Hoog tijd voor klimaatalarmisme

Door de niet aflatende ijver van de ‘klimaatsceptici’ en de verschuiving van het politieke zwaartepunt, is klimaatverandering zo goed als van de Haagse agenda verdwenen. In het kielzog daarvan zijn ook andere milieu-issues zo goed als uit beeld verdwenen, en is het natuurbeleid in een paar weken tijds ontmanteld. Wie in dit maatschappelijke en politieke klimaat zegt dat hij zich zorgen maakt over de teloorgang van de natuur, de schade van milieuvervuiling, en de risico’s van klimaatverandering, krijgt meteen een label opgeplakt. Linkse hobbyist. Subsidieslaaf. Hoaxer. Dat soort werk. En als het over klimaatverandering gaat: alarmist.

Bij de eerste de beste sneeuwbui galmt hoongelach in Telegraaf en Elsevier, op blogs en fora, en zelfs in NRC-Handelsblad in de columns van Martin Bosma: sneeuw! Zie je wel! Klimaatverandering is een leugen! Wie denkt dat de situatie in Nederland gepolariseerd is, help ik graag uit de droom. Kijk vooral naar de doorgaande stroom aanvallen op de klimaatwetenschap en klimaatwetenschappers in de Verenigde Staten. Zo bezien staan we in Europa nog maar aan de vooravond van The Age of Skepticism, waarin industriële lobby’s, marktideologische goeroes, religieuze fundi’s en naïeve hobbyisten een onvoorstelbaar pact zijn aangegaan.

Sinds eind 2008 De Aarde heeft Koorts verscheen (uitg. Ten Hove, Engelse vertaling Earth Fever, uitg. Cosimo, 2010), volg ik zowel de sceptische gemeenschap als de klimaatwetenschap tamelijk intensief. Het beeld dat uit studies van de afgelopen jaren, zeg maar na het vorige IPCC-rapport van 2007, naar voren komt is, ik kan het niet anders zeggen, schokkend. Nog schokkender is dat hiervan amper iets in de mainstream-media doorklinkt. Mijn vermoeden is: doordat er een maatschappelijk en politiek taboe op klimaatkennis is ontstaan, dat doorwerkt in de nieuwsselectie.

De conclusie, in elk geval de mijne, is dat IPCC-2007 buitengewoon voorzichtig en conservatief is geweest. Met name omdat er over enkele wezenlijke terugkoppelingsmechanismen bij het schrijven van het vorige IPCC-rapport nog onvoldoende kennis bestond. Onvoldoende kennis wil uiteraard niet zeggen dat die mechanismen niet bestaan, maar volgens de regelen der IPCC-kunst zijn ze juist om niet alarmistisch te zijn buiten beschouwing gebleven. Op een aantal van die feedback-mechanismen zijn de inzichten gegroeid, een deel ervan zal in het volgende IPCC naar verwachting wel meegenomen kunnen worden. Zie onder meer http://www.copenhagendiagnosis.org. Het volgende IPCC-rapport zal dan wel stevig schrikken worden, en wederom zal de klimaatwetenschappers en het IPCC ‘alarmisme’ worden verweten.

Er is veel voor te zeggen dat de IPCC-rapporten aan de voorzichtige kant blijven, ook al worden ze nogal eens als alarmistisch weggezet. Tegelijkertijd vraag ik me af hoe en door wie dan de wetenschappelijke inzichten die werkelijk alarmerend zijn worden gecommuniceerd. Als het IPCC zo’n beetje de ondergrenzen aangeeft van wat er kan gebeuren, misschien een middenscenario – wie rekent dan door wat een wetenschappelijk ook nog plausibele bovengrens of maximumscenario kan zijn? En wie durft dat te agenderen?
In enkele landen begint het te bewegen. In Engeland heeft het Tyndall Centre een indrukwekkend werkstuk gepubliceerd in het prestigieuze Philsophical Transactions, waarin Isaac Newton reeds schreef. Vier (4!) graden opwarming deze eeuw is al haast niet te vermijden, schrijven de onderzoekers. U wilt niet weten wat de effecten zijn. Maar als u het toch wilt weten, wat ik hoop, hier is het spul te vinden: http://rsta.royalsocietypublishing.org/site/2011/four_degrees.xhtml. Vier graden. Wat doen we dan? In Duitsland timmert het Potsdam Institut für Klimaforschung aan de weg met vergelijkbare analyses. Maar in Nederland koesteren we ons nog in de illusie dat 2 graden Celsius temperatuurstijging nog haalbaar is. En dat terwijl wij met onze politieke constellatie als geen ander zouden moeten weten dat er geen millimeter klimaatbeleid wordt gevoerd als de ogen even een paar jaar gesloten zijn voor enkele grote maatschappelijke vraagstukken.

