GroenLinks en D66 moeten samen verder

Gisteren mocht Nostradamus De Hond even weer Nu.nl kietelen met zijn rondje peilingen. Een nogal curieuze bedoening, om tijdens een periode waarin vooral veel onderhandeld en weinig geponeerd wordt, het stemgedrag met een muisklik te duiden. En natuurlijk zien we weer verschuivingen: PVV loopt weer op kop, PvdA zakt weg, CDA dondert nog verder in elkaar. De peilingen worden weer gebruikt als inspiratie voor hernieuwde strategieën binnen partijen, het electoraat reageert daar weer op, en zo blijft dat perpetuum mobile van populisme rondmaaien. Dezelfde dag onderzocht De Hond of enkele politieke partijen niet samengevoegd zouden moeten worden. Volgens de peiling vindt een groot deel van het electoraat van niet. Wat je vindt, moet je bij de politie brengen: maar ik vind van wél. Misschien moeten D66 en GroenLinks eerst maar een beginnetje maken.

In het verleden zijn ongetwijfeld meermaals al in gelagkamers en dromen de mogelijkheden verkend tot samenvoeging van progressieve partijen met een sociaal-liberale koers (GroenLinks, D66, een deel van de PvdA en een deel van de VVD en, gelet op de recente uitingen van Herman Wijffels, wellicht een flard van het CDA), maar fantaseren is niet genoeg (meer). En van samenwerking is tot nu verdacht weinig sprake. Moeten we het alleen hebben van een tegenbegroting? Nee. De losse splinters moeten tot een dikke stutbalk gevormd worden. Nu mogen we misschien fantaseren over PaarsPlus, maar ik meen me te herinneren dat Femke Halsema vóór de Tweede Kamerverkiezingen geen troef in handen had. PaarsPlus leek haar in één televisieuitzending van voor 9 juni (was dat Nova? Ik ben het kwijt) zelfs geen ‘logische stap’. En nu is het haar voorkeurscoalitie. Wat moet het electoraat daarmee?

Hoe zijn de kansen van een samenvoeging van D66 en GroenLinks? Die moet je vooral bij de jeugd zoeken. Ik sprak onlangs ‘een’ Jonge Democraat (van de jongerenafdeling van D66 in Amsterdam) die liever vandaag dan morgen met GroenLinks zou samengaan (!). Eline van Nistelrooy van DWARS (de jongerenafdeling van GroenLinks) wil (net als ik!) op haar beurt af van de ideologische ‘oude linkse’ sympathieën van oudgedienden Adri Duivensteijn (PvdA), Tini Kox (SP) en Leo Platvoet (GroenLinks) en hun initiatief Een Ander Nederland. DWARS voorstaat naar haar zeggen een liberale lijn. ‘Het geluid van het clubje van Platvoet is een geluid dat al jaren niet of nauwelijks binnen GroenLinks te horen is.’

En de PvdA? GroenLinks heeft nu al een lijstverbinding met de PvdA. Cohen heeft inmiddels al zoveel schijnhuwelijken met GroenLinks en D66 gesloten, dat zorgt geen ideologische wrok meer bij de moderne tak van de PvdA.
Progressieve politiek moet definitief breken met de term ‘links’, of deze slechts voorbehouden aan de Socialistische Partij – die ongetwijfeld een deel van het oude PvdA-electoraat zal opslokken. Liever één sterke progressieve partij en één conservatief-linkse partij (SP), dan een genivelleerde PvdA die van alles een beetje heeft.

Inhoudelijk vallen er vervolgens genoeg ruzies en discussies te voeren voordat die nieuwe progressieve partij daadwerkelijk gevormd kan worden, maar het zou de oplossing voor een politiek stabiel klimaat betekenen. De samenvoeging van de in dit stuk genoemde partijen is geen optie volgens het onderzoek van De Hond. Dat moet ik nog zien. Nieuwe ronde, nieuwe kansen: daar houden de ‘mensen in het land’ van. GroenLinks en D66, zet de eerste stap.

  1. 1

    Vergeten dat D66 met liefde plaatsnam in een kabinet met CDA en VVD in ruil voor alleen wat vage beloftes over “democratische vernieuwing”?

  2. 2

    Ja-ja-ja, bla-bla-bla. Deze oproep is het afgelopen jaar al tig keer gedaan. Ook voor andere politieke stromingen (Christen-conservatieven, Rechts-populisten en Sociaaldemocraten).

