Het einde van goedkoop vlees

In de tweede helft van de twintigste eeuw ging de Worstenophanger zelf ook vlees eten, dagelijks wel te verstaan. Dit is tegenwoordig zo normaal dat de toegang tot ‘iedere dag een lapje vlees op het bord’ bijna als grondrecht gezien wordt. Dankzij de groene revolutie in de landbouw in de jaren ’50 en ’60 kwam er eind aan de voedselschaarste in de wereld en werd de weg geopend voor grootschalige vleesproductie. In het Westen genoot men van de full monty: goedkoop brood en goedkoop vlees. In Azië bleven ze (eindelijk) in leven met hun kommetje rijst. Maar alles zal veranderen nu de Aziatische Worstenophanger zelf ook vlees wil eten, de Westerling zal moeten inschikken.

De tijd van goedkoop voedsel is voorbij (Economist). Afgelopen jaar is de prijs voor granen en maïs op de wereldmarkt naar recordhoogte gestegen. Vallen de landbouwopbrengsten soms tegen? Nee. Dit jaar zal er een recordoogst van 1,66 miljard ton aan granen worden binnengehaald. Kaapt de biofuel industrie soms al subtantiële hoeveelheden van deze oogst in? Nee nog niet. Het komt door de snelle toename van vleeseters op deze planeet. De nieuwe vleeseters leven in de opkomende economieën als: China, India en Brazilië. In 1985 at de gemiddelde Chinees per jaar 20 kg vlees tegenwoordig is dat meer dan 50 kg, nog even ze eten evenveel als Nederlanders: 85kg.

Er zijn twee belangrijke ‘wetten’ die de mondiale vraag naar voedsel (mede)bepalen. Meer mensen: meer graanconsumptie. Meer welvaart: meer vleesconsumptie.

Aangezien de bevolkingsgroei de laatste decennia is afgezwakt stabiliseerde ook de vraag naar granen t.b.v. brood en tortillas. Maar de nu steeds meer Aziaten en Latino’s op Westers niveau gaan consumeren groeit de vraag naar vlees en daarmee stijgt ook de prijs van graan. Want boeren moeten immers granen aan hun veestapel voeren.

Lester Brown van het Earth Policy Institute waarschuwde hier al twee jaar geleden voor in zijn extragratis boek Plan B 2.0. Maar nu is het dus realiteit. Brown beschreef hoe nu al dagelijks twee schepen vol met graan uit de VS vertrekken naar China. Dit zal in toekomst alleen maar toenemen. Wanneer zullen de Amerikanen stoppen als ze het graan zelf nodig hebben? Wie zullen de winnaars en verliezers zijn in deze nieuw race om voedsel? Zullen de Westerlingen inschikken of blijven de oude machtsposities gehandhaafd, de Economist doet een gok: Among the losers from higher food prices are big importers. Japan, Mexico and Saudi Arabia will have to spend more to buy their food. Perhaps they can afford it. More worryingly, some of the poorest places in Asia (Bangladesh and Nepal) and Africa (Benin and Niger) also face higher food bills. (Economist)

  1. 1

    Terug naar lokale produktie en consumptie wellicht ? De bio-boer (in mijn omgeving heel veel) verkoopt zijn/haar waar liever bij de stal. Boer krijgt meer dan van de opkoper en consument krijgt meer vlees dan in de suup (en beter).

  2. 3

    Zou kunnen larie, alleen weet ik niet of er dan nog een dagelijks lapje vlees inzit? Alles biologisch en regionaal geproduceerd zonder geimporteerd veevoer dat zal waarschijnlijk een lagere productie opleveren. Maarja een vegetarische BBQ kan ook gezellig zijn ;-)

  3. 4

    Ik durf het bijna niet vragen vanwege het gevaar ‘te lui om het zelf te zoeken’ over te komen – maar is er ook een grafiek die toont hoe (weinig) de druk is van de biobrandstoffen op het graanproduceren?
    Uiteraard leeft in de uitgezakte buik der samenleving nu de idee dat het ‘allemaal de schuld van de groenen is’, dat het voedsel (graan in het bijzonder) in prijs gaat stijgen.

  4. 5

    Crachat, het tortilla-ethanol verhaal uit Mexico van afgelopen jaar, dat werd met veel bombarie gebracht als het eerste bewijs dat biofuels voedselprijzen omhoog stuwde bleek wat genunaceerder te liggen ivm Amerikaanse landbouwsubsidies. Alhoewel ik de impact van biofuels in het geheel niet wil onderschatten vermoed ik dat de huidige activiteiten op dit gebied nog te gering zijn om een dergelijke prijsstijging te geven. Tijdgebrek echter aan mijn kant voor verder onderzoek right now, en de formulering in het postje moet gezien worden in het licht van “de heilige bloggersmissie prikkelen in 200 worden”.

