Hulspas weet het | Wie heeft er straks nog zin in seks?

COLUMN - Genetische foutjes in een oogwenk gerepareerd. Dat was het grote wetenschappelijke nieuws van vorige week. Genetici kunnen met behulp van de CRISPR-techniek (dat gloednieuwe stuk genetische gereedschap) fouten in het DNA snel en probleemloos herstellen. De ontdekkers kregen bij die ontdekking nog een onverwachte bonus: ze hadden een stukje nep-DNA aangeleverd, bij wijze van een soort pleister op de wonde, maar het herstelmechanisme in de cel maakte daar geen gebruik van; het keek automatisch naar het andere, identieke (en gezonde) gen om te zien welk stukje DNA er ineens ontbrak, en zorgde spontaan voor perfect herstel.

Dergelijke doorbraken leidden in de media altijd weer tot gebabbel over ‘designer-babies’ waarbij huiverend wordt gefantaseerd over een kliniek die straks genen kan invoegen of veranderen om het ideale embryo te creëren. Dat is onmogelijk (we weten inmiddels allang dat onze genetica niet zo in elkaar steekt), maar de wetenschapsjournalistiek kan het nu eenmaal niet laten om verouderde ‘spannende’ vraagstukken steeds weer op te warmen. Niks geen ideale kinderen dus, maar in plaats daarvan zou de CRISPR-doorbraak in de verre toekomst wel eens een heel andere en veel belangrijke toepassing kunnen krijgen. Namelijk de redding van de mensheid.

Wat gebeurt er als natuurlijke selectie uitvalt? Dat kunnen we dagelijks om ons heen ervaren. We sterven vrijwel uitsluitend aan vetzucht en ouderdomskwalen. De darwinistische selectie is hier en nu verleden tijd. Dat betekent ook dat kleine genetische foutjes, die vroeger tot een verminderde fitness leidden en de voortplantingskansen verkleinden, tegenwoordig vrolijk in de populatie blijven rondhangen. Rustig wachtend op een kans, op een kier in het genetische pantser. Wat heeft dat voor effect?

Meet John Calhoun van de universiteit van Maryland. Calhoun wilde weten wat er met een muizenpopulatie gebeurt wanneer deze zich ongestoord eindeloos kan voortplanten. Hij begon in juli 1968 (in een grote hal, ingericht als Mouse Utopia) met vier paren huismuizen. Na 55 dagen waren er 620 muizen. Daarna vlakte de groei af. Na 315 dagen daalde de groei flink; en dat had ongetwijfeld te maken met het feit dat de gebruikelijke sociale structuren ineenstortten. Het grote overschot aan mannetjes (die normaal eerder uit de populatie verdwijnen) leidde tot voortdurende vechtpartijen waarbij de vrouwtjes ook vaak belaagd werden en dus agressiever werden. De zorg voor de kleintjes werd minimaal; het kroost werd verwaarloosd en het wangedrag werd alsmaar groter.

Ook de vruchtbaarheid stortte ineen. Op dag 560 had de kolonie zijn grootste omvang bereikt. Ze kromp langzaam. Vanaf omstreeks dag 1300 werden er zelfs geen kinderen meer verwekt. Wat opviel was dat de resterende mannetjes seksueel ongeïnteresseerd waren: ze aten en dronken, luierden, waren totaal niet geïnteresseerd in vrouwen of in vechten, ze verzorgden zichzelf en elkaar en vertoonden verder autistisch, afwijkend gedrag. En ze neukten dus niet. Na 1720 dagen waren alle muizen overleden.

Calhoun dacht dat dit alles het effect was van overbevolking (u moet bedenken, we zitten in de jaren zestig/zeventig van de vorige eeuw, de tijd van de angst voor de population explosion). In een recent artikel wijst Michael Woodley er echter op dat het muizenutopia nog zeker niet vol was. Woodley en zijn coauteurs suggereren dat de ondergang van deze ideale, niet tekort komende muizensamenleving te wijten was aan een opeenstapeling van mutaties die ieder voor zich niet schadelijk hoeven te zijn, maar cumulatief een verwoestend effect hadden – individueel maar (bij dergelijke sociale dieren) ook sociaal.

Ze spreken van een mutational meltdown – en leggen een link met de moderne samenleving. Wellicht zijn onze moderne, vaak anti-evolutionaire normen en waarden, het gevolg van een proces dat in wezen gestuurd wordt door genen die normaliter nooit zo lang in de populatie aanwezig waren. En denk ook aan de voortdurend opduikende berichten over de dalende kwaliteit van het sperma.

Waar of niet waar? Wellicht komt dit inzicht wat te vroeg. Wellicht komt er een tijd waarin we onze verwende genen eens goed onder de loep te nemen, en op zoek gaan naar schijnbaar onschuldige mutaties die ons straks gezamenlijk de nek om kunnen doen. Wellicht komt er een tijd waarin iedere bevruchte eicel wordt doorgelicht potentieel antisociale genen. Om erger te voorkomen.

