Het precedent Buruma

Dus: een politicus beschuldigt een aanstaand rechter van het hebben van een hem niet welgevallige politieke mening, en vervolgens zegt de aanstaand rechter publiekelijk het lidmaatschap van zijn politieke partij op, want wat moeten die paar mensen die op de politicus gestemd hebben anders wel niet denken? Het is totale waanzin. De tyrannie van de schreeuwende minderheid is dus blijkbaar al zo diep geworteld dat het niet meer ondenkbaar is je politieke overtuiging aan de wilgen te hangen om je publieke functie maar te kunnen uitoefenen zonder dat de hatende hordes aan je stoelpoten zagen. Het is behaagzieke zelfcensuur – alles voor Henk en Ingrid, mijn politieke overtuigingen en principes voorop.

Het is zinloos. Je kan de man wel uit de partij halen, maar de partij niet uit de man, zeker niet voor Henk en Ingrid. Als Buruma écht gelooft dat Henk en zijn ega hierin trappen, dan schat hij ze totaal verkeerd in. Voor hen blijft hij Buruma, de salonsocialist, de linkse lul die er, je bent mediaprofessor of niet, als de kippen bij was om Wilders vanuit zijn ivoren toren met Mussolini te vergelijken. Sterker: ze zullen met graagte het etiket ‘draaikont’ van stal halen: nu hij een mooi baantje kan krijgen, zegt hij snel zijn lidmaatschap op. Henk en Ingrid haten de PvdA, maar ze hebben een nog veel grotere hekel aan baantjesjagers die hun principes verloochenen – en onterecht of niet, dát is hoe zij Buruma zullen inschatten. En als ze dat niet zelf doen, doen anderen dat wel voor hen.

Maar de zinloosheid en betekenisloosheid van het beëindigen van zo’n lidmaatschap zijn nog tot daar aan toe. Veel zorgelijker is het precedent dat Buruma hiermee schept: het is voor rechters niet langer vanzelfsprekend om lid te zijn van een politieke partij. Dat is de bijl aan de stam van onze rechtsstaat, vrinden. Een van de basisprincipes van de rechtsstaat is dat er een strikt onderscheid is tussen de persoon die in zijn professionele leven rechter is, en de rechter die wikt, weegt en beschikt over wat al dan niet juridisch door de beugel kan, en op welke gronden. De persoon die rechter is heeft een politieke mening, de rechter die een oordeel geeft, heeft dat niet. Dat Wilders en zijn cynische volgelingen niet geloven in dat onderscheid is heel triest en moet – zeker vanuit de rechterlijke macht – te vuur en te zwaard bestreden worden: Nederlandse rechters laten zich niet beïnvloeden door hun politieke overtuigingen. Rotte appels en dwalingen heb je overal, maar over het algemeen zijn er vrij weinig aanwijzingen dat rechters willekeurig maar wat aanrommelen en doen wat hen politiek het beste uitkomt.

Maar wat doet Buruma? Hij geeft Wilders met zijn besluit impliciet gelijk: blijkbaar heeft het idee van sommige leken dat rechters onvoldoende in staat zijn zaken en privé te scheiden voor hem een zodanige waarde dat hij ze graag gerust wil stellen. Dat is bizar – zeker voor iemand die zo goed weet hoe de Nederlandse rechtspraak in elkaar steekt. En het is zorgelijk. Want hij geeft zijn criticus Wilders ongewild een fikse haffel munitie om door te blijven zagen aan de stoelpoten van de rechterlijke macht, en om voortdurend te pas en te onpas aandacht te vragen voor de politieke voorkeuren van de mensen achter de rechters. Totale waanzin.

  1. 1

    Wat ik me afvraag is hoe iemand die zulke verwerpelijke opinies tentoonspreid toch benoemd kan worden tot rechter. Ten tweede, waarom een persoon die zo snel zwicht voor andermans mening? En ten derde: “Dat Wilders en zijn cynische volgelingen niet geloven in dat onderscheid is heel triest en moet ” ? Jij gelooft in dat onderscheid? Wat in en in naief zeg.

