Hulspas weet het | De ruimte als speeltje

COLUMN - Dus gaan we naar de maan. Vicepresident Pence heeft het afgelopen donderdag bekendgemaakt, tijdens een bijeenkomst van de National Space Council. Een slapende club die nu plotseling wakker gekust werd om duidelijk te maken dat Trump méér is dan een boze twitteraar. Hij heeft een visie: de maan. Volgens Pence zullen er ‘binnen afzienbare tijd’ weer mensen op de maan lopen. Tot meerdere eer en glorie van Donald Trump. Of de NASA haar plannen maar wil aanpassen.

Niets is gevaarlijker voor een organisatie dan een reorganisatie. En de NASA strompelt eigenlijk al een halve eeuw van de ene naar de andere reorganisatie. Ooit geschapen om een man op de maan te zetten, zonk zij ruim voordat dat doel was bereikt als in een identiteitscrisis. Na de historische maanlanding van juli 1969 volgden nog een aantal reprises van die vlucht, terwijl de leiding op zoek ging naar een tweede leven. What next? Opdoeken die handel? Alle kennis aan de straat? Het werd eerst Skylab, een ruimtestation opgebouwd uit oude onderdelen, gevolgd door de Space Shuttle die heen en weer moest naar de ISS. De shuttle trok echter vooral de aandacht door de slachtoffers die het maakte.

Daarna was de pijp op. What next? President Bush senior, een man die ruiterlijk toegaf geen ‘visie’ te hebben, stelde voor maar weer naar de maan te gaan. Want dat waren toch mooie tijden. NASA toog aan het werk. Visionair was anders. Obama had meer compassie voor de club, en stelde voor om de maan te laten schieten en naar Mars te gaan. Dat vroeg veel meer geld en tijd; NASA toog opgetogen aan het werk. Nu haalt Trump daar dus weer een streep doorheen. Alle werkzaamheden aan een superkrachtige draagraket (SLS) en een bijpassend ruimteschip (Orion) komen stil te liggen. Alles moet anders. Omdat Trump het wil. De zoveelste reorganisatie.

Er is niets te halen op de maan. Pence sprak van het maken van een maanbasis, maar wat daar zou moeten gebeuren is een raadsel. We weten genoeg van de maan, en niemand weet of er bijzondere grondstoffen te zijn, die dan ook nog de moeite waard moeten zijn om ze te exporteren naar de aarde. Het enige dat daar op te halen valt, zijn nostalgische herinneringen aan de eerste maanlanding. Oude glorie. Maar dat is ook precies wat Trump wil hebben: zijn naam in de geschiedenisboekjes, naast die van John F. Kennedy.

Nog zoiets. Lang hoeft het niet te duren, denkt menigeen, want (in de woorden van de Volkskrant van 7 oktober) ‘het trucje is immers al eens gedaan’. Dat is een bekend misverstand. Dat wanneer iets ooit gedaan is, het een makkie zou zijn om het te herhalen. Omdat alle bouwtekeningen immers nog in de kast liggen, de instrumenten nog in de werkplaats liggen, en alle kennis nog in de hoofden zit. Fout. Dat alles is helemaal weg. Zoiets wordt van voren af aan beginnen – en dat onder nieuwe voorwaarden. Je kunt alleen maar hopen dat je de intelligentie van een eerdere generatie kunt evenaren.

De Saturnusraket die de mens op de maan bracht, was het resultaat van twintig jaar samenwerken onder hoogspanning, geleid door een opmerkelijk team van Duitse ingenieurs, met als bekendste Wernher von Braun. Het resultaat was een ongelofelijke raket met een ongelofelijk safety record. Het product van de NASA-generatie na hen, de Space Shuttle, háálde het niet bij dit Duitse kwaliteitsproduct. Maar de raket voor een nieuwe serie bemande vluchten moet minstens zo veilig zijn als de Saturnus van toen. Trump wil naast helden poseren, niet naast foto’s van helaas weggeschoten slachtoffers. Of de NASA die extreme hoogte kan bereiken, is maar zeer de vraag. Daar komt bij dat mensen als Elon Musk en Jeff Bezos óók hebben geroepen dat ze naar de maan willen. Als het Congres (dat over de centen gaat) deze partijen dwingt om samen te werken, is dat al helemaal een recept voor een ramp.

Wie gaat er naar de maan, dat wordt de grote vraag. Wiens reputatie gaat straks roemloos ten onder? Gelukkig komt er na Trump weer een andere president.

  1. 3

    De nasa moet gewoon grondstoffen omhoog gaan schieten zodat we in de ruimte fabrieken kunnen bouwen. Klimaatprobleem is daarmee gelijk opgelost. Briljant idee al zeg ik het zelf!

