Het is tijd voor meer Yin

OPINIE - We zijn het verspreiden van macht over vrouwen en mannen verplicht aan deze wereld, aan dit land. Nederland is toe aan meer Yin, stelt gastredacteur René de Torbal.

Hoewel Chinezen in sommige opzichten in levenswijze heel wat Chinese mijlen van mij af staan, hebben ze een levenswijsheid waar ik mij helemaal in kan vinden: Het begrip “Yin en Yang” dat de elkaar aanvullende waarden van het vrouwelijke (Yin) en het mannelijke (Yang) aanduidt. Een onbalans tussen Yin en Yang leidt tot een ziek lichaam. Veel mensen voelen aan dat Nederland, en in toenemende mate, de rest van de wereld, ziek is. Als medicijn wordt er meer Yang ingepompt. Dit is een doodlopend pad, aangezien het niet Yang is dat ontbreekt.

Eva Jinek schreef op 9 maart in een stukje met de titel “Waarom zitten er zo weinig vrouwen in de politiek?” over precies die vraag. Een eenduidig antwoord had ze niet, en de dames die de avond tevoren aan tafel zaten bij Pauw & Jinek hadden ook geen duidelijk antwoord. Jinek, die zeker bewustzijn heeft van vrouwenrechten, maakte helaas een misser door wel de niet-lijsttrekker Sharon Dijksma van de PvdA aan tafel uit te nodigen en niet de vrouwelijke lijsttrekker Ancilla van de Leest van de Piratenpartij. Op deze manier werkt Eva natuurlijk gewoon mee aan het weghouden van vrouwen in de politiek. Jammer dat Eva zich niet verder in Ancilla had verdiept, want diezelfde Ancilla reageerde eerder nogal fel op een stukje van het blad Opzij, waarin de Piratenpartij laag zou scoren op vrouwenrechten, nota bene op basis van het aantal keren dat het woord vrouw voorkomt in het partijprogramma. Ik ben het met de Piratenpartij eens dat het één van de weinige partijen is die doorheeft dat burgerrechten betrekking hebben op alle burgers, dus V/M, LGBTQIA etc., en misschien naïef, maar het zou geen issue moeten zijn als niet benadrukt wordt dat vrouwen ook burgers zijn. Het zou wel een interessante discussie hebben opgeleverd bij P&J.

Wat echt bijzonder is, en ik kan dat alleen maar met mijn beperkte mannenogen beschouwen, is dat vrouwen het zelf blijkbaar ook niet belangrijk vinden dat er vrouwen in de politiek komen. 15 maart was een uitgelezen kans voor alle vrouwelijke stemgerechtigden om op een vrouw te stemmen. Toch bleek ook nu weer dat vrouwen die kans (weer) massaal hebben laten liggen. Net zoals heel veel vrouwen in USA hebben gekozen voor Donald Trump. Er werden na de Nederlandse verkiezingen van 2012 slechts 58 van de 150 zetels bezet door vrouwen en dat zijn er bij de laatste verkiezingen waarschijnlijk zelfs 9 minder geworden. Toch waren er ook in 2012 honderdduizenden mensen die op een vrouw stemden. Doordat ze op de hoogstgeplaatste vrouwen stemden, zette dat in de praktijk helaas bijna geen zoden aan de dijk. Ook nu zal dat weer het geval zijn.

Daarom mijn mannenvraag: Is het zo gek om te denken dat een vrouw wat meer vertrouwen in een andere vrouw zou moeten hebben en deze keer “gewoon” op Marianne, Ancilla of Sylvana had moeten stemmen? Om het nog scherper te stellen, waarom zou je als donkere vrouw niet op Sylvana stemmen? Hoeveel Turken hebben niet op Denk gestemd omdat Kuzu een Turk is? Ik vind dat heel legitiem. En tegen hen die zeggen dat je op inhoud moet stemmen, zeg ik: schei toch uit! De meeste kiezers weten met wat geluk op wie ze gestemd hebben, maar veelal niet op wat ze gestemd hebben, omdat ze het programma van die partij toch niet bestudeerd hebben. Laat staan dat men alle andere 27 programma’s heeft gelezen. Zelfs niet als het maar één A4-tje is. Uiteindelijk zullen heel veel mensen gestemd hebben op het beeld dat ze hebben van een partij en van de persoon. Hierbij spelen zaken als vertrouwdheid en gewoonte, maar ook verzet, frustratie en projectie (zie hieronder) een veel grotere rol dan een koele afweging van standpunten.