  2. 2

    100% eens. Je wordt niet zomaar rechter door veel te studeren, je krijgt psychologische tests en je werkt je langzaam op. Als je je bewezen hebt kun je benoemd worden. Als je je politieke overtuiging niet los kunt zien van rechtspraak dan komt dit al vroeg naar voren in andere aspecten van je persoonlijkheid. Je kunt dit niet verborgen houden. Een benoeming kun je dan shaken.

  3. 3

    @
    Sinds wanneer krijgen rechters een psychologische tests, en mogen tweede kamerleden die die tests inzien? Zijn tweede kamerleden daarnaast capabel genoeg om psychologische testen te beoordelen en implementeren? Zij benoemen hem immers.
    Z’n recente gedrag getuigd van weinig karakter iig.

  4. 4

    @1 Ik ben het helemaal met je eens. Je argument “iemand die verwerpelijke opinies tentoonspreid kan niet benoemd worden tot rechter” is geheel correct. Ik denk bijvoorbeeld aan mensen die discrimineren op geloof, racisten, en dergelijke. Kun je duidelijk maken waarom dat argument in dit geval van toepassing is?

    Wat is er zo verwerpelijk aan de opinies van Buruma?

  5. 5

    @1

    1. Buruma is een gerenommeerd jurist, die jarenlang hoogleraar is geweest. Hoogleraar word je echt never nooit niet als je niet heel goed bent in je vak. Basisvoorwaarden Daarvoor is de universiteit veel te veel een slangekuil. Iedereen heeft er vrienden, maar iedereen heeft ook concurrenten en velen hebben vijanden. Als ze je ergens op kunnen pakken, pakken ze je.

    2. Dat vind ik dus ook buitengewoon zwak, dat je zwicht voor wat je denkt dat anderen vinden.

    3. Mensen zijn niet perfect, maar ik geloof – net als PJ – dat juristen, net als overigens medici, en eigenlijk iedereen met een vergelijkbare functie, worden getraind een scherp onderscheid te maken tussen wat ze persoonlijk vinden en hoe ze volgens de normen van hun vak moeten handelen. Het is heel naïef om ervanuit te gaan dat mensen NOOIT hun persoonlijke mening meer laten meewegen dan moet, maar het is net zo naïef om ervanuit te gaan – zoals Geert en zijn cynische vriendjes doen – dat mensen ALTIJD hun persoonlijke mening laten wegen en volledig handelen zoals hun onderbuik hen ingeeft. Daarvoor zijn er ook veel te veel procedurele checks in het juridische systeem. Ook de juridische wereld is een slangenkuil vol met vriendjes, vijandjes en concurrenten. Als een rechter een vonnis opstelt, zal hij dat altijd doen met in zijn achterhoofd een concurrent of vijand hogerop die in beroep maar wat graag gehakt maakt van zijn argumentatie. Ook dát is een belangrijke check in het systeem.

    Geerts cynisme is dus simplisme.

  6. 6

    @5

    Ik vind het nogal een magertjes zuiveringsmechanisme, het hebben van vijanden en collega’s. Wat je schetst is een vrije markt voor zo’n belangrijke functie.

  7. 7

    Beter wordt het echt niet: het gaat om mensen, niet om machines. Simpelweg het best mogelijke compromis. Het enige alternatief is lekenrechtspraak via jury – en god verhoede dat.

