Kabinet vaker voor de rechter?

Goed en wel bekomen van de klucht die in de rechtszaal werd opgevoerd, met in de hoofdrol de vicepremier die geen vicepremier mag heten, staan er nu stukken op het programma waar de regering in zijn geheel de rol van verdachte mag spelen. Twintig gemeenten en Cedris (brancheorganisatie voor sociale werkgelegenheid en arbeidsintegratie) hebben de Staat in een kort geding voor de rechter gedaagd. Ze hopen langs deze weg een extra bezuiniging van 150 miljoen te voorkomen.

Eerder deze week kondigden studenten- en GGZorganisaties ook al naar de rechter te zullen stappen. De studenten willen een wijziging in de langstudeerboete. De GGZ wil dat de eigen bijdragen voor psychiatrische patiënten geschrapt worden.
De Nationale Reisopera kondigde half juni aan naar de rechter te zullen stappen, als de aangekondigde bezuiniging niet omlaag gebracht zou worden. Het gezelschap kan op zoek naar een advocaat, want de 60 procent korting blijft gehandhaafd.

Niet alleen bezuinigingen blijken juridisch voer te worden. De gemeente Bergen roept haar burgers op bij de Raad van State in beroep te gaan tegen de gasopslag, die Verhagen zo graag in hun prachtige natuurgebied wil. De Partij voor de Dieren roept de provincie Noord-Holland op hetzelfde te doen en Natuurmomenten gaat zelf in beroep tegen de plannen.

In het verleden is het vaker voorgekomen dat de Staat voor de rechter werd gedaagd om bezuinigingen af te wentelen. En soms met succes. In 2005 verbood het gerechtshof in Amsterdam een aantal bezuinigingen in de jeugdinrichtingen. Donner, toen minister van Justitie, moest een aantal maatregelen terugdraaien.
In 2009 kreeg ActiZ (koepelorganisatie voor de thuiszorg) een bezuiniging van 70 miljoen euro van de baan en in 2010 lukte het woningbouwcorporaties de Vogelaarheffing terug te vorderen.
Soms lukt het niet. In 2010 had de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen aanvankelijk succes bij de kortgedingrechter en leek een korting van 549 miljoen euro ongedaan gemaakt. Toenmalig minister van Volksgezondheid, Ab Klink, ging echter in beroep en haalde daar zijn gelijk.

De debatten in de Tweede Kamer hebben we op televisie kunnen volgen. Nu het debat zich naar de rechtszaal verplaatst, moeten we het hooguit met een tekening doen.  Een Haagse rechter deed het onzalige voorstel rechtszittingen op televisie uit te zenden, maar voor de zaken die de gemeenten, studenten, GGZ en Reisopera aanspannen mag misschien een uitzondering worden gemaakt. Want er zijn natuurlijk wel meer organisaties, die willen weten of een rechtszaak zin heeft. Als de eisers gelijk krijgen, betekent dat immers dat het kabinet haar bezuinigingen in ieder geval juridisch niet goed heeft onderbouwd.

  1. 1

    De Vogelbescherming heeft de staat gedaagd, wegens het in gebreke blijven van natuurcompensatie in de Westerschelde.
    Das & Boom heeft de staat gedaagd wegens het stoppen van de monitoring van de herintroductie van de korenwolf.

  2. 4

    @3: Hoezo kansloos? Verschillende overheden hebben soms verschillende belangen. Niet zelden probeert de hogere overheid de lagere dan met wetten voor een voldongen feit te plaatsen. Dan rest een lagere overheid weinig anders dan een rechtsgang.