het Saillant | Bezuinigen? Lekker onbelangrijk voor Links

SaillantLOGOAls het in de verkiezingscampagne over economie gaat, dan zou het niet moeten gaan over hoeveel er nu precies bezuinigd moet worden, maar over de oorzaken van de crisis. Als links nog terug wil komen in de verkiezingsrace dan moet men stoppen met het concurreren met rechts op het huishoudboekje.

De huidige verkiezingsstrijd concentreert zich op een strijd tussen ‘links’ en ‘rechts’, waarbij beide zijden zich in het debat over de economie vrijwel uitsluitend profileren door waar zij op bezuinigen. Het is prettig dat het integratiedebat voor de meeste burgers hierdoor naar de achtergrond wordt gedrongen omdat dat voornamelijk ging over een rechtsdraaiend gecreëerd doembeeld. Jammer is dat het nu over een ander irrelevant onderwerp gaat. Helemaal jammer is dat het dan ook nog gaat over de specifieke doorrekeningen van de respectievelijke bezuinigingen door het CPB gaat, waardoor helemaal een schijnwerkelijkheid wordt gecreëerd waarin iedere partij alleen het eigen gelijk ziet.

Waar het steeds niet over gaat is helaas hoe we in deze situatie terecht zijn gekomen. De kopstukken hebben het gezellig over het creëren van zoveel of zoveel banen. Zoveel of zoveel bezuinigen op de gezondheidszorg en wie de koopkracht van welke groep nou precies op peil houdt. Maar waarom zitten we in Nederland onverhoopt in de situatie dat we zo moeten bezuinigen. Wij waren toch altijd het braafste jongetje van de EU-klas en hadden onze rijksbegrotingszaakjes keurig en steeds beter op orde. Het vooruitzicht voor 2008 was dat de staatsschuld als percentage van het BNP zou dalen tot onder de 40%.

En toen kwam de crisis. Banken werden gered. De economie werd min of meer ‘gered’. De staatsschuld explodeerde. Naast het feit dat dit vanzelfsprekend tot enige bezuinigingen zou moeten leiden, zou de situatie vooral tot bezinningen moeten leiden. Dat zie ik echter veel te weinig gebeuren. Welke politicus voert er op dit moment echt campagne over wat we bijvoorbeeld nu met onze banken aanmoeten. Een financiële instelling als ING vormt een veel grotere bedreiging voor onze economische toekomst dan 5 miljard per jaar meer of minder bezuinigen. Zoals zelfs Alan Greenspan zei: “If they’re too big to fail, they’re too big”. Er is door ING een operatie in gang gezet om het balanstotaal terug te brengen tot 760 miljard euro (van 1376 miljard!) ofwel nog steeds meer dan het BNP. Too big?

In verlengde van de vraag wat we met onze banken moeten ligt de vraag wat we met ons financiële systeem moeten. Had de lang genegeerde Hyman Minsky in de jaren 60 al gelijk dat te grote financiële markten hun eigen instabiliteit creëren (Financial Instability Hypothesis). Een instabiliteit die uiteindelijk leidt tot een Minsky-moment en de daarop volgende crisis. Een crisis zoals deze. Economen van links tot rechts (zie Greenspan hierboven) zijn het er over eens dat deze crisis naast een actieve economische eigenlijk een crisis van het systeem is. Ongebreideld groeiende speculatieve financiële markten zonder enige regulering ondermijnen de economische stabiliteit. Dit vergt concrete maatregelen om herhaling te voorkomen, net zo concreet als ¾ miljard bezuinigen op pakweg openbaar vervoer. Maar ook vergen deze risico’s een integrale visie op hoe wij de economie dienen in te richten. Links moet tot in den treure duidelijk maken waar deze crisis vandaan komt en dat het te zot voor woorden is om de ideologische wegbereiders van de crisis ook het puin te laten ruimen.