Als er iets nodig is in de komende tijd, is het wel klimaatalarmisme.

(verschenen in Energiegids.nl, 11 maart 2011)

  1. 1

    Misschien, heel misschien wordt er minder geluisterd omdat een aantal gerespecteerde leden de boel gewoon bedonderd hebben; cijders gebogen en misbruikt bedoel ik dan.

  2. 3

    Vorig jaar heb ik het boek ‘Collapse’ van Jared Diamond gelezen. Een boek over de ineenstorting van beschavingen. Geen cijfertjes, maar een verhaal dat keihard laat zien dat wij, nagenoeg de gehele wereld, onze ondergang tegemoet rennen. Vroeger stierven beschavingen uit omdat ze op lokaal niveau de landbouwgrond uitputten of teveel bomen omhakten waardoor ook plaatselijk het klimaat veranderde. Nu we alles wereldwijd aanpakken en alles met elkaar verbonden is, is de kans veel groter dat grote delen tegelijk ineenstorten. Onze collectieve intelligentie is niet toereikend om dit probleem op te lossen. Het zal ons net zo vergaan als Paaseiland.

  3. 4

    De duurzame keten is 1 van de belangrijkste principes van de natuur. Dat we de afgelopen eeuwen niet aan het opletten zijn wil niet zeggen dat het principe ineens de prullenmand in kan.

    Gelukkig zijn er hele volksstammen bezig met trivialiteiten en valse vijanden.

    Vanuit de brandende puinhopen, ik zeg het je.

  4. 5

    Ik stel de vraag nogmaals (heb er tot op heden namelijk nog nooit een normaal inhoudelijk antwoord op gehad); Kunnen we het tij nog keren?

  5. 7

    @5: Jazeker, we kunnen het tij nog keren. Het idee dat het ‘toch al te laat’ zou zijn, is immers ook zo’n gemeen sceptici-voorwendsel om niks te doen.
    Zie voor tien concrete suggesties op beleidsniveau: http://tiny.cc/5r2h8
    En 201 suggesties op persoonlijke niveau: http://tiny.cc/uu98k
    En op meganiveau de IPCC-rapporten, natuurlijk..

  6. 11

    @5
    Nee, het is te laat. Niet omdat ik een gemene scepticus ben, maar gewoon omdat er te weinig aan gedaan wordt. Mijnbouw bijv. is alleen mogelijk als je de maatschappelijke kosten van de vervuiling buiten beschouwing laat. Doe je dat wel dan zouden wij niet over mobieltjes en laptops kunnen beschikken, de metalen die erin zitten zouden veel te duur zijn.
    Daarnaast is vooral overbevolking het probleem. Met een gerichte geboortepolitiek voor de hele planeet is het geen enkel probleem dat de menselijke soort de aarde bewoont. Nu wordt de zee leeggevist en het bos omgehakt.
    Bijna iedere beschaving heeft zichzelf uiteindelijk de das omgedaan als gevolg van bovenstaande oorzaken. Dat zal met de onze ook gebeuren. Het is arrogant om te denken dat onze beschaving het wel zal overleven.
    Overigens hebben duurzame beschavingen zich allang bewezen, kijk bijv. naar Eskimo’s of Papoea’s en alle andere volken die (gedwongen door omstandigheden) in evenwicht met de natuur leven.
    Nog een reden waarom het al te laat is: we zitten er al middenin. Stijgende voedsel- en energieprijzen, protesten tegen de heersende elite die in hoge mate corrupt is. Allemaal voortekenen van aanstaande grote veranderingen. De vraag blijft alleen wanneer het gaat gebeuren. Het kan nog wel 100 jaar goed gaan voordat het systeem echt instort. De beschaving van Paaseiland is ook niet in een paar jaar verloren gegaan.

