Kauwgom kopen in Damascus

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Dit keer nogmaals voor Berend die ons deze column toemailde getiteld Kauwgom kopen in Damascus, of, Hoe het Syrische volk het Amerikaanse imperialisme in stand helpt te houden.

Kauwgom (Foto: Flickr/roadsidepictures)

Op een taxi-haven in de Syrische hoofdstad Damascus werd ik benaderd door een jongetje van een jaar of twaalf, die pakjes kauwgom verkocht. De pakjes zagen eruit alsof ze nog voor de val van de Muur uit de Sovjet-Unie waren geïmporteerd. De vraag drong zich op wat de houdbaarheidsdatum van kauwgom is, zeker in een Mediterraan land. Het zou voor de hand hebben gelegen deze kauwgom niet te kopen, maar er waren drie redenen om het toch te doen.

Om te beginnen liefdadigheid.

Ten tweede was er het feit dat de reis naar Damascus tot dan toe wat teleurstellend was geweest. Syrië geldt als een adjunct-lid van de As van het Kwaad, en er heen gaan had een avontuur moeten zijn. Het bleek echter een betreurenswaardig veilig land te zijn, met een ontspannen houding ten aanzien van religie, en ook, in vergelijking met andere landen in het Midden-Oosten, weinig militairen op straat. Een poging om ons naar goed Nederlands gebruik klem te zuipen en te misdragen was stuk gelopen op het alcoholbeleid van de stad Damascus. De enige gelegenheid waar alcohol geschonken werd bevond zich in een atoombunker vijftig meter onder de stad, waar (en dit is belangrijker) de biertjes omgerekend meer dan tien euro per glas kostten. Dit was ons te gortig. Kortom, het consumeren van verdacht uitziende kauwgom was misschien wel de laatste kans om een gevoel van gevaar in onze vakantie terug te brengen.

En er was een derde reden. Dit was namelijk een kans om, zonder veel risico te nemen, een substantiële bijdrage te leveren aan het verval van de VS en de opkomst van Europa. Dit behoeft enige uitleg. De macht van Amerika is gebaseerd op de overwaardering van de dollar. Hierdoor is de Verenigde Staten 20% rijker dan het normaal gezien zou moeten zijn, en dat betekent dat het land op alle gebieden een voorsprong kan nemen. Er zijn een aantal redenen aan te wijzen waarom de dollar overgewaardeerd wordt. Dat is bijvoorbeeld omdat het de belangrijkste reserve-valuta is, en omdat het grootste deel van de internationale oliehandel in dollars wordt afgehandeld. Maar er is nog een factor, die de kranten niet zo vaak haalt omdat deze niet goed te kwantificeren is. In informele economieën is de dollar de belangrijkste munteenheid. Handelaartjes op kleine marktjes van Moskou tot Nairobi en van Calcutta tot Buenos Aires doen hun zaakjes het liefst in dollars. Alleen aan de randen van het Europese imperium, bv. op de Balkan, is de euro bezig aan een opmars. Verder heerst de dollar overal. Ook op de taxi-haven annex zwarte markt in de hoofdstad van Syrië, een verklaarde vijand van de Verenigde Staten.

Mijn gedachte op dit moment was de volgende. Door met euro’s te betalen, voor wat dan ook, kon ik de handelaren in Damascus bekend maken met de euro. Zo mooi als ‘ie glimt, zo mooi als de plaatjes op de munten zijn, zo waardevast als ‘ie is. Beginnende in Damascus zou zich een sluipend proces in beweging zetten.. Kleine handelaren over de hele wereld zouden van dollars overstappen op euro’s. De omvang van de informele economie is zo enorm dat ook de centrale banken vroeger of later zullen moeten reageren, en hun dollars moeten lozen om verdere verliezen te vermijden. De dollar verliest zijn meerwaarde, en de Amerikanen zullen zich hun welvaart en macht niet meer kunnen veroorloven. De euro stijgt ongelooflijk snel, en de Europese Unie zal de belangrijkste macht ter wereld worden. En dit proces kon ik in gang zetten, door op een taxi-standplaats in Damascus een pakje oneetbare Sovjet-kauwgom te kopen.

Ik voelde in mijn jaszak een twee euro-munt. Ik haalde hem tevoorschijn, keek ernaar, en twijfelde nog even. Dat het ongeveer twintig keer de waarde van het pakje kauwgom vertegenwoordigde maakte me niet uit. Je moet groot beginnen, anders kom je nergens. Maar op de kopzijde prijkte het profiel van Dante Aleghieri, een man die, meende ik me te herinneren, ook wel eens iets onaardigs over de Profeet Mohammed had gezegd. Goed, daar zou ik wel mee weg komen. Ik overhandigde het jongetje mijn twee euro-munt, en stopte het pakje kauwgom in mijn jaszak. Blij liep hij weg.

Maar het mocht niet zo zijn. Tien minuten later kwam het jongetje boos en streng op mij af, en duwde mij de munt terug in mijn hand. Niemand wist wat een euro was, en niemand had het willen omwisselen. Ik begreep dat ik had verloren. Zuchtend zocht ik nog een keer in mijn jaszak, en haalde een muntstuk van twintig dollarcent te voorschijn.

  1. 2

    Ik geniet van je teksten, maar 1 facet heb je over het hoofd gezien.
    In die informele economieen kan je niet met een muntstuk aankomen, want de banken wisselen alleen papiergeld en dan ook nog ongekreukd. Dus je muntje had geen enkele waarde omdat het het enige euromuntje was.

