Gezagsondermijnend gedrag van ouders

Vorige week zaterdag hoorde ik bij Argos op Radio 1 flarden van een interview met de journalist achter het verhaal van Volkert van der G. Hij had een verborgen camera en microfoon gebruikt. Steeds vaker gebruikt hij die middelen, zo gaf hij desgevraagd toe. Op iedere journalist zijn er vijf voorlichters in Nederland, die steeds beter getraind zijn in het vertellen van halve waarheden. Als journalist moet je dan met zwaardere middelen komen om de echte waarheid te achterhalen.

Soms denk ik dat het verhelderend zou zijn als leerkrachten ook een verborgen camera mee zouden krijgen, bijvoorbeeld bij interacties met ouders. CNV Onderwijs publiceerde een zeer interessant onderzoek over “gezag” op scholen, en “gezagsondermijnend gedrag”, waarin ook agressie door ouders een thema is.

De pers pikte het CNV onderzoek ook op, maar ging vooral in op leerkrachten die gepest worden, en dat ging nog fout ook. 1 op de 3 leraren zou gepest worden, was het eerste bericht. Toen bleek dat het ging om 1 op de 3 scholen, waar leraren gepest worden.

In de rapportage zelf staat dat 11% van de leerkrachten wel eens gepest wordt door collega’s. Als je heel graag nieuws wil brengen, is er altijd het risico dat de zaken worden opgeblazen. Ernstig is het wel, maar of het veel afwijkt van gemiddelden in andere sectoren betwijfel ik.

Het originele rapport is wel zeer de moeite waard: zeker ook voor leerkrachten, schoolleiders en betrokken ouders. Het beschrijft concreet wat scholen doen ten aanzien van gezagsondermijnend gedrag, De grafiek laat zien hoe vaak leerkrachten met gezagsondermijnend gedrag van ouders te maken hebben.

Bron: CNV Onderwijs (2015). Gezag in de school 2014. Uitgevoerd door MWM2.

Het personeel heeft het meeste te kampen met ouders die geen interesse tonen of partij kiezen voor het kind. 1 op de 6 respondenten ervaart dit dagelijks dan wel wekelijks. De zwaardere gevallen komen nagenoeg niet voor. Dreigementen komen bij een kwart van het personeel incidenteel voor.

Hoe moet je deze grafiek nu duiden? Valt het allemaal mee in de praktijk, en gaat het eigenlijk bijna altijd goed? Dat lijkt er wel op, en dat is bemoedigend. Tegelijkertijd is de impact van 2% incidentele zware fysieke agressie waarschijnlijk veel groter dan 6% dagelijkse desinteresse. En van dreigementen kan je ook behoorlijk wakker liggen lijkt me.

Misschien zou hier een verborgen camera een stuk meer duidelijkheid kunnen geven. Maar toegegeven: dat is wel een zeer zwaar onderzoeksmiddel.

  1. 1

    Die grafiek is een samenraapsel van dingen.
    Wat is partij kiezen voor het kind? Natuurlijk vertrouw ik mijn kind indien iets niet vast staat. Alsof iemand zegt nee lieverd wat jij zegt is flauwekul WANT de juf zegt dat het anders zit…

    Desinteresse staat overal los van.

    Deskundigheid in twijfel trekken lijkt me volstrekt logisch en toegestaan indien iemand ondeskundig is.
    Geweld (licht en zwaar), dreigementen en zelf een grote mond komen vrijwel nooit voor en indien het voorkomt is het incidenteel. Waar hebben we het over?

  2. 2

    Interessant voorbeeld van het effect van kleurkeuze. De grafiek is grotendeels rood – gevoelsmatig zegt dat gevaar, maar in werkelijkheid is dat dus de ‘niets aan de hand’-situatie.

    Het lijkt me beter om de lijnen van communicatie open te houden (en dus niet te beginnen over verborgen camera’s) en de leerkrachten die echt te maken hebben met dreigementen en geweld, goed te steunen vanuit de school (en de politie indien nodig.) Met een aangewakkerd wantrouwen tussen leerkrachten en ouders lijkt niemand me gebaat.

  3. 3

    @2 Dat 22% van de leraren maandelijks te maken krijgt met dreigementen, vind ik dan wel weer bijzonder kwalijk.

    En inderdaad, de kleurkeuze van de grafiek zet de lezer nogal op het verkeerde been.

  4. 7

    Inderdaad zeer sturend kleurgebruik. Ik vind trouwens “partij kiezen voor het kind” niet per se fout. Dat hangt maar helemaal van de situatie af. Mijn moeder vertelde ooit dat ze vroeger wel uit haar hoofd liet om thuis te gaan vertellen over een incident met de leraar. Want dan kon je thuis ook nog eens op je donder krijgen onder de woorden “nou, als de leraar kwaad op je is dan moet je wel fout gezeten hebben”.
    Laten we alsjeblieft blij zijn dat die tijden voorbij zijn.

  5. 11

    Het is voor mij al weer even geleden dat ik in de schoolbanken zat, maar ouders hebben toch normaal gesproken niet op dagelijkse basis contact met leerkrachten? Vooral in het geval van ‘desinteresse’ vind ik dat een beetje moeilijk te visualiseren.

  6. 12

    @11: 79% van de respondenten is lesgevend, de rest is leidinggevend/ondersteunend personeel.

    “Leidinggevend personeel ervaart vaker gezagsondermijnend gedrag van ouders dan lesgevend of ondersteunend personeel.”

    Misschien verklaart dat het percentage “dagelijks”.

    Overigens komt 75% van de respondenten uit het basisonderwijs, dat lijkt me nogal onevenwichtig.

    https://www.cnvo.nl/fileadmin/user_upload/PDF/Overzicht_diverse/Rapportage_Gezag_in_de_school_CNVOnderwijs__27082015.pdf