    Knal vandaag de kiesdrempel naar 5 of 10% en het is morgen geregeld.

    @1 Wederom: Ja-ja-ja, bla-bla-bla, maar je vergeet ‘toevallig’ de economische agenda van BalkenendeII (herziening AOW en zorgstelsel).

  3. 3

    mwah, denk dat GL dan veel van haar stemmers aan de SP kwijtraakt en D66 veel van haar stemmers aan VVD. Die twee partijen putten toch echt electoraat uit twee verschillende doelgroepen heb ik t idee. Veel hippe, goed geklede d66-yuppen willen denk ik liever niet in een hoekje geduwd worden met de bomenknuffelende, ongeschoren feministen van GL. Ik zie liever dat beide partijen zich wat duidelijker profileren van elkaar, want de ideologische verschillen zijn best groot, voral ook op ‘groen’ gebied. D66 heeft bij milie/energieproblemen een groot vertrouwen in innovatie als oplossing; genetische manipulaite van gewassen dus gewoon doen! GL is veel meer van het precautionary principle; de risicos van GMO’s zijn te onbekend, niet doen dus! Zie niet hoe je die twee werelbeelden zo een twee drie omvormt tot één coherente partijprogramma.

  4. 4

    Als de sociaal economische inslag maatgevend is, zou D66 samengevoegd moeten worden met VVD. De PVV zou het het best met de SP kunnen vinden. Door de spanningen van de formatie valt het CDA uitéén in een conservatief-sociaal deel en een conservatief-liberaal deel. De eerste groep schuift aan bij SP/PVV en het laatste deel schuift aan bij het VVD/D66. Groenlinks, PvdD kan dan samen met de PvdA een nieuw middenblok vormen tussen de socialen en de liberalen. Met een kiesdrempel van een zetel of 8 zijn we van de reli-fundi’s af. Zo komen we tot een drie partijen stelsel. Doen?

  5. 5

    “GroenLinks en D66 moeten samen verder” Waarom ? Omdat Thomas van Aalten dat wil ? En als ik dat, als potentiele D’66 stemmer, maar geen haar op me hoofd dat ik op Femke stem, nu niet wil ?

  6. 8

    Met losse partijen die hun volledig eigen verhaal kunnen vertellen, haal je gewoon meer stemmen. Ik geloof niet dat met Wilders nog binnenboord, de VVD 55 zou hebben gehaald.
    Samengaan kan ook gewoon na de verkiezing. Formeren noemen we dat.

  7. 9

    Tja, ik ben het er ook mee eens, maar wat je gaat krijgen is gewoon nog een partij er bij. De boomknuffelaars moeten ook iets hebben, al kunnen die natuurlijk allemaal naar de PvdD.
    Iets van “de liberale partij voor lange-termijn oplossingen”. Met als slogan “Omdat vandaag morgen al voorbij is”.

    Zoiets :)

    @8: De verkiezingen in Suriname onlangs nog gevolgd? ;)

  8. 10

    Waarom geven een paar grote partijen een stabieler politiek klimaat dan meerdere kleine? Ik denk juist andersom, in landen die dat hebben (u.s.a. / u.k.) gaat het beleid de ene keer haaks linksom en de ander kant haaks rechtsom. Bij ons is er altijd wel een partij nodig die dat afzwakt, ik moet er niet aan denken dat ik alleen kan kiezen tussen SP of PVV.

    Bovendien hebben ook kleinere groepen (recent CU en D66) bij ons een kans om vertegenwoordigd te worden, die zijn dan niet een soort van eeuwige minderheid.

  9. 11

    Voor. Ik zie al de nodige tijd met lede ogen aan hoe GL richting de liberalen beweegt. Met een samengaan komt er dan hopelijk ruimte vrij voor een echte links-libertair partij. Of het goed voor de partijen samen is betwijfel ik. GL heeft zijn eerdere samenvoeging niet kunnen omzetten in electorale winst.

  10. 15

    @10 Daar noem je wel twee twee-partijenstelsels. OK: de Britten hebben dan wel de LibDems, maar ze raakten hevig in verwarring toen het een zgn. hung parliament werd dit voorjaar. In Nederland zouden we best met 4, 5 – misschien 6 of 7, maar niet de huidige 10 – partijen uit kunnen. Vergelijk het eerder met Duitsland. Hier een voorstel:
    1. Sociaal Democraten
    2. Links liberalen
    3. Libertijnen
    4. Rechtspopulisten (kan ook onder 3)
    5. Christen-democraten
    (6. Groenen kan ook onder 2)
    (7. Christenconservatieven, kan ook onder 5)

  11. 16

    Misschien is het zo’n slecht idee nog niet. Het voorkomt misschien ook wel een gedeelte van de verwarring rond de term ‘links’. Iets dat D66 nooit geweest is en Groen Links de afgelopen 10 jaar eigenlijk ook niet meer is.

