Met Jan Roos heeft de afgunstige kleinburger eindelijk een stem

COLUMN - Dat afgunst een evolutionair voordeel kan bieden, hebben de experimenten met kapucijnaapjes door het team van Frans de Waal overtuigend aangetoond. Ook aapjes reageren jaloers en verontwaardigd als de een voor hetzelfde werk beter beloond wordt dan de ander.

Het laat zich gemakkelijk inzien hoe afgunst er – ook bij ons – evolutionair ingesleten is: wie protesteert en in staking gaat zoals de aapjes in het experiment, maakt eerder kan op een betere beloning. Primaten die zo voor zichzelf opkomen, worden groter en sterker en lopen zo meer kans hun genen door te geven aan hun nageslacht.

Jengelende kinderen

Hetzelfde gedrag zien we ook bij mensenkinderen. Als Pietje een chocoladereep van mamma krijgt, wil Jantje er ook een. Sterker nog, zelfs als kinderen van volstrekt andere ouders regelmatig merkschoenen dragen, luidt het argument van Jantje nog: “Ja, maar die-en-die hebben ook Nikes!”

Het werkt ook omgekeerd, waar sprake is van straf en boete. Zowel schoolgaande jeugd als volwassen wegpiraten hebben er een handje van in verontwaardiging naar anderen te wijzen wanneer uitgerekend zíj de pineut zijn: al die anderen doen het ook, waarom pakt u die niet aan?

Niet alleen jengelende kinderen redeneren zo; ook de kleinburger. Die heeft werk, een wijf, wat koters, een autootje, eigen huisje en een schappelijke hypotheekaftrek en zit dan op facebook te kankeren op bijstandstrekkers en asielzoekers die ‘alles maar gratis onder hun reet geschoven krijgen’. Of gevangenen die op zijn kosten ‘in een hotel’ leven, met teevee en al. Waarom zíj wel en ik niet, nou?

Die kleinburger heeft tegenwoordig een politieke stem in de gestalte van Jan Roos. Een kolfje naar zijn hand, want Roos ís de vleesgeworden kleinburger. Afgunstig jegens hen die onderaan bungelen. Weet hooguit half hoe het zit, maar eist wel steeds alle aandacht met zijn grote scheur.

Trappen naar beneden

Deze week slaagde hij erin het nieuws te halen met een tweet over asielzoekers die gratis hun tanden mochten laten bleken in zijn gemeente, Bergen. Dat vindt Roos niet eerlijk. Want waarom zij wel, en de hardwerkende blanke Nederlander niet; nou, nou? Dat die uitheemse parasieten hier een beetje op zijn kosten luxebehandelingen komen genieten, dat is toch van den zotte?

Uiteraard bleek het bij navraag allemaal net even anders te zitten. Het zit als Roos iets uitkraamt vrijwel altijd net even anders. Dat is vaste prik met de proleten die dit jaar de politieke heuveltoppen bestormen: zij beseffen als geen ander dat waarheid er niet langer toe doet. Enkel de bevestiging van het frame en het vooroordeel dat ’s avonds bij het opdienen van de aardappelen verkondigt, doet er nog toe.

De krant legt het af tegen de filterbubbels van de (a)sociale media, waar miljoenen kleinburgers elkaar bevestigen in hun gedeelde afgunst jegens degenen die onderaan de samenleving bungelen of huis en haard ontvluchten om aan oorlog, terreur en armoede te ontkomen.

Rancune

Op rechts bieden politici tegenwoordig om het hardst tegen elkaar op om die rancuneuze kleinburgers te bedienen. En daar gaan nog grote en kleine ongelukken van komen. Als u mij niet gelooft, slaat u Menno ter Braak er nog maar eens op na.

  1. 1

    Als het evolutionair is, is het onontkoombaar toch? In elk geval is het dan tegennatuurlijk om niet jaloers te worden, om niet te gaan eisen dat je meer wil. Institutionaliseren van natuurlijk gedrag geeft onze samenleving zijn (stabiele) vorm. Dus als we van nature jaloers zijn dient dat geïnstitutionaliseerd te worden.

    Jaloersheid als basis van het verdelen van schaarse goederen.
    Mooi toch?

