Het verhaal achter een tweet: Boris van der Ham

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Vandaag Chris Aalberts met de eerste in een serie analyses van politieke tweets.

Twitter!Vroeger had je op de radio ‘de plaat en zijn verhaal’, een rubriek waar luisteraars hun favoriete plaat konden aanvragen en vertelden hoe het nummer in hun leven een rol had gespeeld. De rubriek bestaat nog steeds. Muziek is pas echt betekenisvol als je weet hoe de plaat in het leven van echte mensen een rol speelde. Vanaf nu is dit de Twitter-variant op die rubriek: welke betekenis heeft een individuele tweet? Wat kunnen we op basis van een tweet zeggen over de Nederlandse politiek?

Afgelopen zaterdag sprak Geert Wilders in Berlijn zijn Duitse politieke medestanders toe. De NOS maakte er een reportage over. De commentaarstem zei dat Wilders weliswaar weinig heeft meegekregen van het CDA-congres op diezelfde dag, maar dat hij wel een smsje van Maxime Verhagen kreeg waarin Verhagen ‘hem veel succes wenste’. Vara-website Joop plaatste het filmpje op YouTube, en Boris van der Ham, Tweede Kamerlid van D66, twitterde naar Verhagen: ‘is dit waar?’ Verhagen reageerde er niet op. Er waren wel 23 retweets.

Zou Verhagen Wilders werkelijk een succes-sms hebben gestuurd? We zullen het nooit weten, maar er is een aanzienlijke kans dat het klopt. Met de formatie van het nieuwe kabinet, en het vertrek van Balkenende, zou je denken dat de Nederlandse politiek sterk vernieuwd, maar niets is minder waar. De hoofdrolspelers van nu lopen al meer dan tien jaar in Den Haag rond: Geert Wilders en Maxime Verhagen. Journalistieke publicaties laten zien dat zij het politiek oneens zijn, maar persoonlijk een goede band hebben.

En wat doen mensen die onderling een goede band hebben? Die sturen elkaar wel eens aardige sms-jes. Lastig, want van Boris van der Ham mag dat niet. Als je vriendschappelijk met Wilders omgaat, suggereert dat namelijk dat je de standpunten van Wilders deels ondersteunt, dat je het goed vindt dat Wilders zijn anti-islamretoriek over de hele wereld verspreidt en dat je hoopt dat de Duitse PVV een groot succes wordt. Dat wil Verhagen helemaal niet, en dat weet Boris natuurlijk ook wel, maar toch suggereert hij het maar al te graag.

Volgens Kamerleden als Boris van der Ham is de enige oplossing tegen Wilders iedereen die iets met de PVV te maken heeft te verketteren. Dus: iedereen die werkt voor de PVV, stemt op de PVV of vriendelijk doet tegen een PVV-er of PVV-stemmer. Dat is een enorme groep Nederlanders. Zou dat nou werkelijk die door D66 verfoeide polarisatie in de samenleving tegengaan? Natuurlijk niet, D66 verkettert slechts een andere groep dan Wilders. Maar het verketteren van iedereen die iets met de PVV heeft is natuurlijk – net als het verketteren van moslims – abject en zinloos.

  1. 1

    Mijn god, wat een belabberd stuk. Je neemt aan dat Van der Ham dat allemaal meent, omdat hij ‘Is dit waar?’ twitterde naar Verhagen? Je doet precies wat jij Van der Ham verwijt, maar dan factor 10.

  2. 2

    Sorry hoor, maar ik begrijp niet at je bedoelt. Als Verhagen iemand succes wenst met iets dan wenst hij hem succes met de uitkomst van wat hij doet. Hoe moet je dit anders uitleggen? Maar waarom zou Wilders ooit iets serieus nemen van Verhagen, nu hij weet dat Verhagen hem eigenlijk wel een toffe jongen vindt?

  3. 3

    @ Ernest

    De sms van Verhagen wordt gebruikt om verwarring te zaaien over de positie van Verhagen. Er is geen enkele aanleiding aan te nemen dat Verhagen Wilders succes wenst met de uitkomst van zijn speech in Berlijn. Verhagen steunt de anti-moslim retoriek van Wilders helemaal niet. Sla het programma van het CDA er maar op na. Die sms is een vriendelijk gebaar, dat is de enige uitleg. Door middel van Twitter wordt dat gebaar echter opgeblazen tot iets ‘politiek relevants’, terwijl we allemaal natuurlijk wel beter weten.

  4. 4

    @3 Jij vindt dus dat Verhagen en plein public kan zeggen “Ik zal Wilders altijd afkeuren als hij xx doet”, en privé wel kan zeggen: “Geert, ga je morgen weer xx doen? Leuk man! zet ‘m op! Veel plezier!”
    Wat is dat anders dan dat bijvoorbeeld Simonis tegen een pastoor zegt: “Ga je morgen weer naar dat jongenskoor? Leuk!” en een uurtje later tegen Powned: “Wij wijzen vanzelfsprekend iedere vorm van pedofilie af, zowel binnen als buiten onze muren.”

