het Saillant | Dienstplicht

SaillantLOGOHet CDA lanceerde vorige week het plan om strafdienstplicht in te voeren voor allochtone jongeren. Over het algemeen een onzinnig plan, op één punt na: de dienstplicht. De herinvoering van de dienstplicht – militair of sociaal – is een oude discussie die maar niet weg wil gaan. En terecht. Hij verdient aandacht in de aanstaande landelijke verkiezingen.

De dienstplicht heeft simpelweg teveel voordelen. Jongeren worden uit hun eigen sociale milieu gehaald en komen in contact met andere bevolkingsgroepen. Dat is goed voor allochtone of arme jongeren die hun wijk nauwelijks uitkomen. Maar dat geldt net zo goed voor meer bemiddelde middenklassekinderen. Slimme jongeren kunnen waardevolle leiderschapservaring opdoen. Alle jongeren worden onder een regime geplaatst waarbij ze zich moeten onderwerpen aan een sterk gezag: en wie niet luisteren wil, heeft een flink probleem. Het is tevens een mooie gelegenheid om jongens en meisjes die nog geen vak hebben geleerd, of nog zoekende zijn, op weg te helpen. Jongeren moeten zich tot slot – laten we zeggen een jaar – inzetten voor een hogere zaak.

We zitten echter niet op nutteloos kannonenvlees meer te wachten, dus zullen we een andere zaak moeten vinden. Sociale dienstplicht wordt vaak genoemd, maar dat moet dan wel onder de voorwaarde dat jongeren uit hun sociale omgeving worden gehaald en een strakke discipline krijgen opgelegd. Lastig is ook dat deze ‘gratis’ werkers de vrije markt verstoren, maar de relatie tussen markt en overheid zou ook zo maar eens een belangrijk verkiezingsthema kunnen worden. Ook kunnen we een voorbeeld nemen aan de Amerikaanse Peace Corps, waarbij jongeren een tijdje in het buitenland vrijwilligerswerk doen. Dat levert een grandioze levens- en werkervaring op waar iedereen wat bij wint.  Het is zeker de moeite waard om dit idee verder uit te werken. Wie schiet?

  1. 1

    Sociale dienstplicht lijkt me vooral een goed idee voor managers tussen de 40 en 45. Kunnen ze weer eens een beetje contact krijgen met de echte wereld.
    Ff los van de blackberry, targets, KPI’s, bonusregeling, lease-bak, executive summary’s en vinex-woning.

  2. 2

    Ha het Peace Corps! Kwam ze in Ghana ook weer tegen. We hebben hem maar een biertje aangeboden want hij moest rondkomen van 6 Cedis per dag, de stakker. Dat is omgerekend 3 euro, hij verdiende als leraar de helft dan wat zijn Ghanese collega’s verdienden?! Spartaanse toestanden. Toen we hem ook een maaltijd aanboden voelde hij zich bezwaard en ging een stukje zwemmen.

    Obama wil het Peace Corps uitbreiden, opzich een aardig idee, maar betaal die arme jongens en meisjes toch iets fatsoenlijker! Verder zijn dergelijke vrijwilligers in een lokale community vaak eerder tot last dan dat ze echt helpen. Maar goed, het idee is wel sympathiek (dat Peace Corps dus).

  3. 4

    Dienstplicht is prima. Maar dan geen uitzonderingen, en dus geen keuring. (Nou ja, misschien als je medisch gesproken officieel onder ‘Borderline intellectual functioning’ (IQ < 70) bent).

  4. 6

    @carlos… arme jongen. kom hier geregeld mensen tegen die in het peace corps hebben gezeten en die zijn altijd heel enthousiast. maareh, kan me voorstellen dat ze soms meer tot last zijn dan dat ze goed doen…

  5. 7

    Ik denk dat als je deze discussie wilt voeren dat je het over veel concretere zaken moet gaan hebben dan in contact komen met anderen en onder een regime geplaatst worden. Wat is het doel van een sociale dienstplicht? Wil je hiermee acceptatie, tolerantie en verantwoordelijkheidsgevoel kweken terwijl je een nuttige en zinvolle taak vervult? Hoe?

    Daarnaast, welk recht heb je als maatschappij om een individu hieraan te onderwerpen? Het is leuk dat wij met z’n allen beslissen dat dit “goed” is, maar normen en waarden zijn nou eenmaal geen verplichting in een vrije samenleving en het opdringen daarvan is weer de zoveelste inbreuk van het collectief op het individu.

