GroenLinks verkwanselt erfenis Halsema

OPINIE - Op de dag van het GroenLinks-partijcongres besloot ik definitief om de partij vaarwel te zeggen.

Slaperig, slecht geschoren en tamelijk moedeloos zat ik afgelopen zondag samen met nog 1500 GroenLinksers in Vredenburg Leidsche Rijn voor een partijcongres. Het moet mijn vijfde of zesde GroenLinks-congres geweest zijn, ik heb de tel niet precies bijgehouden. Maar het was voor het eerst dat ik op zo’n congres last had van wat ik ‘sociale malaise’ noem: het gevoel onder mensen te zijn die je niet begrijpt, met wie je nauwelijks iets gemeen hebt en tussen wie je je niet thuis voelt.

Het was een raar congres, vol symboliek. Een dichter of romancier zou er heel wat mee kunnen.

Jolande Sap verscheen onaangekondigd toch nog even op het podium, om een cadeau van de leden in ontvangst te nemen en een korte afscheidsrede te houden. Ze kreeg meerdere staande ovaties, maar vijf minuten daarvóór was er ook geklapt – lang niet zo hard, maar toch – voor het partijbestuur dat haar de kop had afgehakt. En een paar uur later werd alles wat ze had geprobeerd te bereiken met GroenLinks, onder luid gejuich de prullenbak in gestemd.

Nieuwe PSP

In een eerder stuk op Sargasso had ik het al over de aanbevelingen van de commissie-Van Dijk, en waarom ik dat hele slechte ideeën vond. Welnu, die aanbevelingen, of althans de daarop gebaseerde voorstellen van het interim-bestuur, zijn stuk voor stuk met Noord-Koreaanse meerderheden door het congres overgenomen. De stemmingen hadden zowat bij acclamatie gekund. Het komt erop neer dat GroenLinks de ‘resultaatgerichte’ koers van de afgelopen jaren (een stopwoordje van Sap) verlaat en zich als een nieuwe PSP terugtrekt in een vesting van idealen en principes. Voorstel 6 onder het kopje ‘Open Debatpartij’ liegt er niet om: ‘dat GroenLinks zich primair richt op de verwoording en verwerkelijking van onze onderscheidende kernwaarden… en dat strategische afwegingen, zoals over regerings- of bestuursverantwoordelijkheid, hieraan ondergeschikt zijn.’

Maar de echte doodsteek wordt gegeven in voorstel 1 onder ‘Invloed van de leden’. Daarin wordt vastgelegd dat ‘bij belangrijke voorziene politieke besluiten die de koers of het aanzien van de partij bepalen, de leden worden geraadpleegd voordat het besluit wordt genomen.’ Ongetwijfeld hoopt men op deze manier een herhaling van het Kunduzdrama te voorkomen, en dat zal misschien ook wel lukken. Maar ook successen als het Lenteakkoord kunnen we zo in de toekomst wel vergeten. Een vierkoppige fractie met Bram van Ojik (medianachtmerrie en inhoudelijk lichtgewicht) aan het hoofd krijgt sowieso al niet veel voor elkaar in Den Haag, maar als ze ook nog eens voor ieder groot besluit om steun moet gaan bedelen bij de “kritiese” leden, zal ze helemáál niet meer samen kunnen werken met andere partijen. GroenLinks zet zichzelf hiermee zeker voor vijf of tien jaar buitenspel.

Degelijk links

Wat ik graag zie, zijn linkse politici die uitstralen dat ze weten waar ze mee bezig zijn en dat ze dat serieus nemen. Linkse politici die snappen dat voor niets de zon opgaat, dat afspraak afspraak is en vooral dat je regelmatig compromissen moet sluiten met andersdenkenden als je je idealen dichterbij wilt brengen. Dijsselbloemen, Timmermansen, Asschers – degelijk links. GroenLinks heeft wel zulke mensen gehad, denk aan Femke Halsema of Kees Vendrik, maar met Jolande Sap hebben we de laatste van hen verloren.