Deze crisis is een ideologische crisis. Een crisis van de vrije markt ideologie. Gelukkig wordt dit onderkend door de meeste vooraanstaande economen zoals diegenen die verenigd zijn in het Institute for New Economic Thinking, opgestart met $50 miljoen van George Soros. Eenieder die weleens een college economie heeft gevolgd zal wel één van de namen herkennen. Nu is het misschien nog niet helemaal duidelijk welke overkoepelende nieuwe economische theorie ons verder kan helpen, maar wel is voor een heleboel maatregelen duidelijk die genomen moeten worden om dit soort crises te voorkomen. Waarom hoor ik de dames en heren hier in deze campagnetijd dan niet of nauwelijks over. Als het geneuzel over de komende bezuinigingen wél iets heeft duidelijk gemaakt dan is dat de structurele oplossingen voor onze economie (zie de HRA) niet van rechts moeten komen zolang de (markt*vrijheid)²-adepten niet afstappen van hun marktfetisjisme én nog steeds maatschappelijke vooruitgang uitdrukken in economische groei. Daar ligt de opening voor links.

  1. 1

    Ja maar……
    Voor “links” ideologisme is echt geen ruimte nu. Nooit echt geweest. Bovendien doen de argumenten van die kant er niet toe. De inhoudwordt bestreden met anti-linkse-kerk slogans.
    Zo wordt wel eens verwezen naar de geschiedenis van Stalin, Mao, Castro, Pol Pot en slachtoffers gereld. Wijs je dan op slachtoffers van het kapitalisme, dan gaat de slacht eraf en heten ze ineens offers.

    Natuurlijk zouden de “linkse” partijen kunnen hameren op de oorzaken van de crisis. Het lijkt me echter beter flink tamtam te maken van betere oplossingen.

  2. 3

    Liever een mensch dan een econoom:

    Het bestaan van de economische wetenschap impliceert dat rekenen met geld iets anders zou zijn dan rekenen met cijfers. Wat is economie meer dan een sub-afdeling van de Wiskunde. (Bij ons op school noemden ze dat Wiskunde A.)

    Economen hebben ons gebracht waar we nu zijn. Economen maken nu eenmaal beroerde psychologen.

  3. 4

    Probleem is niet de vrije markt, maar de mix van overheid bemoeienis en vrije markt.

    Als het spaargeld niet is gegarandeerd door de overheid, kijkt de spaarder heel goed uit op welke bank hij zijn spaargeld zet.
    Een bank die onverantwoorde risico’s neemt, krijgt geen spaargeld.

    De subprime hypotheken zijn door de overheden van de V.S. veroorzaakt en gestimuleerd.

    Slimme bankiers zagen megawinsten en stapte er in.

    De vrije markt is niet de oorzaak, maar het aangaan van schulden om de welvaart zonder basis te laten groeien.
    De oplossing voor het schuldenprobleem is in ieder geval niet het aangaan van nog veel meer schulden.

  4. 5

    Hal, je praat (erg lange, lees het niet af) onzin. Bijvoorbeeld:
    En toen kwam de crisis. Banken werden gered. De economie werd min of meer ‘gered’. De staatsschuld explodeerde.

    Niet zozeer de bailouts maar het wegvallen van de wereldhandel sloeg een gat in de begroting. Dat heeft minder met de financiele sector dan wel met de Nederlandse afhankelijkheid van de wereldhandel te maken.

  5. 6

    Hear hear, mooi stuk. Niemand vraagt zich bij de succesvolle VVD af hoe neoliberaal het programma is. Half NL walgt van de marktwerking en doorgeschoten privatisering (dat was de PTT), maar wat wil de VVD? Daar gaat het debat niet over.

    Het zou inderdaad weer een ideologisch debat moeten zijn. Maar links kan zich enkel afzetten: zo moet het niet meer. Maar wat is het alternatief? Neo-Keynesiaans? Of iets nog nieuwers? Wie wijst de richting? Ik vrees dat deze verkiezingen net een jaartje te vroeg zijn. Al was een jaar extra Balkenende ook geen prettig vooruitzicht.

  6. 7

    @Peter
    Dat bedoel ik ook.

    @Riku
    De schuldenexposure van de banken, datgene dat deze crisis heeft veroorzaakt, heeft niet alleen te maken met subprime hypotheken. Uiteindelijk zelfs vrij weinig en van alles met afgeleide producten ervan.

