Het zwartste presidentschap ooit

weekendlogo123.jpgWie het ook wordt, ik benijd de nieuwe president van de VS niet. Hij (of eventueel zij, maar daar geloof ik eerlijk gezegd niet in, een vrouw aan het roer van een cowboy-natie) ziet zich geconfronteerd met ongekende bergen problemen, waarvan de staatsschuld misschien wel de hoogste is, maar waarschijnlijk niet het moeilijkst om te beklmmen. In commentaren wereldwijd lees je vaak over een dreigend bankroet van de VS. Dat is zwaar overdreven en doet ook geen recht aan de economische situatie, het is eerder wishful thinking. Wel zijn er een aantal zaken structureel mis.

De kern van de Amerikaanse problemen zit in de teloorgang van de industrie. Net als in Europa is veel productie sinds de jaren 80 naar lage lonen landen verplaatst. De bedrijven in de VS konden daar echter veel voortvarender mee aan de slag. Met uitzondering van de auto-industrie was er weinig polderweerwerk van vakbonden en overheid. Een voorbeeld dat ik van nabij ken is de elektronische industrie. Werden bij de opkomst van de PC alle printplaten in de VS gesoldeerd, daar is nu nog hooguit een procentje van over en dan voornamelijk voor de militaire en ruimtevaart industrie. De machinebouwers volgden later. De uitholling van deze grotendeels onzichtbare industrie heeft tot veel banenverlies geleid. Omdat de winsten evenwel naar de VS bleven vloeien kon er een sterke dienstensector ontstaan waar veel mensen weer terecht konden.

Maar kijk eens naar de productie van auto’s, vliegtuigen, wapentuig, ruimtevaart. Allemaal bloeiende takken toch? Helaas nee, ruimtevaart en wapenindustrie zullen klappen krijgen nu bezuinigen onafwendbaar zijn. De vliegtuigindustrie heeft al een enorme shake-out doorgemaakt en nu de productie van vliegtuigen in China van de grond dreigt te komen zal de export snel in de problemen komen. Bovendien zal duurdere brandstof toch een rem op het vliegen gaan zetten. Blijft over de doodzieke autobranche. Hier konden de ondernemingen dankzij oppermachtige vakbonden de productie niet naar het buitenland verplaatsen. Ook efficiency-operaties werden consequent geblokkeerd. Met het gevolg dat de Amerikaanse productiebedrijven nu hopeloos verouderd zijn, zowel qua techniek als qua productiemethoden. GM schijnt zelfs nog een enorme voorraad auto’s uit 2006 te hebben staan die als een zwaard van Damokles boven de onderneming hangen.

Zolang de bomen tot in de hemel groeiden was er niets aan de hand. Dienstensector en zeepbeleconomie creëerden puur op vertrouwen tienduizenden extra banen. Dankzij makkelijk verkrijgbaar consumentenkrediet leek de economie te bloeien als nooit tevoren. Zodat niemand klaagde toen de regering Bush miljoenen dollars per dag over de balk smeet in Irak. En dan opeens stokt de onuitputtelijke toevoer van energie, de olie wordt duurder. Er komen berichten over de eindigheid van de voorraad grondstoffen. Beleggers willen hun geld terug om het ergens anders in te steken. Het onbeperkte consumentenkrediet staat onder druk. Een al langer aan de gang zijnd banenverlies wordt opeens zichtbaar. De hypotheekcrisis blijkt eigenlijk een topje van een ijsberg.

De Amerikanen ontwaken nu uit een droom. De droom van oneindige groei die echter vooruit gefinancierd werd met vertrouwen in toekomstige opbrengsten. Nu het vertrouwen in de toekomst begint te wankelen hapert ook de financiering. Daardoor zal de consumptie drastisch dalen met het onvermijdelijke gevolg van nog meer banenverlies. En in een land waar veel gezinnen de eindjes aan elkaar moeten knopen met drie banen is dat een ramp. Als iedereen dan op ruwe wijze ontwaakt is zal het land niet verloren zijn, maar wel ontredderd. De nieuwe president krijgt zo een aardig pakket problemen op het bord. Nee, ik benijd de nieuw president van de VS niet, welke McCain het ook wordt.

