerekend, want 1 factuur van 100 euro (kosten vroedvrouwpraktijk tot aan bevalling ziekenhuis)) + 1 factuur van 100 euro (kosten ziekenhuis) = 1 factuur van 200 euro (kosten consulten tot aan bevalling en ziekenhuisbevalling).
    Verder wat Mark en Bismarck zeggen.

    Als kostenbesparing de norm is voor het staatsbeleid met t.a.v. burgers, dan kunnen er nog heel wat meer maatregelen genomen worden.

  5. 8

    Prenatale zorg is in NL een lachertje vergeleken met praktisch alle andere, enigzins beschaafde landen.

    Mijn vrouw is buitenlandse. Tijdens haar zwangerschap van onze eerste heeft ze pakweg de 1e zes maanden nog in Spanje gewoond. Daar is veel meer zorg en controle – om de paar weken een echo bijvoorbeeld. Bevallen altijd in het ziekenhuis, kort vantevoren nog een echo voor de zekerheid, altijd een ruggeprik als je wil, altijd de juiste dokters aanwezig. Dat zijn in NL allemaal geen zekerheden. In NL moet je thuis wachten tot het proces half op gang is (“nee, nog niet genoeg ontsluiting, nog even wachten maar”), dan puffend naar het ziekenhuis en als het geen academisch ziekenhuis is hopen dat er een ruggeprikdokter is, en de juiste dokter in geval van complicaties.

    De 1e bevalling in NL was voor mijn vrouw echt een schok – zij vind ons echt barbaren. Ze heeft een aantal in NL wonende spaanstalige vriendinnen uit onder meer Mexico, Peru en Spanje – die delen haar mening. De Peruaanse is zelfs teruggegaan naar Peru om daar te bevallen van een tweede – de boel is daar beter geregeld.

    In het buitenland: bij twijfel of als je zelf wil: een keizersnede. Hier ontmoedigen ze dat omdat het onveiliger zou zijn – maar dat is onzin: het is gewoon duurder; moet namelijk een chirurg en een OR e.d. aan te pas komen.

    Los van zaken als leeftijd, de allochtonen invloed en andere factoren is de belangrijkste oorzaak van de kindersterfte hier m.i. GELD: goede zorg is gewoon te duur.

    Dat is een trieste constatering; zeker als je weet wat wij betalen voor die zorg.

  6. 10

    Met de geboorte van 175 duizend kinderen per jaar is zo?n 1,2 miljard euro gemoeid: ruim 6.000 euro per kind. Verzekeraars betalen rekeningen voor zo?n 255 duizend geboorten. Die 80 duizend extra zijn de baby?s waarvan de geboorte thuis begon, maar in het ziekenhuis eindigde.

    In dat geval stuurt zowel de vroedvrouw als het ziekenhuis een nota. Als die 80 duizend bevallingen direct in het ziekenhuis beginnen, levert dat een besparing op.

    Iemand enig idee hoe ik deze getallen moet interpreteren? Natuurlijk is het voordeliger om geboortes die thuis begonnen en in het ziekenhuis eindigde ook maar in het ziekenhuis te laten beginnen. Maar dan moet je wel van te voren weten bij welke geboortes dat noodzakelijk gaat zijn.

    Dit zegt niks over of het voordeliger is om alle thuisbevallingen maar te laten beginnen in het ziekenhuis.

  7. 11

    @10: Als iemand die voor het eerst gaat bevallen aangeeft thuis te willen bevallen, valt daarvan gedurende de aanloop al 50% af. Dat wil zeggen dat er een medische indicatie is om de bevalling toch in het ziekenhuis te laten plaatsvinden. Tijdens de bevalling van het eerste kind treedt vervolgens wederom in 50% van de gevallen een complicatie op, waarna het geheel alsnog het ziekenhuis in moet.

    Van de mensen die thuis willen bevallen kost 75% dus niets extra, want zebevallen of in het ziekenhuis of thuis, en 25% kost het dubbele. De gehele groep mensen die thuis willen bevallen kost dus 125% van een groep die vooraf al aangeeft in het ziekenhuis te bevallen.

    (Ik ga er hier gemakshalve maar van uit dat thuis bevallen even duur is als in het ziekenhuis. Waarschijnlijk is dat niet het geval, en dus moeten we kijken of die 25% extra wordt gecompenseerd door de 25% die wel compleet thuis bevalt.)

  8. 12

    Voor een tweede bevalling liggen de statistieken gunstiger, aangezien die bevalling vaak met minder complicaties verloopt, en complicaties bij een eerste bevalling al reden zijn om iemand in het ziekenhuis te laten bevallen voor tweede en derde etc. kinderen.

  9. 13

    @mark: Thuisbevallen behoort overigens wel tot de redenen waar naar gekeken wordt. Het wordt door veel gynaecologen zelfs gezien als de oorzaak.

    Het is namelijk de enige factor die echt flink verschilt t.o.v. het buitenland.

    Het grootste probleem met complicaties bij thuisbevallingen zijn dat je het kind minder goed kan monitoren, waardoor je niet kan beoordelen of bv een keizersnee nodig is als een kind in foetale nood verkeert.

    Daarnaast helpt de tijd die transport naar een ziekenhuis kost ook niet.

    Probleem is dat dat natuurlijk een sociaal onwenselijke conclusie oplevert. Verloskundigen zullen moord en brand schreeuwen. Het gaat immers over hun brood.