En dan pak ik er één wellicht meest bepalende factor voor stemgedrag uit, één die die mensen vaak niet bij zichzelf onderkennen, namelijk projectie. Mensen projecteren hun eigen gevoelens, wensen en ervaringen uit het verleden op een ander persoon. Bot gezegd zien veel mensen in Mark Rutte een vaderfiguur. Erger nog: voor hun is Mark Rutte de vader die ze altijd wilden hebben. Ik zeg erger nog, omdat Mark Rutte zover bekend geen kinderen heeft en we het dus alleen maar hebben over het ideaalbeeld dat de kiezer, terecht of onterecht, op Mark Rutte projecteert. Eigenlijk heeft Mark dus 2,2 miljoen kinderen.

We zien dit niet alleen bij papa Mark, maar ook bij opa Donald, misschien zelfs bij dominee Sybrand en ome Henk. Ideale vaders, stuk voor stuk toch? Bij Jesse Klaver kan er net wat anders aan de hand zijn. Hij is meer de ideale (schoon)zoon en doet een beroep op veler moedergevoelens. Jesse heeft dus 950 duizend moeders en nog wat vaders voor de restzetel. Vanuit mezelf sprekend doet Jesse overigens geen beroep op mijn moeder- noch vadergevoelens.

Natuurlijk komt dit niet alleen in de politiek voor, maar in alle lagen van het dagelijks leven. Een typisch voorbeeld vind je in de wereld van coaching, therapie, maar ook spiritualiteit en (sektarische) godsdienst. De goeroes zijn meestal mannen. Ook op hun voetstuk geplaatst door vrouwen, terwijl vrouwen in aantal de overhand hebben in deze sectoren. In de gezondheidszorg en onderwijs hetzelfde beeld: Terwijl de werkvloer volledig gedomineerd wordt door vrouwen, worden de topposities bijna altijd vervuld door mannen. Wat dat betreft verandert er ook niets zolang er in de top te weinig vrouwelijke rolmodellen zijn voor vrouwen. Daarbij mogen we ook en vooral het voorbeeld dat moeders aan hun dochters geven niet vergeten.

De enkele vrouw die als potentieel rolmodel in een toppositie zit of wil zitten voelt zich vaak gedwongen om haar mannelijke kant in te zetten (Merkel, May, Clinton). Daarin schuilt dus het gevaar dat er een schijnbalans tussen het mannelijke en het vrouwelijke in de politiek ontstaat. De weg naar een betere balans is dus niet dat vrouwen mannen worden, maar dat vrouwen vrouwen durven te zijn. De enige manier om dit voor elkaar te krijgen, is de wet van de grote aantallen haar werk te laten doen. Ik vind het dan ook heel normaal (om dat woord maar weer eens te gebruiken) dat vrouwen minimaal de helft van alle topposities gaan bezetten, de helft van de ministerposten kapen en de helft van de zetels in de eerste en tweede kamer in beslag nemen. Zelfs als vrouwen daar zelf niet aan mee willen, kunnen of mogen werken. We zijn al lang voorbij gelijke vrouwenrechten. Wij zijn het verspreiden van macht over vrouwen en mannen verplicht aan deze wereld, aan dit land.

Het volgende kabinet, in haar rol van vader, en hopelijk meer nog als moeder, moet het goede voorbeeld geven. De tijd van wedstrijdjes ver plassen is voorbij, de old boys’ netwerken zijn net als hun leden al lang over de uiterste houdbaarheidsdatum heen en de opgelegde en zelfopgelegde glazen plafonds moeten versplinterd worden.

Nederland is toe aan meer Yin.