Hoe zwart zien de lezers de toekomst van de VS in?

Pikzwart. Er zullen zo veel werkelozen bijkomen dat een totale sociale ontwrichting dreigt. Als de overheid niet snel met werkgelegenheidsprojecten komt is er zelfs een risico van een volksoproer. Waarna veel Amerikanen naar Mexico en Canada zullen vluchten. De bijbehorende vluchtelingenkampen zullen nog lang het beeld van het continent domineren.

Zwart. Vooral de enorme staatsschuld zal een wissel trekken op de speelruimte voor sociale projecten. De Amerikaanse economie zal door een diep dal gaan. Het gevaar van protectionistische maatregelen is levensgroot aanwezig, wat de duur van de crisis alleen maar kan verlengen.

Grijs. Het zal wel even moeilijk worden. Maar uiteindelijk zullen de Amerikaanse bedrijven opgekocht worden door China, dat vervolgens in Amerika zal gaan produceren dankzij de lage lonen. Als dat goed uitpakt heeft de economie weer een wonder verricht.

Roze. Er is eigenlijk niks aan de hand. De hypotheekcrisis is een correctie. Daarna zal er weer veel geld verdiend worden door nieuwe bedrijven zoals Google. Veel diensten voor de burgers zullen gratis worden dankzij reclame, zoals het internet nu al laat zien.

[poll=160]

  1. 1

    “In commentaren wereldwijd lees je vaak over een dreigend bankroet van de VS. Dat is zwaar overdreven en doet ook geen recht aan de economische situatie, het is eerder wishful thinking.

    Ik zou die lui zeggen: Be careful what you wish for.

  2. 5

    Hmmm… moet ik dit stukje nù als onzin bestempelen, of moet ik een paar kreten ontkrachten en dan ‘onzin’ zeggen? Of wil iemand anders het doen, ik word een beetje moe van Ippekrits’ Weekend Blaat.

  3. 6

    En wat gaat McCain doen om deze economische crisis af te weren: extra belastingverlagingen voor de rijken; evenveel als de overheid nu niet aan “Defensie” (Minipax) uitgeeft… wellicht is dit een hint voor andere beleidspunten.

    Nog een conspiracytheorie: Republikeinen sturen aan op een hyperinflatie, om zo van de staatschuld af te komen en de Dollar te vervangen door de Amero.

  4. 7

    Onzin JSK, alles wat je inbrengt is onzin? Zo iets?

    70% van de us-industrie is diensten. Wie moeten straks al die lakens gaan wassen, en voor wie? Al die managers, wat mogen die straks gaan managen? 22 miljoen ambtenaren en 14 miljoen échte arbeiders, mensen in de industrie, ben benieuwd hoe de balans in Nediristan is….

  5. 8

    @JSK

    Claim tot ontkrachting = verplichting tot ontkrachting.

    Dus, leg eens uit wat je bedoelt.

    Ontopic: een gevoelige correctie zal zeker plaatsvinden, maar om nu te zeggen dat het hele land over de kop gaat… neeeuh.

  6. 10

    JSK-formule: Eerst idereen irriterend wat ongefundeerde beledigingen strooien en pas als massaal erom gevraagd wordt even haarfijn en met links ondersteund uitleggen hoe het zit. Hij weet de aandacht wel te vestigen!

  7. 11

    Aaaaahhhh… mijn post! Steeph zit er eentje in het spamfilter?

    @Bismarck: bite me, jij kan niet eens fatsoenlijk spellen. ;-)

  8. 14

    Okee, samenvatting van mijn verdwenen post.

    Ippekrits zegt:
    De kern van de Amerikaanse problemen zit in de teloorgang van de industrie.

    De Amerikaanse industriele productie groeit sneller dan de Europese (sinds 1995 met 3% in de V.S. versus 1.5 a 2% in EU), is groter in absoluut volume en innovatiever (want meer patenten per jaar aangevraagd).