  8. 8

    @7

    Wat een vertrouwen weer in de mens zeg, en dat zo zonder enige controle en inspraak nog wel. Ik denk trouwens wel dat het beter kan hoor. En lekenrechtspraak is natuurlijk niet het enige alternatief. Er zijn tal van tussenvormen. je kunt elkaars kampioenen laten duelleren. De winnaar is onschuldig ;). Maar serieus, er zijn natuurlijk tal tussenvormen. Je kunt wijze mannen het recht laten spreken. je kunt rechters professioneel laten screnen ipv laten benoemen door tweede kamerleden. Je kunt ze democratisch laten kiezen etcetera. De mogelijkheden zijn enorm en bestaan echt niet uit twee keuzes. Daarnaast is verbetering altijd mogelijk, zeker als het om mensenwerk gaat.

  9. 9

    We laten nu toch wijze mannen rechtspreken, of zien ik het verkeerd?

    En daarbij komt: alléén benoemingen binnen de hoge raad worden voor zover ik weet besproken door de Tweede Kamer (daar kun je ook wat van vinden, overigens, qua scheiding der machten: zou niet moeten kunnen eigenlijk, maar goed, is nu eenmaal zo), voor de rest geschieden benoemingen binnen het systeem door commissies van professionals zelf.

  10. 10

    ” voor de rest geschieden benoemingen binnen het systeem door commissies van professionals zelf.”

    Met andere woorden, rechters kiezen andere rechters. En daarbij vertrouwe jij dat hun persoonlijke voorkeuren niet meespelen!

    Maar goed, zo is het nu eenmaal. Gelukkig heb ik en zal ik ook nooit voor een rechter terechtstaan, dus heb ik geen last van ze. Ik denk ook niet dat er enige verandering in het systeem gaat komen. Teveel machthebbers zijn er tevreden mee.

  11. 12

    Ik vertrouw daar helemaal niet op. Ik vertrouw er alleen op dat in dat proces er zoveel checks en balances zijn dat er niet zomaar vriendjespolitiek bedreven kán worden. Een commissie heeft meerdere stemmen – en de een z’n lieveling is de nachtmerrie van de ander. En voor- en tegenstanders zullen in zo’n commissie niet zomaar kunnen zeggen: ik mag Jantje wel en Pietje niet. Je zal altijd met inhoudelijke argumenten moeten komen. Daardoor wordt de kans groot dat voorkeuren en nakeuren goeddeels tegen elkaar weg vallen. Helemaal objectief wordt het nooit, natuurlijk. Maar het is veel te simpel om te denken dat het allemaal maar vriendjespolitiek is.

  12. 13

    @12
    Laten we jouw inzicht eens in een andere branche toepassen. De CEO’s van banken bijvoorbeeld. Jij gaat er van uit dat de commissie die bankbestuurders kiest, bestaande uit andere bankbestuurders, genoeg chacks and balances heeft om nepotisme te voorkomen. Er moet immers wel goed beargumenteerd worden. Hoe jij dat weet is mij een raadsel, ik ben nog nooit bij zo’n commissieoverleg geweest…
    Maar goed, het is te simpel dat bankdirecteuren worden gekozen door vriendjespolitiek. Het recente verleden heeft natuurlijk wel uitgwezen dat ze allemaal zeer capabel zijn gebleken en de checks en balances gefunctioneerd hebben.

    ik heb de banksecor gekozen, omdat die net als de rechtssprrak, zeer onafhankelijk opereert (gedereguleerd) en veel invloed heeft.

  13. 14

    Ik zeg niet dat het model perfect is en altijd perfect werkt. Wat ik wel zeg is: beter wordt het niet. Stel je eens voor dat we onze bankdirecteuren democratisch zouden kiezen. Moet je toch ook niet aan denken.

  14. 15

    “beter wordt het niet”

    Beetje deterministisch. Tuurlijk kan het beter. Gewoon meer controle en restricties. Laat bijvoorbeeld Duitse of Europese rechters de onze evalueren. Kleinere kans op nepotisme.

  15. 17

    Je bent net zo’n vasthoudende leuterkabouter als Inje, vroeger, @xx. En je spelling laat evenveel te wensen over als de zijne (hare?).

  16. 20

    Even andersom, als een rechter PVV stemt, of vroeger CD, of daarvoor NSB, dan is dat ook prima?