Dat verlies wordt nog eens extra erg door de timing. Juist nu er een gematigd kabinet zit dat voortdurend op zoek moet naar meerderheden, juist nu een pragmatisch ingesteld GroenLinks heel veel zou kunnen bereiken, juist nu gaan we op de principiële toer.

Over timing gesproken: vlak vóór het congres was Wijnand Duyvendak door het interim-bestuur nog even snel benoemd tot campagneleider voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2014. Het was natuurlijk wel erg ironisch dat dezelfde lieden die op andere punten de partijdemocratie tot verlammende hoogten op willen voeren, er kennelijk geen been in zagen om iemand die als Tweede Kamerlid moest aftreden vanwege controverse over zijn terreurverleden, op een belangrijke post te benoemen, zonder dat een echt gekozen bestuur – laat staan het congres – zich daarover kon uitspreken.

Maar de benoeming van Duyvendak had nog een andere symbolische lading. Jolande Sap kwam in 2008 in eerste instantie in de Tweede Kamer doordat Duyvendak moest aftreden; nu stond zij voor de laatste keer op het podium bij een GroenLinks-congres, en was hij net weer terug in een officiële functie in het partij-apparaat. Zoals toen de val van Duyvendak de weg vrijmaakte voor de opkomst van Sap, zo volgde nu op de val van Sap de comeback van Duyvendak.

Groene ondernemers

Over het congres zelf valt verder niet veel bijzonders te melden. O ja, er waren wat “groene ondernemers” die onder het mom van ‘inspiratie’ elk een paar minuten gratis reclame mochten maken voor hun projectje. De zin hiervan ontging me enigszins.

Na de lunch ben ik weggegaan. Door een verjaardag in de familie die avond zou ik sowieso de verkiezing van de partijvoorzitter missen, en Bram van Ojik kon zijn speech wat mij betreft ergens steken waar de zon nooit schijnt.  In de bus naar Utrecht CS zat ik naast een mevrouw die ook eerder weg was gegaan. Erg gezellig werd dat niet – zij brandde iedere vorm van links-rechtssamenwerking, of dat nou het Lenteakkoord was of de huidige paarse coalitie, af als ‘zinloos’ en ‘rechts aan een meerderheid helpen.’ Als ik nog een zetje nodig had om me te overtuigen dat ik niet meer bij GroenLinks paste, dan kreeg ik het nu.

Thuis heb ik nog even met een half oog de livestream van Politiek 24 gevolgd. Op een gegeven moment kwam daar de eerder genoemde Wijnand Duyvendak prominent in beeld, gezellig babbelend met Maarten van Poelgeest. Treffender kon het niet geïllustreerd worden: dogmatisch oud-links heeft de richtingenstrijd binnen GroenLinks gewonnen, en het zal niet lang meer duren voor de erfenis van Halsema definitief verkwanseld is.

Mijn lidmaatschap zijn ze in ieder geval alvast kwijt. Ik hield van deze partij, ik liep er warm voor. Het moeten vele honderden rood-groene campagnefolders geweest zijn die ik in brievenbussen heb gegooid of in handen heb gedrukt. Maar nu, iets minder dan drie jaar nadat ik me in de aanloop naar de verkiezingen van 2010 enthousiast aanmeldde, is er van die warme gevoelens niets meer over. Beste (nu nog mede-)GroenLinksers, ik wens jullie veel plezier met jullie vier zetels aan principes – maar ik ga op een partij stemmen die nog wél ‘resultaatgericht’ bezig is.

  1. 1

    Wat een rancuneus stukje. Jammer dat je je bestuurlijke ambities niet via GL kunt verwezenlijken, omdat GL heeft besloten een beginselpartij te blijven, die haar idealen niet wenst te verkwanselen voor regeringsdeelnames, maar bij de PvdA zullen ze je met open armen verwelkomen.

  2. 2

    Zo, Pedro gaat er meteen met gestrekt been in, zie ik…

    Ik snap Camiel wel (al ben ik het met zijn beoordeling niet eens): je bent lid van een club, ziet graag dat die club een bepaalde richting inslaat, en dan kiest men onder invloed van de tijdgeest en de omstandigheden voor de koers die jij als desastreus beschouwt.

