Het zelfverkozen isolement van de PVV

De verkenning naar zin en onzin in de partijprogramma’s wordt voortgezet. Nu is de beurt aan de PVV. Programma’s, personen en recente geschiedenis, het staat allemaal niet los van elkaar.

“Democratie is een breekbaar systeem van talrijke fragiele mechanismes en gebruiken. Het probleem is dat dat breekbare systeem verwoest wordt door een onzalige politieke combinatie, die niet levert wat de Majesteit is beloofd, n.l. een stabiele en vruchtbare samenwerking met de Staten Generaal.” Het is wat koket om me zelf te citeren (“Breekbare democratie”) maar deze woorden drukken goed uit hoe ik de werkelijkheid van voor de crisis heb beschouwd. Dat moet de lezer weten.

Het PVV-programma is stylistisch een verhaal van Geert Wilders. Het kan moeilijk van een ander zijn. Agema en Bosma hebben misschien wat mogen invoegen, maar niet veel, want de retoriek van Wilders is bijna in elke zin te lezen. De openingszin, onder de kop ‘Hun Brussel’ is typerend:

“het moet maar eens afgelopen zijn.”

Dat is de kracht van de PVV: het drukt de aansluiting uit bij de woedende verongelijkheid van de PVV-kiezer, die vindt dat alles anders moet. Tegelijk is het ook de zwakte: want als het afgelopen is, wat dan? Dan zal het anders verder moeten; hoe moet het dan anders volgens de PVV? Daarover lees je weinig in het nieuwe programma.

Wilders heeft talent voor overdrijving: “het roekeloos weg-met-ons idealisme”, “het grootste Brusselse waanzinproject heet ‘euro’.” Bij de invoering van de euro was Wilders nog voor, maar een mens, zeker een politicus, mag van mening verbeteren. Niks op tegen, alleen is het niet slim je te overschreeuwen. Welke gevolgen worden aan deze retorische overdrijving verbonden?

“Onze vlag is rood wit blauw.

Uit de EU. Uit de euro.”

Het is de vraag of dit een programma oplevert, waarmee je aan machtsvorming kunt doen. Dat is in ons coalitieland van belang, tenzij je als strategie hebt dat je een absolute meerderheid nastreeft, als resultaat van de verkiezingen. Anders heb je een veranderingsstrategie nodig.

Na de inleiding komt in 10 paragrafen waarom het bij de PVV gaat: “Hun Brussel”, maar onze/ons: economie, verzorgingsstaat, vrijheid, veiligheid, immigratiebeleid, zorg, kwaliteit van leven, buitenland, omgeving. Dat lukt in 53 pagina’s. Je ziet de oude en de nieuwe problemen van de PVV: de Islam en de immigranten, de veiligheid, aangevuld met de EU en de euro. Ook de keuzen, die veel positiever van aard zijn: de PVV staat pal voor de zorg en voor de rechten van de ouderen.

Maar hoe doe je dat dan in praktische zin? De acties tegen Europa zijn: uit de EU en lid worden van de Europese Vrijhandels Associatie (EVA), vrij verkeer van personen, “uitgezonderd Polen, Roemenen, Bulgaren, etc.” Vooral dat “etc” boeit: het betreft iedereen die volgens de PVV niet deugt, hier komt klaplopen, of komt trouwen met een klaploper. Van de heerschappij van het recht heeft de PVV niet veel begrepen; maar ons recht is ook niet voor uitvreters, zal worden tegen geworpen. De PVV heeft weinig op met gelijkheid.

Bijna in één adem: het verdrag van Schengen moet worden opgezegd. De PVV schijnt niet te merken dat het gewenste vrije verkeer van personen juist daarmee groot geweld zou worden aangedaan: terug naar bewaking van onze grenzen en eigen douane. Wat zou dat kosten?

En “terug naar de gulden”. Een onleesbaar rapport van een onderzoeker uit Londen is voldoende argument en rechtvaardiging. Dat is niet sterk. Maar de miljardenpotten, die in vruchteloze topconferenties worden gevormd om de terreur van de financiële markten te bedwingen zijn ook niet erg overtuigend. Het probleem lijkt dat Europa gedepolitiseerd is, tot iets ambtelijks of pragmatisch: ‘even de financiële markten bedwingen, maar verder is er geen alternatief’. Dus met terug naar de gulden, speelt de PVV in op een vaag sentiment bij de kiezer, die niet gelooft dat het nog goed komt.