    Groen Links heeft door de jaren heen zo’n enorme ruk naar rechts (klassieke veronderstelling van liberalisme rechts is en socialisme links) gemaakt dat ze inderdaad in het vaarwater van D66 terecht zijn gekomen. Fukuyama heeft moet ik met leden ogen toegeven toch gelijk gekregen toen hij -iets te vroegtijdig- riep dat socialisme dood was en kapitalisme gewonnen had. Je zie het in alles wat GL en de PvdA doen. Ze heffen zichzelf ideologisch op. GL deels, want ze houden de eerste helft van hun naam wel in ere.

    Het individualisme heerst door de gehele maatschappij heen en GL, D66 en PvdA zijn op die punten zeker enorm naar elkaar toegegroeid. Of tenminste GL en de PvdA. D66 was verdwaald en is dat naar mijn mening nog steeds (hervormen om het hervormen is geen ideologie).

    Het enige waar ik moeite mee heb is deze partijen progressief te noemen. Niet dat ze geen wijzigen willen in het systeem. Maar het is vooral een eerbetoon aan de door hun zelf gebrachte propaganda. Deze drie partijen willen inderdaad veranderingen (Pvda? hmm tja misschien) maar ze zijn redelijk hetzelfde als die van de VVD, CDA, PVV, etc.(afbraak sociale zekerheid en nog verdergaande liberalisering en individualisme). Waar ze verschillen is op andere punten.

    D66 wil niets behalve vernieuwen en heeft ‘de scholing’ maar gekozen uit gebrek aan echte ideologie.

    GroenLinks gooit het op Groen en jongeren (en iedereen boven de 25 telt niet meer mee – echt heel hip en modern dus).

    PvdA gooit het op uhm.. om bijna wilderiaans te zijn, toch vooral op allochtonen en moet het verder van ‘bestuurlijk middenkader’ of whatever hebben? Dus echt vernieuwd zijn ze niet. Pappen en nathouden.

    We kennen nu al zo’n 15 a 20 jaar de afbraak van het zo pijnlijk opgebouwde sociale vangnet van na de tweede wereld oorlog. Een vangnet dat eigenlijk relatief kort bestaat. Daarvoor was het socialisme volledig ondergeschikt aan het liberalisme. Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat partijen als D66 en GL een soort van hippere moderne vorm van heel oud beleid terug willen ;) En dat is oom al de afgelopen 15+ jaar aan de gang. Kortom men is alles behalve progressief. Maar juist uiterst convervatief in een hippe nieuwe vorm. Alleen omdat de meeste van ons het sociale vangnet sinds we geboren zijn kennen denken we dat het iets heel ouds is.

    Dan vind ik de SP nog steeds progressiever die eigenlijk de opbouw van na de 2de wereld oorlog wil voortzetten en de extremen van liberalisme (greed is good) wil indammen. Zaken die nog nooit zijn ingedamd geweest.

    Maar ja, rare gedachtenkronkels van mij ;)

    ps. lees dit aub met een kleine knipoog GL en D66 stemmers. Ik overdrijf hier en daar een heeeeeeeeel klein beetje ;)

  12. 17

    Als liberaal en als D66 stemmer heb ik zeker wel sympathie voor GroenLinks, maar een fusie zie ik niet zitten. De term ‘links’ moeten we inderdaad maar overlaten aan de conservatieve fundamentalisten van de SP en de linkervleugel van de PvdA en GroenLinks. Wat mij betreft is D66 niet links maar progressief en liberaal!

  13. 18

    De vraag zou misschien niet moeten zijn “moeten GL en D66 samen verder” maar “kunnen GL en D66 samen verder”. Dat zou ik wel positief beantwoorden: de D66’ers en GroenLinksers uit mijn vriendenkring zijn moeilijk te onderscheiden. GL’ers zijn iets vaker vrouw en in de non profit sector werkzaam, D66’ers iets vaker bij de Rijksoverheid en het grote bedrijfsleven. Dus er is veel overlap. Het grote voordeel is meer macht en invloed. Een D66-GroenLinks combinatie kan het zo overnemen van de PvdA in Amsterdam, Utrecht, Haarlem en misschien Nijmegen.