  2. 4

    @0: “Zoiets wordt van voren af aan beginnen – en dat onder nieuwe voorwaarden. “
    Ik denk het niet. SpaceX (Elon Musk) is al een heel eind op weg. En hij is ook niet bij nul begonnen want hij heeft engineers in zijn team die al jaren raket-bouwervaring hadden bij NASA.

    “de Space Shuttle, háálde het niet bij dit Duitse kwaliteitsproduct. “
    Dat komt waarschijnlijk omdat er bij de bouw teveel partijen betrokken waren. Zoiets wordt op een gegeven moment ook een banenproject waarbij elke staat vaak lobbyt voor zijn eigen banen. SpaceX bouwt het meeste zelf en is daardoor goedkoper en sneller.

    Ze willen al in 2018 om de maan vliegen:
    https://www.space.com/35876-how-spacex-moon-flight-will-work.html

    Naar Mars willen ze ook, maar dat is op zijn vroegst in 2022. De bijbehorende BFR-raket is nog lang niet klaar.

    http://spacenews.com/musk-unveils-revised-version-of-giant-interplanetary-launch-system/

  3. 5

    @3: Tsja, het Gronkje moet me nog altijd uitleggen hoe hij denkt energie te besparen door eerst een heleboel potentiele energie aan erts toe te voegen en het er vervolgens weer af te halen …

  4. 7

    Waarom zou je nou grondstoffen omhoog gaat schieten, die shit vliegt je daar sowieso om de oren. In low earth orbit kan je zowat van alle troep een replica van de Enterprise bouwen.

  5. 12

    @11: gelaagde serie hoor! pickhard wordt ie ook wel eens genoemd! Maar dat is weer in een ander verhaal (waar je trouwens veel FL. mee kunt verdienen)

  6. 13

    Overigens, als ik de heer Hulspas even mag corrigeren, voor zover ik heb begrepen is het helemaal niet de bedoeling om de SLS af te schaffen. Daar zit een aardig politiek verhaal achter; wat je in feite ziet, is dat er nu een soort marktwerking wordt ingezet om de politieke macht van een paar grote bedrijven te breken. Die bedrijven zorgen voor veel banen in de districten waar NASA’s hardware gebouwd wordt, en dat betekent dat NASA wordt aangestuurd om vooral steeds opnieuw hetzelfde te laten bouwen bij die bedrijven. Het SLS is, technisch gezien, recyclen van oude ontwerpen van Shuttle-hardware, bijvoorbeeld. Het is technisch inferieur aan moderne raketontwerpen, zoals inderdaad de Falcon 9 van Musk, en peperduur, maar ja, zo houd je wel je congresleden tevreden. Om dit te doorbreken is NASA een paar jaar geleden begonnen met massale uitbestedingen, in de hoop dat nieuwe partijen met nieuwe technologie zouden komen, en dat lijkt een hele verstandige beslissing te zijn geweest, tot nu toe. Overigens, al dat “private enterprise” geroep over die NASA contracten slaat natuurlijk nergens op, het is uiteindelijk gewoon allemaal belastinggeld. Maar niet alles gaat op die manier. In ieder geval, er is heel veel geld mee gemoeid met dat SLS, ik denk niet dat ze het gaan cancelen. Ze hebben toch een forse raket nodig als ze naar de maan willen.

    Waar Musk denk ik op gokt, is dat als hij zijn BFR klaar heeft, de Amerikaanse regering hem een hoop geld geeft om ermee naar Mars te vliegen. Ik denk dat hij verkeerd gokt, dit keer. We zullen het zien.

    Als ik het goed inschat, dan is dit ook helemaal geen reorganisatie of fundamentele koersverandering. In principe is NASA al jaren bezig om de spullen te ontwikkelen voor bemande missies verder dan een lage baan om de Aarde. De Maan was altijd al een mogelijk doel, ook onder Obama. Pence legt er alleen de focus op. En ik moet nog zien of het ze binnen Trump’s termijn gaat lukken; ik denk eigenlijk, dat dat niet haalbaar is. Nou ja, en als ze het lukt dan is de VS dus na een halve eeuw net zo ver als ze in 1972 waren; er valt best een verhaal te schrijven over hoe politiek gedoe ontwikkeling zo lang stil kan leggen.

    Er speelt een ander politiek gevecht op de achtergrond, en dat zijn NASA’s activiteiten op het gebied van klimaatwetenschap. Als het aan het Trump-regime zou liggen, dan zou dat allemaal gestopt worden. Door nu veel geld in bemande ruimtevaart te pompen hopen ze NASA een beetje stil te houden.