    Als een PVV-stemmende rechter een marokkaan veroordeelde, zou je als PvdA’er dan ook niet partijdigheid verwachten?

    Het is als rechter belangrijk dat je de zweem van partijdigheid vermijdt, dat heeft Ybo begrepen, prima beslissing dus.

  17. 22

    @20 “Het is als rechter belangrijk dat je de zweem van partijdigheid vermijdt, dat heeft Ybo begrepen, prima beslissing dus.” Ik denk dat jij het betoog van Miko niet goed begrepen hebt. De rechter moet juist het onderscheid kunnen maken tussen zijn persoonlijke opvattingen en zijn oordeel als rechter. Als rechter moet je onpartijdig zijn, maar dat wil nog niet zeggen dat je persoonlijk geen politieke voorkeuren mag hebben. Die heeft iedereen, het is beter dat we die kennen trouwens (zoals bij het Amerikaanse hooggerechtshof) dan dat ze ontkend worden.
    Het belangrijkste punt vind ik echter dat Buruma met deze beslissing de PVV tegemoet lijkt te willen komen. Om die reden: verkeerde beslissing!

  18. 23

    @20:

    als een rechter PVV stemt, of vroeger CD, of daarvoor NSB, dan is dat ook prima?

    Ja. Zo lang hij onpartijdig de wet voor iedereen op dezelfde manier toepast.

    Als een PVV-stemmende rechter een marokkaan veroordeelde, zou je als PvdA’er dan ook niet partijdigheid verwachten?

    Nee, want het is een rechter. Als die zijn beroep goed uitoefent, is hij zo onpartijdig mogelijk. Persoonlijk zou ik in zo een geval eerder aan het veel vaker voorkomende klassenjustitie denken.

    Het is als rechter belangrijk dat je de zweem van partijdigheid vermijdt

    De rechter moet niet de zweem van partijdigheid vermijden, maar zo onpartijdig mogelijk recht spreken. Dat doet een rechter niet door zijn politieke voorkeur te verbergen. Aan de andere kant is het wel goed als de bezwaren van de PVV door een show weg kunnen worden genomen. Daar schijnen ze daar wel gevoelig voor te zijn. Geen cijfers en feiten, maar gevoel en show.

  19. 25

    Juist als slachtoffer van het eerste politieke proces na dat van Johan van Oldebarnevelt weet Wilders, en klaarblijkelijk 1,5 miljoen stemmers met hem, hoezeer de eigen politieke voorkeur de rechter in Nederland parten speelt.

  20. 29

    Misschien is het juist goed als een rechter openlijk lid is (en blijft) van een politieke partij. Een verklaard PVV-stemmer die ook rechter is, zal in zijn uitspraken eerder geneigd zijn om een moslim minder zwaar te straffen, juist om elke schijn van partijdigheid te vermijden. Terwijl een rechter die zich veilig waant omdat zijn GL-sympathieën niet openbaar bekend zijn, een illegale nertsfokker extra zwaar kan straffen zonder dat dit in de gaten loopt

    Gelukkig weten we nu van Buruma dat hij PVDA’er is. Lid of niet, hij zal daardoor ‘rechtse’ vergrijpen nooit onevenredig zwaar bestraffen. Hij kijkt wel linker uit!

  21. 30

    Rot tot op het bot. “De staat” met zijn instituties is traditioneel voor politiek geschoold/geëngageerd “kader” het alternatieve opstapje in de samenleving. Het geval Y.B. toont: het politiek lidmaatschap van een staatsvreindelijke partij lijkt alweer bevorderlijk voor het maken van carrière in diezelfde staatsorganisatie.
    Beseft deze rechtsgeleerde Heer eigenlijk wel wat ondernemers en ander “werkend volk” denken over de “principiële dilemma’s” vanwege het al of niet opzeggen van hun lidmaatschap van een tot tot opperrechter Bevorderd persoon? Het was ongetwijfeld een “zware beslissing”!
    En de Heren (en Dames) Opperrechters menen misschien dat het voornoemd “werkend volk” vertrouwen in hun Oordeel (moeten!) hebben? Ach, u meent misschien dat ik met mijn “onverantwoorde meningsuiting” het vertrouwen in de rechtspraak ondermijn?