  14. 19

    Ach, in de amerikaas heb je toch ook luitjes als Ralph Nader?
    En verder vrees ik dat veel mensen peilingen volgen voor hun stemkeuze. Velen willen nu eenmaal louter in het kamp der winnaars zitten. Daarom ben ik eigenlijk tegen peilingen. Zou per wet verboden moeten worden op grond van misleiding.

  15. 20

    @18: Die observatie is toch wel erg zacht JSK. De cijfers daarentegen liegen er niet om:

    -GL vormt vooral een communicerend vat met SP en PvdA, D66 met PvdA, CDA en VVD (en dus niet met elkaar, blijkbaar is er relatief weinig electorale overlap).
    De profielen van de GL en D66 kiezers zijn ook behoorlijk verschillend. Dat beperkt zich niet tot de door jou genoemde aspecten, maar bevat oa. ook inkomen, opleidingsniveau, wijze van vervoer en mondialiteit.

    Overigens heb ik in mijn omgeving meer moeite met het onderscheiden van D66 en VVD kiezers dan D66 met GL.

  16. 21

    @ 15

    Dan ben je bijna waar je nu bent, je mist trouwens nog rechts liberaal de VVD (en een deel D66), momenteel de grootse partij.

    En hoe zie je het voor je. moet de SP bijvoorbeeld moet die bij de PVV populisten of de PvdA sociaal democraten? Je krijgt dan volgens mij een eindeloos aantal “dissidenten” zoals bij het CDA, die het weer net niet eens zijn met het gemeenschappelijke standpunt van de samengevoegde partij.

    Bovendien zie ik dan nog steeds niet het voordeel. Als het dan al moet dan zou ik de kiesdrempel iets hoger instellen. dat schoont dan op dat je een partij alleen voor dieren of alleen voor ouderen hebt en dan voegen de hele kleintjes zich op een natuurlijke wijze bij de grotere.

  17. 23

    Wat voor nut heeft het voor D66 en GL om samen te gaan? Electoraal gewin heeft al lang weinig met achterban en draagvlak te maken. Dat draagvlak verdwijnt voor alle partijen zienderogen, een fusie stelt zoiets hoogstens kort uit. Als D66 in de peilingen van 2 naar 24 zetels kan springen en weer terug naar 12 lost het helemaal niets op.

    Het zou mooi zijn voor D66 en GL om samen te gaan als ze daardoor een nieuwe identiteit kunnen ontwikkelen en sneller op ontwikkelingen kunnen reageren. Het kan echter ook snel tot juist meer stroperigheid en vleugeldebatten leiden.

    Oh, en @1, we hadden inmiddels een gekozen burgemeester gehad als het niet aan Ed van Thijn in de 1e kamer had gelegen.

  18. 25

    Ik kan de bijdrage van Thomas van Aalten wel begrijpen: er is behoefte aan een nieuw politiek midden. De traditionele partijen, VVD, CDA en PvdA zijn op hun retour: De VVD en vooral het CDA vallen ten prooi aan de PVV. De PvdA mist geloofwaardigheid en wordt door de SP naar links getrokken. Het wordt tijd dat partijen als GroenLinks en D66 zich als alternatief gaan profileren. Onder leiding van Femke Halsema heeft GroenLinks daar al een hele slag in gemaakt. Ik zie goede mogelijkheden voor met name GroenLinks om te profiteren van afgehaakte CDA- en PvdA-stemmers en net als in Duitsland door te groeien tot een duurzame regeringspartij. D66 heeft in mijn beleving minder vaste grond onder de voeten: In Nederlands perspectief is deze partij sociaal-liberaal, soms zelfs wat links van het midden, maar in Europees verband zitten de democraten in dezelfde boot als de VVD…

  19. 26

    @Bismarck:
    In die profielen van Synovate zie ik vrij veel overlap tussen D66’ers en GL’ers: studerend/hogeropgeleid, eet milieu- en diervriendelijk, geïnteresseerd in andere culturen en maakt zich niet zo druk om (on)veiligheid. Dat staat toch linea recta tegenover VVD/PVV (wat milieu en veiligheid betreft) en PvdA/SP (wat onderwijsniveau betreft).