    “De vrije markt is niet de oorzaak, maar het aangaan van schulden om de welvaart zonder basis te laten groeien.”

    Voor alle duidelijkheid is er geen markt zo vrij (geen regelgeving!) als de derivatenmarkt. Het klopt dat daar in schulden gehandeld wordt met onduidelijke collateral. Het probleem is wel degelijk de vrije markt (in linkse termen cowboykapitalisme).

  7. 8

    @ Riku
    Dus iedereen moet van elke bank exact gaan kijken in welke bedrijven ze geld stoppen of waar ze geld aan lenen, en dan al die bedrijven gaan doorlichten en dan je sok met geld naar één van die banken brengen?
    Echt een goed plan man.

    En wat ‘het aangaan van meer schulden is in ieder geval geen oplossing van het schuldenprobleem’, met deze post te maken heeft??? Je ne sais pas.

  8. 11

    Ook naar de rol van de overheid moet goed worden gekeken. Persoonlijk denk ik niet dat de overheid de capaciteit (in geld en kennis) heeft om de markt goed te kunnen reguleren.

    In de VS heeft bijvoorbeeld de SEC zwaar gefaald en ook hier in Nederland zou je kunnen zeggen dat DNB gefaald heeft. In mijn ogen ligt dit niet alleen een gebrek aan bevoegdheden of macht en kan dit ook niet opgelost worden door de overheid een grotere rol te geven in de economie.

  9. 12

    @Nick
    Dus omdat er niet genoeg gereguleerd is en dat misging moeten we juist minder reguleren. Aha! (Gewoon iedere willekeurige bank van Vanuatu toelaten op de Nederlandse bankenmarkt?)

  10. 13

    tsja
    De DNB is onderdeel van het probleem. Net als de AFM, de ECB, de FED, “universitaire Economieopleidingen”, Zalm, de Europese Commissie, etcetera, etcetera, enzovoort, ga zo verder. Dit zijn allemaal instituten die niets aan waarde hebben toegevoegd. Het enige waar ze voor zorgen is dat de populatie dom blijft en loonslaaf.

    helaas is dit geen fantasie. Thomas Jefferson zei het correct. De LPF ging ook de verkiezingen in met een wens voor 0 leningen. IJsland is genaaid door een groep internationale bankiers die het eiland ineens een staatsschuld aansmeerden (icesave). Wie betaalt dat? De burger (/sheeple/loonslaaf) i.p.v. Goldman Sachs.

    de laatste amerikaan die het probeerde was JFK. Net zoals Fortuin is hij vermoord. Luister nog een keer naar de waarheid en oprechtheid die hij uitspreekt (in tegenstelling tot wat wij vandaag de dag te horen krijgen)
    http://www.youtube.com/watch?v=zlghYpDx0f4

  11. 14

    @Hal Incandenza: OK, dan een kleine toevoeging daarop. Mede door de rente kunstmatig laag te houden, heeft dit geleid tot het nemen van onverantwoorde risico’s om rendementen te halen.
    Rendementen moeten worden gehaald om de pensioendekking te halen

    @music_animal
    Het huidige garantiestelsel zet aan tot het nemen risico’s. Dat is zeker niet beter.

    Door niet te bezuinigen en te blijven stimuleren worden op dit moment gigantische schulden aangegaan. Lijkt mij erg relevant

  12. 15

    de oplossing is een vrije markt.
    Iedereen die een geld wil uitgeven moet dat doen.

    voorbeeld:
    De Raam-valuta

    Sinds 2002 verspreidt de “Maharishi Global Financing Research Foundation, Treasury of the Global Country of World Peace” een eigen valuta, Raam genoemd. Er waren twee versies: de Nederlandse Raam die vast aan de Euro was gekoppeld (1 raam = 10 euro), en de Amerikaanse Raam, gekoppeld aan de US-Dollar. De bedoeling was dat de Raam zou helpen bij het opstarten van ontwikkelingsprojecten in de Derde Wereld: het gebruik van een dergelijk parallel geldcircuit (nl. parallel aan de gewone economie) wordt ook verdedigd door ruilsysteemclubs en is niet zo origineel als het wel lijkt.