Het is een helder standpunt: Europa is niks en de euro ook niet, weg ermee. Dat is een slogan voor het verkiezingsdebat. Bij andere partijen komen we vooral sleetse gemeenplaatsen tegen: het democratisch tekort opheffen, een federaal Europa bouwen, de politieke integratie vormgeven, die tot dusver vergeten was, liefst zonder overdracht van souvereiniteit. De kiezer ziet Rutte draaien en friemelen over het verschil tussen zijn flinkheid in Den Haag en zijn Brusselse eurofilie en vraagt zich af: komt dit nog goed?

Ik vind de stellingname van de PVV verontrustend, omdat hij zo helder en zo leeg is. En omdat er vrijwel niets grijpbaars tegen in wordt gebracht door andere partijen. In mijn Europa zijn diversiteit en variatie de kern. Want Europa is begonnen als een economische samenwerking van souvereine natiestaten. We wisten dat we ooit politieke puzzels zouden moeten oplossen, dus dat moet ook gebeuren. Hoe? Door meer en beter, maar ook door minder Europa.

Over dat minder en dat beter hoor ik niemand. Regel dingen op het laagste niveau waarop dat kan: de EU moet geen norm opstellen over het schoonhouden van collectieve trapportalen, want de gebruikers kunnen dat zelf prima met elkaar afspreken. Maar voor een eerlijke, open markt is het vaak ingewikkeld: moet er een norm zijn voor de kromming van een banaan? Ik denk dat het onzinnig is.

Maar hoe bepaal je, bij verschillende geschiedenis, onderwijsniveau, koopkracht en prijspeil een minimaal bestaansniveau voor je burgers en wat doe je bij onderschrijding daarvan? Dat lijkt me wel van belang. De leermeester van Wilders, Bolkestein was in de EU verantwoordelijk voor de Polenrichtlijn, die nu manifeste gevolgen heeft voor de transporteurs en die bij elk wegrestaurant zijn gevolgen toont.

De PVV kiest een nihilistisch pad: stoppen met de EU en terug naar de nationale staat. Je kunt misschien ook zoeken naar betere oplossingen: een EU, maar ook met ruimte voor nationale verscheidenheid. De dwarse de Gaulle noemde dat lang geleden een “Europe des patries”. Het is te betreuren dat de PVV zich beperkt tot retorische uithalen, die geen ruimte bieden voor constructieve zoektochten naar betere oplossingen voor problemen.

Dit gebrek aan een eigen inhoudelijke visie op de maatschappelijke werkelijkheid en hoe die te veranderen is manifest bij de EU en de euro, maar eigenlijk gaat het hele programma daar onder gebukt.

“Snijden in de overheid”, maar geen idee hoe of waar…

“Betere overheidsfinanciën, lager tekort…”

“Minder ambtenaren, minder bestuurslagen, kleed de provincie uit…”

Maar mag ik dan even weten wie er gaat toezien op het minarettenverbod en het boerkaverbod? En wie controleert op het bezit van de Koran? Wie gaat op jacht naar illegalen? Op jacht naar klussende Polen en Bulgaren? En waar blijven de TBS-ers als de TBS wordt afgeschaft? Wat mogen provincie en gemeenten dan nog wel?

De PVV is wel voor vrijheid, maar niet voor vrijheid voor Moslims, delinquenten, Polen, Bulgaren, etc.. Daartoe zal een repressieve strijdmacht moeten worden gevormd, die de Nederlandse waarden hoog houdt en de orde bewaart.

De PVV is wel begaan met zorgbehoevenden en ouderen. Dat is weer veel sympathieker. Maar na lezing van het programma blijf je toch verbaasd achter: hoe is de haat voor expressieve Moslims en arme Oost-Europeanen te combineren met de sociale kanten van het PVV gedachtengoed? En met de ongeremde steun aan de politiek van de staat Israël? Niet elke daad tegen het volkenrecht hoeft te worden goedgepraat, toch?

Ik probeer te doorgronden welke verbindingen er in de hoofden van de bewuste PVV-ers liggen tussen die dingen: verbindingen die ongetwijfeld ook met politiek opportunisme te maken hebben, maar dat mag. Maar ik probeer de politieke strategie, de kosten, de oprechtheid en de samenhang te snappen. Dat lukt mij niet: geen idee hoe de PVV zich na de verkiezingen uit dit isolement wil bevrijden.

  1. 1

    Agema en Bosma hebben misschien wat mogen invoegen, maar niet veel, want de retoriek van Wilders is bijna in elke zin te lezen.

    Je weet toch dat Bosma de speeches van Wilders schrift hè?