    Overigens, dat D66’ers en VVD’ers door jou niet te onderscheiden zijn ligt waarschijnlijk meer aan de stad waar je woont en welke bril je op hebt. :p

    Wat voor nut heeft het voor D66 en GL om samen te gaan?

    Euh, macht?

    On topic: argumenten als “daar zal ik als GroenLinkser/D66’er niet op stemmen hoor!” of “maar D66/GL is veel minder liberaal/sociaal/milieubewust als GL/D66” vind ik een beetje loos. Het is een tikje narcistisch om te denken dat je partij precies bij jouw persoonlijke voorkeuren en idealen moet passen. Als je iets van die voorkeuren en idealen verwezenlijkt wil zien, dan moet je bereid zijn tot compromissen. Anders kunnen we net zo goed 16,5 miljoen partijen hebben.

  20. 27

    @26: We hebben het nu over bestaande partijen. Een samengaan behelst dan altijd een compromis op bestaande standpunten. Om dan het bestaande electoraat van een partij als narcisistisch af te schilderen als zij zwaar tillen aan het verlies van standpunten is nogal kort door de bocht.

  21. 28

    Niet het bestaande electoraat, de redenering van bestaande commenters.

    En su, wat heb je aan standpunten an sich als het enige wat je kan doen is deze verkondigen in de marge? We hebben 6 partijen in het parlement die de mond vol hebben van klimaatverandering en dierenrechten. En welke partijen zijn aan de macht? De twee die daar schijt aan hebben. Daar ga je met je standpunten.

  22. 29

    Verder: tegenover het “verlies aan standpunten” zit een mogelijke winst aan macht en invloed. Als je uitsluitend bezig met bent het verlies aan standpunten, doet wat er kan veranderen in de praktijk er blijkbaar weinig toe. Politiek louter als zelf-identificatie en verheerlijking, tsja, vergeef me als dat op mij een beetje narcistisch overkomt.

  23. 32

    Nee, want het is wel “us-versus-them”. Probleem is dat “them” (in dit geval conservatief Nederland) in een veel betere positie zit. De VVD is net groot genoeg om kingmaker te zijn. Vandaar dat die partij sinds 1979 een onevenredig grote stempel op het beleid drukken. Zo het niet mooi zijn om een groen-liberale partij tussen PvdA en CDA te hebben?

  24. 33

    Zo het niet mooi zijn om een groen-liberale partij tussen PvdA en CDA te hebben?

    Daar heb ik al eerder positief op geantwoord, met als toevoeging dat het ook mooi zou zijn om een libertair-socialistisch partij te hebben als alternatief voor de autoritaire SP. Onwerkbare versplintering regel je maar met de kiesdrempel.

  25. 34

    @31: Niemand stelt een fusie GL-PVV voor. Maar ik denk dat op de duurzaamheid GL en D66 vrij veel overeenkomsten hebben. Anders gezegd: ik denk dat de GL en D66 stemmer eerder akkoord gaan met een verwaterde versie van de eigen milieu-standpunten dan het klimaatsceptisme en de kolencentrales van een VVD/CDA/PVV kabinet. En als de duurzame partijen versnipperd blijven zullen er veel van dat soort kabinetten in het verschiet liggen.

  26. 38

    Het is onwaarschijnlijk dat je een lijstverbinding zou aangaan met een partij als je daar geen electoraal gewin van verwacht. Hetzij door extra zetels, hetzij door gedeelde regeringsdeelname of steun voor gedeelde standpunten.

  27. 39

    @38: Zolang de lijstverbinding de partijen niet verhindert zich opportunistisch te gedragen tov elkaar zal het de versplintering ter linkerzijde niet oplossen. En met linkse versplintering blijft dit een CDA/VVD-land en de reaguurders klagers in de marge.

  28. 42

    Voor:

    * PSP
    * PPR
    * EVP
    * CPN
    * SP
    * PvdA
    * D66

    Totaal: 7

    Na:

    * GroenLinks
    * SP
    * PvdD
    * PvdA
    * D66

    Totaal: 5

    Tellen kun je voor een econoom dus duidelijk ook niet..

  29. 43

    Nou ja. De SP kwam pas voor het eerst in 1994 in de Tweede Kamer. Daarnaast is de ChristenUnie ook een linkse partij. Voordat je begint te pruttelen beste Su: de EVP en de PPR waren linkse partijen met een duidelijk confessioneel karakter.