    In Vlodrop werd de Raam vanaf 2002 uitgegeven, in samenwerking met Fortis Bank. In 2007 stopte de Fortis Bank hiermee, in opdracht van De Nederlandsche Bank.

    bron:http://nl.wikipedia.org/wiki/Transcendente_meditatie

    Het lijkt me duidelijk dat de euro gemonopoliseerd is en met geweld wordt opgelegd/in-stand-gehouden. Al die economische instituten afschaffen. De CFO/CEO van de afgelopen 100 jaar van al hun bezittingen ontdoen.

  13. 16

    @Riku
    Dus jij zegt dat de derivatenhandelbubbel is ontstaan vanwege een te lage rente? (En niet iets met gokken met andermans geld op de vrije markt?)

    En hoezo moet ING (Neerlands grootste risiconemer) de pensioenen dekken?

    @P

    Mooi artikel over Goldman, voor als je het vorig jaar gemist hebt:

    http://m.rollingstone.com/cms/op/edit/home/politics/page3351.html/tpl.story?queryPath=%2Fcontent%2Fjahia%2Frollingstone%2Fhome%2Fpolitics%2FContentPage_3351%2FlistOfStories%2FContentContainer_11459&RS_show_page=1

  14. 17

    Wat ‘vrije markters’ zich over het algemeen niet realiseren is dit: dat die zich alleen kan ontwikkelen met volledige informatie en volledige verrekening van de kosten. Iedereen is een volwaardige financiele speler en voor alles moet worden betaald, nietwaar ? Dus moeten producten een totaal label van ingredienten en bereidings-wijze bevatten (anders kan de consument niet op ge-informeerde wijze een keuze maken), en moeten overal de milieu-kosten bij betrokken worden (want schade is schade). M.a.w. totaal kapitalisme staat een groot deel van de marketing zoals we dat nu doen eigenlijk niet toe.

    Waarom ik dit zeg ? Omdat die bank van Vanuatu inderdaad op de Nederlandse bankenmarkt zou moeten kunnen opereren. Mits onder de disclosure voorwaarden die een totale inschatting van het risico mogelijk maken. En voordat je begint te gillen: het is niet mogelijk, dat weet ik ook wel. De mens is de mens, enzo.

  15. 18

    Als al die honderduizenden nieuwe banen daadwerkelijk gecreëerd gaan worden dan zijn de gevolgen van de vergrijzing niet meer op te vangen. Dat wordt dan zéker massaal doorwerken tot 67. Of, ironisch genoeg, een immigratiestimulatieprogramma.

  16. 19

    @Hal
    dat had ik idd gemist. Maar het ligt er te dik bovenop. Overal waar je hoort hoe het geld verhaal in elkaar steekt komt naar voren dat de banken/geldleners de evil-doing shit is. Het stond al in de bijbel.

    laten we streven naar wat Jefferson zei: geen staatsschuld, geen nationale banken, geen garantie, onafhankelijke munt(en). De enige manier hoe dat bereikt wordt is met vrije pers, vrije informatievoorziening. Helaas zijn de grote olie-maatschappijen, de pers, het casino (lees de beurs -DOW,AEX,allemaal-), de grote politieke partijen, de VN, de WHO (herinner je de ‘pandemie’), etcetera allemaal in handen van deze geld-evil-doing-instituten. Iedereen heeft “schulden”, is het niet persoonlijk dan wel in het land waarin je woont.

    De reden hiervoor is dat alle personen die in de hogere lagen werken, genieten van hun status als ‘opperloonslaaf’ en graag niet nadenken voor zichzelf (geïndoctrineerde dief-sheeple), maar doen wat er van hun gevraagd wordt. En mensenlevens of natuur of stabiliteit maakt geen zak uit. Het is niet interessant, want vandaag betalen we met de euro (waardeloos papier waar we allemaal in geloven) en morgen met iets anders. (in dat proces wordt er voor gezorgd dat iedereen schulden heeft natuurlijk).