    En trouwens, is het ooit anders geweest? De elite is toch juist die groep, die loopt te roepen dat de arbeider niet hard genoeg werkt en dat er harder gewerkt moet worden om de aandeelhouders tevreden te houden (ja, ik heb het meegemaakt).

    Jan Roos is alleen maar jaloers, dat hij geen deel van de elite is.
    Hij wil zijn deel van de koek.
    Natuurlijk!

    NB: ik neem aan dat je de post-factcheck van grutjes ook hebt gelezen (hoort toch een beetje bij de het Volkskrantartikel, heb je daar ook nog een opmerking over)?

  2. 2

    Die factcheck in de volkskrant is natuurlijk ook totaal van de pot gerukt. “Het zit net even wat anders”? De VK maakt zichzelf compleet belachelijk met het oordeel “bijna goed”. Dit zegt de krant:

    Het meest cruciale onderdeel van de bewering klopt wel. In de gemeente Bergen was het in 2016 voor asielzoekers met een verblijfsvergunning inderdaad mogelijk om tot 1.000 euro aan mondzorg te krijgen, tanden bleken was niet uitgesloten van de dekking. De conclusie is daarom: ‘bijna goed’.

    Ja lekker. Allereerst: asielzoekers met een verblijfsvergunning bestaan niet. Dat is net zoiets als zeggen “Werkzoekenden met een baan”. En ja, het was inderdaad mogelijk om tanden te bleken voor deze statushouders (dus niet voor asielzoekers, die hebben alleen recht op noodzakelijke zorg). En wel omdat ze een standaard verzekering hadden, die dat toevallig vergoedde. Net als voor iedereen die die verzekering had, waaronder veel gewone minima. Het was dus voor *iedereen* mogelijk tanden te bleken, statushouder én Nederlandse inboorling. Daarbij is aan deze praktijk in 2017 een eind gekomen, en heeft Roos het dus over een praktijk die niet meer het geval is.

    Factchecken is niet alleen letterlijk checken wat er gezegd wordt, maar ook checken wat er echt gezegd wordt met een tweet. In dit geval was het niet “bijna goed”, maar “grotendeels onwaar”.

    Het lijkt me evident dat de bedoeling van de tweet was om het gevoel te geven dat asielzoekers dingen krijgen die wij “gewone stervelingen” niet krijgen, en dat dat een schande is.

    En dat is gewoon totale bullshit.

    Ik vermoed dat de volkskrant deze uitspraak ook gewoon als “waar” zou bestempelen: http://www.politifact.com/truth-o-meter/statements/2016/aug/25/donald-trump/donald-trump-offers-misleading-statistics-about-hi/

    En dat is laf. De betekenis van gebruikte woorden en de context doen ertoe, en als krant moet je die durven benoemen.

  3. 5

    @4: Racisme is een techniek van afgunst: je kunt er meteen een hele groep mee buiten spel zetten en hun bezit je toe-eigenen. Zwarten, joden, indianen… het is allemaal al een keer gedaan. Inclusief de bijbehorende onteigeningen (van goederen, land, en de persoonlijkheid).

  4. 6

    Het stuk was een stuk beter geweest wanneer die pseudo wetenschappelijke inslag er niet in had gezeten. Ook de omschrijving van de kleinburgerlijke is zo generiek dat het vooral een sneer richting Jan lijkt waarbij je wat uitspraken erbij hebt geplakt die toevallig er lekker bij staan. Een beetje zoals de verongelijkte journalist zelf. Of had ik dit als satire moeten zien?

    Ben beter van je gewend Prediker.

  5. 8

    De afgunstige kleinburger heeft al jaren een stem, namelijk links Nederland, het hele nivelerings idee is puur op afgunst gebaseerd. De buurman heeft meer dan ik en mijn partij zal dat wel eens van hem afpakken en aan mij geven, hoe afgunstiger wil je het hebben?

    Bij dat afgunstige gedrag hoorde ook de aanval op de auto en het eigen huis, dat hadden immers alleen rijke kapitalisten. Bij links heeft men echter nooit meegekregen dat dankzij rechts beleid de kleinburger nu ook een auto en een eigen huis heeft en zij nu zelf het slachtoffer van dat afgunstige gedrag zijn geworden. Sterker het pesten van auto en huisbezitters raakt hun harder dan de rijkere groep.

