Godgeklaagd

COLUMN - Zei secretaris-generaal Joke Brandt van het ministerie van Buitenlandse Zaken vorige week in het blad Binnenlands Bestuur: ‘Je kunt dan wel heel erg je best doen om mensen binnen te halen om een meer diverse en inclusieve organisatie te worden, maar als mensen zich niet thuis voelen of zich niet veilig voelen, kun je ze toch niet vasthouden.’ Er klonk een flinke dot gelatenheid uit haar woorden: je kunt nog zó je best doen, maar als mensen zich niet senang voelen, sta je gewoon met lege handen.

Twee dagen later bleek hoe de vork in de steel zat. Over een hoge ambtenaar op BuZa – hij adviseerde over subsidies – waren door externe organisaties liefst acht klachten ingediend wegens pesterijen, seksuele intimidatie en chantage. Zes van de acht klachten werden toegewezen. De man, die onder meer contacten onderhield met vrouwenrechtenorganisaties, had medewerkers daarvan nadien nota bene gedreigd dat hij hun geldkraan zou dichtdraaien als ze hun mond niet hielden over het gebeurde.

De man werd na het onderzoek naar een andere afdeling overgeplaatst, met behoud van rang en salaris. Hij had wel een berisping gekregen. Een berisping. Uit respect voor de privacy van de ambtenaar kon men niet zeggen hoe de schoft was berispt. ‘Joris, echt nooit meer doen hoor’?

Zegt Brandt, nog steeds in Buitenlands Bestuur: ‘We hebben geen aanwijzingen om te denken dat het [bij ons] slechter of beter is dan in andere organisaties. Ook hebben we helemaal niet veel formele klachten; 27 in acht jaar tijd. Dan kun je zeggen: “ok, allemaal prima, er is niets aan de hand”. Maar, met het oog op de #MeToo discussie, zeggen weinig klachten niet dat er niets in je organisatie aan de hand is. Mensen durven zich misschien niet te melden.’

Dit nadat ze zes klachten over het wangedrag van een hoge ambtenaar had gehonoreerd, allemaal van vrouwen die zich over flink wat angst en schroom moesten zetten voordat ze dat aandurfden, en ondanks de erkenning van de legitimiteit van die klachten was het enige dat BuZa deed de man overplaatsen. Waarom zou je als gedupeerde dan in ’s hemelsnaam nog een klacht indienen en je blootstellen aan de noodzaak daar vervolgens hoogst akelige gesprekken over te moeten voeren? Het haalt toch niets uit.

En dan de gotspe hebben te zeggen dat er weinig klachten zijn. Geen wonder, met zo’n klachtafhandeling zou ik ook liever mijn biezen pakken dan een vruchteloos gevecht aangaan met bazen die bewezen wangedrag afdoen met een verhuizing naar een andere werkkamer.

Dit is, zoals op Twitter moedeloos werd verzucht, rape culture: het toedekken en vergoelijken van misbruik, terwijl degenen die werden belaagd zich eerst in bochten moesten wringen en dan alsnog in de kou worden gezet.

Gisteravond werd bekend dat bij het Groningse studentencorps Vindicat weer eens iemand in elkaar was getrapt. De reactie van het universiteitsbestuur: Vindicat krijgt voor de derde keer op rij geen subsidie, maar de banden worden niet verbroken. Alles liever dan optreden tegen toxic masculinity.

Deze column van Karin Spaink verscheen eerder in Het Parool.

  1. 1

    Doet denken aan de katholieke kerk. Daar werden misbruikende priesters ook overgeplaatst, om op de nieuwe werkplek precies hetzelfde te doen.

  2. 2

    Ik weet uit ervaring dat dit ook geldt voor anderszins niet of slecht functionerende hoge ambtenaren. Die worden altijd overgeplaatst om ergens anders weer een puinhoop te kunnen scheppen. O, en een berisping is gewoon een brief met daarin het voorval beschreven, en een aantekening in je personeelsdossier.

  3. 4

    @3: Eens omhoog, dan zal slecht functioneren nooit meer een sta in de weg zijn voor je verdere (s)loopbaan. Heeft alles te maken hoe men rekruteert op dat niveau. Alleen randzaken, buiten je werk om, kunnen dan nog de zaak verstieren.

    En topmanagers worden ook nauwelijks of niet gemanaged. Het is gewoon vragen om problemen.

  4. 5

    Het gaat er ook om dat het erg lastig is, zo niet onmogelijk in bepaalde kringen, om je beklag te doen. Om serieus genomen te worden, gehoord.

    En dat er dan vervolgens nog niet echt percusieve actie wordt ondernomen is des te schrijnender.

    Sterker nog, verhalen te over dat er wel degelijk beweging ontstaat, met name tegen de klager(s).
    Ergo: start at line one.

  5. 6

    @4: Het “why is my boss so stupid”-syndroom. Als dat klopt, waarom ben jij niet zijn baas? Op hoog niveau worden er veel fouten gemaakt. Maar psst.. dat geldt ook op laag en middenniveau. En heeft ook op dat niveau nauwelijks gevolgen.