  2. 3

    @1: Natuurlijk. Maar het is ook een twee-eenheid. Ik herinner me een begrotingsbehandeling waarin hij de begroting een historisch flutstuk noemt, tot hilariteit van de Kamer. Dat bedoel ik: het is een beetje dommig retorisch isolement. Dat hebben we lang voor uitgekookt populisme aangezien, maar het lijkt me iets anders.
    @2: indien er iets over in staat is het me ontgaan: sommige partijen proberen wel analyses te maken, maar de PVV beperkt zich daarbij zeer tot de tsunami van immigranten en moslims.

  3. 4

    Hoe is de haat voor expressieve Moslims en arme Oost-Europeanen te combineren met de sociale kanten van het PVV gedachtengoed?

    easy: nationaal socialisme, zoiets hadden ze 79 jaar geleden ook al

  4. 5

    Inderdaad. Het principe heet “selectieve compassie” en is typisch voor het nazisme en de PVV. Je eigen groep verdient alle mededogen en iedereen die daarbuiten valt wordt nauwelijks als mens gezien.

  5. 6

    Maar ik probeer de politieke strategie, de kosten, de oprechtheid en de samenhang te snappen.

    De PVV op inhoudsniveau trachten te begrijpen is vrij zinloos. De enige samenhang in het programma wordt gevormd door de nietjes. Verder is het puur de keuze van twee ondernemende provocateurs die ontdekt hebben hoe ze hun persoonlijke frustraties met behulp van het buitenland ten gelde kunnen maken op een manier die hun (hen?) beider ego’s streelt.

  6. 7

    Q: Heeft iemand zich wel eens afgevraagd waarom het gedachtegoed van de PVV zo weinig intellectuelen trekt? A: Omdat er geen innerlijke samenhang te ontdekken is.

  7. 11

    @Tom,
    leuk stukje met plezier gelezen. Maar hoewel het maar en detail betreft: stop met het in 1 adem noemen van de EU en de kromheid van bananen. Het ging niet om bananen maar om komkommers en het was op verzoek van de branche zodat de verpakking kon worden gestandaardiseerd. Ze zijn niet gek bij de EU. En het schoonmaken van collectieve portalen is met Google niet te vinden.

  8. 16

    @Jimbot 013

    Ik denk dat ik toch maar PVV ga stemmen .. Voor zover en zolang het nog zin heeft om te stemmen .

    Prachtig, zoals die paar PVV activisten gewoon de hele dag bezig zijn met zulk soort signalen op blogs te zetten om vervolgens net te doen of PVV “meningen” breed gedragen worden. Deze vorm van debatvervuiling heet astroturfing en moet zeker niet verward worden met de stem des volks.

    Astroturfing is a form of advocacy in support of a political, organizational, or corporate agenda, designed to give the appearance of a “grassroots” movement. The goal of such campaigns is to disguise the efforts of a political or commercial entity as an independent public reaction to another political entity—a politician, political group, product, service or event. The term is a derivation of AstroTurf, a brand of synthetic carpeting designed to look like natural grass.

  9. 17

    ” ik probeer de politieke strategie, de kosten, de oprechtheid en de samenhang te snappen”

    Dit is ook altijd waar ik tegen aanloop met de PVV: ik snap het niet. Waar staat de partij nu voor? Zelfs over wat ze onder de vrijheid die zo prominent in de naam zit verstaan heb ik geen idee. Zoals de auteur al aangeeft: hoe kan je nu tegelijk fulmineren tegen overbodige regelzucht en zelf dan met iets als een minarettenverbod op de proppen komen?

    Volgens mij moeten al die plannen van de PVV voor justitie en zorg ook gaan leiden tot een enorme overheid.

  10. 18

    We wisten dat we ooit politieke puzzels zouden moeten oplossen, dus dat moet ook gebeuren. Hoe? Door meer en beter, maar ook door minder Europa.

    Dat klinkt eerder als een tegenstrijdig soort van spagaat en een halfslachtige poging van een sociaaldemocraat zonder kompas om zowel de tegenstanders als de voorstanders van verdere Europese integratie naar de mond te praten. De keuze tussen meer en minder is volgens mij gewoon binair en we hebben als burger meer aan partijen die zich daar duidelijk over uitspreken. Zoals D’66 die duidelijk voor is, of (helaas) de PVV die zo te lezen tegen is. Burgers bewegen zich niet zozeer naar de extremen, maar willen met duidelijke keuzes gepresenteerd worden.

    Over dat minder en dat beter hoor ik niemand. Regel dingen op het laagste niveau waarop dat kan: de EU moet geen norm opstellen over het schoonhouden van collectieve trapportalen, want de gebruikers kunnen dat zelf prima met elkaar afspreken.

    Oh? Want de EU heeft daar nu regels voor? Niet dus. Alle EU landen hebben nationale, regionale en lokale bestuurslagen en daar worden die dingen zo nodig geregeld. Het is niet handig om een karikatuur als voorbeeld te gebruiken. Lokale dingen worden al lokaal geregeld.