  7. 12

    d’r gaan ergens anders een boel mensen dood en ik zal mijn boodschappen voortaan misschien bij de Aldi moeten doen.. dat laatste is minder leuk, dat geef ik toe

  8. 13

    @11: Met moedeloos fatalisme win je de oorlog niet. Dus.. concentreer je op de oplossing en niet op de omvang van het probleem. Wie zegt: ‘Er wordt te weinig aan gedaan’ zegt ook: ‘Ik doe er te weinig aan’.
    Begin bij jezelf; koop geen overbodige troep; stem op een partij die duurzame oplossingen kiest; verander van bank; praat over die keuzes met je omgeving; lees een paar goede boeken en/of artikelen over structurele oplossingen; wordt actief.
    Laat ondertussen mensen als Sikbock jammeren over de Aldi en neem hen niet te serieus. Ze hebben geen idee.
    Go!

  9. 14

    @1, En keer op keer wijst onderzoek uit dat er, ondanks de beschuldigingen, er nu juist nièt gesjoemeld is met data door die gerespecteerde lieden. Voortdurend blijken die beschuldigingen gebaseerd op loze verdachtmakingen die met luid geroeptoeter de ether ingeslingerd worden. Helaas geldt tegenwoordig echter de ongeschreven regel dat wie het hardst roept nu eenmaal klaarblijkelijk ‘gelijk’ heeft. Een truukje waar o.a. de PVV gretig gebruikt van maakt. Dan kun je op genuanceerde wijze met daadwerkelijke onderzoeken, bewijzen en feiten aantonen dat die roeptoeters ongelijk hebben, maar het kwaad is al geschied. Velen zoals jij vallen kritiekloos voor het geroep en gegil. Voor de goede orde: dat is geen persoonlijke aanval, dat is klaarblijkelijk een onderdeel van de menselijke aard.

    Voor al die roeptoeters die het IPCC te alarmistisch is (terwijl dit m.i. gebaseerd is op de middenweg ivm het ontbreken van de genoemde positieve terugkopelingen) staan ook weer mensen die vinden dat het IPCC te conservatief en voorzichtig is, waaronder bijvoorbeeld James Hansen, toch niet de minste in dit vakgebied.

  10. 15

    ik stel voor dat de mensen die zich zorgen maken over het klimaat zichzelf een stikt regime opleggen.. ikzelf doe dat niet, maar jullie kunnen dan mooi voor mij compenseren.. bedankt alvast

  11. 18

    @13 De constatering dat er te weinig aan wordt gedaan staat los van wat ik er zelf aan doe. Ik zou alleen nog van bank moeten veranderen om aan jouw voorwaarden te voldoen. Afgezien daarvan ben ik toch een sukkel als ik een uiterste inspanning ga leveren terwijl de overheid niets doet. (Tot op zekere hoogte ben ik dus een sukkel.) Ook mensen die niet willen, zullen gedwongen moeten worden. Een geslaagd milieubeleid moet eigenlijk uitgevoerd worden door een verlichte dictator, die als het erop aankomt geen mensenlevens spaart, zoals Joaquin Balaguer van de Dominicaanse Republiek.

  12. 19

    ja, je bent een beetje een sukkel Mokumman.. van de overheid hoef je niks te verwachten op dit punt.. maar toch een dikke +1 voor jou omdat je zo je best doet!

  13. 20

    Los van de vraag hoe het nu precies zit met het klimaat zijn de souffleurs van het IPCC, @14 dus ook Hansen, hun geloofwaardigheid kwijt. Kan je ontkennen, boos over worden, sceptici idioten noemen, het verandert allemaal niets aan de status quo. Nu klimaatalarmisme bedrijven levert je dus alleen wat meewarige glimlachjes op. Welk doel wil je bereiken door klimaatalarmisme te bedrijven? Leg eens uit mannen.