    En op zeker moment komt dan het punt dat je beseft dat dit jouw club niet meer is. Zij zijn veranderd, jij bent veranderd. Je bent uit elkaar gegroeid. En zo snel! Je had het niet eens door. Of wel, je zag het al aankomen, maar je hoopte toch nog…

    Nou ja, mag Camiel even publiekelijk rouwen om de breuk, en het verlies? En ja, er komt vast wel weer een nieuwe liefde op zijn pad.

  3. 4

    Dijsselbloem en vooral Asscher nog links durven noemen, je moet maar de naïviteit -of onbenul- hebben. Ook Duyvendak een terreurverleden aanmeten is wel erg zwaar voor een inbraak.

  4. 5

    Over duurzaamheid gesproken, honderden flyers uitdelen , babbeltjes houden,mensen proberen te overtuigen en na jaren het voor gezien houden.
    Erg herkenbaar voor groen Links, een korte duur van hun ledenbestand,,.pure verspilling eigenlijk.

  5. 6

    Klinkt goed wat daar allemaal aangenomen werd. Nu maar hopen dat de andere ratten het in hun ogen zinkende schip ook verlaten, dan kan GL misschien toch nog iets worden (bijvoorbeeld weer een partij waar ik mijn stem misschien aan zou geven).

  6. 8

    Camiel dacht in 2010 aan te kunnen schuiven bij een winnend team. Vervolgens haalt zijn club een zepert bij de verkiezingen en is de lol er helemaal af bij Camiel. Hij kan zich nog net tegen heug en meug nog een keer naar een congres slepen en dan is het bij de lunch echt gedaan. Maar nu blijkt ook dat hij bij de verkeerde partij zat, want hij vindt Dijsselbloem en Timmermans (iek!) pas echt goed omdat ze “weten waar ze mee bezig zijn”. Snel lid worden van de pvda, joh, die hebben nu gewonnen. En stukjes schrijven kun je beter ook pas doen als je weet waar je mee bezig bent, want Duivendak een ‘terreurverleden’ aanschrijven vanwege wat acties in de jaren ’80 is echt beneden het niveau dat dit weblog pretendeert te halen.

  7. 9

    Een vergissing begaan om die zondagmorgen toch naar die zaal te gaan en nu dus frustraties op die poppetjes. Wat een kwelling dat het lidmaatschappij niet eerder is opgezegd en van een vrije zondag genoten kon worden.

    Ook in de PvdA is de politiek hard en worden personen stevig afgebrand!

  8. 12

    Geheel eens met @1 en @4. En dan het kunduzakkoord nog ‘degelijk links’ durven noemen. Op naar de PvdA inderdaad, die breken momenteel ‘resultaatgericht’ af wat ze zelf – toen het nog een linkse partij was – hebben opgebouwd. Of naar D66, die weten zelf ook niet wat ze vinden.

  9. 13

    @2: ja, ik snap heel goed, dat Camiel een andere richting op wilde. Als je de club wilt veranderen, moet je echter lid van de club blijven. Onder invloed van een bepaalde groep is GL de laatste 10 jaar enorm veranderd in de richting, die Camiel en geestverwanten graag zagen. De oude leden zijn gebleven en krijgen nu na een paar debacles de kans om de partij weer de richting op te sturen, die zij graag zien. En publiekelijk rouwen vind ik best, maar waarom moet hij na trappen tegen een aantal mensen, die blijkbaar andere denkbeelden hebben dan hij? Het is duidelijk dat Wijnand Duyvendak geen vriend van hem is, maar dat is geen reden een inbreker een terrorist te noemen, en al helemaal een slechte reden om te proberen ook Van Dijk, Van Oijk en Van Poelgeest daar mee te vereenzelvigen.