    Wikipedia zegt het volgende over het veel genoemde fenomeen van de deindustrializatie (dat bedoel je toch Ippekrits):

    According to OECD (2008) data, real industrial production rose in the United States in every year from 1983 to 2007, with the exception of 2001. Manufacturing output similarly rose every year except the recession years of 1983, 1991, and 2001. Total industrial employment has been roughly constant at around 30 million people since the late 1970s

    Het klopt dat in Europa een groter deel van de beroepsbevolking werkzaam is in de industrie, maar dat geeft de onzinnigheid van het bovenstaande stukje aan: blijkbaar hebben de Amerikanen minder mensen nodig om meer producten te maken. Hoezo teloorgang. Al deze feiten kan je nakijken op OECD stat (zoals ik net heb gedaan).

    Wat wel een probleem is, is de afnemende werkgelegenheid in de industrie (als percentage van de beroepsbevolking): dit vergroot de inkomensongelijkheid in de Amerikaanse samenleving, want (en dit is mijn theorie) de onderhandelingspositie van laaggeschoolden is sterker in de fabriek dan in het fastfood restaurant. Maar, ditzelfde fenomeen speelt in Duitsland, dus heeft niet zoveel met Amerika an sich te maken.

  9. 16

    @JSK: Dat klopt. Wel is het zo dat juist autoindustrie, luchtvaartindustrie en computerindustrie er wel op achteruit zijn gegaan of nagenoeg stil stonden.
    Op deze pagina:
    http://www.bea.gov/industry/gdpbyind_data.htm
    (de eerste twee spreadsheets, ff zoeken).

    Verder is het inderdaad zo dat een deel van de industriele productie kunstmatig is. Er is een overproductie aan auto’s. Er staan veel auto’s in stallingen en een deel wordt versneld in de verhuur (paar autofabrikanten hebben eigen verhuurbedrijven) gedaan waarbij oudere modellen sneller dan gebruikelijk afgeschreven worden. Weet niet zo snel meer waar ik dat gelezen heb.

  10. 17

    Als ze nu eens ophouden met oorlog voeren, dan gaat het al gelijk een stuk beter met ze. De tienjarige oorlog van de Russen in Verweggistan lijkt nu overgedaan te worden door blind om zich heen slaande Rednecks die geen socialisme maar vrijheid zeggen te brengen. Heilloos.

  11. 18

    @ 14 Misschien is het een kwestie van wat je meet. Microsoft rapporteert bijvoorbeeld jaarlijks een grotere productie, maar de dichtstbijzijnde productievestiging ligt in Mexico. OECD statistieken acht ik niet geheel betrouwbaar. Het kan niet zo zijn dat stelselmatig productie verplaatst wordt naar lage lonen landen en er toch een hogere productie binnenlands plaatsvindt. Bovendien worden de Amerikanen er niet beter van. Lonen van 4 dollar per uur in de horeca en 2,50 in de tuinbouw (illegalen) zijn heel normaal. Dat betekent wel minstens 80 uur per week werken om de eindjes aan elkaar te knopen.
    Ditzelfde uithollingsproces vindt ook inderdaad bij ons plaats. Toch is de werkloosheid al in tijden niet zo laag geweest. Net als in de VS leveren de enorme winsten op productie in lage lonen landen veel banen op. Voor economen schijnt dit heel normaal te zijn. Ik zie het als een wissel op de toekomst.

    Een ding zou ik graag eens in cijfers zien. Hoeveel Amerikanen werken nu binnenlands in de ondersteuning van de oorlog in Irak? Ik heb ergens gelezen dat 5 man per overzeese militair geen slechte schatting is. Na de tweede wereldoorlog kreeg de werkgelegenheid in de VS ook een enorme knauw. Dus dat zou dan wel kunnen kloppen: een oorlog om je recessie af te remmen. En van wie was dat boek ook alweer dat beweerde dat vooral de VS zelf hebben geprofiteerd van het Marshall-plan?

  12. 19

    @16+18:
    Van minder zinnig tot meer zinnig:
    Misschien is het een kwestie van wat je meet.

    Nou nee. Je had het over de ‘teloorgang van de industrie’, dus we hebben het over de industriele productie. Ik snap wel dat je het liefste de zwakste takken van de industrie aan wil halen om je punt te maken.. maar dat is niet echt zuiver.