  14. 22

    @14, Hansen is zeker geen “souffleur” van het IPCC. Sterker nog, hij is één van de grootste criticasters. Maar goed, je vraagt welk doel er bereikt moet worden. Dat is vrij eenvoudig: ervoor zorgen dat we de boel niet onherstelbaar naar zijn grootje helpen en trachten ervoor te zorgen dat ons nageslacht een beetje kan leven zonder de de rekening van ons gedrag te hoeven betalen en onze takkezooi op te ruimen.

  15. 23

    @ Schuur

    Dat klimaat is helemaal geen probleem. Dat is natuur en dat hebben de Japanners in alle geuren kleuren mogen ervaren.
    Voor de rest hebben we te maken met een existentieel probleem, hoe houden we ons leven zo aangenaam mogelijk met zoveel mogelijk mensen.
    De zienswijzen op dit existentiële probleem zijn welhaast even groot als er mensen zijn.

    Wat is takkezooi? Ik vind de Europoort een prachtig industrieel landschap dat ik niet graag zou willen missen. Ik walg daarentegen weer van het met windmolens gelardeerde agrarisch-industriële landschap in de provincie Flevoland.

    De eerste marxisten hadden ook een eenvoudige oplossing voor de sociale problemen.

  16. 24

    @22 Ik moet de vraag nauwkeuriger stellen. Waarom denk je dat in het huidige tijdsgewricht alarmisme een effectief middel is om je doel te bereiken? Volgens mij werkt het namelijk averechts.

  17. 25

    @Harry, ik bedoel dat we gewoon er voor moeten zorgen dat degenen die na ons komen ook een vergelijkbare levensstandaard moeten kunnen leiden. Dat mag je gerust in zeer brede context zien. Dat houdt niet alleen in dat we onze financiële problemen moeten laten liggen, daarvoor zijn we thans aan het bezuinigen. Maar ook bijvoorbeeld de plastic eilanden die in onze voedselketen terecht komen. Verzuring van oceanen, hetgeen een impact heeft op de voedselbasis. Klimaatveranderingen die kunnen leiden tot een lange periode van misoogsten. Wij maken deel uit van een ecosysteem. We hebben ons er niet bovengeplaatst, maar we maken ons nu juist steeds meer afhankelijk van de schaarse hulpbronnen die onze planeet kent en die we in rap tempo aan het versjteren zijn. Natuurlijk is overbevolking een probleem, maar hoe dan ook zullen we straks toch echt met 9 miljard anderen de aardbol moeten delen. Laten we dus vooral een beetje zuinig zijn met dat beetje dat we hebben en laten we dus ook stoppen met het verspillen, vervuilen en het veranderen van die factoren die ons huidige relatief stabiele klimaat bepalen.

  18. 26

    @Schuur,

    Ik ben eveneens van mening dat we niets moeten verspillen, maar alles moeten uitpersen tot de allerlaatste druppel. En hoe je dat doet, mag je wat mij betreft zelf weten.

    Ik vind alleen die verhalen over klimaat, mogelijke temperatuurstijgingen en of dalingen niet zo spannend en steekhoudend. Verzuring van oceanen, etc., het zijn allemaal van de hele brede, relatieve argumenten.

    Misoogsten of mismanagment? Lees wat over de Ivolga graanboerderijen in de voormalige Sowjetunie.

    Prijzen voor slachtvarkens stijgen weer, Pasen in aantocht, lekker plakje ham tijdens het paasontbijt en op de eerste mooie voorjaarsdag gaan we barbeknoeien, lekker braadworst!
    Dat zijn eigenlijk maar kleine menselijke geneugtes, die kun je toch niemand ontnemen!

    Waar ik fel op tegen ben is het structureel op grote schaal subsidiëren van windmolenparken waar dan alleen en tot overmaat van ramp de Duitse of Deense toeleveranciers beter van worden.
    Het geld wordt dit soort toeleveranciers werkelijk voor de voeten geworpen, innovatie is daarom niet te verwachten.