    Idem geld voor de immigranten, die worden allemaal bij de kleinburger in de wijk geparkeerd, leunen op zijn sociale voorzieningen en dringen hem hun cultuur en problemen op. Hij mag niet eens meer normaal Sinterklaas vieren in zijn eigen wijk en zijn oude auto moet hij buiten de milieuzone parkeren. Nivelleren is leuk voor de kleinburger, maar wel als het van boven naar hem gebeurd, als hij daar zelf aan bij moet gaan dragen is het opeens niet leuk meer.

    De PVV en nu ook Jan Roos zijn in dat gat gedoken door op die punten “rechts” beleid te voeren en voor de rest een SP agenda aan te houden. En met succes, de PVV heeft hiermee hele wijken met kiezers overgenomen die vroeger rood kleurden van de linkse verkiezingsposters.

  6. 10

    @8 Dit is natuurlijk kolder. Een groot deel van het electoraat van linkse partijen bestaat helemaal niet uit de armen. Hun politici al helemaal niet. Bestaan niet uit de groepen die ze willen helpen. Veel maatregelen die ze voorstellen, raken ze zichzelf ook mee in de portemonnee. Gewoon, omdat eerlijk verdelen beter is. Mensen in armoede laten zitten slecht. We uiteindelijk er allemaal beter van worden, als de middelen eerlijk zijn verdeeld (zoals uit talloze onderzoeken blijkt).

    Noem het idealisme, altruïsme, “dom” als je wilt, maar met afgunst heeft het helemaal nixxx te maken. De “linkse afgunst” is niets anders dan een goedkoop rechts frame, waar helaas velen zich gewillig in laten vangen. In tegenstelling tot wat Prediker hier beschrijft: evidente jaloezie op mensen die niets hebben. Tja.

    Aldus deze linkse huizenbezitter, die best wat meer belasting wil betalen en met graagte de hypotheekrenteaftrek ziet verdwijnen.

  7. 12

    Kleinburger en afgunst, soit. Dat is mijn probleem helemaal niet met Jan Roos. Apen, dat zijn we tenslotte allemaal en we zijn allemaal in meer of mindere mate jaloers. Maar Jan Roos is gewoon een leugenaar. Een paperazzo die de waarheid wat aandikt met smeuïge verzinsels. Dat, gecombineerd met een beperking in zijn redeneervermogen en zijn uitgesproken grote mond voor de camera, maakt hem geschikt om boegbeeld te zijn voor een marginaal politiek partijtje. Niks meer aan doen. Lekker in de vergetelheid laten afzakken.

  8. 13

    @10: Wat is ‘een groot deel’? En als dat grote deel statistisch relevant groot is, wat heeft een linkse partij dan aan zijn doelen? Want kennelijk is het een club voor rijke mensen.

    De hypotheekrente aftrek is trouwens ooit begonnen als een cadeautje aan startende huizenbezitters – niet echt de elite dus. Als je ‘m nu afschaft (waar ik voor ben overigens), tref je die – met de huidige prijzenbubbel – extra hard in de portemonnee. En da’s ontzettend rechts van je.

  9. 14

    @8

    het hele nivelerings idee is puur op afgunst gebaseerd

    Ik weet niet in welke mate nivellering een ‘links’ ideaal is. Ik stel me zo voor dat volgens het socialisme iedereen recht op evenveel vermogen en/of inkomen heeft, maar mij lijkt me dat het hele nivelleringsidee vooral als doel heeft uitwassen tegen te gaan zoals waarin we ons nu bevinden—waarbij de 8 rijkste mensen op aarde evenveel vermogen bezitten als de onderste helft van de totale wereldbevolking, voornamelijk omdat trickle down-economie een mythe is gebleken.

    ‘Wealth Inequality in Amerika’, als voorbeeld hier, als je begrijpt wat ik bedoel: https://www.youtube.com/watch?v=QPKKQnijnsM

  10. 15

    Misschien moeilijk om voor te stellen, maar in deze wereld zijn er ook mensen die niet jaloers zijn op mensen die materieel beter af zijn dan zij, maar op zijn minst onverschillig erover, en soms zelf een afkeer ontwikkelen over hoe anderen hun rijkdom uitstallen—niet vanwege afgunst, maar om de vermoedelijke beweegredenen van deze rijken: patserig doen.