    Er staan veel auto’s in stallingen en een deel wordt versneld in de verhuur (paar autofabrikanten hebben eigen verhuurbedrijven) gedaan waarbij oudere modellen sneller dan gebruikelijk afgeschreven worden. Weet niet zo snel meer waar ik dat gelezen heb.

    Dat klopt, maar het ondersteunt mijn argument: blijkbaar kunnen de Amerikanen vaker auto’s vervangen. Dat moet betekenen dat de Amerikaanse auto-industrie vrij productief is.

    Dat versneld afschrijven is een belastingstelsel-ding. Als bedrijf kan je de afschrijving op kapitaal als aftrekpost gebruiken. In Europese landen wordt voor de belasting lineair afgeschreven. Bijvoorbeeld: voor een bedrijfswagen van €10000 die in vijf jaar volledig is afgeschreven, kan je per jaar €2000 als aftrekpost opvoeren. In V.S. gebruiken ze hyperbolisch afschrijven: in het eerste jaar (bv) €5000, tweede jaar €2000, derde jaar €1000, etc.

    Dat zal de nettoprijs van een nieuwe bedrijfswagen wellicht iets drukken, wat ongetwijfeld vraagvergrotend werkt. Maar, het ging om productie(capaciteit). Blijkbaar kan de Amerikaanse auto-industrie voldoen aan die (deels kunstmatige) vraag.

    OECD statistieken acht ik niet geheel betrouwbaar. Het kan niet zo zijn dat stelselmatig productie verplaatst wordt naar lage lonen landen en er toch een hogere productie binnenlands plaatsvindt.

    Of misschien klopt jouw beeld van outsourcend Amerika niet. Dat acht ik waarschijnlijker dan dat de OECD (zetelend in Parijs overigens) stelselmatig zou liegen over de industriele productie van de V.S.

    Bovendien worden de Amerikanen er niet beter van.

    De bovenste twintig procent van de inkomensverdeling wel. Zie:
    http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/a/a7/United_States_Income_Distribution_1967-2003.svg/800px-United_States_Income_Distribution_1967-2003.svg.png

    De rest heeft de (ijdele) hoop ooit bij die top te horen. Voor een aanzienlijk deel van de Amerikanen werkt het systeem vrij goed.

    Voor economen schijnt dit heel normaal te zijn. Ik zie het als een wissel op de toekomst.

    Tsja kan je vinden, maar je doet er goed aan je vermoedens beter te onderbouwen.

    Ik heb ergens gelezen dat 5 man per overzeese militair geen slechte schatting is.

    Dat is hooguit 1% van de Amerikaanse bevolking. Dat verklaart bij lange niet het verschil in werkgelegenheid tussen een land als Duitsland of Frankrijk en de U.S.A (in de orde van groote van 5%).

    Na de tweede wereldoorlog kreeg de werkgelegenheid in de VS ook een enorme knauw. Dus dat zou dan wel kunnen kloppen: een oorlog om je recessie af te remmen.

    Eh ja… het ombouwen van een oorlogseconomie tot een consumptie-economie gaat niet vlekkenloos. Het Marshall-plan zal daarin ongetwijfeld geholpen. Maar het gaat te ver om te beweren dat de Amerikaanse economie daarvan de grootste begunstiger was: een land wordt niet rijker door het verlenen van ontwikkelingshulp.

    Wel is het zo dat juist autoindustrie, luchtvaartindustrie en computerindustrie er wel op achteruit zijn gegaan of nagenoeg stil stonden.

    Ja, en de staalindustrie is achteruitgegaan. Weet je waarom? Omdat de meeste mensen nu wel een auto of computer hebben… auto’s, vliegtuigen en computers zijn geen groeisectoren in het westen. Nogal wiedes dat die productie niet of nauwelijks groeit.
    Hetzelfde geldt ongetwijfeld ook voor Europese automakers en vliegtuigbouwers.

  13. 20

    Wat een halfgebakken verhaallijnen @JSK & Ippekrit. Net doen of je het weet, nou, kotseplots hoor je.

    Jullie weten niks. Niemand weet iets over de stand van zaken in Amerika.