  1. 1

    Ik ben de tel kwijt, maar er staan aardig wat onzinargumenten in dit artikel. Laten we beginnen met een van mijn favorieten: “De enkele vrouw die als potentieel rolmodel in een toppositie zit of wil zitten voelt zich vaak gedwongen om haar mannelijke kant in te zetten (Merkel, May, Clinton).”

    Daar zitten minstens twee denkfouten in. Ten eerste: je mag kennelijk alleen maar vrouwelijk zijn als vrouw en wel volgens een heel specifieke definitie? Belachelijk.

    Ten tweede: waarom moeten er rolmodellen in topposities zitten? Wat heeft dat voor nut? Er zijn dus weinig vrouwen in topposities, dat is een hard gegeven dat door niemand ontkend wordt, maar desondanks hebben de vrouwen hun opmars door de instituties gemaakt. Op de universiteiten en bij instromend personeel bij de overheid zijn ze zelfs oververtegenwoordigd. Waarom heb je dan per se vrouwelijke vrouwen in topposities nodig? Welk doel dient dat? En kom niet met die Yin-Yang-onzin aanzetten, want dat is kwakzalverij.

  2. 4

    Ondertussen is dit hele verhaal natuurlijk knallend seksistisch…

    En het zou inderdaad een aardige oefening zijn om drogredenen te turven in dit stukje.

  3. 5

    Dan moet je ook pleiten voor meer mannelijke gyneacologen, verloskundigen, pedicure’s en baantjes waar voor de man een glazen plafond is.
    Er is geen glazen plafond voor een vrouw als ze maar een bitch is.
    Ze hoeft niet te “vermannen”.
    Neelie,Benzir Bhuto , Aung San etc.
    Laten we beginnen met de overheid dan,
    50 % defensie een vrouw, je hebt het lager kader niet eens op 5 % en meneer wil de top op 50/50 zetten.
    Goed voor je achterban.
    By the way ,is de samenstelling van Sargasso niet erg mannelijk?
    ik zie wel eens een knip plakje van Spaink but that’s it.

  4. 10

    We zijn het verspreiden van macht over vrouwen en mannen verplicht aan deze wereld, aan dit land.

    Dat is een politieke mening. Eentje die blijkbaar niet wordt gedeeld door het electoraat, behalve bij het GL-deel ervan dan, waar de voorkeursstemmen voor de ene vrouw de andere vrouw bijna uit de kamer hielden. Slechts 3,3% van de zetels gaan naar partijen met vrouwelijke lijsttrekkers.

    Maar dan nog. Hoewel ik van ben mening dat we alle barrières die bepaalde groepen remmen moeten afbreken, komt dat selectief nastreven van gelijke representatie zodra er macht of geld aan te pas komt komt me eerlijk gezegd de strot uit. Overigens geloof ik niet zo dat die zogenaamde barrières nog bestaan. Op een plek na: mannen in de kinderopvang. Die zijn sinds dat incidentje in Amsterdam vrijwel allemaal vakkundig definitief weggezuiverd.

    Beter maak je je daar druk om, want de inprenting die die scheve sexe-verdeling onder het kinderdagverblijfpersoneel bij kinderen achterlaat maak je toch nooit meer goed. Maarja symptoompolitiek is nou eenmaal salonfahiger dan probleempjes in de kiem smoren.

  5. 11

    @10: Misschien een idee voor jou om je daar druk over te maken. Ik maak mij meer druk om het algemene plaatje. Nederland is vrij achterlijk op het gebied van man-vrouw verhouding. Niet zo achterlijk als veel andere landen, maar he, we kunnen onze energie ook met zijn allen steken in de scheve verhoudingen in kinderdagverblijven, verloskundigen, gynaecologen en defensie. Ga je gang. Als ik vrouw was zou ik liever een vrouw aan mijn geslachtsdelen willen laten komen dan een man en wat mij betreft schieten mannen andere mannen overhoop, als ze dat leuk vinden, maar dat is mijn persoonlijke smaak. Het gaat om de beroepen, waar een sexe kwalificatie niet toepasselijk of gepast is. Zoals ministers, kamerleden en inderdaad topposities bij universiteiten. Uit de Monitor 2015 blijkt dat aan de Nederlandse universiteiten 17,1% van de hoogleraren-fte’s door vrouwen ingevuld wordt, dus ik weet bij godsnaam niet waar @1 het over heeft. Ik pretendeer geen wetenschap te bedrijven hier. En iedereen mag het met me oneens zijn. Beter dat er over gepraat wordt toch?