    En dan te bedenken, dat hij pas sinds 2010 lid van GL was… Maar OK, dat werkt ook weer wel verzachtend: iemand die nog maar zo kort lid is van een partij kan moeilijk verweten worden, dat hij na een paar jaar al weer op stapt, omdat hij zich schromelijk vergist heeft in waar die partij eigenlijk voor staat. Hij is lid geworden van een illusie en nu dus een illusie armer. GL is niet de pragmatische regierungsfähige (?) liberale partij met een groen tintje, en de stille paleisrevolutie van Sap en haar aanhang is mislukt.

    En ja, ook voor mij zit er een persoonlijk tintje aan. De terugkeer van Duyvendak geeft mij namelijk weer iets meer vertrouwen in GL, ondanks zijn jeugdzondes.

  10. 14

    Met alle respect voor de manier waarop Femke Halsema GL op de kaart gezet heeft, was het resultaat toch ook een nogal liberale fractie die was losgezongen van de groene en linkse partijleden. Geen wonder dat die leden voortaan wat meer te zeggen willen hebben over de koers van de fractie.

    Het is flauwekul om te stellen dat dit betekent dat een Lente akkoord niet meer mogelijk zou zijn. Dat is immers geen koerswijziging, maar een compromis.

    In die fractie waarin soms (dixit Nel van Dijk) met dedain over de partij gesproken werd, was Wijnand Duyvendak een van degenen die de achterban wel serieus nam. Hetgeen deels zijn comeback verklaart. En van Bram van Ojik kun je veel vinden, maar hij was wel in alle pauzes tussen de leden te vinden. Als diplomaat is hij beter in luisteren dan in spreken, maar dat is op dit moment helemaal niet erg.

    Toegegeven, ideaal is het nog niet, maar GroenLinks heeft nu wel beeldbepalende mensen voor wie het vertegenwoordigen van de groene en linkse idealen van de achterban centraal staat. Maar goed, ik ben dan ook al ruim twintig jaar lid en geen liberaal, maar anarchist.

  11. 16

    Het mooiste dat GL volgens mij kan doen is de erfenis van Halsema door de plee spoelen en nooit meer terug kijken. Dibi erbij. Weg met die idioten. Nou en de rest, ja. Opheffen zeg maar, maar dan wel met opgeheven blik. Zonder dat je eindeloos voor lul staat als het ware.

  12. 17

    Als het optreden tijdens het Kunduzbesluit, het Kunduz-akkoord en de verkiezing van de lijsttrekkers “strategisch” was, dan was het wel de meest rampzalige strategie denkbaar.

    Contact houden met de achterban en draagvlak zoeken, dat is mijn samenvatting van de voorstellen van de commissie van Dijk. En dat is inderdaad nummer 1 op de agenda. Deel 1 van de cursus strategisch handelen in de politiek. Als dat niet in orde is, dan doe je het nergens voor, en ga je terecht neer.

    Ik zie er dus ook zeker geen contradictie in met resultaatgerichtheid.

    Maar inderdaad, politiek is vooral veel vallen en opstaan en onderling ruzie maken. Daar is GroenLinks zeker niet enig in. Er is geen partij op Links die de afgelopen tien jaar niet gehalveerd is of erger. Zelfs de SP kon met haar grote sprong voorwaarts weer op een grote duik achterwaarts rekenen. If you can’t stand the heat: stay out of the kitchen.

    Ik stem op een partij die het dichtst staat bij mijn idealen. Dus ondanks dat het kader uit een stel sukkels bestond/bestaat blijf ik nog even, en help ik ze ook af en toe met graagte. Want slecht is slecht, en beter is beter.

  13. 19

    @Camiel

    “Linkse politici die snappen dat voor niets de zon opgaat, dat afspraak afspraak is en vooral dat je regelmatig compromissen moet sluiten met andersdenkenden als je je idealen dichterbij wilt brengen”

    Volgens mij had je ’s middags nog moeten blijven. Toen werd een voorzitter gekozen die dat prima begrijpt.

  14. 21

    Groen links is domweg een klein clubje met een grote bek over idealen die ze zelf verkwanselen. Daar zijn natuurlijk mooie woorden voor maar het lijkt mij eigenlijk aardiger als er weer eens oprechte echte linkse politieke partijen gaan ontstaan.