    Enniewee: Think global, act local.

  11. 19

    Wat is dat toch met de PVV onderwerpen op sargasso.

    Ik voel met net iemand die het de schoolklas elke keer opnieuw moet uitlleggen.

    Omdat ik veel andere drukte heb, wil mijn bijdragen beperken. Op een gegeven moment zou het zo-nu-en-dan bijsturen voldoende moeten zijn.

  12. 25

    Alsof dat nog zou uitmaken. Wilders is niet het probleem, het zijn al die mensen die blind op hem blijven stemmen die het tot een probleem voor de rest van Nederland maken.

  13. 28

    Om even in de generalisatie te treden, ik geloof oprecht dat het de meerderheid van de stemmers geen reet uitmaakt waar het geld vandaan komt. Als zou het door moslims en de EU zelf gefinancierd worden.

  14. 29

    Het gaf hem de financiële slagkracht om Moskovicz in te huren die een terechte zaak wegens haatzaaien met behulp van vormspelletjes wist af te wenden. Het geeft hem de slagkracht om zwaar campagne te voeren en al die stemmen te trekken. Bovendien zou het de officier van justitie in plaats van de kiezer uit moeten maken waar dat geld vandaan komt, want koffertjes met cash die niet in de boeken terug te vinden zijn, dat is gewoon een criminele activiteit.

  15. 30

    Het is mij niet ontgaan dat het lastig is de PVV intellectueel te duiden. Het is evenzeer ingewikkeld om de eclectische onzin van Bosma effectief te bestrijden.
    Maar ik ben er niet voor om de PVV gedachten zo maar weg te gooien of af te doen als onsamenhangend vuilnis, of NSB gedachtengoed. Het is een vrij grote partij, met een behoorlijke aanhang.
    Bovendien heb ik in mijn reeksje alle partijen met mijn rationeel kritische ontleedmesje getracht te bewerken. Dat doe ik ook met de PVV. Daar mag iedereen verder alles van vinden.
    Ten aanzien van Europa: of het komkommers waren of bananen is maar van betrekkelijke betekenis. Het punt is regeltechnisch: wil je echt een open markt scheppen, dan moet je immens veel regelen.
    Het is maar de vraag of je alle gevolgen daarvan wilt. Al decennia terug investeerde VROM in unificatie van bouwregelgeving en heb ik deelgenomen aan internationale conferenties. Nuttig werk hoor, maar immense taken. Voor wie ironie leest: de product classificatie heeft geleid tot de barcode waardoor je nu snel bij AH door de kassa komt. Ik bedoel: denk daar niet te licht over.
    Maar ik weet niet of het allemaal moet. Misschien ben ik een verwarde sociaal-democraat, die meer en minder Europa wil, ja. Misschien ben ik zelfs wel geneigd in te stemmen met het idee van terugkeer naar het uitgangspunt: samenwerking van souvereine staten. Dan kun je doorredeneren en zeggen dat het Europees parlement niet zou moeten bestaan. Het is een vloek voor iedereen die zich druk maakt over het democratisch tekort.
    Ik bedoel maar: veel samenwerking en veel vorderingen zijn prima, maar de vraag is: hoe ver moet je gaan?
    Dat vind ik een beetje de tragiek van de PVV; er wordt wel iets beweerd waar je naar kunt luisteren, maar men overschreeuwt zich in radicalisme en daardoor komt een goede discussie niet uit de verf.

  16. 31

    Antwoord is heel simpel.
    Meneer is Populist en zegt gewoon alles wat hem aan de macht kan helpen. Want macht is centjes en macht laat je lekker voelen. Daar zijn al zo veel voorbeelden van in de geschiedenis, van Japan tot de VS.. van Engeland tot Rusland.

    Het is niks nieuws, je moet alleen uitkijken dat ze niet teveel macht krijgen, want ze zullen de mensen die hun geholpen hebben in de rug steken en hun vriendjes op de plekken neerzetten waarover ze controle hebben.

    Maar totdat Geert Wilders op een 75 zetels staat, of er mensen bommen in ambassades gooien en andere plaatsen die staan voor “ongewenst” hoef je je er niet zo bang over te maken en lopen ze vanzelf tegen de lamp.

  17. 32

    “Maar ik ben er niet voor om de PVV gedachten zo maar weg te gooien of af te doen als onsamenhangend vuilnis, of NSB gedachtengoed. Het is een vrij grote partij, met een behoorlijke aanhang”.