  7. 16

    @15: O ja, maar ik heb het over bemande ruimtevaart. Het ISS is wel heel knap, natuurlijk, maar in feite is het niet verder dan we in de jaren ’60 al deden. Er is verschrikkelijk veel geld uitgegeven aan de Shuttle, en nu komen we erachter dat de capsules die we toen gebruikten eigenlijk veel handiger zijn. We zijn, wat dat betreft, weer terug bij af.

  8. 17

    Zou Trump nu echt geloven dat de mensen bij de volgende maanlanding net zo enthousiast zullen reageren als in ’69?
    Volgens mij zitten dan alleen de aluhoedjes aan de buis gekluisterd om te proberen te ontdekken waar de studiolampen hangen en oh-wee als ze live op een stoffig maankarretje stuiten…

  9. 18

    Volgens mijn berekeningen duurt het ongeveer een miljoen miljard jaar om alle amerikanen naar de maan te sturen. Hoewel het een stuk sneller zou gaan als er bijvoorbeeld olie of kolen op de maan gevonden werd.

  10. 24

    @23: Sorry, ik ben daar niet mee begonnen. Ik behandel mensen zoals ze mij behandelen, en Gronk kiest elke keer weer opnieuw voor stropoppen en ad-hominems. Ik heb al diverse malen geprobeerd om de discussie terug op inhoud te brengen, maar dat weigert hij.

  11. 25

    @0: [ Het resultaat was een ongelofelijke raket met een ongelofelijk safety record. ]

    Ik weet niet waar Hulspas dat vandaan haalt en of dat dat alleen op Saturn V is gebaseerd, maar bij Apollo 1 is de bemanning in de cabine verbrand en de Apollo 13 overleefde ternauwernood de start en daarna ging het echt mis op weg naar de maan.
    Bovendien onthouden we alleen de grote gebeurtenissen en vergeten de talloze doden die in verband met het space program zijn gevallen: https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_spaceflight-related_accidents_and_incidents

  12. 26

    @25: Op zich waren beide ongelukken problemen van de Apollo capsule, niet van de Saturnus V. Maar goed, ik geef je wel gelijk dat al dat getamboereer over Duitse technologie nergens op slaat. Voor het Apollo project had NASA financieel carte blanche; toen ze eenmaal op de Maan geweest waren werden de budgetten fors gekort, en al het gepruts in de halve eeuw daarna zijn daar het directe gevolg van. Tijdens Apollo was er een duidelijk doel, en werden de besluiten op technische gronden genomen om dat doel te bereiken, zonder te veel op kosten te letten. Daarna was er geen duidelijk doel, zodat politieke overwegingen de besluiten gingen bepalen, en kosten leidend werden.

  13. 27

    @26: Als je “Duitse” technologie wilt beoordelen moet je ook de ongelukken meenemen die niet tijdens de vlucht plaatsvonden maar wel met die technologie te maken hadden. En dat is nogal een lijst.
    Ook stopte de eerste trap van de Apollo 13 te vroeg, dat had niets met de capsule te maken, en trouwens, die capsule was toch ook “Duits”?

  14. 28

    @27: Nou … eerder Canadees:
    https://en.wikipedia.org/wiki/Space_Task_Group#History

    Maar het lijkt me een beetje onzin om technologie zo nationalistisch aan te duiden. Natuurlijk, helemaal in het begin gebruikte de VS nog V2’s en Duitse ingenieurs, maar tegen de tijd dat Apollo een beetje begon te lopen waren er duizenden Amerikanen mee bezig en was er een heleboel nieuwe technologie ontwikkeld. Von Braun en zijn vrienden waren belangrijk, maar ook weer niet zo belangrijk. Maar wat die “Duitse” begintijd betreft, als je van ontploffingen houd dan is er genoeg over te vinden op YouTube, volgens mij ;)
    En natuurlijk good old Tom Lehrer:
    https://www.youtube.com/watch?v=TjDEsGZLbio

    Ruimtevaart is nu eenmaal een vrij riskante bezigheid, dus het is helemaal niet raar dat er het nodige misgaat. Zoals je aan jouw lijst kan zien, elk land heeft de nodige ellende meegemaakt. En de ongelukken zonder doden of gewonden staan er nog niet eens bij.

    Bij Apollo 13 ontplofte een zuurstoftank van de Service Module, dat is technisch gesproken geen onderdeel van de Saturnus V. Het gebeurde toen ze al halverwege de Maan waren; dan is de laatste Saturnustrap allang afgestoten.