Gevoelige filmpjes voor gevoelige zieltjes

Which is why, as demonstrated by this Cracked article (Cracked tend to be a mixed bag but this one hits the nail on the head) regarding five persistent prejudice in movies that contribute to, you guessed it, the reproduction of racism and patriarchy:

5. They Still Can’t Show a Black Man Dating a White Woman (Unless That’s What the Whole Movie Is About):

“It’s not just our imagination. The “Audiences Don’t Want to See Black Men Taking Our White Women” thing is so ingrained that Will Smith claims that Cameron Diaz lost the lead role opposite him in the movie Hitch because producers were worried about “the nation’s problem of seeing a black man and a white woman getting intimate.” So, Cuban-American Eva Mendes was cast instead. Hollywood has apparently decided that Mendes is a nice compromise to the black man/white woman problem — she gets those roles again and again and again.”

4. Only the Pretty Girls Are Allowed to Live AKA, the Vasquez always dies meme.

“We’ve convinced ourselves that there’s such thing as “ass-kicking supermodels” for the same reason female slasher movie survivors tend to spend the last hour of every film running and screaming at the top of their lungs. There is so much psychology behind that concept of the lone female slasher movie survivor that there is an entire book about the phenomenon and what it means (Men, Women and Chain Saws). The author points out that when the last person standing in a horror movie is a man, you never see him screaming or crying with fear (imagine Arnold’s character in Predator doing that), but with women, it’s required. For the most part, we won’t sympathize with her unless she spends a certain amount of time helpless and terrified.”

3. Movies Are Still Weirdly Prudish About Some Subjects, mostly, women having fun with their sexuality and enjoying it. And abortion too. You can make as many rape jokes as you want, but abortion is a big no-no.

2. If It’s a Blockbuster, the Star Better Be White (or Will Smith). Well, that one is pretty much self-explanatory. And even when it’s Will Smith (or Denzel Washington, but he’s getting older), the black stars tend to be of lighter-skinned with fine features.

1. We Still Don’t Care About History That Doesn’t Involve White People, which is something I have discussed under the “white savior” heading. Only white people can liberate oppressed minorities or indigenous peoples (see the Guarani in The Mission or the Naavi in Avatar), only white people clear agency and the guts to make the tough moral decisions that need to be made based on the lessons taught by minority characters (with limited agency and dysfunctional cultures).

If you put this all together, you can clearly see that all of these memes protect privileged people’s sensitivities and reproduce their privileged position, whether it is class, gender, race and heteronormativity. They assign agency, capacity for action and leadership to already privileged category and erase challenges to privilege. And in all of them, the only moral viewpoint that matters is that of the privileged category. Which is why these memes persist: because they allow the main audience’s viewpoint to prevail, and therefore, makes privileged audiences more comfortable and allows greater potential for identification with main characters.

A good example of what happens when that is not the case is the mini-controversy that has erupted over the casting of the upcoming Hunger Games movie:


And especially these two posters:

See this post for the full controversy which boils down to: how dare they make these characters I like BLACK!! And read the rationalization for the outrage: the (mostly white) readers had imagined these characters as good, gentle and ultimately victims of the Capitol’s oppressive system, as, of course, white (like them). The book is rather clear in its description of Rue that she is black. For Cinna (the character played by Lenny Kravitz), there is no particular description, so, it was open. It is especially revealing that some commenters assumed that Cinna was white because the book depicts him as sweet and lovable (and therefore, not possibly black). you can go read the whole sorry thread at the link.

All these commenters lamenting that Cinna is, OMG, black which does not fit with a nice, gentle, sweet, and good character are tapping into a whole trough of media representations of black as the opposite of all these things, without a shred of awareness. And I am sure they would all deny any racism on their part. It is just not the way they imagined the character. And being white, they must be right. And now they are stuck with an impossibility to identify.

How dare the movie producers do that to them?

  1. 1

    And being white, they must be right. And now they are stuck with an impossibility to identify.

    Hoe weet de schrijver dat al die commenters white zijn? Dat veronderstelt hzij slechts.

  2. 4

    Will Smith is in fact the biggest grossing movie star of this new century. As movie stardom is in fact inflating. Nobody wants that Oscar anymore. So the blacks can have it. Like the presidency.