  11. 17

    @8:

    het hele nivelerings idee is puur op afgunst gebaseerd.

    Wat een flauwekul. Vandaag nog in de krant: de 8 (!!!!) rijksten op de wereld bezitten evenveel vermogen als de hele armste helft van de wereldbevolking bij elkaar, dat zijn 3.6 miljard mensen.

    Als je dat beter zou verdelen zou dat heel wat ellende oplossen. En die constatering heeft helemaal NIETS met jaloezie te maken.

    Ik denk trouwens niet dat het ene fluit uitmaakt of je nou 75 miljard bezit zoals Bill Gates, of 75 miljoen: het is allebei zoveel dat het toch geen ene fluit uitmaakt en je het toch niet op krijgt. Dus is er heel wat her te verdelen.

  12. 18

    @13

    De hypotheekrente aftrek is trouwens ooit begonnen als een cadeautje aan startende huizenbezitters – niet echt de elite dus.

    De hypotheekrenteaftrek stamt uit 1893, toen de overgrote meerderheid van Nederlanders weinig kans maakten op een koopwoning. Het was dus juist wel een belastingsmaatregel speciaal voor de elite, namelijk een compensatie voor het overgaan van belastingen via accijnsen naar belasting op inkomen.

  13. 19

    @18

    De hypotheekrenteaftrek stamt uit 1893, toen de overgrote meerderheid van Nederlanders weinig kans maakten op een koopwoning.

    Klopt

    Het was dus juist wel een belastingsmaatregel speciaal voor de elite, namelijk een compensatie voor het overgaan van belastingen via accijnsen naar belasting op inkomen.

    Fout. Niet alleen was belasting op inkomen er pas vanaf 1914, het uitgangsprincipe was juist om huisbezit aan te moedigen. Voor die tijd bestond een groot deel van de huisvesting uit huurcontracten. Het probleem daarmee was dat de eigenaars van die woningen het niet zo veel konden schelen hoe goed of slecht de woning was, en de huurder kon het niet veel schelen of ‘zijn’ huis kapot was: het was immers zijn huis niet. Het gebrek aan huisbezit werd (terecht) aangewezen als voornaamste oorzaak van verpaupering van huizen en wijken.

  14. 21

    @8

    Het idee van nivellering komt voort uit het idee dat we mensen niet aan hun lot over willen laten. Dat mensen ongeacht hun afkomst dezelfde kansen verdienen. En heeft niks te maken met de volgevreten burger die angstig is voor zijn auto en angstig is voor de vreemdeling.

    Waar jij aan appelleert is de kleinburger die angstig is om dát wat hij heeft kwijt te raken. Ik kan dus mij dus grotendeels vinden in je reactie: de kleinburger stemde vroeger rood uit angst om kwijt te raken en stemt nu PVV (of wie weet Roos) uit angst om kwijt te raken.

  15. 22

    @21: Je moet hier een onderscheid maken tussen socialisme en liberalisme. Het liberalisme wil aan iedereen gelijke kansen (gelijke rechten) geven, maar laat toe dat de een rijk wordt en de ander arm (al zijn liberalen sinds eind 19de eeuw wel zo sociaal dat ze voor een gegarandeerd bestaansminimum zijn). Het liberalisme is meritocratisch: talent (en inzet) mag c.q. moet worden beloond. Het socialisme kijkt daarentegen als het ware niet naar de input (gelijke kansen/rechten) maar naar de output: iedereen moet even veel krijgen c.q. iedereen moet krijgen wat hij/zij nodig heeft. Het socialisme wil aldus nivelleren (de uitschieters aftoppen en de tragen een zetje geven) maar dat heeft dus niets te maken met de gelijke kansen van het liberalisme of met mensen aan hun lot overlaten.

