Links mag in Polen opnieuw beginnen

ELDERS - Bij de parlementsverkiezingen in Polen, afgelopen zondag, zijn de sociaaldemocraten voor het eerst buiten boord gevallen.

“Eén televisiedebat heeft ons buiten het parlement gehouden”, zegt oud premier Leszek Miller, een van de leiders van de coalitie van sociaaldemocraten die zondag net beneden de kiesdrempel van 8% bleef steken. In dat televisiedebat van 20 oktober kreeg Adrian Zandberg de kans zijn gloednieuwe linkse partij Razem (Samen)  meer bekendheid te geven. En met succes. Volgens de opiniepeilingen won hij het debat met glans. Vijf dagen later kreeg hij onverwacht 3,5% van de stemmen, niet genoeg voor een Kamerzetel, maar wel voldoende om Verenigd Links (ZL), de coalitie van de oude sociaaldemocraten,  groenen en andere partijen, uit het parlement te houden. De conservatieve en eurosceptische PiS (Recht en Rechtvaardigheid) werd daardoor de grote winnaar en kan nu alleen regeren. Links mag in Polen opnieuw beginnen.

De gevolgen van de monsterzege van PiS voor de rest van Europa zijn de afgelopen dagen breed uitgemeten. Polen zal het nog moeilijker maken gemeenschappelijke oplossingen te vinden voor de vluchtelingencrisis. Met de nieuwe regering zal het ook lastig worden effectieve maatregelen te nemen tegen de klimaatverandering, wat op de komende VN-conferentie in Parijs al zal kunnen blijken. Jaroslaw Kaczynski, de partijleider van de extreem-nationalistische PiS, wordt in Brussel gevreesd als een nieuwe ‘Orbán’ en Polen na Hongarije een tweede lastpost voor de Europese samenwerking.  Die vergelijking met Hongarije wees de Brits-Poolse hoogleraar Europese Studies in Oxford Jan Zielonka gisteren in Die Zeit met klem van de hand. Polen is geen Hongarije. En als het over xenofobe uitspraken gaat is de Britse minister van Binnenlandse Zaken Theresa May volgens Zielonka evengoed vergelijkbaar met Orbán. Polen is ook geen Verenigd Koninkrijk, maar de nieuwe Poolse regering zal het met de huidige Britse best goed kunnen vinden. In het Europees Parlement zit PiS in de fractie van de Britse Conservatieven, die zich gesterkt zullen voelen in hun eisen om minder macht naar Brussel over te hevelen. En Kaczynski is geen vriend van Angela Merkel, noch van zijn landgenoot, huidig EU-voorzitter Tusk.

Donkere wolken dus voor de EU, al zijn er volgens de Guardian ook genoeg redenen om dit euroscepticisme niet al te zwaar op te nemen. Het gaat ook wat ver om Zandberg en Razem nu verantwoordelijk te houden voor de verrechtsing van een van de grootste EU-landen. Want links Polen heeft het verlies vooral aan zichzelf te danken. De moeizaam tot stand gekomen coalitie ZL leverde geen aansprekend alternatief voor het sociale programma van de populistische PiS (uitstel verhoging van de pensioenleeftijd, meer kinderbijslag etc.). De sociaaldemocraten zijn in de afgelopen jaren verrechtst en ze hebben zich onvoldoende vernieuwd. De trouwe kiezers zijn over de zestig en de leiding is niet verjongd. Hun verlies is mede veroorzaakt door een generatiekloof ter linkerzijde. Razem is een jonge, nieuwe partij à la Podemos in Spanje. Veel jongeren zijn ondanks de gestegen welvaart werkloos, hebben tijdelijke banen of zijn geëmigreerd. Zij hebben zich de afgelopen jaren niet gesteund gevoeld door de sociaaldemocraten en ook niet door de liberalen van het regerende Burgerplatform, dat ondanks economische successen de verkiezingen verloor. PiS daarentegen wordt door rechtse jongeren wel gewaardeerd. Het nationalisme is aanstekelijk en het sociale program belooft hen ook een betere toekomst. De partij is veel meer een eenheid dan de linkse coalitie en er zijn nieuwe, jongere leiders. Kaczynski heeft heel slim Beate Szydlo, een rooms-katholieke mijnwerkersdochter en moeder van twee volwassen zonen, naar voren geschoven als de nieuwe premier. Szydlo is een vrouw van het volk met een universitaire opleiding die grote delen van de gelovige Poolse arbeidersklasse meer aanspreekt dan de bejaarde mannen die het de afgelopen decennia voor het zeggen hadden.