  15. 23

    @14: Ik zie mijzelf als groen, liberaal, meer links dan rechts. “Halsema-GL” was jarenlang mijn partij. Nou weet ik niet meer waar ik op zal stemmen, zal wel niet meer GL worden als GL blij is dat de liberale kantjes er af zijn.

  16. 25

    @23 Dat GL blij is dat de liberale kantjes eraf zijn, is ook weer zo overtrokken. Maar als dat het speerpunt van je imago is, ben je een soort D66. Dus het is niet zo gek dat de slinger nu weer wat meer naar groen en links zwaait.

  17. 26

    Opvallend, deze ogenschijnlijke tweedeling bij GL; de realisten versus de idealisten. Wel jammer dat deze twee minderheden elkaar niet meer kunnen vinden, aangezien de meerderheid opportunist is. En dat is al helemaal hatelijk.

  18. 27

    Dit is allemaal wel erg kort door de bocht:
    “Het komt erop neer dat GroenLinks de ‘resultaatgerichte’ koers van de afgelopen jaren (een stopwoordje van Sap) verlaat en zich als een nieuwe PSP terugtrekt in een vesting van idealen en principes.” Dit kun je toch niet afleiden uit een uitspraak dat belangrijke waarden niet gepasseerd mogen worden bij strategische keuzes (Kunduz, lente-akkoord). Heb je het rapport van de commissie Van Dijk wel gelezen, vraag ik me af. Hier is al het “gedoe” mee begonnen: te weinig oog voor het GroenLinkse profiel en te begerig om “mee te mogen doen met de grote jongens”. En die move ook nog eens geïsoleerd uitvoeren binnen de Haagse kaasstolp, sterker nog in het eerste geval aan de keukentafel bij Mark Rutte. Deze inschattingsfout is terecht door de partij gecorrigeerd. Maar dat betekent allerminst dat een resultaatgerichte koers verlaten is. Volg je de fracties in de TK, EK, het EP? Volg je de GL wethouders? Kom nou, wat een onzin!

  19. 28

    @0 Je hebt hier eerder geschreven over je moeizame verhouding met (de koers van) GL. Toch nog goed dat je je naar dat congres hebt gesleept, al was je al moedeloos. Ik denk dat dit dan ‘jammer, maar het is voorbij’ is. Helaas…

    En nu verder. Nu je niet meer zo verknocht bent aan GL, waar ga je nu over schrijven? Ik mag hopen toch niet stukjes over ‘wat GroenLinks had moeten doen’, maar losstaande verhalen. Hoe dan ook, veel succes en ik zie het wel.

  20. 30

    (significantie-alert)
    Als ik zo kijk naar de plusjes en minnetjes op dit artikel, geplaatst op GL-bastion Sargasso, lijkt het er op dat GL toch wel een flink deel van de aanhang van zich vervreemd heeft.
    (/significantie-alert)

    Voor mezelf vind ik het wel jammer. Als D66-stemmer (je weet wel, die partij die hier stelselmatig beschimpt wordt) moet ik constateren dat die partij zodanig naar rechts laveert dat ik me er niet meer thuis voel. GroenLinks kwam in beeld, maar laveert zich nu linksaf weer uit zicht.

    Iemand een reddingsboei?

  21. 32

    @31:
    Een reddingsboei en de PvdA brengen bij mij andere associaties in gedachten:
    Ik zie overboord gegooide socialisten die als reddingsboei de SP gebruiken ;-)

    Dat wordt met (of in ieder geval na) de volgende (vervroegde?) verkiezingen lachen:
    Mooiprater Samson wordt afgeserveerd (en wordt lid d66) en de partij blijft op 14 zetels steken.

  22. 34

    En daar is tenslotte ook niets mis mee. Dat ik bij GL ben is niet omdat ik het 100% met ze eens ben. Anders stemde ik er alleen maar op. Een lidmaatschap is geen passieve steun geven, zoals dit stuk mij teveel suggereert. Lidmaatschap is politiek engagement.