  5. 5

    @ Ernest

    Dit is precies wat ik bestrijd: waaruit concludeer je dan dat Verhagen tegen Wilders A zegt en in de media B? Dat blijkt nergens uit. Er wordt in dit soort zaken altijd vergeten dat politici mensen zijn, dat ze gewone werkrelaties onderhouden, en dus ook vriendelijk moeten kunnen zijn tegen politici waarmee ze het oneens zijn. Als dat niet mag, is er geen enkele coalitie meer te sluiten (dus ook allerlei linkse coalities niet). Het is een misverstand te denken dat als Verhagen het oneens is met Wilders, hij altijd op gespannen voet met Wilders moet debatteren.

    De vergelijking met de kerk is voor jouw rekening.

  6. 6

    @5 Het punt is, dat Wilders kan zeggen: “Verhagen steunt me in mijn strijd tegen de islamisering en hij neemt die serieus, want hij heeft me zelfs succes gewenst met mijn speech hier”, en ook al zou naar jouw idee Verhagen dat helemaal niet zo bedoeld hebben, hij kan dat niet ontkennen. Hij had toch net zo goed niets kunnen doen. Door geen sms’je niet te versturen komt hij toch niet op gespannen voet te staan met Wilders? Of ligt het bij Wilders al zo gevoelig, dat je door hem niet te steunen blijk van je afkeuring geeft, ook al drink je graag een biertje met hem?

    (Natuurlijk is die vergelijking voor mijn rekening: ik maak hem toch zelf?)

  7. 8

    @6 Ik weet niet hoe dat ligt bij Wilders. Als hij zou zeggen dat Verhagen hem steunt, kan Verhagen dat rustig ontkennen… er is geen intern document wat daarop wijst. Politici zijn mensen… dus soms zenden ze ook sms-jes die eigenlijk zinloos zijn en weggelaten hadden kunnen worden, zoals in dit geval. Op steun duidt dat nog steeds niet.

    (Je opmerking tussen haakjes klopt wel) :-)

  8. 9

    @8 Neemt niet weg dat ik je post nog steeds neit goed begrijp. Het lijkt of jij een soort academisch spreekgestoelte voorstelt, waar mensen op gaan staan en dan de rol van voor- en tegenstander spelen, als in een soort debating club. Stappen ze van dat platform af, dan zijn ze weer maatjes met elkaar – of misschien wel niet, ook al zijn ze elkaars politieke medestanders.
    Maar je vergeet, dat de uitwerking van al die uitgewisselde standpunten uiteindelijk wel in beleid werkelijkheid wordt. Zij kunnen na gedane discussiearbeid vrolijk sms’en en twitteren, terwijl hun ambtenaren de eerste serie islamitische collega’s aan het ontslaan zijn of een streep halen door het concertgebouworkest. En als je op CDA hebt gestemd omdat je dacht dat die dat zou verhinderen, maakt het toch wel uit als jij dan op televisie Verhagen vrolijk een biertje ziet drinken met zijn grote tegenstander Wilders, die klassieke muziek linkse hobbies vindt en islamieten het land uit wil hebben. De volgende keer stem je dan echt niet meer op hem.

  9. 10

    @9 Nee, politiek is juist niks academisch. Maar er is wel een verschil tussen de formele, inhoudelijke politiek en informele relaties. Als dat onderscheid niet zou bestaan, zou de politiek niets meer kunnen bereiken, zou niemand met elkaar kunnen samenwerken, zou er nooit een compromis mogelijk zijn, etc.

    Ik las pas dat zelfs Femke Halsema vriendelijke onderonsjes heeft met Wilders. Betekent dit nu dat Halsema eigenlijk ook tegen moslims is? Natuurlijk niet.

  10. 11

    @1 ”Je doet precies wat jij Van der Ham verwijt, maar dan factor 10.”

    Dat was ook precies wat mij te binnen schoot toen ik de post las.

  11. 12

    Prima stuk,

    Rutte, Verhagen en Wilders zijn allemaal al Mastodonten in de politiek en van der Ham probeert een relletje te veroorzaken…. next

  12. 13

    Je zou je bv. kunnen voorstellen dat Verhagen respect heeft voor de vasthoudendheid van Wilders, voor het onder beveiliging etc. tochten naar het buitenland onderneemt etc, zonder het met de politieke boodschap eens te zijn.

    Eens met Chris @3: Van der Ham probeert politiek gebruik te maken van een statement van Verhagen waarvan de betekenis sterk overdreven wordt. Het politieke spel tussen oppositie en regering in bedrijf: wrikken in kleine barstjes, zaaien van tweedracht en commotie.