  17. 20

    @Hal:
    Volgens het CBS steeg de staatsschuld wel door de kapitaalinjecties.

    Groot deel van de bankensteun is al terugbetaald. De reden waarom het volgende kabinet wil bezuinigen is de verslechtering van het EMU-saldo op de lange termijn. De inkomsten zijn een stuk kleiner geworden terwijl de uitgaven gelijk zijn gebleven. Dat is niet een probleem waar ‘links’ perse een antwoord op heeft.

  18. 21

    Okee, wat inhoudelijker: wat denk jij Hal, is het verband tussen het tekort van circa 30 miljard in 2015 en de bailouts van ING, SNS, ANB en Fortis?

  19. 23

    @JSK
    With all due respect, but you are missing the point. Mijn punt is niet dat die bezuinigingen niet nodig zijn. Mijn punt is ook niet dat het tekort specifiek door de bailouts komt. (Dat staat ook nergens.) Mijn punt is dat de crisis (en dientengevolge het tekort) het gevolg is van een systeemfout. Dus we kunnen het tekort wel verkleinen door te bezuinigen, maar mijns inziens voorkomen we niet dat het nog een keer zover komt. Misschien kunnen we dat überhaupt wel niet voorkomen, maar we kunnen het wel proberen. Dat maakt aanpassingen in het systeem een zinvoller thema, dan het huidige tekort. En ‘links’ gaat de imagostrijd wat betreft bezuinigen niet winnen, dus moet er een ander unique selling point gevonden worden. (Misschien had ik nog specifiek naar het tekort kunnen verwijzen, dat dan weer wel. Maar zoals je zelf al zei: Het is al zo lang.)

  20. 24

    Mijn punt is dat de crisis (en dientengevolge het tekort) het gevolg is van een systeemfout.

    Zelfs als je gelijk hebt, wat kan de nationale politiek daaraan doen? Zelfs als geen enkele Nederlandse bank in de CDS, CDO, ABS en al die alfabetsoep zou zijn gaan zitten, zelfs dan zouden wij zwaar getroffen zijn. Zie Zuid-Europa: volgens mij hebben zij in 2008 geen enkele bank geholpen.

    Ook ik vind dat links een nieuw verhaal nodig heeft, probleem is: dit geen nieuw verhaal.

  21. 25

    @JSK
    Ik weet ook wel dat als geen enkele Nederlandse bank in derivaten gezeten had dat de wereldeconomie dan nog steeds geklapt zou zijn. En dat wij als zeer open economie zwaar getroffen zouden zijn. (Hoewel de bail outs natuurlijk niet geholpen hebben.) En als nationale regering hadden we dat niet kunnen voorkomen, maar wellicht kunnen we in Europa wel wat doen. Samen met pakweg Duitsland en Frankrijk. De keuze die nu voorligt is een nationale en meer smaken zijn er niet

    En ja, ik ben idealist. So shoot me. En nee, dit is geen rocket science of een exceptioneel verhaal. Wel is het een thema dat ontbreekt in de verkiezingsstrijd en waarvan ik gehoopt had dat het er wel één zou zijn en één waarop links wat mij betreft een betere visie heeft dan rechts. De kiezer houdt zich er nu alleen helemaal niet mee bezig en dat heeft ‘links’ aan zichzelf te wijten.

    Betere suggesties voor een nieuw links verhaal zijn natuurlijk meer dan welkom :).

  22. 26

    @KJ/17
    Het essentiële probleem met het concept vrije markt is inderdaad dat er een aantal premisses in verborgen zitten die net zo utopisch/irreëel zijn als die van het marxisme.

  23. 27

    @hal: eigenlijk is dat niet zo moeilijk hoor, het ‘nieuwe verhaal’ van links.* Alleen, ’t is een ‘conservatief’ verhaal. In de zin van ‘verander niet teveel aan het huidige systeem, want de kans is groot dat je het alleen maar beroerder maakt’.