  10. 15

    @13 Dat laatste geldt niet voor de verloskundigen die ik ken: die stuurden mijn vrouw al bij de minste twijfel naar het ziekenhuis.

    Er blijken grote verschillen tussen autochtone en allochtone bevallingen te zijn, maar welke die zijn is nog deels onbekend. Onder creolen zijn er veel vroeggeboortes, bijvoorbeeld. Zie NRC van 20 maart jl, ook voor commentaar op de internationale tellingen: “Daar komt bij dat relatief veel Nederlandse zwangeren roken en drinken, op late leeftijd zwanger zijn, veel tweelingen krijgen en vaker allochtoon zijn. Zo is de helft van alle kinderen op de intensive-care-couveuse er een van een tweeling. Ons hoge tweelingpercentage is te wijten aan de relatief hoge leeftijd van moeders en een beetje aan vruchtbaarheidsbehandelingen, ook weer door de hogere leeftijd.”

  11. 16

    Het grote probleem is dat er daarvan cijfers bekend zijn. En daarop kan worden gecorrigeerd.

    Zelfs na die correctie van externe factoren blijft er een effect zichtbaar.

    Overigens, @ernest. Zodra er geringe twijfel is, dan moet een vrouw toch nog naar het ziekenhuis toe. Je gaat mij niet vertellen dat die vertraging in sommige gevallen niet fataal kan zijn, en dus had kunnen worden voorkomen met een complete ziekenhuisbevalling.

  12. 17

    Er staat mij bij dat er ook andere geluiden zijn over veiligheid van thuisbevallen. De risico’s van medisch ingrijpen worden nogal eens onderschat in dit soort discussies.

    Het gaat me in dit geval vooral om een beetje tegenwicht. Bijvoorbeeld deze. Onderzoek wijst uit dat thuisbevallen net zo veilig is.

    En het lijkt me duidelijk dat een keizersnede een meer risicovolle bevalling is dan op de gewone wijze. Dient dus alleen ingezet te worden na een duidelijke medische indicatie. Veel keizersnedes duidt dus niet persé op een betere zorg.

    Er staat me ook nog een interessant artikel bij (wetenschapskartern NRC) over een Amerikaanse verloskundige, die zichzelf het beroep had aangeleerd en nu autoriteit was op het gebied van natuurlijke bevallingen. Er schijnt nogal wat kennis over technieken om kinderen op natuurlijke wijze te halen verloren te zijn gegaan.

  13. 18

    Buitenlandse vrienden die in de Nederlandse kraamzorg werken (Slovenie, Kroatie, Italie) zijn allen uitgesproken negatief over bevallingen alhier en ze nemen het woord barbaars zonder aarzelen in de mond.

    Het is raar dat een wet om dit te verbeteren controversieel wordt verklaard. Sterker nog, dat is krankzinnig. De politiek vindt zichzelf te belangrijk om het op te lossen.

  14. 19

    @16 Je hoeft me niet te overtuigen hoor, en die arts in het NRC artikel van 20 maart zegt dat er juist bij de overdracht tussen vroedvrouw en ziekenhuis wel eens wat mis gaat.
    De geboorte is best een vaag gedoe in Nederland. Ik hoorde in het ziekenhuis dat ieder ziekenhuis in Nederland zo’n beetje zijn eigen behoorlijk afwijkende protocol heeft op het gebied van vroeggeboortes (niet per se hele-vroege). 2 van mijn kinderen zijn (te vroeg) in een academisch ziekenhuis geboren, en ik ben zeker niet 100% tevreden over de gang van zaken(, maar dat is anekdotisch, dus geen argument). Dus het verbaast me niets dat er nog veel te winnen valt na wat meer onderzoek.
    Maar als het zo is dat thuisbevallen in het overgrote deel van de gevallen goed gaat, zie ik geen reden om dat op grond van de kosten te veranderen.

  15. 21

    @20 Op totaal ontbreken van goede structuur (het is vaak maar net hoe het zo uitkomt en wat beschikbaar is), het niet standaard toedienen van een ruggenprik (dit vinden ze onvoorstelbaar, dat vrouwen het soms ook gewoon geweigerd wordt), het regelmatig niet voor handen zijn van deskundige artsen indien nodig (ook in ziekenhuizen!). Ik hoor hier al jaren verhalen over en zij zeggen allen: als ik zwanger word, ga ik als de sodemieter naar het buitenland.

  16. 23

    @22 Die gedachte had ik zelf ook, maar toen bedacht ik mij dat ik middels Polifeeds of wellicht Parlando daar wel achter kon komen. Ik weet alleen niet hoe… maar dat vond ik zo stom om te zeggen. :-)

  17. 24

    @20 Obscura: dit is dus precies conform de ervaringen en ideeen van mijn vrouw en haar niet-Nederlandse vriendinnen.

    Geeft toch te denken dat vrouwen liever in Peru, Mexico of Portugal bevallen dan hier. En nee, dat heeft niet alleen met betere beheersing van moedertaal te maken. Het heeft te maken met wat Obscura al schetst: het grote improvisatie karakter bij bevallingen alhier en het maar moeten afwachten wat wel en niet kan in een ziekenhuis en of alle relevante doktoren wel aanwezig zijn. Zeker ´s nachts (wanneer %tueel de meeste bevallingen zijn volgens mij) is het hier in NL afwachten.

    In andere landen hebben ze dat blijkbaar beter voor elkaar.