    Veel beter zou zijn om dit op vrijwillige basis in te voeren en dat *ouders* (niet de jongeren zelf) beslissen hieraan deel te nemen of dat het op onvrijwillige basis opgelegd wordt na aanleiding van problemen – bijvoorbeeld voor “probleemjongeren”. Je zou het een onderdeel kunnen maken van het curriculum voor middelbare scholen en er studiepunten/uren voor kunnen geven (in plaats van maatschappijleer, levensbeschouwing).

    Uiteindelijk denk ik niet dat je veel wint door het een verplichting te maken. In zo een geval wordt het alleen ondergaan in plaats van beleefd.

  6. 8

    @dimitri: oja ook deze jongen was enthousiast (min of meer) maar persoonlijk vind ik werken voor 3 cedis wel heel erg weinig. Die Amerikaan kon niet reizen en at dag in dag uit fufu ….dus hij viel niets eens af?! wat voor de gemiddelde Amerikaan een leuke bijkomstigheid is van een dergelijk hongerloontje ;-)

  7. 10

    Dienstplicht is niets anders dan een vorm van belastingheffing, maar dan in nature.

    Dat was mijn voornaamste argument indertijd om erkend te worden als gewetensbezwaarde, omdat deze enorm dure belasting aan wel erg weinig jongens werd opgelegd in mijn tijd.

    Vanzelfsprekend deed dit argument er niet toe, want religieuze bezwaren tegen dienstplicht werden wel erkend — Jezus mocht je rustig persoonlijk verboden hebben een wapen op te pakken — maar mijn onweerlegbare logica heette een ‘politiek bezwaar’, en dit was niet ontvankelijk.

    Nochtans lijkt me de logica nog altijd opgaan.

    Omdat geen enkel dienstplichtstelsel eerlijk zal zijn — alleen al vanwege de fluctuaties in de geboorte-aantallen per jaar — heb ik ook nu weer juridische bezwaren tegen bovenstaand verhaal.

    Dienstplicht in welke vorm ook is tegen de grondwet, die stelt dat iedereen gelijk behandeld moet worden. Toevallig gold dit bezwaar ook tegen de om militaire dienstplicht, maar was dit irrelevant.

    Kunnen er nog zo veel voordelen aan zitten.

  8. 11

    “Alle jongeren worden onder een regime geplaatst waarbij ze zich moeten onderwerpen aan een sterk gezag”

    Dat beschouw je toch niet serieus als een voordeel? juist zo rond je 16-18e hoor je bezig te zijn met zelfstandig worden en voor jezelf na gaan denken.

  9. 12

    Zoals de oude Friedman antwoordde toen hem gevraagd werd waarom hij de privatisering van de Amerikaanse strijdkrachten voorstond:
    “Heb je liever een leger van slaven?”

    Dienstplicht is vele malen erger dan belasting: het is slavernij. Belasting kan je nog vermijden – minder werken, anders consumeren – dienstplicht niet. Wat praktische bezwaren:

    De dienstplicht heeft simpelweg teveel voordelen.

    Het heeft ook veel nadelen. Het verstoort gedrag dat tot individuele maar zeker ook sociale baten leidt: betaald werken, studeren, vrijwilligerswerk, het starten van relaties en het krijgen van kinderen. Allen activiteiten die leiden tot een zeker sociaal nut.

    Nu ruil je de ene set waarden (tolerantie, solidariteit, gezagsgetrouwheid*) voor de andere set (materiele productie, intellectuele ontwikkeling, sociale cohesie). Als econoom zeg ik dan: wat is de ruilvoet? Als een jaar dienstplicht voor alle schoolverlatende jongere leidt tot een jaar werk of studievertraging dan moet daar heel wat extra tolerantie en wederzijds begrip voor tegenover staan wil de sociale dienstplicht een redelijk voorstel zijn.

    Zonder kosten-baten analyse vind ik je idee eigenlijk een beetje (nutte)loos Dimitri. Kom nu niet aan met ‘ik heb de gegevens niet’, want in Duitsland hebben ze al een paar jaar sociale dienstplicht voor jongeren. In hoeverre zijn daar ‘de contacten tussen andere bevolkingsgroepen’ toegenomen?

    *of dit een waarde is valt te bezien

  10. 13

    @JSK; Dienstplicht is misschien belasting, en het gaat misschien in tegen de wet op gelijke behandeling, maar a) iedereen betaalt belasting, en b) kinderen hebben ook geen stemrecht. Dus die argumenten zijn nogal eh.. dun. O, en de ruilvoet is kinderbijslag. Zijn we gelijk ook weer van het eeuwige gezeik van de kinderlozen af.