    Dus 6 = 6, tellen doe ik beter dan jij, en val lekker dood autistische borderliner. ;-)

  30. 44

    Gezien de ChristenUnie is voortgekomen uit de GPV en RPF (en niet uit de EVP/PPR) twijfel ik aan hun linkse signatuur. Verder heeft de SP sinds ’77 deelgenomen aan de tweedekamerverkiezingen.

    Ik zal je de dood maar niet toewensen, kleuter.

  31. 45

    En als we toch gaan rekenen met de CU en alleen partijen met een zetel:

    PSP, PPR, EVP, CPN, PvdA, D66, GPV, RPF: 8
    GroenLinks, PvdD, PvdA, D66, SP, CU: 6

    Innit!

  32. 46

    Verder heeft de SP sinds ‘77 deelgenomen aan de tweedekamerverkiezingen.

    Nou en? Er zijn wel meer linkse partijen die toen (en nu!) hebben deelgenomen aan TK-verkiezingen.

    Overigens waren GPV en RPF nooit linkse partijen. Net zomin als de voorloper van de linkse PPR (de KVP namelijk) links te noemen is, geldt hetzelfde voor de ChristenUnie.

    Blijft zes Bordie.

  33. 47

    Nou vooruit dan: val dood. Ben je nu gelukkig?

    Maar serieus, je kunt goochelen wat je wil met wie je waar plaatst. Maar als we ons beperken tot wat vroeger klein-links werd genoemd en hun erfgenamen, dan kunnen we vaststellen dat de versplintering van toen niet meer bestaat. Zowel de ChristenUnie en de SP bestonden al, als buitenparlementaire vereniging danwel als klein-confessioneel. Je kunt dus in zijn geheel stellen dat zowel klein-links als klein-confessioneel minder versplinterd zijn dan voorheen.

  34. 48

    @32: “Zo het niet mooi zijn om een groen-liberale partij tussen PvdA en CDA te hebben?”

    Dat kun je ook bewerkstelligen zonder D66 en GL te fuseren (en zo dus twee andere smaakjes op te heffen, hetgeen ik inderdaad niet mooi vind). Je kan een nieuwe Groene middenpartij oprichten, D66 groener maken of GroenLinks tot GroenCentrum ombuigen. Alle drie die opties zijn iig. beter dan van twee partijen er één te maken.

    Ik stel verder voor het CDA te splitsen in katholiek sociaal en katholiek conservatief (protestants conservatief en sociaal hebben we al met SGP en CU) en de VVD op te splitsen in autoritair conservatief (v. Baalen, Teeven ed.), autoritair liberaal (Rutte) en een met D66 te fuseren echt liberaal restgroepje (Hennis?).

  35. 52

    Of zoals Maurice de Hond terecht zegt “De verkiezingsuitslag van de Tweede Kamerverkiezingen is in feite gereduceerd tot een toevallig [sic] score, die kort na de verkiezingen al weer fors veranderd kan zijn.”

  36. 53

    Je kan toch zeker niet menen dat x zetels in de peilingen “gewin” is?

    En als onze democratie in feite een “stochastocratie” is (zoals je suggereert): waarom doe nog mee?

  37. 54

    x zetels bij de verkiezingen zijn gewin en daar fluctueert al genoeg. Lees het bericht van de Hond maar. De verbinding tussen de politieke partijen en het electoraat is weg.

    Als een partij als D66 van 2 naar 24 zetels kan springen en weer terug naar 12 is het nut van samenvoegen van met GroenLinks dus ver te zoeken. Het is geen optelsom. Er moet een electorale strategie achter zitten.

  38. 55

    @nanne; De zetelverdelingen in de peilingen (die ook op de verkiezings-dag zelf afwijken van het resultaat) mogen dan verschillen, volgens mij is het verschil links-rechts in al die tijd na de verkiezingen op een delta van welgeteld 1 zetel uitgekomen (76 naar 77 voor rechts).

  39. 57

    GL en D66 Bij elkaar?
    nee, GL is toch nog steeds links. En dat gaat gewoon nooit samen met D66. Dat is een feit. Teveel geluiden(wij zijn liberaal, sociaal) die heb je altijd wel in die partijen. Maar wellicht zitten sommige mensen, zelfs voorzitters binnen de partij op de verkeerde plek. Daar waar ze eigenlijk niet thuishoren. Zijn ze liberaal en rechts-ingesteld, dan zijn ze altijd welkom bij de VVD.