het Saillant | Geen kiesdrempel van vijf procent in Nederland

SaillantLOGO Het is een slecht idee om een kiesdrempel in te voeren van vijf procent, zoals Gerd Leers betoogt.

Gerd Leers, de CDA-prominent en misschien toekomstig lijsttrekker voor de verkiezingen van 9 juni, heeft een proefballonnetje opgelaten, namelijk het invoeren van een kiesdrempel. Hij is niet de eerste die met dit idee komt, maar het is en blijft een slecht idee. Het argument voor een kiesdrempel is dat er dan waarschijnlijk maar vier of vijf partijen overblijven en dat daardoor Nederland bestuurbaar blijft. Het is natuurlijk zo dat er met minder partijen ook coalities met minder partijen gevormd kunnen worden. Maar of Nederland er bestuurbaarder door wordt is natuurlijk maar de vraag.

Wat ik waardeer in de Nederlandse politiek is dat er wel verschillen zijn, daardoor valt er nog wat te kiezen. Ik mag het wel niks vinden, maar ik vind het goed dat de echte gereformeerden hun eigen clubje kunnen hebben en zich vertegenwoordigd kunnen zien in de Kamers. Waar moet de ouderwetse socialist naartoe als de SP weg zou vallen? Dat is bij de huidige peilingen helemaal niet denkbeeldig. En zou D66 nog hebben bestaan met een kiesdrempel van vijf procent? Als er nog maar vier of vijf partijen overblijven dan houden we alleen de middenpartijen over. En dus minder te kiezen.

Het voordeel van het hebben van deze uiteenlopende partijen is ook dat je als GroenLinks- of PVV-stemmer de oprechte hoop mag hebben dat jouw partij mee gaat regeren. Dus of je nu eindeloze windmolensubsidies of minder moslims wilt, je hebt de hoop dat jouw stem een stem in die richting is. Bij het invoeren van een dergelijke kiesdrempel zullen er partijen verdwijnen, er minder te kiezen zijn en alles naar het midden neigen. Niet doen dus.

  1. 1

    Geheel eens. In Duitsland is een kiesdrempel van 5% ingevoerd door bezetters na nachtmerrie van Weimar. Eea staat haaks op streven van goede vertegenwoordiging van volk (parlementarisme). De voorstanders zijn erg van het sterke bestuur. Daarom is Leers ook voor gekozen president van gemeenten (ten onrechte noemt hij dat nog burgemeester). Dat leidt tot dubbele macht zoals we in Frankrijk op nationaal niveau kennen. Leers is dus een van de slordige denkers die volk juist op afstand van parlement en gemeenteraad willen zetten. Maar wees dan eerlijk. Hij is een gewoon een bonapartist (net zoals D66). Het is denken dat haaks staat op succesmodel van vele eeuwen in Nederland en dat eerder export dan afbraak verdient. Leve de saaie politiek!

  2. 4

    @3 Je wil ook het laatste capabele kamerlid de kamer uitjagen :P.

    Verder ben ik het tegen mijn principes in helemaal eens met de stelling van vandaag.

  3. 9

    @8: Die is ook alleen na praktijkervaring gegroeid. Ooit (bij zijn aanstelling als burgemeester in Maastricht) was Leers tegen gedoogbeleid. Nu eigenlijk nog, maar hij is wel verschoven van verbieden naar teelt legaliseren. Verder heb je zeker zijn aanpak van Vinkenslag gemist. Erg autoritair en de belangrijkste reden van zijn populariteit in Maastricht en omstreken.

    Verder eens met de stelling, de belangrijkste reden (diversiteit) is al genoemd.

  4. 11

    @10: En behalve de aanhangers van kleine partijen zelf zal ook niemand problemen hebben met dit voorstel.

    Autoritair en populair kunnen best samengaan.

  5. 12

    Hmm, ik mis vooral de analyse bij meneer Leers, maar daar heeft’ie vaker problemen mee, begrijp ik van contacten in het oostblok. Allereerst is een kiesdrempel niet geschikt om stormachtige, destabiliserende nieuwkomers a la fortuyn of wilders buiten te houden. Dan moet je komen met een kiesdrempel van 10 of 15 procent.
    Ook het voorbeeld dat hij noemt slaat nergens op (TON). TON is niet politiek destabiliserend, want TON bestaat niet of nauwelijks. Dat coalities vormen nu moeilijk is/gaat worden komt omdat er meer partijen van een gemiddelde omvang zijn en de luxe van een pvda of cda met dik veertig zetels even voorbij lijkt. met een kiesdrempel van 5 procent ben je de CU en de SGP kwijt, wat wellicht een zeteltje of wat voor het cda oplevert, dat lijkt meer het doel.