  5. 9

    Of zoals de Notorious B.I.G. het verwoordde, Mo money mo problems.

    Maar alle gekheid op een stokje, dit is dus een symptoom van het feit dat het globaal steeds beter gaat qua welvaart. En op termijn is wellicht zelfs everybody a winner.

  6. 11

    olo @ mesc.

    Twee vragen:
    1. waar is de grafiek van de pindakaasprijsontwikkelingsprognoses (dat wordt nl. een vette ramp als die auto’s er eenmaal zijn, toch?)
    2. veel westerse landen zijn sowieso dikke voedselproducenten, is het niet eerder slecht nieuws voor Chinese consumenten *burp*?

  7. 12

    Daar zul je het gedonder hebben. Over een paar jaar stoppen we de export van graan naar China omdat we het zelf nodig hebben. Na tien jaar reclame voor “bij Japie eten” zal de westerse consumeerder echt niet geheel van brood op vlees overstappen. Dus staan de Chinezen dan heel snel voor de deur met hun uit gigantische betalingsoverschotten opgebouwde superleger. Als ze van Hongkong nu eerst het Zwitserland van Azië maken ga ik daar gauw bij een bank werken. Want in de eigen achtertuin van China verwacht ik geen moeilijkheden.

  8. 13

    laat ik voorop stellen dat het allemaal de schuld is van de groenen.. doordat die bio-brandstof pushen streven we af op een regelrechte ecologische ramp..

    Ten tweede vind ik het een verheugende ontwikkeling dat ook de chinezen elke dag een biefstukje willen/kunnen eten.. ik ga dan ook direct maar eens investeren in gekloond laboratoruium-vlees :-)

  9. 14

    Dan nu zonder dollen. Wat eten koeien? Gras, inderdaad. Waarom gaat dit artikel dan over export van graan en maïs? Omdat we koeien niet meer op een natuurlijke manier houden, d.w.z. net zo veel koeien als er gras is. Graan is nuttig voor mensen, gras niet. Dus het is totaal ongewenst dat we voor de mens nuttige voedingsstoffen aan koeien geven. Oplossing: al die landen die volop gras hebben gaan koeien kweken en exporteren naar China. En wij eten gewoon lekker volkoren brood.

  10. 15

    Qua atomen is het trouwens allemaal geen probleem. Het sterft overal van C, O, H en N voor de eiwitten. Zo zonde dat we als mensheid wel allerlei rare ruzies uitbroeden + bijbehorende kogels en clusterbommen maar niks zinnigs bedenken om die o zo nuttige molecuultjes te fabriceren. Daarom misschien maar beter ook….

  11. 17

    bb denkt nog aan mooie oude schilderijen met koeien in de wei?
    wordt tegenwoordig ook nogal wat mais, graan etc ingestopt. bij mais heb je het voordeel dat het nogal wat meer oplevert per km^2
    wacht ook nog op de gekloonde biefstuk.

  12. 19

    Vroeger ging ook de halve graanoogst naar rusland, en ga nou niet het vlees of de comsument de schuld geven stelletje fruithappers.

    Vlees eters leven langer
    zijn gezonder en beter voor het milieu.
    landbouwgrond en ingevroren top sperma is er genoeg.
    U gaat maar hier als een legbatterijvinuxkip genietend van een tofuburger in de randstad ,gaat de boer vlees produceren in Canada.
    Als de paus nou eens zijn zegen gaf aan de condoom waren we al een stuk verder.
    Die man is een daadwerkleijk mileuramp , en waar was hij op Bali? nou ? nou?

  13. 22

    We moeten meer insecten gaan eten want die zetten hun voedsel efficiënter om in vlees dan koeien, kippen en varkens.

    Verder denk ik dat lokaal produceren voor Saoedi-Arabië geen oplossing is.

    Ik ben benieuwd of in Rusland de graanproductie enorm kan toenemen. Door het broeikaseffect komt daar misschien wel nieuwe landbouwgrond vrij. Bij de aardrijkskundeles op school heb ik geleerd dat veel Russische bodems op zich heel vruchtbaar zijn.

    Als eten duurder wordt dan zal ons dieet in de toekomst eenzijdiger zijn en dus minder gezond maar we hebben nu wel de kennis en de kunde om vitaminepillen en dergelijke te maken. Er moeten natuurlijk wel grondstoffen zijn om die pillen te maken. Vitaminepillen zijn in ieder geval goedkoop te transporteren.