    Ik hoop niet dat die laatste zin je argument is om de PVV niet als NSB gedachtegoed af te doen, want de NSB was ook een vrij grote partij met een behoorlijke aanhang (en riep ook zelden of nooit rechtstreeks tot geweld tegen andersdenkenden op).

  18. 33

    Maar ik ben er niet voor om de PVV gedachten zo maar weg te gooien of af te doen als onsamenhangend vuilnis, of NSB gedachtengoed. Het is een vrij grote partij, met een behoorlijke aanhang.

    De gemiddelde pvv-stem wordt niet uitgebracht vanwege het gedachtegoed maar vanwege de emotie. De identificatie geschiedt niet op inhoudsniveau maar op emotieniveau.

  19. 34

    “de tragiek van de PVV; er wordt wel iets beweerd waar je naar kunt luisteren, maar men overschreeuwt zich in radicalisme en daardoor komt een goede discussie niet uit de verf”

    Tragiek? Nee, dat is de tactiek van de PVV. Er wordt iets geroepen, dat aan de borreltafels al vele jaren wordt geroepen, en omdat het aan de borreltafels al vele jaren geroepen wordt, wordt beweerd, dat we er naar moeten luisteren. De vraag of het wel juist is, wat aan de borreltafel geroepen wordt, mag niet meer gesteld worden, want dan wordt geroepen dat we de vrijheid van meningsuiting van die borrelpraat beperken. ‘Men’ overschreeuwt zichzelf niet in radicalisme, want ‘men’ herhaalt alleen maar borrelpraat en zegt, dat we die in deze eeuw serieus moeten nemen. Het nuanceren van radicale standpunten is politiek correct, en een goede discussie wil ‘men’ dus helemaal niet voeren, want een goede discussie kost stemmen.

  20. 35

    Ja jongens, ik begrijp jullie wel. Maar ik hoef toch niet aan te tonen dat ik er niks mee heb? Ik beweer alleen dat het niet juist en misschien gevaarlijk is om politieke bewegingen niet politiek serieus te nemen.
    Het zou best kunnen zijn dat het vooral over emotie gaat, over irrationele dingen, die de aanhang bepalen. Juist dan en daarom: wat is de politieke inhoud, wat en waarom appelleert het aan de aanhang?
    Ik gebruik het woord tragiek, misschien is dat niet goed. Maar de dingen waarover je serieus moet nadenken, moeten door de retoriek van de PVV niet ondersneeuwen, wilde ik zeggen.
    Wat ik er van vind, mag duidelijk zijn. Ik heb er helemaal niks mee. Maar dat lot treft andere groeperingen die ik hier bespreek evenzeer.

  21. 36

    De emotie en de mensen die daarmee rondlopen serieus nemen is prima. Maar vervolgens? In termen van beleid? Ik betwijfel of iemand die mensen kan geven wat ze willen. Wilders speelt voor die groep een beetje de hofnar die de macht uitdaagt en te kijk zet. Dat zien ze wel zitten zolang het duurt. Maar het lost niets op (uiteraard).

  22. 37

    Ik beweer alleen dat het niet juist en misschien gevaarlijk is om politieke bewegingen niet politiek serieus te nemen.

    Volledig mee oneens. Door deze redenatie lieten de andere partijen het de afgelopen jaren dus gebeuren dat de grootst mogelijke onzin van de PVV gevalideerd werd en deze op die manier het debat bepaalde, zonder werkelijk iets te vertellen te hebben. Ik vind het lafheid. Dalijk moeten we het discourse van Johan Vlemmix nog serieus aandacht geven. Niks ervan.

  23. 39

    @37: dat mag natuurlijk. Ik ben het met vrijwel geen stelling van de PVV eens, maar zoals Wilders niet nalaat te vertellen, er stemmen wel meer dan een miljoen mensen op de PVV. Dat betekent dat ik het politieke verschijnsel en de aantrekkingskracht serieus neem.
    Tussen de beide wereldoorlogen ontbrak het aan politieke moed een antwoord te vinden op de bruine horden, vooral bij sociaal-democraten. Het ontbreken van dat antwoord heeft ons miljoenen doden gekost.
    Ik bedoel: het kan niet fraai zijn, het kunnen weerzinwekkende thema’s zijn, maar het is de plicht van elke democraat serieus de confrontatie aan te gaan met standpunten van anderen, welgevallig of niet.

  24. 40

    Een manke vergelijking. Het Duitsland waar Hitler aan de macht kwam zat heel anders en veel dieper in de penarie dan het Nederland van nu.

    Waar ik wel overeenkomsten zie is de manier waarop de politiek destijds Hitler aan de macht liet komen (haal hem erbij dan kunnen we hem temmen) en de manier waarop de huidige politiek in Nederland met de PVV omgaat (haal hem erbij dan kun je hem temmen).