  14. 21

    @ 20 Jij wel dan, m44? De VS zijn een industriele natie, daar doet niemand iets aan af. Maar componenten en halffabrikatie zijn voor een groot deel naar het buitenland verhuisd. Daar werkten toch veel mensen aan. Daarvoor in de plaats kwamen greenfield, assemblagefabrieken, met name van Japanse producenten, uiteraard met een relatief hoge productiviteit. Dus minder mensen nodig.

    Industrieel verwacht ik ook niet de problemen voor de VS. Grote binnenlandse markt enz. Maar doordat de hoofdkwartieren van de winstmakers in de VS zaten kon het geld niet op en ontstonden veel nieuwe banen. Bij de eerste de beste stagnatie staan die dan weer op de tocht. Waarom? Omdat het vertrouwen dat de kosten nog goed gemaakt kunnen worden wegvalt.

    In Japan is dit allemaal al veel eerder gebeurd en ze zijn er nog niet helemaal bovenop. Per saldo heb je ineens wel erg veel werkelozen en die staatsschuld is dan nog niet weggewerkt. Kortom, JFK had het waarschijnlijk makkelijker met zijn Cuba-crisis.

  15. 22

    Maar wil je een mooie Amerikaanse mix zien voor je jeugd, innovatie, ondernemerschap, sky is the limit, bekijk dan eens die reclames voor American Spirit Inventors & Entrepeneurships, die met dat zwartharige etterbakje van Debiteuren/Crediteuren op de achtergrond en die roodharige uitvindimbeciel (8 jaar) op de voorgrond. Die campagne gaat over de case hoe je electronisch eigendom zoals clipjes, plaatjes, weet ik veel, zo goed mogelijk wereldwijd uitmelkt qua dollars. Goed begrepen ? Daar wordt talentvol Amerika voor klaargestoomd. Technisch en juridisch.

  16. 23

    Ik blijf overigens met wantrouwen naar cijfers kijken. Hoe kun je jaren achtereen miljarden verlies draaien en toch blijven bestaan (Ford USA).

  17. 24

    @21 De VS heeft een enorme koopkracht in zijn militaire apparaat gestoken. Dat is wat WIJ wel “weten” maar evenzogoed negeren. Omdat we dat niet goed begrijpen. Maar dat heeft wel enorme effecten. Het US militair/industrieel complex, half zichtbaar in Iraq en voor de helft niet. Laat staan voor de rest van de wereld. Daarom zeg ik: we begrijpen zoveel niet.

  18. 25

    @ 22 Maar het blijft dienstverlening m44. Afhankelijk van klanten met een volle portemonee. Die zijn er bij een recessie veel minder.

    Wat me weer doet denken aan al die patenten in de VS. Fantastisch, maar 75% is bedoeld om de concurrentie te belemmeren, niet om er zelf iets mee te doen (je patenteert meteen een aantal alternatieve methoden zodat het moeilijker wordt voor je concurrenten om iets soortgelijks te doen).

  19. 26

    @ 24 Wat dacht je dan van het politiek-industrieel complex. De overheid koopt vooral binnenlands op basis van lobbyen, niet op economische motieven.

  20. 27

    @25 en dat betekent: allerlei financieel voordelige claims kunnen leggen in een teechnisch/juridisch wereldwijd geldend patentennetwerk. Open met die muntschuif.

  21. 28

    @m44: Ach, ik prefereer mijn methode (iets met cijfers) dan vaag gelul over het ‘militair/industrieel complex’ van de V.S. Ik ben niet zo’n filmfan eigenlijk, zeker niet van de Amerikaanse comploterige.

    Industrieel verwacht ik ook niet de problemen voor de VS.

    Waarom begin je dan over de teloorgang van de Amerikaanse industrie Ippekrits?

  22. 29

    @JSK: “Blijkbaar kan de Amerikaanse auto-industrie voldoen aan die (deels kunstmatige) vraag.