  6. 15

    De kiesdrempel is op zicht natuurlijk een slecht idee, een uitlaatklep voor diverse groepen is niet zo gek. Al twijfel ik wel een beetje bij de “Partij voor de dieren” bijvoorbeeld, misschien geen kiesdrempel maar een IQ check. Aan de ander kant, als de mensen hun dieren belangrijker vinden dan zichzelf, we ben ik dan om daar tegenin te gaan.

    Wel moeten we het bestuur dan zo inrichten dat een minderheidskabinet ook uit de voeten kan. We hebben nu al een paar keer een 3 partijen kabinet gehad, waarbij telkens 1 partij de boel opblies omdat ze niet konden samenwerken, dat kunnen we niet nog een keer gebruiken. Meer partijen (dan 3) kabinetten lijkt mij onder het huidige systeem onhaalbaar.

  7. 16

    Zoals ik het op dit ogenblik beoordeel zal een kiesdrempel van bijvoorbeeld 5% de bestuurbaarheid van dit land niet echt verbeteren. Ook is de aanwezigheid van kleine partijen in het parlement geen verstoring van het democratisch proces. Ook zullen nieuwe stromingen zullen meer moeite krijgen met zich te profileren waardoor politieke verandering geremd wordt.
    Het enige voordeel dat ik kan zien is voor de grote partijen die tegen inperking van hun macht zijn en politieke verandering als bedreiging ervaren.

    Ik ben een vervent tegenstander van een dergelijke kiesdrempel omdat het een onoverkomelijk probleem vormt voor politieke vernieuwing.

  8. 18

    @15: Het huidige systeem heeft anders talloze kabinetten met meer dan drie partijen gekend (tussen 1930 en 1970 was het eerder regel dan uitzondering).

    Er is overigens niets mis met vallende kabinetten. Vrijwel altijd zijn ze een symptoom van ontevredenheid bij een groot deel van de kiezers met de zittende regering. Dan is het goed dat het kabinet valt (want het heeft al lang niet meer het electorale draagvlak dat het pretendeert te hebben). Vaker kiezen = meer democratie. Het enige probleem zit hem in de demissionaire termijn. Die is in Nederland te lang (in veel buitenlanden, ook met evenredige vertegenwoordiging en lage kiesdrempels, kunnen ze aanzienlijk vlotter verkiezingen organiseren en de formatie afronden).

    PS. Ik vermoed dat bij een IQ-drempel de PvdD niet bepaald als eerste zal afvallen. Maar misschien zegt het al genoeg dat de poster mensen die voor dierenrechten zijn als stupide bestempeld.

  9. 19

    @topic: Het betreft niet het invoeren van een kiesdrempel, maar het verhogen van de kiesdrempel. We hebben al een kiesdrempel van 0,667%, waardoor partijen, die volgens de zetelverdeling wel recht zouden hebben op een zetel (zelfs volgens de grootste gemiddelden methode, die Nederland gebruikt en die nadelig is voor kleinere partijen) als gevolg van de kiesdrempel er toch geen krijgen.

  10. 20

    @19: bismarck, help ff, is het nou miereneuken of mierenneuken?
    er is in ieder systeem altijd een ‘kiesdrempel’ en er gaan altijd stemmen verloren omdat er minder zetels zijn dan burgers, da’s namelijk de opzet van volksvertegenwoordiging. essentieel is of een beweging die de kleinst mogelijke eenheid in een huis (1 zetel) haalt ook zitting mag nemen. dat kan en mag in nederland dus is er geen wezenlijke kiesdrempel.

  11. 21

    @20: Sorry, maar “essentieel is of een beweging die de kleinst mogelijke eenheid in een huis (1 zetel) haalt ook zitting mag nemen. dat kan en mag in nederland dus is er geen wezenlijke kiesdrempel.” is incorrect. Als je voldoende stemmen voor 1 zetel haalt (dat is aanzienlijk minder dan de kiesdeler) mag je in Nederland geen zitting nemen. Er is dus wel degelijk een wezenlijke (onnodig hoge) kiesdrempel in Nederland.