  22. 31

    “De rechter moet juist het onderscheid kunnen maken tussen zijn persoonlijke opvattingen en zijn oordeel als rechter.”

    Ja natuurlijk moet ie dat, maar rechtspreken is alleen mogelijk als daar een draagvlak voor is. Dat draagvlak moet je in stand houden, ook als dat berust op de simpele gedachten van simpele mensen.

  23. 32

    @31: dat is een pleidooi voor volksgerichten. Het gaat er bij rechters juist om, dat zij recht spreken, ook als de emoties bij het volk een andere richting op wijzen. Er zijn al te veel mensen, die onschuldig in een gevangenis belanden, omdat een rechter en nog veel vaker een jury zich toch door de emoties van het volk laat leiden. Sommige van de beroemdste gevallen daarbij zijn de bekende Guildford Four en de Birmingham Six: 10 ierse jonge mannen, die decennia lang onschuldig in Engelse gevangenissen hebben gezeten, omdat het publiek daar om vroeg. Er was een groot draagvlak voor hun veroordeling….

    Het draagvlak voor de rechterlijke macht moet gelegen zijn in de juistheid en correctheid van de uitspraken en het handhaven van de wet. Het draagvlak moet in stand gehouden worden door de politiek, waar de wetten worden gemaakt, die door de rechters gehandhaafd moeten worden. De rechters zijn er niet om dat draagvlak in stand te houden en moeten daar in hun uitspraken ook geen rekening mee houden.

  24. 33

    @30: het lijkt al weer bevorderlijk voor het maken van carrière is geen bewijs, dat het zo is, noch zegt dat iets over de onafhankelijkheid van de persoon.

    Beseft deze rechtsgeleerde Heer eigenlijk wel wat ondernemers en ander “werkend volk” denken over de “principiële dilemma’s” vanwege het al of niet opzeggen van hun lidmaatschap van een tot tot opperrechter Bevorderd persoon?

    Onbegrijpelijke tekst. Ik heb geen idee wat je hier vraagt.

    Het was ongetwijfeld een “zware beslissing”!

    Misschien wel, misschien niet. Misschien wilde hij zijn lidmaatschap toch al lang opzeggen, of betaalde hij zijn contributie alleen nog maar uit gewoonte, omdat hij vroeger ooit lid was geworden. Het heeft weinig zin daar over te gaan discussiëren.

    En de Heren (en Dames) Opperrechters menen misschien dat het voornoemd “werkend volk” vertrouwen in hun Oordeel (moeten!) hebben?

    Dat zou voor het behoud van onze rechtsstaat, die niet zonder gebreken is, maar in verhouding tot de meeste andere landen heel goed en rechtvaardig werkt, wel goed zijn, ja. Het kan niet af worden gedwongen en sommige mensen zijn nooit tevreden, maar in principe is het verstandig om daar vertrouwen in te hebben dus. Daarbij hoef je het niet met iedere uitspraak of strafmaat eens te zijn, maar wel met het overgrote deel van de uitspraken. Ik neem aan, dat je geen bezwaar tegen de veroordelingen van Volkert vdG en mo B had, bijvoorbeeld.

    Ach, u meent misschien dat ik met mijn “onverantwoorde meningsuiting” het vertrouwen in de rechtspraak ondermijn?

    Dat was niet aan mij gericht, maar ik denk van niet. Niet met deze reactie in ieder geval. Met deze reactie scoort u punten onder mensen, die toch al geen vertrouwen in de rechters, de rechtspraak of de Nederlandse staat hebben, maar overtuigt u niemand anders.