    Maar laten we even naar het Duitsland van nu kijken. Je betoogt dat we de PVV serieus moeten nemen omdat er destijds in Duitsland etc. Je mag toch aannemen dat ze in het huidige Duitsland een beetje doorgeleerd hebben op het onderwerp politiek extremisme. Extremisten worden in Duitsland doodgezwegen, krijgen geen platform. De reactie op Wilders in de Duitse media was veel heftiger en afwijzender dan hier. Hetzelfde verhaal (geen platform geven) in Belgie, het VK en in de USA. En kijk wat het oplevert. Extreme partijen aldaar slagen er niet in salonfaehig te worden.

  25. 41

    De identificatie geschiedt niet op inhoudsniveau maar op emotieniveau.

    Maar waarom zijn die emoties er? Ze lijken vaak voort te komen uit gebrekkige feitelijke informatie – we geven een enorm percentage van ons BNP uit aan ontwikkelingssamenwerking, de aarde warmt niet op, de misdaad stijgt enorm. Vaak is het zelfs dan nog zo dat bewezen is dat de oplossing die de PVV aandraagt voor het probleem slecht is. Lange gevangenisstraffen als middel om de criminaliteit omlaag te krijgen bijvoorbeeld.

  26. 43

    A man does what he must – in spite of personal consequences, in spite of obstacles and dangers and pressures – and that is the basis of all human morality.

  27. 46

    One ought never to turn one’s back on a threatened danger and try to run away from it. If you do that, you will double the danger. But if you meet it promptly and without flinching, you will reduce the danger by half. Never run away from anything. Never!

  28. 47

    @Tom
    Ik heb niets tegen de strijd daarmee aangaan. Integendeel. Wel tegen het valideren van zulke opvattingen in een debat, of het verdisconteren ervan in beleid. Het is al helemaal rampzalig als je zulk soort thema’s de discussie laat bepalen.

  29. 51

    ‘Tussen de beide wereldoorlogen ontbrak het aan politieke moed een antwoord te vinden op de bruine horden, vooral bij sociaal-democraten.’

    Is het dan in toch vergelijkbare toestand niet de verdienste van GW/PVV die moed nu wel eens op te brengen? En zijn het vandaag alweer niet de socialisten c.s. die van corruptie verzadigd de politieke moed niet kunnen opbrengen om een gevaar te bezweren? Waarom zou 1937 geen 2012 kunnen zijn? Dezelfde wegkijkerij van toen nu. In de schaduw van gisteren.

  30. 52

    Churchill of niet, je spoort niet helemaal als je Wilders op zo’n geëxalteerde manier bekijkt. Dergelijke verwijzingen zijn toch echt een maatje te groot voor zo iemand. Alsof je het over de goeroe van je sekte hebt, met al die heroïek en lotsbestemming.

    Ehh earth to Anna? Het gaat nog steeds over een volkomen hypocriet, haat aanjagend en vanuit het grotere plaatje bekeken behoorlijk marginaal figuur dat met elk windzuchtje meewaait en niets bereikte. Niet meer dan een kanttekening in de geschiedenis. Bepaald niet iemand die doet wat hij moet doen.

    Op die manier reduceer je de woorden van Churchill dus tot iets laags en onsmakelijks. Is dat wat je wil? Nee hè, dat wil je niet. Niet dat die woorden van zichzelf altijd even smakelijk waren overigens:

    Many of his colleagues thought Churchill was driven by a deep loathing of democracy for anyone other than the British and a tiny clique of supposedly superior races. This was clearest in his attitude to India. When Mahatma Gandhi launched his campaign of peaceful resistance, Churchill raged that he “ought to be lain bound hand and foot at the gates of Delhi, and then trampled on by an enormous elephant with the new Viceroy seated on its back.” As the resistance swelled, he announced: “I hate Indians. They are a beastly people with a beastly religion.” This hatred killed. To give just one, major, example, in 1943 a famine broke out in Bengal, caused – as the Nobel Prize-winning economist Amartya Sen has proved – by the imperial policies of the British. Up to 3 million people starved to death while British officials begged Churchill to direct food supplies to the region. He bluntly refused. He raged that it was their own fault for “breeding like rabbits”.

    Oude genocidale gek. Of vind jij dat juist verlicht van hem, Anna?