    Ik herinner me nog de typische discussies in de Koude Oorlog hierover: socialisten die wezen op de grote inkomensverschillen, liberalen die wezen op de Sovjet-Unie waar het socialistische systeem zorgt dat niemand meer werkt (omdat inzet niet wordt beloond) en op de enorme bureaucratie c.q. totalitaire Staat die is vereist om elk talent/ondernemingslust te bestraffen om iedereen maar gelijk te kunnen houden.

  16. 23

    @8: Toen ik het stukje van Prediker las, dacht ik ook: een beetje een zurig, rancuneus stukje van Prediker. Waarom niet blij zijn dat de afgunstige kleinbuger nu ook kan stemmen en zo kan deelnemen aan het feest der democratie?

    Prediker verwijst naar Ter Braak maar die heeft de rancuneleer volgens mij ook maar van Nietzsche gejat. Bij Nietzsche staat rancune voor de machteloze woede van de zwakkere, de onderdrukte. Rancune is de wil tot uitgestelde wraak en vergiftigt en misvormt de ziel: waar de machtige direct en openlijk wraak kan nemen en zo zijn goede humeur c.q. goedheid behoudt, kan de zwakkere dat niet maar moet hij zinnen op een heimelijke wraak via een omweg en op een later tijdstip (wellicht pas in het hiernamaals: “de laatsten zullen de eersten zijn en de eersten zullen de laatsten zijn” belooft de uberrancuneuze Bijbel ons). De zwakkere ontwikkelt zo een zwarte, kwaadaardige ziel waarin het onvermogen tot wraak wordt omgezet in giftige haat.

    Nietzsche zag de rancune vooral bij socialisten/antisemieten (voor Nietzsche was er geen wezenlijk verschil tussen die twee), precies vanwege die nivelleringslust vanuit haat/rancune jegens de machtige, rijke kapitalist/Jood: alles wat groot en sterk is moet worden neergehaald. Zizek betoogt geloofwaardig dat bv. de IS-strijders en jihadisten bovenal worden gedreven door rancune; Fukuyama beschrijft de moslimwereld in een deel met veelzeggende titel ‘Het rijk der rancune’. Maar politiek-correct Sargasso zal nooit de moslims als rancuneus beschrijven of het eigen linkse (nivellerings)denken aan dergelijke kritiek onderwerpen, maar kiest uiteraard de eigen vijand van de PVV c.q. rechts-populisme om die als rancuneus weg te zetten. Maar alleen rancuneuze mensen hebben uberhaupt een vijand…

    Asielzoekers zijn nu niet bepaald machtigen waartegen je een rancune kunt hebben. Hooguit zou je hierin een parallel kunnen zien: veel verarmde Duitsers die hun zelfrespect verloren gingen mee met het antisemitisme vanuit het idee ‘hoe laag ik ook val, de Joden staan in de rassenhiërarchie altijd nog lager dan mij’ (iets wat ook in de VS het racisme in stand zou kunnen houden: verarmde blanken kunnen hun zelfrespect enigszins behouden als ze kunnen geloven dat de zwarten altijd nog lager en armer zijn). Zo ook zouden autochtonen in de hoek waar de klappen vallen, asielzoekers kunnen zien als hun buffer voor het behoud van zelfvertrouwen: hou de asielzoekers arm zodat ik me nog enigszins rijk kan blijven voelen. Maar ik vind dat niet echt een geloofwaardig verhaal.

  17. 24

    Bij links heeft men echter nooit meegekregen dat dankzij rechts beleid de kleinburger nu ook een auto en een eigen huis heeft…

    @8 Wordt eens concreet: welk rechts beleid heeft de kleinburger een auto en een eigen woning bezorgd? Was Vadertje Drees rechts?

    Want het rechtse beleid van de 19e eeuw maakte vooral dat de arbeider in kelderwoninkjes ondergebracht werd, altijd schulden had en twaalf tot veertien uur moest werken. Vakantie? Vergeet het maar: voor jou honderd anderen.

    Al die verworvenheden waar de arbeidersklasse gebruik van heeft kunnen maken om mee te delen in de welvaart, een achturige werkdag, stakingsrecht, CAO, vakantie, minimumloon, sociaalvangnet, AOW, pensioenopbouw, kinderen die konden studeren heeft men te danken aan sociaal-democratische maatregelen, die werden afgedwongen door vakbonden en het spookbeeld van communistisch en hard socialistisch links.