  2. 3

    Bedankt voor je commentaar, Robert. Ik kan mij op dit punt verdedigen. In dit soort landen bestaat een geldeconomie die parallel loopt aan de formele economie, en daarin functioneert de dollar als een normale munteenheid, zoals die ook in de VS functioneert. Een jongetje dat kauwgom verkoopt voor 10 of 20 cent per doosje wisselt natuurlijk niet bij een bank, maar bij een onofficiele geldwisselaar, die wel kleingeld omruilt – maar dus geen euro´s.

  3. 4

    Ik ken dit soort landen. Ik woon er in zelf zo een. Ze krijgen langzamerhand wel door dat de euro belangrijker gaat worden dan de dollar.
    Ik schaam me wel rot dat ik gekreukt met een d geschreven heb. Ik ga echt oud worden.

  4. 5

    ou volgens mij is euro in opmars hoor en dollar verliest toch terrein. mensen achter informele economie zien ook de wisselkoersen op de gevels van de banken! Maar Robert heeft wel een punt: papier geld is gebruikelijke betaal- en wisselmiddel dan munten. Ook bij de banken. Het vervoeren van munten is een hele klus en daar zit niemand op te wachten ook niet binnen de formele economie.

  5. 6

    Als je een bedelaar of een bedelares een eurootje geeft, kan je het terugkrijgen. Geen waarde. Muntjes kan je alleen wisselen met mensen die op familiebezoek o.d. gaan in de USA of een Europees land. De bank neemt zelfs geen gekreukte bankbiljetten of biljetten waarop iets geschreven staat aan en bij gave exemplaren dollars ook pas na een bepaalde datum bijv. de biljetten die uitgegeven zijn na 2003.

  6. 7

    In buurland Turkije liggen ze dan toch al jaren voor. In Selçuk (dus niet eens Europa, maar diep in Anatolië!) namen ze jaren geleden al veel liever euro’s aan dan Turkse lira. Dollars namen ze ook wel aan, maar daar werd nooit naar gevraagd (en als je ging pingelen probeerden ze altijd eerst een prijs in euro’s).

  7. 8

    7@
    De meeste Turken buiten Turkije wonen in Europa. Het geld oversturen gaat dus al vanaf 2000 in Euro’s. De meeste Armeniers die geld oversturen wonen en werken in Rusland. Dat gebeurde tot voor kort in dollars. Tot voor kort omdat bij het oversturen de roebels nu automatisch in drams gewisseld worden. Dit vanwege het feit dat er dan maar 1 keer gewisseld hoeft te worden en omdat de meeste banken in Armenie nu in meerderheidshanden van Russische banken zijn. Het heeft dus niet met voorliggen te maken.

  8. 9

    Over de informele economie in die landen gesproken.
    Volgens de officiele statistieken had Armenie een x aantal ton bananen ingevoerd vanuit Zuid Amerika en vervolgens weer een gedeelte uitgevoerd naar de Bahama’s. Natuurlijk volgens de papieren van de douane.
    Over de export behoefde geen belasting betaald te worden.
    Wat blijkt nu: in werkelijkheid is er 2x zoveel ingevoerd en vanzelfsprekend niets uitgevoerd. Zo zijn er miljoenen aan belastinggeld achterovergedrukt door de douane en de familie die het monopolie op invoer had, Van het geld zijn luxe huizen gebouwd. Kunnen ze aangepakt worden. Nee, want ook de rechters zijn corrupt. Een deal is gemakkelijk gemaakt. En zo zijn er honderden van dergelijke gevallen. En dan vreemd opkijken als de gewone mensen het niet meer pikken (zie 1 maart j.l.) En de EU? Die kijkt toe, weet wat er allemaal gebeurt en doet niets.

  9. 10

    @9
    Heeft de EU dan ook al iets van doen met Armenië? Ze hebben hun handen al meer dan vol aan de corrupte landen binnen de EU. En corruptie komt, blijkt steeds weer, niet alleen in Bulgarije en Roemenië voor.

    De EU kan zo worden nageaapt hoor. Maar dan moet je dat als land wel willen. En daar schort het aan.

  10. 11

    Armenie is al veel jaren lid van the Council of Europe, is onderdeel van het Neighbourhoodplan, ontvangt alle mogelijke subsidies, wordt vanwege 1 maart j.l. gemonitord door de PACE, vanwege Karabagh door de OSCE enz.
    In september vinden er NAVO oefeningen plaats. Kortom: de Kaukasus is veel belangrijker dan Bulgarije en Roemenie. Er is een constante strijd om invloed tussen Rusland, EU, USA, Turkije en Iran. Het is de toegangspoort tot Centraal Azie en het Midden Oosten. Dus van strategisch belang. Corruptie is altijd de weg geweest om te overleven in het Osmaanse Rijk, Tsaristisch Rusland, de USSR, het Perzische Rjk en vele rijken ervoor. Het zit in de genen en in de mentaliteit. Ook bij de andere Midden Oosten landen, Bulgarije, Roemenie enz. Voorlopig krijg je het er nog niet uit.
    De EU naapen lukt niet al zou de regering het willen. Maar dat is het meest corrupte deel met veel nepotisme.
    In 1 ding zijn ze erg goed: in beduvelen in hun eigen voordeel. Dat is het probleem van het Westen: men kan zich niet voorstellen dat ze zo zijn. Langzamerhand door veel ervaring gaan ze het doorkrijgen.