  13. 14

    @Chris
    Val je niet de verkeerde aan? Wilders maakt, door de SMS te noemen tegen de NOS, er een politieke statement van. Boris v.d. Ham reageert daar op, en eigenlijk nog heel vriendelijk (kan me voorstellen dat je Kamervragen aan de demissionair minister van Buitenlandse Zaken stelt om hem te vragen waarom hij Wilders succes heeft gewenst bij een speech die met zoveel woorden door de president van Duitsland is veroordeeld). Iedereen die weet hoe Wilders met de pers omgaat, weet dat hij dit sms verhaal niet zomaar gezellig keuvelend heeft laten vallen (Wilders communiceert nauwelijks met journalisten, en al helemaal niet met de publieke omroepen). Je moet je dus eerder afvragen waarom Wilders van een sympathiek SMS-je van Verhagen een publieke steunbetuiging heeft gemaakt. Dat Boris v.d. Ham daar op reageert is volledig te begrijpen.

  14. 15

    Verhagen stuurt een sms naar Wilders, waarin hij hem succes wenst. Dat kan zo maar gebeuren natuurlijk, om de redenen die Chris uitlegt. We hoeven daar niet veel achter te zoeken, zoals Chris duidelijk uitlegt. Tot zo ver snap ik zijn artikel nog.

    Vervolgens stuurt Boris van der Ham, die ook een goede band met Verhagen heeft, Verhagen een smsje met de vraag of dat waar is en ik vraag me af, waarom Chris daar een heel achterdochtig verhaal achter verzint. Maxime mag Geert wel succes wensen, maar Boris mag Maxime niet vragen waarom hij dat doet. Bij Maxime mogen we daar geen andere bedoelingen achter zoeken. Bij Boris wel. De reden waarom we in het ene geval achterdochtig moeten zijn en we in het andere geval niet achterdochtig mogen zijn, ontgaat mij echter volledig.

    Misschien kun je ons dat eens uitleggen, Chris?

  15. 16

    @Mark: het is toch niet Van der Ham, die de inhoud van het smsje van Verhagen publiek heeft gemaakt? Degene, die dat publiek maakt, probeert er politiek gebruik van te maken, en daar reageren andere politici op.

  16. 17

    @15 Maxime mag Geert succes wensen, en Boris mag daarnaar vragen. Men mag achter beide ook allerlei andere bedoelingen zien. Achterdochtigheid mag altijd.

    Er bestaat geen enkele publicatie waaruit blijkt dat Verhagen het anti-islamverhaal van Wilders steunt. Dat is wel wat Van der Ham hier impliciet suggereert. Er zijn echter wel heel veel publicaties waaruit blijkt dat D66 vindt dat Wilders polariseert, bestreden moet worden, etc. Dat is geen achterdochtig verhaal, maar een realiteit. Bij Verhagen is er dus wat minder reden voor een achterdochtig verhaal dan bij Van der Ham.

  17. 18

    @14 / @16 De vraag is dan hoe de informatie over dat sms-je de wereld in kwam. Ik heb eigenlijk geen idee. Wat ik wel weet, is dat als er een nieuwtje is (zoals dit bericht over een sms-je), sommige politici daar wel heel gretig op inspringen om rotzooi te trappen. Kamerleden kunnen dit soort berichten natuurlijk ook gewoon aan zich voorbij laten gaan. We zouden bijna vergeten waar we Kamerleden voor hebben.

  18. 19

    @Chris:

    Dat is wel wat Van der Ham hier impliciet suggereert

    Dat ben ik niet met je eens. De tweet van Verhagen suggereert impliciet, dat Verhagen het anti islamverhaal van Wilders steunt. Wilders was niet in Berlijn om vakantie te vieren en wie hem daar succes wenst, wenst hem succes met zijn ‘missie’ daar.

    Van der Ham´s tweet daarentegen lees ik alsof hij allereerst Verhagen vraagt, of dat waar is, want hij kan dat eigenlijk niet geloven. Zijn volgende vraag zou zijn geweest: ‘Weet je wel, hoe sommigen dat uit zullen leggen, amice’? Maar voor hij die vraag kan stellen, is het verhaal al volledig buiten proporties in alle media opgeblazen. En het is in mijn ogen dus belachelijk, dat Van der Ham hier in zijn schoenen geschoven krijgt, dat hij hiermee heeft geprobeerd Verhagen te verwijten, dat hij Wilders anti-islamverhaal steunt. Als hij dat had gewild, had hij een persconferentie belegd, waarop hij dat zou hebben gezegd. Dat is veel effectiever dan een tweet van 3 woorden versturen in de hoop, dat mensen daar een heel verhaal achter gaan verzinnen.

  19. 21

    @19 is een andere interpretatie dan de mijne, ik ontken niet dat je het anders kunt interpreteren. Vooralsnog zeg ik: we weten wat de positie van D66 is, en dus is het aannemelijk om aan te nemen dat dit geen neutrale feitelijke vraag van Van der Ham is, maar het opblazen van een detail. Dat velen dat doen, blijkt wel uit de reacties hierboven.

  20. 22

    @21: dat anderen dat ook doen, verklaart niet, waarom jij het ene geval wel en het andere niet achterdochtig benadert. je pretendeert een politieke tweet te analyseren, maar analyseert maar de helft. Dan verwacht ik, dat je niet alleen de tweet, waar je over begint analyseert, maar ook de tweet, waar die op reageerde. Je kiest partij door slechts één van de standpunten over te nemen en dat maakt je analyse een stuk minder waard.