  31. 53

    Hopelijk wordt het geen herhaling van stellingen. Ik heb een diep geloof in de democratische confrontatie van opvattingen. Ik vind dat een bewust levend mens de plicht heeft het openbaar debat aan te gaan.
    Dat moet ook met opvattingen die hem niet bevallen. Die opvattingen kunnen onhelder zijn, gebaseerd op emotie of haat, walgelijk of onbegrijpelijk.
    Wegkijken gaat niet. Ik valideer niets: ik vind het nationalisme en de haat jegens bevolkingsgroepen weerzinwekkend, ik stel vast dat de PVV een milde houding aanneemt jegens ouderen en zorgbehoevenden. En ik probeer die combinatie te begrijpen.
    Ik probeer ook de strategie te doorgronden, want dat kan helpen bij het opbouwen van tegenkracht tegen de verwerpelijke opvattingen. Ik vermoed dat de retoriek van de PVV een tweesnijdend zwaard is: een grote mond doet het goed bij de kiezer, maar isoleert in een coalitie. Rutte had dat even niet zo goed begrepen.

  32. 54

    Dat wist ik nog niet van hem. Ik dacht dat hij alleen maar een hekel had aan Duitsers, boeren in Zuid-Afrika en moslims in Irak. In alle gevallen zag hij “uitroeien” als de methode. En dat bedoelde hij niet figuurlijk.

  33. 55

    Eh pardon? Weet je niet wie er het eerste naar de concentratiekampen af zijn gevoerd? Dat zijn nu precies die socialisten en communisten, die jij wegkijken verwijt…

    Je hebt wel gelijk hoor, dat er ook nu weer wegkijkerij en goedpraterij plaats vindt. Maar het zijn mensen zoals jij, die weg kijken en die aanvallen op een godsdienst en haar aanhangers goed praten.

  34. 56

    Dat is geschiedvervalsing Tom. Communisten en sociaaldemocraten waren de enigen die een antwoord probeerden te formuleren en zich verzetten tegen Hitler. Christelijke, conservatieve en liberale partijen hebben Hitler aan de macht geholpen. De overeenkomsten met vroeger worden al groter en groter. Het probleem was, dat bij de verkiezingen van 1932 sociaaldemocraten en communisten samen meer stemmen hadden gehaald dan Hitler’s NSDAP (die in november een verkiezingsnederlaag had geleden en minder stemmen had gehaald dan bij de verkiezingen in juli), maar dat dat er juist voor heeft gezorgd, dat op dat moment veel conservatieven, christelijken en liberalen, en met name de kapitalisten, die zich aanvankelijk nog heel terughoudend tegenover Hitler op hadden gesteld, uit angst voor de sociaaldemocraten en communisten achter Hitler aan zijn gaan lopen.

    (Vrijwel) Alleen de conservatief Von Hindenburg had ook door, dat dat wel op een ramp uit moest lopen. Gelukkig heeft ie dat niet meer mee hoeven maken. Uit de verkiezing van Von Hindenburg bleek ook wel, dat de meeste Duitsers ook geen vertrouwen in Hitler hadden, maar de coalitie van kapitalisten, conservatieven en christenen hebben toch gedoogd, dat hij aan de macht kwam.

  35. 57

    @Tom

    Ik heb een diep geloof in de democratische confrontatie van opvattingen. Ik vind dat een bewust levend mens de plicht heeft het openbaar debat aan te gaan.

    Inderdaad. Maar de PVV heeft dat geloof niet en diskwalificeert zich daarmee voor dat debat. Zoiets werkt alleen maar als het tweerichtingsverkeer is. Wilders gaat dat debat nou eenmaal niet aan, dat is eenrichtingsverkeer. Daarnaast denk ik met Foucault, dat een volledige vrijheid van meningsuiting een bedreiging voor de democratie vormt:

    The problem, very roughly put, was the following. Democracy is founded by a politeia, a constitution, where the demos, the people, exercise power, and where everyone is equal in front of the law. Such a constitution, however, is condemned to give equal place to all forms of parrhesia, even the worst. Because parrhesia is given even to the worst citizens, the overwhelming influence of bad, immoral, or ignorant speakers may lead the citizenry into tyranny, or may otherwise endanger the city. Hence parrhesia may be dangerous for democracy itself.

    In die tirannie leven we nu, door de naïeve misvatting dat je daarmee het debat moet aangaan in plaats van de democratie ertegen beschermen. In die zin vind ik je opvatting niet alleen onjuist, maar ook schadelijk.

    Ik valideer niets: ik vind het nationalisme en de haat jegens bevolkingsgroepen weerzinwekkend, ik stel vast dat de PVV een milde houding aanneemt jegens ouderen en zorgbehoevenden. En ik probeer die combinatie te begrijpen.