    Het is dus dankzij links dat de arbeidersklasse zich tot kleinburgers heeft kunnen opwerken. Vervolgens zijn ze zich gaan gedragen als kleinburgers en rechts gaan stemmen; wat zich vertaalt in neoliberaal beleid, wat inmiddels met zich meebrengt dat hun kinderen en kleinkinderen nu geen vaste baan meer aangeboden krijgen, maar gedwongen zijn akkoord te gaan met ‘flexibele’ arbeidsverbanden, als uitzendkracht, via payroll-constructies of als ZZP’er.

  18. 25

    Asielzoekers zijn nu niet bepaald machtigen waartegen je een rancune kunt hebben.

    @23 Toch viert de kleinburger zijn rancuneuze gevoelens week in week uit bot op gemarginaliseerde immigrantengroepen, meestal van kleur:

    Marokkanen, kutbuitenlanders, zwarte Nederlanders met kritiek op Zwarte Piet, asielzoekers, moslimallochtonen, etc.

    Vervolgens wordt ‘de elite’ verweten – niet dat die neoliberaal beleid voert en de publieke voorzieningen langzaam in de verkoop gooit – maar dat deze de ‘buitenlanders’ binnen heeft gehaald. Allemaal de schuld van de EU en de hoge heren in Den Haag.

    En dan ga je dus uit rancune stemmen op partijen als PVV en VNL die nog hard rechtser beleid voorstaan, met het doel die migranten af te knijpen, zonder te beseffen dat je dan zelf ook de sjaak bent, omdat je dat net zo goed in je portemonnee voelt.

  19. 26

    @25: Je bedoelt denk ik wat ik al m’n laatste alinea beschreef: de middenklasse die verarmt c.q. bang is onderklasse te worden trapt uit frustratie naar beneden. Maar ik vind dat niet een erg geloofwaardig verhaal. Ik geloof niet dat die AZC-nee-roepers om die reden zich tegen de asielzoekers keren maar om de reden dat ze die asielzoekers niet in hun wijk willen uit angst voor overlast, aanrandingen, terrorisme of simpelweg het verdwijnen van hun gemeenschap. En Jan Roos stelt denk ik de terechte vraag of het wel rechtvaardig beleid is om in tijden van economische onzekerheid c.q. achteruitgang de bechikbare middelen wel aan asielzoekers maar niet aan de eigen bevolking te geven. Dat is misschien egoïsme (‘eigen volk eerst’) maar het verband met rancune zie ik niet zo.

  20. 28

    Een interessante theorie die ik wel eens heb gehoord is een beetje het omgekeerde:

    Mensen uit een lage klasse die zich hebben opgewerkt tot de middenklasse (die bv. naar de universiteit hebben kunnen gaan) zijn degenen die nu zo neerkijken op de PVV’ers en populisten: in feite kijken zij neer op hun eigen afkomst en proberen ze die afkomst uit alle macht te verbloemen door zo moreel verheven te doen en opzichtig populisten als dom en kwaadaardig te verachten.

  21. 30

    @24: 1+
    Als ‘links’ iets te verwijten valt, is het dat men niet zag aankomen dat de verburgerlijkte arbeidersklasse zou gaan draaien cq aan geheugenverlies/verweking lijden. De vraag is of dat te repareren valt.

  22. 31

    Ooit was de elite in NL heel klein. Links NL bestond uit twee delen. De terecht boze witte man die in uit eigenbeland links stemde en de progressief linkse Nederlander die uit overtuiging links stemde. Men voerde de nodige verbeteringen door en de elite groeide. Het eigenbelang van de boze man verschoof langzaam naarmate zijn eigen kutbaantjes werden overgenomen door die vieze, onaangepaste buitenlanders. De boze witte man werd rechts. De progressieve linkse Nederlander bleef progressief links. De sympathie voor de overgelopen mede-arbeiders was alleen niet al te groot, dus een deel van progressief links werd paars.

    Nog een jaartje of 10-20 en dan heeft de rechtse meerderheid het hier zo verpest dat we weer van voor af aan kunnen beginnen.