  1. 1

    Ze spreken van een mutational meltdown – en leggen een link met de moderne samenleving

    En daar gaan ze helemaal de mist in. Een kelder vol muizen ≠ een wereld vol mensen.

    Wellicht zijn onze moderne, vaak anti-evolutionaire normen en waarden, het gevolg van een proces dat in wezen gestuurd wordt door genen die normaliter nooit zo lang in de populatie aanwezig waren.

    Dat is wel een hele grote wellicht. Waar waren die anti-evolutionaire normen en waarden in het muizenoverpopulatie-experiment?

    Bij de titel moest ik trouwens aan iets heel anders denken: http://www.independent.co.uk/news/world/asia/japan-sex-problem-demographic-time-bomb-birth-rates-sex-robots-fertility-crisis-virgins-romance-porn-a7831041.html

  2. 2

    Ik zie het al voor me:

    Log in op anti-bollebuik.com
    Ga naar samenstellen.
    Vul uw burgerservicenummer in.
    Betaal op rekeningnummer 666 van de Frankensteinbank.
    N.B.
    Na ontvangst van uw betaling ontvangt u via de draagrobot regelmatig afbeeldingen van uw kind in wording.

    Met vriendelijk groeten,
    Een van de nakomelingen van “De boys of Brasil.”

    ;-)

  3. 3

    Wat gebeurt er als natuurlijke selectie uitvalt? Dat kunnen we dagelijks om ons heen ervaren. We sterven vrijwel uitsluitend aan vetzucht en ouderdomskwalen. De darwinistische selectie is hier en nu verleden tijd.

    Darwinistische selectie kun je in je eigen tijd helemaal niet waarnemen volgens mij, maar dan nog: Diegenen die niet sterven aan vetzucht zijn blijkbaar in staat de verlokkingen van de moderne tijd te weerstaan. They fit better to circumstances. En om nou sterven aan ouderdomskwalen te beschouwen als het ontbreken van natuurlijke selectie, mwah.

  4. 4

    @1

    Ik ben ook wel benieuwd naar de “anti-evolutionaire normen en waarden” die wij er op na houden. Volgens mij bewijst iemand die het woord “anti-evolutionair” gebruikt alleen maar dat hij niet zo veel van de evolutie snapt. Want evolutie kent geen doel, geen wetten of geen regels. Het is simpelweg wat er gebeurt.

  5. 5

    @3: met name vrouwen zijn niet meer vruchtbaar tegen die tijd. Mannen van 60+ hebben ook geen zin meer in een 2e/3e leg. Het evolutionaire voordeel is dan ook nihiel.

  6. 7

    @5: Het zou kunnen dat ouderen bijdragen aan het overleven van hun kleinkinderen.
    Vroeger was dat met name doordat ouderen wisten waar nog eetbare planten te vinden waren als er voedselschaarste was (het aantal plantensoorten in een tropisch oerwoud is enorm).

    En tegenwoordig kunnen 50-plussers chirurg zijn, of op de kinderen passen terwijl de ouders geld verdienen.

  7. 8

    @6: Als de populatie van 8 muizen afstamt, verwacht ik wel inteelt, maar niet dat een hele generatie daardoor sterft.
    Het probleem van inteelt is, voor zover ik weet, vooral dat iemand voor een bepaalde eigenschap (fenotype) 2 recessieve genen krijgt..
    De kans daarop is bij inteelt ruwweg 25%.

    Driekwart zou daarvan dan geen last moeten hebben.
    (die kan natuurlijk wel last hebben van 2 recessieve genen op een andere plek, maar dat zou dan tot een ander gebrek moeten leiden).

  8. 9

    @3: Het uitstellen van het krijgen van kinderen is wel iets dat door de evolutie afgestraft kan worden.
    Het vergroot de kans op voortplanting bij vrouwen die vroeg aan kinderen beginnen, of langer vruchtbaar blijven.

  9. 10

    @9: Mijn indruk is dat, op korte termijn, er vooral een selectie in de “memen” plaatsvindt i.p.v. in de genen.
    Dus in culturele “eigenschappen” die aan kinderen doorgegeven worden zoals:
    – niet roken
    – gezond eten
    – een goede opleiding volgen.
    – verstandig omgaan met geld

  10. 12

    Gevaarlijk pseudo wetenschappelijke uitspraken meneer hulspas. In deze trant is de vergelijking tussen de muizen kolonie en tribale immigranten uit een bepaalde bergstreek ook zo gemaakt.

  11. 14

    Het verbaast me dat veel mensen naar de nadelen kijken. Uiteindelijk kun je gewoon op de ‘normale/ouderwetse’ manier kinderen maken, maar kun je wel bepaalde keuzes beïnvloeden als je deze wens hebt.

    Stel dat je vrouw een chronische ziekt heeft, maar je bent wel dolgelukkig met haar. Hoe mooi is het als deze ziekte gefilterd kan worden, zodat de volgende generatie geen onnodige pijn hoeft te lijden?