    Tja, dat klopt. Maar volgens mij kan je daar nog wel een negatieve conclusie uit trekken over die industrie. Als ze hun eigen markt kunstmatig in stand houden op deze manier, is hun product kennelijk niet meer geschikt voor de vrije markt.
    Daarbij komt dat het me waarschijnlijk lijkt dat het geld dat nodig is voor deze kunstmatig markt voor een groot deel “op de pof” is. Zowel bij particulieren als bij de industrie. En ergens gaat het dan wringen. Mocht de hun markt aantrekken, kunnen ze het misschien wel weer terughalen. Zo niet, dan komen ze in echt zwaar weer terecht.

  23. 30

    Als je directe concurrent, Toyota, in staat is je over te nemen, inclusief de schuldenlast van GM+gmac, vanuit de eigen reserves is dat op zijn zachtst gezegd reden tot zorg. Daarnaast blijft het inferieure kwaliteit, die nog steeds 10 jaar oud Koreaans aandoet.

    Maar misschien nemen die tig duizenden ontslagen werknemers deze factoren wel serieus?

    OGC

  24. 31

    @30: Die Toyota-fabrieken staan gewoon in de V.S. en nemen gewoon Amerikanen in dienst. Wat verandert zijn de eigendomsrechten: Amerikanen bezitten hun fabrieken niet meer. Maar, omdat een fractie van een tiende procent uberhaupt een fabriek bezit, betwijfel ik of de tig duizenden werknemers van Toyota in Amerika daar over malen.

  25. 32

    Waar Amerika een beetje last van heeft is het ‘falen’ van Mexico. De verwachting was dat het vrijhandelsakkoord Nafta een snelle industrialisatie zou bewerkstelligen in Mexico. Een rijker Mexico zou ook heel goed zijn voor Amerika. De industriële productie van Mexico is nooit echt goed op gang gekomen, die van China wel.

  26. 34

    > De kern van de Amerikaanse problemen zit in de teloorgang van de industrie.

    HAHAHAHAHAHAHAHAHAHAHA

    (even adem halen)

    HAHAHAHAHAHAHAHAHAHAHA

  27. 35

    Waar de linkse kerk bij multiculti problemen wegkeek, kijkt de rechtse kerk weg bij economische- en milieuproblemen die voortkomen uit een dolgedraaid kapitalistisch consumptiesysteem.

  28. 36

    Ach houdt toch je snater opa. Ik heb vele woorden vuil gemaakt aan dit zogenaamde deindustrializatie-probleem wat Ippekrits aansnijdt, tot dat hij zelf aangeeft dat het eigenlijk geen probleem is (#21).

    Het probleem zit in de jaren ’70 denkwijze in jouw versteende hoofd MP.

  29. 37

    Er is geen de-industrialisatie (let op de s @spellingnazi-JSK). Er is altijd slechts verschuiving van de industrialisatie en daarmee kan er lokaal wel degelijk een probleem optreden. De econoom die denkt dat economieën alleen kunnen draaien op diensten(?) (ofwel het besturen van de primaire productie) die moet terug naar de collegebanken om wat bij te spijkeren.

    Globalisme of wat dan ook redt je daar echt niet uit puberale snotneus.

  30. 38

    @37: Ja, dat is wel een lelijke z.

    ofwel het besturen van de primaire productie

    Primaire productie is land- en mijnbouw. Industrie is de secundaire (verwerkende) sector.

    Globalisme of wat dan ook redt je daar echt niet uit puberale snotneus.

    -en-

    Er is altijd slechts verschuiving van de industrialisatie en daarmee kan er lokaal wel degelijk een probleem optreden.

    Beste doch nare stalinist,

    In #’s 19 en 21 is er al aangegeven dat er zelfs op lokaal niveau geen sprake is van deindustrialisatie in termen van toegevoegde waarde: de industriële productie van Amerika en Europa is de laatste decennia alleen maar gegroeid (uitgezonderd recessiejaren). Wat is veranderd is de arbeidsintensiviteit van de productie cq minder mensen werken in de industrie.

    Daarnaast:
    die moet terug naar de collegebanken

    Heb jij ooit een universiteit van binnen gezien dan?

  31. 41

    @JSK#38
    Wat ben je mild…: je reageert niet op elk woord. En ja, ik heb een universiteit van binnen gezien (open doel? laat maar).