    Zet daartegenover een vrijmarktleuterverhaal met veel ‘efficientie’ en ‘vrijheid’, en wie wil dat nou niet? Dat er heel veel verborgen kosten inzitten, ach, wie dan leeft wie dan zorgt, niet?

    *komt er ruwweg op neer dat mensen in een maatschappij met een gelijkere inkomensverdeling gelukkiger zijn. Laffer curves laten zien dat de belastingdruk in .nl precies optimaal is — daar kun je vrij weinig mee winnen.

  24. 28

    @gronk
    Klopt meestens, misschien is het zelfs deels een ‘regressief’ verhaal omdat een aantal van de veranderingen van de afgelopen 30 (of 20 zo u wilt) jaar niet ten goede is gekomen aan het algemeen welbevinden. Dus noemen we het progressie(f) om financiële markten meer/anders te reguleren of noemen we het regressie(f)? Either way, is het wel verandering en geen stilstand in de zin van ‘niet te veel veranderen’. En wellicht zijn er (te) weinig zieltjes mee te winnen omdat het andere verhaal inderdaad gewoon beter klinkt. Ik denk dat we dat andere verhaal geprobeerd hebben en redelijk fanatiek ook nog. Nu de conclusie welhaast moet zijn dat die koers niet werkt is het zaak dat de massa dat toch (eindelijk) ook in gaat zien. Een bierkaai misschien, maar toch…

  25. 29

    Een linkse maar minder kansloze insteek: in mijn optiek is de crisis niet alleen veroorzaakt door teveel lenen maar teveel sparen.

    Omdat wij vrezen voor de vergrijzing gaat er veel spaargeld naar het buitenland. Dit lijkt wijs op individueel niveau – wie spaart die heeft wat – maar is irrationeel op collectief niveau: we vragen ‘verzekering’ van landen met ongeveer dezelfde problemen als wij. Zolang wij denken met ons spaaroverschot achterover te kunnen leunen zullen wij in dezelfde val trappen: in 2008 was het de subprime hypotheken, nu de zuid Europese staatsobligaties. We kunnen niet op het buitenland rekenen om voor onze toekomstige ouderen te zorgen.

    Daarom is een links alternatief: meer investeren in de jonge mensen van nu. Zorg ervoor dat we door middel van hoogwaardige industrie en technologie geen renteniersstaat hoeven te worden. Want dat gaat toch niet werken. Maar goed, ik blijf pessimistisch want beide links (PvdA en SP) en rechts (VVD en CDA) wil de burger niet uit de droom helpen.

    Verder:
    komt er ruwweg op neer dat mensen in een maatschappij met een gelijkere inkomensverdeling gelukkiger zijn.

    Niet volgens de ‘geluksprofessor’ Veenhoven maar goed.

  26. 30

    Hoogwaardige industrie & technologie toegespitst op waar je NU al goed in bent. Vooroplopen door meer “in het water” te investeren (beheer/beheersing/omleiden/tegenhouden/produceren/landwinning) via een mega overheids duurzaam energie/land/natuur project in zee. Tik voor bedr.leven en werkgelegenheid voor jaaren…

    Wordt sowieso Booming business op termijn.

  27. 31

    Daarom is een links alternatief: meer investeren in de jonge mensen van nu. Zorg ervoor dat we door middel van hoogwaardige industrie en technologie geen renteniersstaat hoeven te worden.

    Daar ben ik het ook volkomen mee eens. We zullen het nou eenmaal niet moeten hebben van onze staalfabrieken of harder werken…

  28. 32

    Niet volgens de ‘geluksprofessor’ Veenhoven maar goed.

    Onderbouwing, graag. D’r valt bijvoorbeeld nog wat af te dingen op zijn database of happiness.

    Daarnaast is ’t helaas een bekend verschijnsel in de economische ‘wetenschap’ dat sommige economen politiek en wetenschap niet uit elkaar kunnen houden.

    De onderzoeken waar ik op doel mappen de gini-index tegen maten van geluk/welbevinden. Wikipedia: Some studies (Layard 2003;Blanchard and Oswald 2000, 2003) have found evidence for this theory, noting that in societies where inequality is lower, population-wide satisfaction and happiness tend to be higher.

