Hoe een pastor de discussie over Silicon Valley-liberalisme opende

In Palo Alto, midden in Silicon Valley, is afgelopen week onrust ontstaan rondom de First Baptist Church. De 28-jarige assistent-pastor van die kerk, Gregory Stevens, had zich in een aantal tweets (die niet meer online staan) negatief uitgelaten over het stadje en de rijke inwoners ervan. Dat leidde tot zoveel verontwaardiging dat hij ontslag moest nemen.

Om een beeld te schetsen van Palo Alto: je vindt er de prestigieuze Stanford University (collegegeld: 48.897 dollar per jaar), en het is min of meer de geboorteplaats van Silicon Valley. De eerste tech startup ooit werd er in 1938 opgericht: Hewlett Packard. Facebook heeft er jarenlang kantoor gehouden. Ook bedrijven als Palantir, Quora en Paypal zitten er.

Bovenal is Palo Alto superrijk: het mediane inkomen was er in 2016 132.673 dollar. Huizen kosten ergens tussen de 1 en 14 miljoen dollar. Je ziet er overal Tesla’s. In de winkelstraat is een winkel waar geen mensen werken: je wordt er geholpen door robots met een iPad erin en op die iPads praat je met medewerkers die ergens anders in het land achter hun computer zitten (zie video hieronder).

Dat is Palo Alto. Een rijk, progressief mini-walhalla waar de zon zo’n beetje altijd schijnt.

Het commentaar van Gregory Stevens was dat de mensen die in Palo Alto wonen, en die naar zijn kerk gaan, een verstoord beeld van de realiteit hebben. ‘Palo Alto is niet alleen rijk, maar extreem rijk, en de discussies die hier gehouden worden vinden plaats tussen miljonairs en miljardairs. En dan zingen we op zondag in de kerk over en bidden naar een dakloze jood’, zei hij tegen lokale nieuwszender KQED.

Stevens noemde Palo Alto ook een ‘elitair shit-gat vol haat’. En daar wilde hij zich niet voor verontschuldigen, ondanks enorme verontwaardiging in de kerkgemeenschap.

‘Ik maak een moreel bezwaar tegen Palo Alto. De mensen die denken dat ze de wereld redden door Tesla’s te kopen hebben een moreel bezwaar tegen mij omdat ik de verkeerde woorden gebruikte? Dit is precies wat ik bedoel met het elitaire Palo Alto-liberalisme. Een liberaal in Palo Alto denkt dat je beleefd moet zijn, in plaats van een passie te hebben voor gelijkheid en rechtvaardigheid.’

De tweets waar Stevens om moest aftreden kwamen naar buiten in een gemeenteraadsvergadering, omdat buurtbewoners bezwaar maakten tegen verhuur-activiteiten van de kerk (die het nodig heeft om te overleven in de regio). Je kunt een paar ervan hier in screenshots bekijken.

Stevens’ taalgebruik is niet echt volwassen en nogal plat. Maar hij maakt een goed punt dat de rijke buurtbewoners van de kerk waarschijnlijk niet graag horen: dat ze misschien wel écht een verstoord beeld van wat normaal is hebben. En toch aan een zekere entitlement lijden.

Ik zie het hier in mijn buurt, West Oakland (op ongeveer 50 kilometer van Palo Alto). Ooit was dit een welgestelde Afrikaans-Amerikaanse buurt. Door allerlei gebeurtenissen werd het in de jaren ‘70 een ghetto, tot zo’n tien jaar terug. Nu is het in rap tempo aan het gentrificeren. Aan het einde van mijn straat wordt een nieuwbouwwijk uit de grond gestampt die je in Lelystad doet wanen. Maar twee straten daarvandaan wonen tientallen mensen in tenten onder de snelwegovergangen. En op buurtbewonervergaderingen komen de mensen uit die rijke nieuwbouwhuizen klagen over de ‘overlast’ van de daklozengemeenschap, zonder enige sympathie voor hoe die mensen dakloos raakten (de idiote huurprijzen en het gebrek aan een sociaal vangnet, doorgaans). Ze stemmen allemaal braaf op de Democratische partij, maar betalen (heel) veel geld om ergens te wonen en willen niet dat hun leefomgeving ‘verpest’ wordt door bedelende daklozen. Palo Alto is nog een graadje erger.

