Harvard houdt wel zijn AAA rating

De Amerikanen mogen dan een lagere rating hebben gekregen van S&P, ze hebben gelukkig nog Harvard. Die wordt in de Shangai-ratings nog steeds hoog gewaardeerd. En wat aardig is: zij hebben nog wel een Triple-AAA rating. Harvard is natuurlijk wereldberoemd als onderwijs- en onderzoeksinstelling, maar ze zijn eigenlijk gewoon een bank. In 2009 had Harvard $ 25 miljard in kas. Dat geld zit in een fonds (“endowment”).

Harvard University werd opgericht in 1636, en vanaf het begin heeft het universiteitsfonds een belangrijke rol gespeeld. Iedere “school” binnen de universiteit heeft aandelen in het fonds en de uitkeringen zijn afhankelijk van het percentage aandelen dat men bezit. Sind de jaren ’70 is er een aparte organisatie opgericht die het fonds beheert: daar werken zo’n 100 mensen, naast de externe “fund managers” die het geld beleggen. De werkwijze van deze Harvard Management Company is beschreven in één van de fameuze Harvard Business Cases. De investeringsbeslissingen en de wijze waarop ze dat doen lijkt me zeer vergelijkbaar met een bank of pensioensfonds.

De uitkeringen van het fonds worden afgestemd op het rendement, zodat men niet inteert op het vermogen. Eind 2009 werd 4,1% van het fonds uitgekeerd: 1,4 miljard. Opvallend is ook dat de afhankelijkheid van Harvard van het fonds in de laatste 5-10 jaar groter is geworden. Een overzicht in de genoemde Harvard Business Case laat zien dat de uitkeringen uit het fonds in de jaren ’80 minder dan 10% uitmaakten van het totale budget. In de laatste jaren is dat gestegen naar bijna 40%. Sommige “schools” (zoals Radcliffe) zijn voor bijna 90% afhankelijk van het fonds. Heeft men méér geld uitgegeven vanuit het fonds omdat het beschikbaar was? Zijn andere financieringsbronnen opgedroogd? Ik weet het nog niet: dat zoek ik nog uit.

Nederlandse universiteitsbestuurders die door fusies méér middelen willen aantrekken en daarbij verwijzen naar schaalgrootte in de US, kunnen wellicht beter op zoek gaan naar fusiepartners in de bankenwereld in plaats van een fusie met een andere Nederlandse universiteit. Of de Nationale Postcode Loterij vragen om hulp…

Lees meer bij Onderwijs in Grafieken.

  1. 1

    Harvard is natuurlijk wereldberoemd als onderwijs- en onderzoeksinstelling, maar ze zijn eigenlijk gewoon een bank. In 2009 had Harvard $ 25 miljard in kas. Dat geld zit in een fonds (“endowment”).

    Eh nee. Ze hebben (of zoals je wil “ze zijn”) een fonds. Het heeft alle twee iets met geld te maken maar zijn toch erg verschillend. Zucht.

    Een overzicht in de genoemde Harvard Business Case laat zien dat de uitkeringen uit het fonds in de jaren ‘80 minder dan 10% uitmaakten van het totale budget. In de laatste jaren is dat gestegen naar bijna 40%. Sommige “schools” (zoals Radcliffe) zijn voor bijna 90% afhankelijk van het fonds. Heeft men méér geld uitgegeven vanuit het fonds omdat het beschikbaar was? Zijn andere financieringsbronnen opgedroogd? Ik weet het nog niet: dat zoek ik nog uit.

    Tsja, begin eens bij de explosieve groei van de beurswaarden sinds begin jaren ’80.

    Nederlandse universiteitsbestuurders die door fusies méér middelen willen aantrekken en daarbij verwijzen naar schaalgrootte in de US, kunnen wellicht beter op zoek gaan naar fusiepartners in de bankenwereld in plaats van een fusie met een andere Nederlandse universiteit.

    Ook al niet. Je zegt net dat Harvard haar vermogensbeheer in house houdt. Dat heeft vast iets te maken met de hoge commissies die particuliere vermogensbeheerders vragen. Wil een Nederlandse universiteit een vermogen als Harvard, dan moet er gewoon meer uitgegeven worden aan hoger onderwijs en wetenschap. Simpel.

  2. 2

    @ JSK.

    “Wil een Nederlandse universiteit een vermogen als Harvard, dan moet er gewoon meer uitgegeven worden aan hoger onderwijs en wetenschap. Simpel.”

    De endowment van Harvard is opgebouwd uit giftes en donaties van particulieren. Er zit geen of nauwelijks overheidsgeld bij. Als Nederlandse universiteiten een vermogen willen opbouwen, dan moeten Nederlanders meer schenken. Heeft niets te maken met uitgeven door de overheid.