  3. 15

    Apocalypto is te vergelijken met een film van een christenfundamentalistische regisseur die gaat over de wreedheid en decadentie van het Romeinse Rijk, waarbij de hele film door wordt voorspeld dat het Rijk ten onder zal gaan, en dan de barbaren komen om de boel schoon te vegen, waarna het verdrukte christendom duizend jaar de macht in handen krijgt. (Hetgeen een ahistorisch plaatje zou zijn, maar dat is Apocalypto ook).

    De boodschap van Apocalypto is, dat de Maya’s en de Inca’s en de Azteken allemaal bloeddorstige, wrede tirannieën waren, en dat het hun verdiende loon was dat de blanken hen uitgeroeid hebben. Natuurlijk ontsnappen de hoofdpersonen (eenvoudige indianen met een nobel karakter) wel, door zich terug te trekken in het bos – waar ze thuishoren…

    Dat is de boodschap van Apocalypto. Dus de eerste film die je te binnen schiet die zich wél bezighoudt met de geschiedenis van niet-blanken is meteen een polemische film die de superioriteit en genocidale dominantie van blanken rechtvaardigt.

  4. 16

    Zal ik ze maar even langslopen?

    – De Last Emperor kon alleen gemaakt worden omdat de Dalai Lama onder blanke welgestelde progressieven een rocksterrenstatus heeft, en een tv-persoonlijkheid is.

    – Amistad gaat niet over zwarte geschiedenis, maar over het blanke slavernijverleden. Het is uiteindelijk een blanke, sexy advocaat (Matthew McConaughey. En hoe krijgt hij ze vrij? Door ze juridisch te benaderen als goederen, bezittingen. Uiteindelijk krijgen de zwartjes een bijbel in handen, en bekeert de hoofdpersoon zich tot het christendom. En voor zover er vanuit het perspectief van de slaven wordt gefilmd, en we ons met hen en hun protagonist (een trotse, sterke, zwarte man) kunnen identificeren, werkt dat helend op de blanke ziel: want die kan zich zo verschonen van zijn schuld en schaamtegevoel dat Amerika welvarend is geworden over de ruggen van slaven. ‘Ha! Ik ben niet zoals die plantagehouders! Want ik identificeer me met een zwarte!’. Een kathartische ervaring – voor de blanke wel te verstaan.

    – Seven Years in Tibet gaat over de reiservaringen en spirituele transformatie van een blanke nazi en pionier.

    – Wo Die Grünen Ameisen Traumen, is een arthouse film van Werner Herzog; geen Hollywood blockbuster.

  5. 19

    Ja, veel linksige intellectueel-achtige types hebben inderdaad die mening. De paar Mexicanen die ik ken waren er wel over te spreken. Een Mexicaanse journalist zegt het volgende over de film

    One Mexican reporter, Juan E. Pardinas, wrote that “this historical interpretation bears some resemblances with reality […]. Mel Gibson’s characters are more similar to the Mayas of the Bonampak’s murals than the ones that appear in the Mexican school textbooks.

    http://en.wikipedia.org/wiki/Apocalypto#Critical_response

    Tsja, dan hecht ik een klein beetje meer waarde aan de mening Juan en wat minder waarde (of: geen) aan de mening van Prediker uit Nederland.

  6. 20

    @JSK; Als je dat artikel had opgespoord en er wat omheen had gelezen, had je gezien dat Apocalypto in Mexico juist fikse discussies heeft uitgelokt en dat mensen boos en geschokt waren dat de Maya’s in Gibsons film als bloeddorstige barbaren werden neergezet. Daartegen polemiseerde Juan Pardinas met het artikel ‘Nacionalismo de piel delgada’ (Nationalisme van de dunne huid). Waar slaat die titel op, denk je?

    De grap is dat je zelf niet doorhebt dat je de analyses en meningen van mij en die Mexicaanse journalist blijkbaar niet weegt op grond van de inhoud, maar louter op grond van onze etniciteit. Ik hoef je toch niet uit te leggen waarom dat een racistische denkhouding is, hoop ik.