  11. 14

    Ik zei dat het erger is dan belasting. Overigens vermoed ik dat je niet veel van mn #12 hebt begrepen als je ‘kinderbijslag’ de ruilvoet noemt.

  12. 15

    @Bismarck, de veelal allochtone jongeren hier in de wijk die complete lak hebben aan wetten en ongeschreven gedragsregels mogen wat mij betreft morgen nog een jaartje onder sterk gezag worden geplaatst. Zo’n beetje de enige manier om deze onopgevoede kinderen nog te redden van een hopeloze ondergang in de samenleving.

  13. 16

    Kreten als “regime”, “sterk gezag”, “wie niet luisteren wil, heeft een flink probleem”, “inzetten voor een hogere zaak” en “strakke discipline” doen bij mij als liberaal de haren recht overeind staan.

    *Houdt zich in om een Godwin te begaan.*

  14. 18

    @15: Erg kortzichtig om dat te denken. Dat gaat namelijk geen zier helpen. De kans is groter dat ze er slechter uitkomen dan ze erin zijn gegaan.

  15. 20

    @12: Je wordt ervoor betaald, dus slavernij is het niet. Voor hoogopgeleiden en/of welgestelden zijn er genoeg ontsnappingsmogelijkheden, wat het ook nog hoogstens slavernij maakt voor de lagere klassen. En als de economie naadje pet is, dan worden de lagere klassen zowiezo het leger ingelokt, dienstplicht of beroepsleger.

  16. 21

    @0: Alle jongeren worden onder een regime geplaatst waarbij ze zich moeten onderwerpen aan een sterk gezag

    Zoiets als 6 weken basistraining. En de rest zuipend, blowend en porno kijkend doorbrengen. Dat was het toch?

  17. 26

    “Alle jongeren worden onder een regime geplaatst waarbij ze zich moeten onderwerpen aan een sterk gezag”
    Er wordt uitgegaan van het feit dat elke jongere heropgevoed dient te worden. Het antwoord van een (sociale) dienstplicht komt voort uit de vraag naar een oplossing van het probleem van jongere die deze waarde en normen missen.
    Dit is dan ook symptoom bestrijding. Moeten we het probleem niet bij de bron aanpakken (alleen die gene die de verkeerde kant op gaan) inplaats van elke jongere als crimineel te zien?

  18. 27

    ‘Jongeren worden uit hun eigen sociale milieu gehaald en komen in contact met andere bevolkingsgroepen. Dat is goed voor allochtone of arme jongeren die hun wijk nauwelijks uitkomen.’

    Niet elke verandering van omgeving leidt tot verheffing. Je kan ook met z’n allen naar beneden afglijden.

    Ik heb zestien maanden in (weliswaar militaire) dienst gezeten in Breda en Assen en ik heb gezien wat ontwortelde jongens doen. Ik heb daarvoor en daarna nooit meer zoveel drugs, porno en onzekerheid bij elkaar gezien.

    De beroeps gingen elke avond netjes naar huis, naar vrouw en kids. Happie eten, nieuws kijken. Maar de tieners uit Amsterdam en Rotterda die een jaar lang in Assen werden opgesloten op de kazerne kwamen echt niet beter ‘naar buiten’ dan dat ze naar binnen gingen.

    Als het goed is gekomen met ze is dat ondanks de dienstplicht, niet dankzij.

    En niet deugende jongeren op het rechte pad brengen door ze te plaatsen onder ‘een sterk gezag’ werkt niet, hoor. Zie de evaluaties van bootcamps en dergelijke.

    Overigens ben ook ik wel mening dat sociale dienstplicht op papier een mooi idee is. Maar laten we in hemelsnaam goed nadenken over de exacte invulling. Ruimte voor maatwerk, goeie begeleiding en incrementeel invoeren. Laten we bezinnen voordat we besluiten elke 18-jarige een jaar lang bejaarden te laten wassen onder het toeziend oog van een strenge ex-marinier.

  19. 28

    @su:
    Je wordt ervoor betaald, dus slavernij is het niet.

    Amehoela. Romeinse slaven kregen ook een zak meel om de zoveel tijd. Het verschil tussen slavernij en vrijheid is niet de eventuele beloning die er tegenover staat. Zelfs zou je mij een miljoen geven om gedwongen arbeid uit te voeren, zou ik nog steeds een dwangarbeider zijn.

  20. 31

    @30: Ik ken wel een definitie waarbij alle arbeid in loondienst slavernij is, ook goed? Uiteindelijk is er altijd dwang in het spel.