    Gelukkig (of triest genoeg) kunnen we ons die windmolens veroorloven omdat we een zeer grote vlees producerende sector hebben, die heel veel exporteert.

  19. 27

    Geen enkele strategie zal de ware aard van de praatprimaat kunnen onderdrukken. Mensen zullen vreten, neuken en op fikken tot er niets meer is. Types als Anton en Sickbok zullen altijd liever gehoord worden door het domme vreetvee dan stemmen die oproepen tot tempering van de vraatzucht. De trein naar een duurzame samenleving hebben we naar alle waarschijnlijkheid ergens in de jaren 70 van de vorige eeuw gemist. De toekomst zal er naar alle waarschijnlijkheid uitzien als het verleden met miljarden doden i.p.v miljoenen. Nieuw dipje in de grafiek van het aantal soorten op aarde en dan weer lekker verder klimmen tot de volgende mega-extinctie. Jullie kinderen zullen je nog lang dankbaar zijn.

  20. 28

    *trapt open deur in*
    – naarmate de toekomst langer duurt, zullen er vele miljarden meer sterven.
    – Ik ben degene dankbaar die tot een levend wezen is geëvolueerd. Dankzij hem of haar besta ik nu.
    *sluit deur*
    Het zal we weer een keertje slechter gaan met de mensheid. Ik los dat op door tegen die tijd dood te zijn.

  21. 29

    ach, niet zo bitter beste IVP.. Mogelijk biedt de opwarming zelfs wel kansen voor onze kinderen.. wie zal het zeggen.. ikzelf zal in ieder geval vrolijk ten onder gaan..

  22. 30

    Ah dan zal je het vast niet erg vinden als die ondergang wat wordt versneld door mensen die wel iets willen doen. Ik kom zo alles wat ik waardevol acht bij je weghalen.

    Nee, bitter is IVP niet. Realistisch. Vele miljoenen levens gaat dit kosten binnen 20 jaar.
    Ach weet je wat, laten we er 10 jaar van maken.

  23. 31

    koop dan maar spaarlampen als je denkt dat dat wat verandert.. of nee, stem maar op groen links, dan weet je tenminste dat je invloed uitoefent..haha! je bent volslagen onbetekenend parallax, .. voor jou 1000.000 chinezen die ook iets van hun leven willen maken

  24. 35

    Klimaatalarmisme was de progressieve hype van 2009 daar kan je nu echt niet meer mee aankomen. die van 2010 was bankbunus alarmisme en in 2011 gaat atoom alarmisme weer helemaal hip en trendy worden bij de grachtengordel incrowd.

  25. 36

    Zo werden de klimaatsceptici een jaar geleden nog afgeschilderd als de laatste der mohikanen, holocaust ontkenners, en weet ik wat niet meer. De laatste overgebleven sukkels die niet wilden luisteren.

    Hoe kan het toch dat een handje vol idioten dan de opinie volledig hebben doen kantelen?

    Kom op alarmisten, wordt wakker, en kijk eens in de spiegel, probeer het eens vanuit een klimaat neutrale hoek te bekijken, verlaat je tunnelvisie.

  26. 37

    Zonder nu gelijk een Godwin te willen maken maar de nazi’s wisten ook gemakkelijk de publieke opinie te doen kantelen, niets is zo beïnvloedbaar als de publieke opinie. Wat weten Truus en Henk nu van klimatologie? Als er dan iemand komt die zegt dat het allemaal meevalt en dat je gewoon kan blijven autorijden en vlees eten is dat een prettigere boodschap dan dat we allemaal medeverantwoordelijk zijn voor iets heel vervelends.

  27. 39

    Tja, en dan lees ik de kortzichtige commentaren van enkele respondenten onder het stukje van Labohm en dan denk ik, dan maar terug naar de club van Sargasso :)

    En zo blijf ik in het nuchtere midden hangen, en wordt daar steeds eenzamer.