Ik generaliseer natuurlijk: niet iedereen met veel geld is egoïstisch, en er zijn talloze redenen waarom mensen dakloos worden. De ongelooflijke ongelijkheid in deze regio is een complexe situatie waar ik al twee jaar mee worstel, en waar ik waarschijnlijk nooit helemaal uit kom. Maar waar Gregory Stevens volgens mij terecht zijn vraagtekens bij zette is het Silicon Valley-liberalisme, dat wel iets weg heeft van het nimby-syndroom. ‘Ja, ik steun alle progressieve, sociale ideeën, maar alleen als ik eerst krijg waar ik voor betaald heb en er verder geen last van heb.’

Het kan ook bijna niet anders dat de cultuur van de werkomgeving doorsijpelt in de privé-sfeer. Een startup is pas echt succesvol als het exponentieel groeit (en veel geld oplevert voor de investeerders) – en daar moeten anderen in de markt voor inleveren. Uber en Lyft hebben de taxi-industrie zo’n beetje de nek omgedraaid (en het openbaar vervoer zou het volgende slachtoffer kunnen zijn). Facebook en Google haalden de kranten-industrie onderuit. Zo werkt kapitalisme en zo werkt Palo Alto, en dat is niet per se slecht. Maar in de privé-sfeer is zulke meedogenloosheid minder op z’n plek.

En hoewel veel Silicon Valley-insiders graag doen alsof het er allemaal heel meritocratisch aan toe gaat, valt dat in realiteit vies tegen (lees daarover het boek Brotopia van Emily Chang – die ik binnenkort ga interviewen voor Knack.be). Het rijke Palo Alto-leven is nou eenmaal maar voor een select gezelschap weggelegd. Als jij tot de rijke, machtige elite-laag behoort en jezelf als progressief ziet, is het aan jou zoveel mogelijk te doen om te proberen het speelveld gelijk te maken. En als dat niet lukt, dan tenminste: to check your entitlement at the door.

Ik denk dat dat is wat Gregory Stevens, met ietwat cru taalgebruik, probeerde te zeggen.

En dan dit:

Sinds het Starbucks-incident duiken er wekelijks nieuwe filmpjes op van witte Amerikanen die de politie bellen als zwarte Amerikanen in hun buurt helemaal niets verkeerd doen. Een van die filmpjes speelde zich hier in Oakland af, zie hieronder.

De witte vrouw in dit filmpje, op sociale media snel omgedoopt tot BBQ Becky, belde naar eigen zeggen de politie omdat een zwart gezin een barbecue met steenkolen gebruikte bij Lake Merritt, waar dat eigenlijk niet mag. Maar het leek er toch echt op dat het vooral was omdat het om zwarte Amerikanen ging.

Vorige week zondag fietste ik langs die exacte plek bij het meer en zag een groot feest. Honderden (voornamelijke Afrikaans-Amerikaanse) mensen barbecueden langs het meer, er was live muziek, en ik dacht bij mezelf: ‘dat ziet eruit als een gezellig festival.’ Ik had geen tijd om te stoppen, maar hoorde de volgende dag dat het feest in werkelijkheid een protestvorm was. Onder de titel ‘BBQ’n while black’ besloten Oaklanders te protesteren tegen dit soort taferelen. Ik vond het prachtig.


Dit is een aflevering van de Nieuwsbrief van onze oud-medewerker Eva Schram uit de Verenigde Staten. Vragen? Opmerkingen? Feedback? Mail Eva op info@evaschram.nl.

Nog geen abonnee? Klik dan hieronder!

Subscribe now

  1. 1

    Palo Alto is geen bijzonderheid, de VS mag ook graag op het wereld toneel andere landen de les lezen over hoe ze moeten leven en gedragen vanuit hun eigen gecreëerde bubbel waarin ze zich zelf moreel superieur wanen tov de rest van de wereld.

    https://www.youtube.com/watch?v=35K6vQRt67g

    is nu van toepassing op de gehele VS.

    Voor de rest, goed stuk. +1

  2. 2

    Mooi stuk over dat, waar de VS van gemaakt is.
    En de twijfel daarover, die ik toch proef, bij jouzelf.

    En dank voor de observatie van die Gregory Stevens, ik had die opwinding toch gemist. Enige sympathie heb ik wel voor hem, maar echt slim vind ik zijn acties dan ook weer niet. Iets teveel de olifant in de porseleinkast en iets teveel op zoek naar het snelle resultaat.

