Kiezen voor techniek

ONDERZOEK - Onlangs verscheen een dikke stapel, rapporten over de resultaten van vele jaren investeren in techniek. Ik probeerde een rode draad te vinden in de Kamerbrief en de bijbehorende stukken, maar dat valt niet mee. Het meest veelzeggend zijn dan toch de grafieken uit een mooi rapport van het Platform Bèta Techniek. In een heldere indeling van “kiezen, leren en werken voor techniek”, worden de trends zichtbaar.

Gevoelsmatig laat de helft van de grafieken een stijgende lijn zien en de helft een dalende lijn. De Kamerbrief zegt dan ook zuinigjes dat er veel bereikt is, maar dat blijvende aandacht nodig is.


Hoewel over de gehele linie deelname aan techniekonderwijs is toegenomen, zijn er grote verschillen per opleidingsniveau. De economische situatie zorgt ook voor een dalende trend die in veel gevallen pas in het afgelopen jaar weer is omgebogen.

Een onafhankelijke evaluatie van de resultaten in het po en vo geeft een nog diffuser beeld. Het aanbod aan activiteiten is zo groot en divers, dat veel scholen moeite hebben om het aanbod te vinden. Systematische informatie over effecten was niet voorhanden.

Onderwijsgrafiek - techniek

Bron: PBT (2016). Monitor Facts & Figures Bètatechniek 2016.

De mooiste plaat vond ik deze, omdat het laat zien dat ook na het afronden van een technische opleiding, een groot percentage “verloren gaat” voor de techniek. Dat vind ik fascinerend. De vacatures in de technische sector stijgen, de industrie roept moord en brand dat er tekorten zijn, en toch krijgt een groot deel geen baan in die sector.

Er zit ongetwijfeld een wereld van verklaringen achter, en ook als je niet in de techniek werkzaam bent, kan een technische achtergrond van waarde zijn. Maar toch blijft dan de vraag: als het onderwijs zoveel extra moeite doet, waarom neemt de sector de afgestudeerden dan niet op?

Via Onderwijs in grafieken.

  1. 2

    > Maar toch blijft dan de vraag: als het onderwijs zoveel extra moeite doet, waarom neemt de sector de afgestudeerden dan niet op?

    Waarom betaalt de sector zo slecht? Het is nog altijd lucratiever om iets doms bij een bank te doen of “consultant klantcommunicatie” bij een gemeente of een museum te worden dan een gedegen carrière in de techniek op te bouwen. Ik weet niet wie er precies moord en brand schreeuwen, maar het is niet het bedrijfsleven dat o zo dringend technici nodig heeft.

  2. 3

    Verklaring 1: Techniek is een groot begrip, Informatica en werktuigbouwkunde valt beide onder techniek maar is inhoudelijk heel wat anders.
    Verklaring 2: De behoefte in de industrie, net zoals in andere takken, bestaat uit jonge goedkope krachten met tien jaar ervaring. Die combinatie bestaat niet.
    Verklaring 3: technici en techniek zijn mobiel. Indiërs werken hier, Nederlanders in Indonesië. Mochten de mensen uit verklaring 2 er niet zijn, kan men zo over de grens produceren of mensen halen die wel aan de combi goedkoop- ervaring voldoen.

  3. 4

    Voor wie het niet gelooft: ik heb nog even op Intermediair’s salariskompas gekeken, en daar blijkt dat je als techneut in de transport/logistiek met 5 jaar ervaring en een WO-opleiding zo’n 3600 euro per maand verdient, terwijl je als financieel deskundige bij de overheid met dezelfde overige parameters (locatie, bedrijfsomvang, etc.) 4200 krijgt.

  4. 5

    @3: Financiën is anders ook heel mobiel. Wat niet mobiel is, is bv. de zorg, maar daar zijn de lonen aan de lage kant, behalve als het om specialisten gaat. Mobiliteit is niet de enige factor, in elk geval.

  5. 8

    omdat het laat zien dat ook na het afronden van een technische opleiding, een groot percentage “verloren gaat” voor de techniek. Dat vind ik fascinerend.
    Wat ik nog veel fascinerender vind is dat bijna gelijke aantallen niet technisch opgeleiden alsnog in de techniek terechtkomen.

  6. 9

    Dit werpt toch wel een geheel ander licht op dat “schreeuwend tekort aan technici” waar je al 20 jaar periodiek op getrakteerd wordt. Kennelijk zijn technische functies zo onaantrekkelijk, dat bijna de helft (!!!) van de opgeleide technici zijn heil in een andere sector zoekt. Misschien moeten we gewoon stoppen met pr campagnes voor technisch onderwijs, en gewoon de banen aantrekkelijker maken ?

  7. 12

    @9: Ik denk dat een belangrijkste reden daarvoor is dat CEO’s technici op een ‘need to know’ basis aan het werk zetten. Vroegâh was dat heel anders. Aan ons werd op het eerste ingenieursbureau waar ik werkte, vertelt welke projecten er waarschijnlijk zouden worden binnengehaald en gevraagd om ons bezig te houden met ‘filosofieen’ en zelfs ‘richtlijnen’ a.d.h.v. de ervaring met voorgaande soortgelijke projecten. Zoiets als een ondernemingsraad was nieuw en Nederlandse bazen hadden er weinig trek in, maar het hoofdkantoor in Florida vond het een prima idee om de afstand tussen directie en ‘werkvloer’ te verkleinen.

    How things changed in a few decades dramatically …

  8. 13

    @12: Poh, vertel mij wat. Ingenieurs zijn gewoon aapjes die je met een zweepslag in beweging moet zetten. En natuurlijk moet er ook niet teveel afgedwaald worden dus misbruiken we agile/lean/scrum om een werkomgeving te creeeren waar je vooral wordt afgerekend op hoe snel je naar een volgende iteratie in het project kan werken.