    Niet alleen trek je twee zinnetjes van Wikipedia om een Mexicaan voor je karretje te spannen, wat al een zwaktebod is. Je bent daarbij nog oneerlijk ook, want een alinea eerder valt te lezen: “Just prior to its release, Apocalypto was criticized by activists in Guatemala, including Lucio Yaxon, who charged that the trailer depicts Maya as savages.”, met een linkje naar dit artikel: ‘Gibson film angers Mayan groups

    Kortom: je faalt jammerlijk in je poging om Apocalypto te redden als eerbare film. Je hebt niets maar dan ook niets inhoudelijks in weten te brengen tegen de inhoud van mijn analyse. In plaats daarvan kom je op de proppen met een racistisch autoriteitsargument: ‘ja, maar de paar Mexicanen die ik ken (= ik heb niets tegen Joden, sommige van mijn beste vrienden zijn Joden) vonden het best een goede film’.

  7. 21

    Het punt is: mensen gaan voor hun plezier/ontspanning naar de film.

    De blokbuster-filmmaker is dus bijna verplicht om een feelgood-movie te maken.

    Het is nog nooit anders geweest. Tijdens de koude oorlog hadden veel film-schurken een Russisch accent.

  8. 23

    @Prediker: Om een veelgebruikte uitspraak maar te parafraseren “Mexicanen zijn geen ras”. Verder heb ik niet zoveel zin je praat. SocProf beweerde dat er geen aandacht is voor niet-westerse geschiedenis in de westerse film. Een film als Apocalypto geeft aan dat haar beeld enigszins verouderd is. Net zoals haar hele denken & wanhopige pogingen om via blogposts aanzien te verkrijgen als public intellectual.

    Nu eten.

  9. 24

    Je geeft nog steeds geen enkele inhoudelijke weerlegging van mijn analyse, zie ik. Tekenend.

    Verder is SocProf geen persoon, maar een blog waar verschillende sociologen worden gevraagd een paar weken postjes te schrijven, als ik het wel heb.

    Ten derde heeft SocProf dit postje grotendeels overgenomen van Cracked.com, een tegendraads blog met hippe doorprik-analyses van de populaire cultuur.

    Ten vierde: Joden zijn ook geen ras. Blijkbaar is antisemitisme dus ook niet racistisch. Hutu’s en Tutsi’s zijn ook geen ras. Kennelijk was de Ruandese genocide ook niet racistisch. Tenzij… racisme niet alleen over ras kan gaan, maar ook over etniciteit.

    Elke onbenul kan dat begrijpen; maar een dogmatische onbenul met zelfverkozen oogkleppen die het niet wíl begrijpen ziet zoiets simpels natuurlijk niet in.

  10. 25

    Ja, het is niet je analyse waarop ik reageer. Alleen op die ene zin van socprof. That’s it. Ik vind veel wat je zegt/”analyseert” gewoon niet boeiend genoeg om veel woorden aan vuil te maken.

  11. 31

    Bullshit. Heel jouw reactie #18 is een poging om mijn analyse van de film te weerleggen. Vervolgens laat ik je alle hoeken van dit draadje zien, en nu ga je net doen alsof het je niet om mijn analyse te doen is.

  12. 36

    Het is verbijsterend om te zien hoe JSK in elke draad waar hij z’n zegje doet, steevast met argumenten tot bedremmeld stilzwijgen wordt geslagen. Hoogstens kruipt hij nog terug om sputterend iets te berde te brengen wat niet ter zake doet, waardoor de afgang nog pijnlijker wordt. Wat een fascinerend masochisme.

  13. 38

    @35: Wat op sargasso gebeurt heeft geen enkel gevolg voor jouw of mijn leven, ik hoop dat je dat beseft. IK heb er eigenlijk niet zo’n zin meer in. Middle-aged men met doorgaans een niet al te hoge sociale status die elkaar afschreeuwen op basis van karikaturale en fragmentarische kennis, het zal wel.

  14. 42

    @37:
    Vrijwel 100% van wat mij zoal op een dag onder ogen komt, van wat ik hoor of wat ik anderszins ervaar, heeft geen of vrijwel geen koersverleggende gevolgen voor mijn leven. Maar moet dat mij of jou ervan weerhouden om op Sargasso stukkies te lezen? Ik dacht het niet. En als reaguurders er aanvullingen op kunnen geven of hun zienswijzen, al dan niet met een kwinkslag, met anderen delen, is daar ook niks mis mee.