    Onderstaand interview met Gregory hoort er wel bij. Key quote:

    “I have that theology, and I have tons of textbooks on the consequent nature of God, and this nature of God and the that nature of God, …and all of those things are helpful. But in reality, I need to figure out how to love my neighbor. I’m going to lay claim to God… but I REALLY have to understand how to love my neighbor, before I figure out how to philosophically understand historical metaphysics, and how that relates to new physics, and how that relates to world religions, and all of that.”

    (Meer info bij het filmpje (uit 2015 btw), even info uitklappen)
    https://www.youtube.com/watch?v=5jlYTi08tjs

  3. 3

    Het sentiment uit het stuk heb ik zelf bij GL’ers: ze hebben het persoonlijk goed voor elkaar, goed inkomen, goede opleiding en prima (toekomst)perspectief, waardoor ze hun persoonlijke overtuiging ook kunnen vertalen naar moreel verantwoord handelen. Maar wel anderen, die de pech hebben het niet zo goed voor elkaar te hebben, de maat nemen omdat ze niet de door GL gewenste keuzes (kunnen) maken. En dit dat opzicht vind ik GL niet zo ver van de VVD afstaan, met hun ‘succes is een keuze!’

  4. 5

    ‘Ja, ik steun alle progressieve, sociale ideeën, maar alleen als ik eerst krijg waar ik voor betaald heb en er verder geen last van heb.’ Dit is niet wezenlijk anders dan de gemiddelde Grachtengordel bewoner, zo lang de overlast maar in de PVV wijken blijft zijn ze reuze progressief.

    Overigens is de Democratische partij in de VS wel linkser dan de Republikeinen maar nog altijd een rechtser dan de VVD, om die progressief te noemen is wel een beetje overdreven.

  5. 6

    @4: In de wereld van GL moet iedereen tweeverdiener zijn. Dit wil men bereiken door tweeverdieners te belonen met belastingvoordelen en subsidies. Alleenverdieners-gezinnen worden bestraft met het afschaffen van de algemene heffingskorting voor de niet-werkende partner worden. (Trivia-vraagje: welke politiek leider kwam met de term ‘aanrechtsubsidie’?). Als je partner niet kan werken, of opvoeden van de kinderen belangrijker vindt, of een onvoldoende opleiding heeft? Jammer voor je.

    GL steunt het leenstelsel. Leuk als je ouders hebt met een goed inkomen. Helaas als je minder vermogende ouders hebt, maar toch wilt studeren.

    Verder moeten we van GL allemaal mee in de energietransitie. Prima, vind ook dat dat moet, maar hoe moet Jan Modaal en Truus Minima dat betalen?

    Zomaar een paar die me te binnen schieten.

  6. 7

    @4: Dat de maat nemen kom ik op persoonlijk niveau wel eens tegen. Een keertje met een kennis (zeer goed inkomen, stemt GL, maar wel veel vliegvakanties en een heel wagenpark, waaronder een oude Mercedes net als Femke) een dagje naar de dierentuin geweest. Kreeg ik op mijn kop omdat ik een plastic boterhamzakje had gebruikt.

  7. 10

    @9: Dat is hun ‘nieuwe’ mercedes, de kritiek gaat over de mercedes daarvoor, en dat was wel een oud barrel zonder katalysator en LPG.

  8. 13

    @12 check. Maar dat is een bijzin uit het artikel dat over de nieuwe wagen gaat. Wat ik me herinner was alle fuzz toch echt daar over (en de rest van het artikel gaat daar ook over).

    Ik herken me totaal niet in het beeld dat van GroenLinks wordt neergezet hier. Als je kijkt naar de tegenwoordige tijd, dan is het huidige verkiezingsprogramma beter voor de mensen in de “PVV wijken”, zoals die hier genoemd worden, dan de programma’s van rechtse partijen. De problemen in die wijken zijn toch echt voor een groot deel gevolg van rechts beleid (afbraak sociale huur, afbraak sociale voorzieningen, privatisering re-integratie, etc.).

  9. 14

    Kijk, dat is dan weer echt GL/Sargasso (en waaruit blijkt dat die twee diep vervlochten zijn): komt er een goed stuk over een echt VS probleem gaan ze kwetteren over de foute Mercedes van Femke. Hoe diep kun je zinken, wat een godgeklaagde ellende is het toch met neerlands politiek en sociaal besef.

  10. 15

    @14 Goed verhaal, vooral waar je weglaat dat in reactie op dit (verder prima stuk) in #3 #6 en #7 mensen op vrij dubieuze gronden beginnen te zeuren over GroenLinks, onder andere met het uitgekauwde broodje aap verhaal over Femke haar mercedes.