  6. 12

    @11: “ik weet bij godsnaam niet waar @1 het over heeft”

    Als je alle cijfers langs de 50/50-lat legt, zie je problemen die er niet zijn. Het focussen op “topvrouwen” is zinloos. Vrouwen kunnen kennelijk ook studeren en werken zonder.

    > wat mij betreft schieten mannen andere mannen overhoop, als ze dat leuk vinden

    Zoals je dat opschrijft is het seksisme pur sang: het kan je geen fuck schelen dat er gemoord wordt, als het maar mannen tegen mannen zijn.

  7. 13

    @12: Met dat mannen die op mannen schieten heb ik er idd minder (maar wel heeeeeel veel hoor) problemen mee als mannen het nodig vinden in een oorlog op mannen te schieten. Waar ik nog meer problemen mee heb is als mannen vrouwen en kinderen in de oorlog betrekken en doodschieten. Desalniettemin, om je gerust te stellen: Ik vind dat mannen niemand mogen doodschieten en dat er geen oorlog moet zijn. Ik vind ook dat je van chocolade eieren niet dik mag worden.

  8. 14

    Yin en Yang wordt slecht begrepen zie ik. Het wordt vertaald naar vrouwen in de politiek. Beter is om te kijken wat mannelijke en vrouwelijke waarden zijn. Mannelijke waarden zijn logica, zelfredzaamheid en intelligentie. Vrouwelijke waarden zijn liefde, intuïtie, zachtheid, geduld. Genoemde mannelijke en vrouwelijke waarden zouden politici (M/V) in zichzelf moeten verenigen. Het tegendeel is echter waar. We zien veel politici met typisch mannelijke waarden en dan vooral ook nog eens de verkéérde mannelijke waarden. Trump en le Pen vertegenwoordigen de verkeerde mannelijke waarden: egoïsme als in zelfverheerlijking en eigenbelang.

    Vrouwen in de politiek is niet per definitie beter, dat bewijzen le Pen en Thatcher. Merkel echter lijkt wel iemand die mannelijke en vrouwelijke waarden weet samen te brengen. Maar die wordt dan weer neergehaald door mannelijke collega’s zoals Berlusconi (onneukbare kont)

  9. 15

    @14 Op zich een goed punt. Hoewel mij de onderverdeling van waarden arbitrair likjt, en waarden op zich niet verward moeten worden met het hebben van die eigenschappen. Verder ben ik wat terughoudend in het kwalificeren van waarden, als in dat de ene beter zou zijn dan de ander. Uiteindelijk gaat het er ook om hoe de waarden in de wereld worden gezet als daden, anders blijft het een academische discussie. Met de wet van grote aantallen wordt bedoeld, dat bij kleine aantallen vrouwen in de politiek bijv. er geen momentum is om vrouwelijk waarden tot hun recht te laten komen.

  10. 16

    @15

    Het gaat mij er om dat de begrippen Yin en Yang feitelijk verkeerd gebruikt worden. In de oosterse filosofie is men er op gericht om de polariteiten in zichzelf te verenigen. René de Torbal schrijft:

    We zijn het verspreiden van macht over vrouwen en mannen verplicht aan deze wereld, aan dit land. Nederland is toe aan meer Yin

    Daarmee geeft hij aan het zelf ook allemaal niet zo goed te vatten. Hij verlaat direct al de oosterse filosofie door het maatschappij-breed te gaan trekken. Maar hij moet bij René de Torbal zijn.

    De invulling van mannelijke en vrouwelijke waarden zijn mijnerzijds. In de oosterse filosofie is het de bedoeling dat je die waarden in je zelf ontdekt. Het staat echter haaks op het westerse emancipatie denken waarin mannen en vrouwen gelijkwaardig zijn. Dat zijn ze nu juist niet!