    Het ‘afschreeuwen’ waar je het over hebt, zie ik op sargasso.nl nauwelijks gebeuren. Sargasso is een oase van rust vergeleken bij veel andere blogs.

    Je hoeft trouwens geen vat vol kennis te zijn om op basis van argumenten een discussie aan te gaan. Dus lui met fragmentarische kennis zouden van mij vooral mee mogen doen. Het zou wel prettig zijn als ze tijdig inzien wanneer ze werkelijk geen idee meer hebben waarover het gaat en dat dan ook durven toegeven. De verleiding is voor sommigen helaas groot om de discussie met non-argumenten te vervuilen of allerlei zijpaadjes in te slaan, naarstig op zoek naar bekender terrein. Dan zie ik zo iemand nog liever tot bedremmeld stilzwijgen vervallen.

    Wat je onder karikaturale kennis verstaat, weet ik niet zeker. In deze draad heb ik in elk geval niet iemand ergens een karikatuur van zien maken. Jij wel?

  15. 43

    Het is maar goed dat de meesten er niet bij (willen) stilstaan dat de wereld een scheetje in het universum is. Wie steeds met dat besef leeft, kan toch nauwelijks nog tot iets in staat zijn? Elke handeling zou immers vergeefs zijn. Lang leve het onbesef, zou ik zeggen. Nou ja, op dat punt dan.

  16. 44

    Vrijwel 100% van wat mij zoal op een dag onder ogen komt, van wat ik hoor of wat ik anderszins ervaar, heeft geen of vrijwel geen koersverleggende gevolgen voor mijn leven.

    Dan is er vast niet veel gaande in jouw leven, als geen enkel nieuws erop van invloed is.

    Sargasso is een oase van rust vergeleken bij veel andere blogs.

    Mwah, vergeleken met veel Nederlandse blogs. Vergeleken met de Amerikaanse blogs die ik lees viert de egotripperij hier hoogtij.

  17. 45

    Het is me nu plots onduidelijk geworden wat je in post 37 met ‘Wat op Sargasso gebeurt, heeft geen enkel gevolg voor jouw leven’ bedoelt. Ik vond het onwaarschijnlijk dat je met die uitspraak ook doelde op de bijna onmerkbare, zeer geleidelijke veranderingen die in iemands kijk op de wereld kunnen optreden. Want elke (opiniërend) nieuwsblog, dus ook Sargasso, heeft het immers in zich om daar juist wél invloed op uit te oefenen. In post 37 wil je niet aan die gedachte, maar in post 43 kennelijk wel?

    In mijn reactie (#41) ben ik er daarom maar van uitgegaan dat je doelde op grote gevolgen in iemands leven. Koersverleggend, levensbepalend, wereldschokkend. Dat werk. Sargasso zal een dergelijk effect op vrijwel niemand hebben. Op mij evenmin. Ik neem aan dat je het ook met mij eens bent dat voor de meeste mensen geldt dat er erg veel tijd kan verglijden zonder dat er ook maar iets gebeurt wat een plotse wending in hun leven teweegbrengt.

    Over de blogs waar je komt: ik weet niet welke Amerikaanse blogs jij bezoekt, maar op de anderstalige blogs die ik wel ‘ns lees (niet allemaal van Amerikaanse makelij), is egotripperij zeker geen onbekend verschijnsel, wat overigens volgens mij iets anders is dan ‘elkaar afschreeuwen’. Hoe dan ook, ik denk niet dat het al te boud is om te beweren dat Sargasso het vergeleken bij buitenlandse nieuwsblogs/politieke blogs (die niet kapotgemodereerd worden) behoorlijk netjes houdt.

  18. 46

    Mannen spelen, mannen gaan op avontuur, mannen zijn ‘fantastisch’, mannen nemen risico, mannen zijn technisch aangelegd.

    Het is geen complot, het is inherent aan de rol van mannen vroeger, nu en in de toekomst. En daar zit voor een groot deel een biologisch component aan verbonden. Er is geen complot. Het is geen chauvinisme.

    Het is gebrek aan geduld & relativeringsvermogen bij vrouwen in ‘the age of female empowerment’.