Adrian Zandberg van Razem keek op de verkiezingsavond al weer naar volgende verkiezingen. “We zullen de komende jaren de straat op gaan, want eindelijk is er in Polen een democratische linkse partij waarvoor je je niet hoeft te schamen.”

 

 

 

  1. 1

    De Polen hebben dan ook niet al te beste ervaringen met opgelegd links beleid in de afgelopen decennia, ze zijn nog steeds bezig de daardoor opgelopen schade in te halen. Nu zijn de sociaal democraten van tegenwoordig qua inzicht een stuk geëvalueerd qua inzicht in marktwerking, overheids financiering en zelfstandige burgers, maar de last van het verleden dragen zij voorlopig nog wel met zich mee.

    Qua immigranten hebben de Polen al voldoende Oekraïners over de vloer. Ze zijn geen doorvoerland en Syriers willen daar voor geen goud heen, die gaan liever naar een land met hogere lonen en betere sociale voorzieningen. Veel meer hoef je wat dat betreft van de Polen dus toch niet van te verwachten. Als vluchtelingen al wat aan links hebben, zie het verschil tussen de miljarden verslindende opvang campagne van Merkel en de tentenkampen jungle in Calais van Hollande.

  2. 2

    Je kan het ook breder trekken, vanouds kennelijk conservatief, zoals we bij de Hongaren ook zien. Hoewel de invloed van de kerk wel een groot verschil is tussen de twee landen.

  3. 3

    En nu gaan de 40% van de bevolking Henken eventjes de wil opleggen aan de 60%. Maar goed democratisch aldus Nederland en Europa moet niet zeuren want dit is Democratisch! Aldus de 20% van Nederlandse Henken die al 15 jaar de rechten ontzeggen van de 80%.

    Ah… Henken: Luid, Dronken en stront irritant.

  4. 4

    @1: Natuurlijk net zoals je eerder theorieen dat vluchtelingen niet naar Parijs wouden want het zijn gelukszoekers. Vergetende dat het vooral taal is dat ze stuurt. Engels is nu eenmaal een taal die makkelijk aangeleerd is in de wereld, dus ja daar trekken ze heen. Ook Duits is heel veel gesproken in het oost Blok (heeft te maken met het Duitse verlichtingsdenken van voor de Eerste WereldOorlog maar ook in het interbellum. Dat is zelfs tijden de muur nog zo gebleven, daarom spreken ze in Hongarije, Servië, Montenegro en dergelijken ook zo goed Duits. Het was het Engels van die tijd, en de muur heeft dat geconserveerd.

    Daarom trekken mensen die vluchten uit het Oostblok voor de Russen dus naar Polen en Duitsland. Je kan je daar met Duits redden.

    Daarvoor zijn naar Frankrijk vooral Algerijnen en anderen getrokken uit voormalig Franse Kolonies. Zelfde reden: Taal. Je kan je daar met Frans redden dus waarom je je zelf het moeilijk maken?

    Als er morgen een gigantische Oorlog in Indonesië of Suriname uitbreekt, zul je zelfs zien dat er veel mensen uit die Eilanden Groep/ dat Zuid Amerikaans land ineens naar Nederland, Zuid Afrika (want Afrikaans is wel te leren als je al wat Nederland spreekt) en België trekken. Want ja, Opa sprak Nederlands, en sommige zijn naar Universiteiten gegaan waar je nog wat Nederlands kreeg… waarom zou je het jezelf moeilijk maken?

    Spaans en Portugees net zo.

  5. 5

    Dank Jos voor deze toelichting.

    Een verdeeld, verzwakt en naar rechts opschuivend links, mag ik dat zo samenvatten? Dat is wat we overal zien momenteel in Europa. Het lijkt wel of links zich totaal weg laat spelen en geen antwoord heeft op de problemen in Europa.