  3. 5

    Dat is nou toch eenmaal het Amerikaanse systeem dat je juist achter je alumni aan gaat om te doneren, of ze in te zetten om weer anderen/bedrijven waar voor ze werken, te laten doneren, terwijl er in Nederland voor is gekozen om iedereen (een beetje) te laten meebetalen via belastingen.
    Wil je dat private donaties hier meer gestimuleerd worden, moet je volgens mij een culturele omslag aanwakkeren. Aangezien Nederlanders niet gewend zijn om veel, heel veel, geld particulier uit te geven aan onderwijs/wetenschap.

  4. 6

    @ 5 Correct.

    In Nederland zou er een cultuuromslag nodig zijn, maar ik zie het jammer genoeg ook niet gebeuren.

    Probleem is ook dat de particuliere donateur wel zou eisen dat de kwaliteit omhoog moet en betere prestaties geleverd moeten worden. Ik vraag me af of de universiteiten inmenging in hun beleid zouden willen hebben.

  5. 7

    Wat misschien ook wel mee helpt zijn de bizar hoge collegegelden. En daarnaast financieert de Amerikaanse overheid veel R&D (via oa de NSF), zelfs in crisistijd.

    Kortom, Amerikanen kijken veel verder de toekomst in dan Nederlanders wat onderzoek en ontwikkeling betreft. Hier is het vooral belangrijk dat iedereen zijn comfortabele leventje zonder enige zorg kan doorzetten (speciaal voor #4).

  6. 8

    @1 De vergelijking met een bank is uiteraard overtrokken en is vooral bedoeld om aan te geven dat je met fusies van Nederlandse universiteiten nog niet automatisch de “slagkracht” van een universiteit als Harvard kunt evenaren.
    Particuliere investeringen zijn daarvoor nodig en er is volgens mij nog geen goed plan om dat voor elkaar te krijgen.
    De stijging van de beurskoersen is inderdaad de belangrijkste oorzaak van de toename van het fonds, echter het verklaart nog niet waarom de faculteiten ook relatief steeds afhankelijker zijn geworden van het fonds.

  7. 10

    @8: Particuliere investeringen zijn daarvoor nodig

    Nee, eigen vermogen is nodig. Meer vreemd vermogen aantrekken (particuliere investeringen) lost niks op: die willen op korte termijn rendement zien. Voor eigen vermogen is er een toename van de winst nodig, die weer kan worden geherinvesteerd. Uitgaven omlaag of inkomsten (inclusief giften) omhoog. De giften zullen hoogst waarschijnlijk tegenvallen dus dan zouden we het bij bvb de studenten moeten zoeken.

    Aan de andere kant, waarom zouden we een Nederlandse “Harvard” willen: is de Amerikaanse niet genoeg. Onderzoek is voor een groot deel een publiek goed. De resultaten van de Amerikaanse wetenschap zijn voor iedere Nederlander vrij makkelijk toegankelijk.

    @9: Leg uit.

  8. 13

    Waarom zou je dat in godsnaam in Nederland willen?

    Ja Harvard is beter dan de Nederlandse universiteiten maar dat is de universiteit voor de hoogste klasse in een sterk op klasse gerichte maatschappij in het rijkste en machtigste land ter wereld. Alle onderwijsresources van 300 miljoen inwoners met het hoogste BNP per hoofd ter wereld (minus dwerg- en oliestaatjes) plus een enorme hoeveelheid gefortuneerde buitenlandse studenten worden op een select groepje van een paar duizend studenten geprojecteerd. En met al dat geld kunnen ze de slimste scholieren (van 300 miljoen mensen) cherry-picken om het niveau verder op te krikken.

    Dat kunnen wij niet bereiken.

    En als je een trapje lager gaat dan kom je er achter dat het Nederlandse onderwijs echt belachelijk goed is vergeleken met dat van bijna alle andere landen, zeker beter dan dat in Amerika. Tegen lagere kosten en gelijk beschikbaar voor iedereen.

    Dus blijf alsjeblieft weg met je private donaties en universiteitsinvesteringsfondsen. Dat is echt het laatste dat we nodig hebben.

  9. 14

    @Anoniem:
    En met al dat geld kunnen ze de slimste scholieren (van 300 miljoen mensen) cherry-picken om het niveau verder op te krikken.

    Dat effect valt denk ik wel mee: Harvard is natuurlijk niet de enige Amerikaanse universiteit met een aanzienlijk groter eigen vermogen dan een UU of RUG. Maar je hebt wel gelijk hoor: als je ergens meer aan uitgeeft cq als je ergens meer moeite voor doet zit het er dik in dat je er uiteindelijk beter in bent dan iemand die dat niet doet.

    Voor Nederland is het dan relatief makkelijk om te free-riden op de Amerikanen.

    @12: 300 van 1400 is nog altijd ruim een vijfde?