  29. 33

    Even iets anders, nu we het over ‘links’ hebben. Kwam een stukje tekst tegen bij het begrip cognitieve dissonantie op wikipedia. Moest wel lachen om het domme stereotyperende voorbeeld:

    Aronson (1969) stelde dat cognitieve dissonantie óók ontstaat wanneer mensen zich ”bewust” worden (nieuwe cognitie) dat hun huidig gedrag strijdig is met het beeld dat ze ”van zichzelf” hadden (oude cognitie). In dit geval gaat het dus ”niet” om een proces op onbewust niveau. Bijvoorbeeld: Iemand heeft altijd van zichzelf gedacht dat hij politiek links was. Hij maakt echter snel carrière binnen het bedrijfsleven en het begint hem te storen, dat mensen het wel best lijken te vinden een uitkering te ontvangen. Tijdens de pauzes stoort hij zich aan zwervers en bedelaars. Bij de nieuwe verkiezingen stemt hij op een partij aan de rechterkant van het spectrum. De dagen na die keuze over zichzelf nadenkend komt hij tot de conclusie dat hij niet langer ”links denkt” maar rechts.
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Cognitieve_dissonantie

    :)

  30. 34

    @gronk:
    Oh wow gronk.. een matig geschreven rank op een weblog. Wat, oh wat, kan ik daar tegenover stellen? Misschien een wetenschappelijke publicatie.

    Veenhoven (2000):
    ‘Wellbeing’ and ‘welfare’ are often bracketed together, in particular wellbeing and state-welfare. The level of wellbeing is believed to be higher in welfare states, and its distribution more equitable. This theory is tested in a comparative study of 40 nations 1980-1990. The size of state welfare is measured by social security expenditure. The wellbeing of citizens is measured in terms of the degree to which they lead healthy and happy lives.
    Contrary to expectation there appears to be no link between the size of the welfare state and the level of wellbeing within it. In countries with generous social security schemes people are not healthier or happier than in equally affluent countries where the state is less open-handed. Increases or reductions in social security expenditure are not related to a rise or fall in the level of health and happiness either.
    There also appears to be no connection between the size of state welfare and equality in wellbeing between its citizens. In countries where social security expenditure is high, the dispersion of health and happiness is not smaller than in equally prosperous countries with less public sector spending. Again increases and reductions in social security expenditure are not linked with a rise or fall in equality in health and happiness among citizens.

    http://www2.eur.nl/fsw/research/veenhoven/Pub2000s/2000b-full.pdf

    En in 2010:
    In the present day world, there is little relation between income inequality in nations and average happiness of citizens. Controlling for wealth, a slightly positive correlation emerges.

    http://www2.eur.nl/fsw/research/veenhoven/

    Maar controlling for wealth is vals, want dat kan helemaal niet: sociaal-democratische staten zijn de laatste decennia relatief armer geworden. Waar na de oorlog Zweden in de top 5 rijkste landen stond, staat het nu op nummer 28.

  31. 35

    Geen regelmatige lezer van je blog, maar best een aardig stuk, complimenten.

    Echter, ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat je een redelijk links draaiende uitleg van de zaken geeft. De financiële sector is één van de meest gereguleerde sectoren die er zijn. Google maar eens op GAAP, IFRS, RJ etc. Het probleem is niet zozeer het ontbreken van regels maar de houding van de poppetjes die ze moeten naleven.

    Een kleine inhoudelijke opmerking; het balanstotaal is een nogal rare methode om de grootte van een bank weer te geven en geeft een vertekend beeld van de werkelijkheid indien geïnterpreteerd door een leek. Een bank met een derde van het balanstotaal van ING kan ik theorie groter zijn.

  32. 36

    @Ptr
    Links draaiend ongetwijfeld. Qua regulering, ik refereerde aan de derivatenmarkt, waar regulering wel degelijk ontbreekt.

    In de praktijk was ING de grootste financiële instelling ter wereld (en op zeven na grootste bedrijf, 2008). Het was maar ter indicatie, het balanstotaal. (Ik ben overigens een leek.)