  23. 32

    Volgens mij is de hypotheekrente aftrek niet begonnen als ‘cadeautje’ maar ingesteld in een tijd waarin de rentes nogal op en neer stuiterden van 4 naar 12% in een jaar tijd,
    bedoeld om die fluctuaties wat glad te strijken zeg maar, niks cadeautje.

    @Spam,
    zo links is Nederland nooit geweest man,
    meer CDA/KVP, zeg maar richtingloos conservatief ,
    er is nooit een links_progressieve meerderheid geweest in dit land.
    De CDA en PvdA (arrebeider) stemmer was niet progressief,
    maar wel duidelijk de meerderheid in dit land.

    Gewoon boze arbeiders, en vanzelfsprekend wit, er was geen ander kleurtje voorhanden 40-50 jaar geleden.
    Er was een kleine middenklasse, hardwerkende zelfstandige ondernemers, een paar goedbetaalde ambtenaren, notarissen, artsen, 500 (ik roep maar wat) rijke mensen en de rest sappelde maar wat aan.

    PvdA werd overgenomen door semi-intellectuelen, vervreemde zich van de arbeider, die nu z’n heil bij CDA en PVV en soms SP, zoekt.
    Hoeveel vrienden heb jij die inpakwerk doen bij de kaasfabriek?

  24. 33

    Kansloos figuur. Lachwekkend om daar Frans de Waal bij te halen. Als we toch naar de tijd van Ter Braak wijzen, dan komt me voor dat het begrip puerilisme< een stuk effectiever is.

  25. 34

    @33 Van Trump zei men ook dat ‘ie kansloos was…

    Voornaamste wat Roos dwarszit is dat er teveel vissers in dezelfde hoek van de electorale vijver vissen; en dat ‘ie op moet boksen tegen een gevestigd merk met bijna twintig jaar politieke ervaring: Geert Wilders.

    Maar de verwijzing naar Huizinga’s notie van kwajongens-achtigheid in de politiek is een leuke; al schaarde hij de fascisten daar zo te zien ook onder. Een padvindersclubje, werkelijk?

  26. 35

    @34: Sorry, al zo’n uur of 15 bezig en electriciteit doet kapriolen zoals altijd bij temperaturen rond het vriespunt. Misschien heb je wat aan deze discussie In de reactiedraad kun je vinden dat Johan Huizinga destijds donders goed wist wat er aan de hand was. Maar morgen wellicht verder.

  27. 36

    @35: Leuk, Mihai over Baudet, had ik nog niet gelezen. Baudet veroorzaakt bij mij al sinds de eerste keer dat ik iets over hem las ernstige allergie. Elke keer dat ik zijn naam lees krijg ik nu ook onwillekeurig dat beeld, waarin hij nonchalant op een vleugel gevlijd ligt, weer op mijn netvlies.

  28. 37

    Niet alleen jengelende kinderen redeneren zo; ook de kleinburger. Die heeft werk, een wijf, wat koters, een autootje, eigen huisje en een schappelijke hypotheekaftrek en zit dan op facebook te kankeren op bijstandstrekkers en asielzoekers die ‘alles maar gratis onder hun reet geschoven krijgen’. Of gevangenen die op zijn kosten ‘in een hotel’ leven, met teevee en al. Waarom zíj wel en ik niet, nou?

    Je hebt werk, kinderen een vrouw en een auto, dus bek dicht omhooggevallen horige, ken je plaats!

    Tegen over deze minachtende houding is afgunst op zijn plaats. Het is de kleinburger die dit land draaiende houd, niet de asielzoeker, niet de stukkieschrijver en niet de subsidiespons. Het afgunstige besef van de kleinburger dat hij meer bestaansrecht heeft dan het onderhouden van allen in een links-feodaal systeem kan dan ook niet groot genoeg zijn.

  29. 38

    @24:

    Al die verworvenheden […] werden afgedwongen door vakbonden en het spookbeeld van communistisch en hard socialistisch links.

    Is dat zo? Heb je daar ook goede bronnen bij? Ik ben namelijk oprecht benieuwd hoe dat in die tijd gegaan is. Treub (die eigenhandig twee of drie van die verworvenheden op zijn naam geschreven heeft) was immers een liberaal.