    Wat is er precies ingewikkeld aan de selectieve compassie van het eigen volk eerst “gedachtengoed”? Selectieve compassie, zoals je die ook al bij de nazi’ kon vinden. Hoe dieper de haat tegen specifieke bevolkingsgroepen, hoe milder de houding tegenover de eigen bevolkingsgroep. Maar los daarvan kan je die mildheid alleen maar terugvinden bij de PVV als het verkiezingstijd is. Daarna is keer op keer gebleken dat ook die mildheid een vorm van kiezersbedrog was.

    Ik vermoed dat de retoriek van de PVV een tweesnijdend zwaard is: een grote mond doet het goed bij de kiezer, maar isoleert in een coalitie.

    Dat ben ik weer wel met je eens.

  36. 59

    @Jabir: Selectieve compassie, maar wat wil jij dan? Ik ben als individu geen filantropische instelling en dat hoef je als groep ook niet te zijn.

    Er is bij mensen selectieve compassie op alle niveaus, het begint al bij het gezin, de familie, de clan, het gebied, het land, het continent enz….

    En niet alleen bij PVV-ers stel ik mij zo voor.

  37. 61

    Ik duik niet voor een debat, maar jij en je zielsverwantjes hebben nou eenmaal niet zoveel relevants in te brengen, behalve opvattingen die niet in de normen en waarden van onze samenleving passen, nog minder dan bijvoorbeeld een pedofielenvereniging.

    Het enige antwoord dat de samenleving jouw slag zou moeten geven is de lange lat en het strafrecht. Om de democratie te beschermen.

  38. 62

    Uit de constatering dat egoïsme overal bestaat volgt niet dat het met hand en tand verdedigd moet worden Johan, integendeel, want het veroorzaakt alleen maar lijden bij jezelf en bij anderen. Je hoort mij ook niet beweren dat het makkelijk is om vanaf te komen, dat is een groeiproces denk ik.

    Overigens ben ik van mening dat mensen die weinig mededogen met anderen hebben, dat evenmin met zichzelf hebben; selectieve compassie is in de laatste instantie een vorm van automutilatie. Maar dat is een andere discussie.

    Voor mezelf sprekend: ook mij komt de liefde en mededogen niet aanwaaien, maar daar probeer ik aan te werken. Ik herken mijn rancune en ressentiment (de tegenpolen van liefde en mededogen) en wil graag leren daarvan af te komen. Het meeste had ik aan een oude Boeddhistische traditie die bekend staat als Lojong, je kunt je geest erin trainen:

    Mind training (In Tibetan: blos.byong, pronounced “lojong”) is any method that implants a set of ideas, perspectives, and experiences that work to dismantle habituated patterns of behavior, emotionality, and perception. The mind training presented here plants the seed of compassion and nurtures its growth into the tree of awakening mind (bodhicitta) until it blossoms into presence and the effortless activity that helps others to wake up and be present in their lives, too.

  39. 64

    Nog ter aanvulling op de terechte opmerking van Jabir dat er voor een debat minstens 2 partijen nodig zijn: voor een debat is van twee kanten eveneens redelijkheid nodig.

    Als een van de twee partijen die redelijkheid niet betracht (en u mag zelf invullen voor welke partij dat geldt) en de andere partij doet alsof er wel sprake is van een debat tussen twee redelijke partijen dan hebben we te maken met een schijnvertoning. De redelijke partij moet worden tegengeworpen dat zij de schijnvertoning in stand houdt.

    Als nu die redelijke partij die schijnvertoning in stand houdt omwille van electorale overwegingen of in naam van de democratie dan is dat voor mij niet meer dan volksverlakkerij. Dat an sich is al kwalijk. Minstens even kwalijk is het dat de schijnvertoning voor degenen die deze schijn niet in de gaten hebben de indruk wekt dat er sprake is van een debat tussen twee redelijke partijen. Op die manier wordt dus de PVV salonfaehig gemaakt.

  40. 65

    Pedro: Grote partij? De NSB? Man, de NSB haalde in zijn topjaren rond 1935, 8% van de stemmen voor de Provinciale Statenverkiezingen. In 1937 haalde men landelijk nog maar 6% van de stemmen en aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog maar 4%.
    Dit terwijl bij diezelfde landelijke verkiezingen van 1937 RKSP, CHU, ARP, SDAP en VDB allemaal aanzienlijk meer stemmen kregen. Probeer je nu een verkapte Godwin nu al in de discussie te gooien? We zijn pas bezig.
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Tweede_Kamerverkiezingen_1937

  41. 67

    Daar kan ik je geen afdoende antwoord op geven. Ik vermoed dat er in elke maatschappij een groep mensen is die zich zelf – terecht en onterecht en alle varianten daartussen in – als verliezers ziet. Voor die groep is het succes van de ander de spiegel van de eigen onmacht.