    En als dat dan gedebunkt wordt, dan is dát wat er mis is. Lekker objectief, “anoniem”.

  11. 16

    @15: volgens mij wil @3 stellen dat het gedrag in dit stuk ook in nederland voorkomt. Sterker nog, @3 geeft zelfs toe dat-ie dat gedrag zelf heeft.

    Dus ik zou zeggen: hoor @3 maar eens uit waarom-ie dat dan precies vind. Of dat reeel is. En wat je er aan zou kunnen doen.

    (ik kan wel wat bedenken hoor, om #6 te counteren.

    Een van de actiepunten van Partij Gronk voor de Eeuwigdurende Linksche Revolutie (Juchei!) is zonnepanelen voor iedereen. Heb je tenminste iets tastbaars ipv 1000 euro.)

  12. 17

    @14,@15: Ik wilde alleen maar zeggen dat het elitaire liberalisme niet exclusief is voorbehouden aan Palo Alto of de VS, maar ook in Nederland voor komt. En dat in mijn optiek GL daar de exponent van is,met hun hoogopgeleide tweeverdienende jong-en-succesvol grachtengordel-yuppenachterban.

    Als je samen maandelijks 3x modaal binnenharkt, is het makkelijk om een Tesla voor de deur te hebben staan, je huis helemaal duurzaam te maken, een huis dicht bij je werk te hebben in een homogene buurt met dezelfde mensen als jij, je kinderen naar de beste scholen te sturen, te laten studeren, biologische producten te kopen, geen last te hebben van de flexibele arbeidsmarkt of economische globalisering, en milieu-verantwoorde vakanties te hebben, om maar wat zaken te noemen.

    En om dan vervolgens te gaan prediken dat anderen dat ook moeten doen, is vrij lullig.

  13. 18

    Overigens, die 1.4 miljard dividendbelasting die we nu ieder jaar weggeven hadden we ook kunnen gebruiken om ieder jaar 500.000 woningen van zonnepanelen te voorzien. Of een miljoen laadpalen neer te zetten. Voor nop.

  14. 19

    @OudeMercedes: De milieubelasting door de productie en sloop van een auto wordt door het rijden ermee pas ‘ingehaald’ na zo’n 8 tot 15 jaar gebruik. Dus je kunt stellen dat je voor het milieu het beste elke auto eerst zoveel mogelijk op rijdt, voordat je een fabrieksnieuwe koopt die misschien een litertje minder verbruikt. Want alleen kijken naar bepaalde gassen uit de uitlaat is bijzonder kortzichtig. Daar kun je ook te makkelijk testen mee besodemieteren, zoals we vweten.

    Nou sargassianen, hoe oud zijn jullie auto’s? Acht jaar? Vijftien jaar? Of toch een fiks tikje jonger?

  15. 20

    @17: “En dat in mijn optiek GL daar de exponent van is,met hun hoogopgeleide tweeverdienende jong-en-succesvol grachtengordel-yuppenachterban.”
    Dat stereotype slaat anders toch maar op een heel beperkt deel van de GL-achterban (en er lopen veel meer mensen rond die aan dit stereotype voldoen en VVD stemmen).

  16. 22

    @19: Nooit zo’n vervuilend,grondstoffen verspillend,
    moorddadig kreng gehad.
    Lopen,fietsen en in het uiterste geval het ov of een taxi.En sowieso nooit in een vliegtuig stappen.

  17. 23

    Vervuilend, grondstoffen verspillend dat is met die bitcoins, hoeveel energie je wel niet nodig heb om te ‘mijnen’. In Palo Alto zullen er ook wel een paar wonen.

  18. 24

    @20 Dat is het woord dat de kern raakt: stereotype. Net zoals alle studenten luie zuiplappen zijn, en alle veganisten vervelend en belerend, “want ik ken er eentje die”.

    Als ik kijk naar waar in mijn stad op GroenLinks wordt gestemd, dan is dat tegenwoordig ook in de oude volkswijken. En ondanks enige mate van gentrificatie zit daar (vrijwel) niemand met 3x modaal en een Tesla.

  19. 25

    @17: Waarom vind je het eigenlijk zo lullig, dat die GL mensen waar je het over hebt proberen om de wereld te verbeteren ? Want dat is waar dit over gaat. Kijk, je kan best een hoop persoonlijke antipathie tegen die mensen hebben, dat is geen probleem. Maar ik heb het idee, dat je jouw oordeel over personen ook toepast op hun standpunten.