Geld krijgt overal asiel

ELDERS - Rijke Europeanen die een schuilplaats zoeken voor hun geld kunnen nog steeds in veel landen terecht.

Belastingparadijzen zijn in het nieuws. Nederland werd ontmaskerd als belastingparadijs. ‘Fiscale rechtvaardigheid eindelijk een hot issue,’ lazen we op Sargasso. Het Europees Parlement sprak zich in een 75 punten tellende resolutie uit voor maatregelen tegen belastingontduiking. In juli schaarden veertig landen zich achter hervormingsvoorstellen van de OESO.

Maar nu de daden. Deze week kwam de Tweede Kamer van een koude kermis thuis.  De belangrijkste spelers in de Nederlandse route voor belastingontwijking weigeren uitleg te komen geven. ‘Een schoffering van het parlement,’ vindt Kamerlid Jesse Klaver van GroenLinks en mede-initiatiefnemer van de hoorzitting. Maar wat zou één nationaal parlement in deze kwestie kunnen betekenen?

Het Centraal Planbureau onderzocht de belastingontwijking en maakt een onderscheid tussen doorsluislanden en ‘tax havens’. Nederland is een doorsluisland.

Het verleggen van investeringsstromen om fiscale redenen gebeurt over een netwerk van landen. Bilaterale verdragen ter voorkoming van dubbele belasting dragen bij aan de aantrekkelijkheid van routes via Nederland (…) De belastingverdragen moeten gezien worden in het licht van vestigingsplaatsconcurrentie tussen landen. Daar zitten twee kanten aan. Verminderde opbrengsten van belasting op kapitaalinkomen kunnen nationale overheden disciplineren tot het efficiënter voortbrengen van publieke voorzieningen. Tegelijkertijd komt de maatschappelijk gewenste herverdeling onder druk.

Een onthullende constatering: multinationals die nationale overheden “disciplineren” (en parlementen kunnen negeren).

Is er iets tegen te doen? De oplossing is eenvoudig: ‘Eenzijdige maatregelen tegen de nadelige gevolgen van internationale belastingplanning van multinationale ondernemingen (zullen) weinig effect hebben. Hogere effectieve belastingen op kapitaalinkomen leiden ertoe dat de buitenlandse investeringen via andere landen geleid worden. Internationale samenwerking kan effectief zijn als landen bindende afspraken met elkaar maken.’

Nationale staten of ze nu doorsluislanden zijn of ‘tax havens’ zullen nooit de eerste stap zetten. Dat kost te veel en de belastingconcurrentie is nu groter dan ooit. Europa heeft ook nog genoeg plekken waar oude tradities het geld beschermen. Luxemburg, Oostenrijk (EU) en Zwitserland (niet-EU) staan onder (milde) internationale druk. Maar wat gebeurt er in de kleintjes: Liechtenstein, Andorra, San Marino, Monaco?

De Britten hebben hun eigen asielcentra voor de rijken. De eilanden Jersey, Guernsey en Man vallen buiten het bereik van het Verenigd Koninkrijk en de EU rechtstreeks onder de Britse Kroon. Maar indirect voelt men op deze eilanden wel dat er wat in hun status gaat veranderen, schrijft de Spaanse krant Vanguardia. Maar dat gaat vooral ten koste van de bewoners “die opdraaien voor de btw-stijging, een verhoging van 3 procent, om de teruglopende inkomsten door de groeiende druk op belastingparadijzen te compenseren”. Want hier zijn de asielzoekers heilig. “Naar schatting verbergt alleen Jersey al 600.000 miljoen euro aan ontdoken belasting op rekeningen en in fondsen bij vijftig internationale banken. Ruim de helft van de 98.000 inwoners bestaat uit bankiers, accountants, advocaten en financieel adviseurs.” En al die protagonisten van het grote geld zullen naar anderen wijzen als ze geconfronteerd worden met maatregelen voor een rechtvaardiger belastingbeleid. Als wij meewerken, zoeken de rijken gewoon elders een schuilplaats en zijn wij alleen onze inkomsten kwijt. Dat is de redenering en dus gebeurt er niets tenzij…

Het is een tamelijk frustrerend verhaal voor integere parlementariërs die een einde willen maken aan belastingontduiking. En voor inwoners van Europese landen die vanwege de bankencrisis opgezadeld worden met steeds omvangrijker bezuinigingspakketten die de kwaliteit van het bestaan van velen ernstig dreigen aan te tasten. Neem Spanje. Een voorzichtig herstel van de economie in de eurozone breekt daar, net als in Nederland nog niet door. De politiek is verwikkeld in corruptieschandalen. Ondertussen hebben rijke Russen na Cyprus ook de Costa del Sol gevonden als bestemming voor hun langs meer of minder dubieuze weg verkregen roebels. Zij worden hartelijk welkom geheten door de Spaanse regering.  Die kondigde vorig jaar aan dat “buitenlanders die minimaal een half miljoen euro in het land beleggen, een verblijfsvergunning zouden krijgen. Volgens de pers zal dat het leven van talrijke Russische zakenlieden die op de markt van de Europese Unie actief zijn, gemakkelijker maken. De wet treedt dit najaar in werking.”  Via makelaars in Moskou beheersen de Russen nu de “gouden driehoek” in Marbella, een woonoord voor de zeer rijken (inclusief de maffiosi).  Hoeveel belasting zij voor de noodlijdende Spaanse economie gaan opbrengen is nog niet bekend.

  1. 1

    @0: ”Naar schatting verbergt alleen Jersey al 600.000 miljoen euro aan ontdoken belasting op rekeningen en in fondsen bij vijftig internationale banken”

    Niet ontdoken, ontweken, klein detail, groot verschil.

  2. 4

    @3: nee hoor. De wetgever beslist niet om het geld van de gebruiker naar een belastingparadijs te brengen, dat doet de gebruiker zelf. De wetgever heeft ook geen wetten gemaakt om die routes op te zetten. De morele verantwoordelijkheid ligt bij de gebruiker.

  3. 5

    (1) De Tweede kamer hoeft Google c.s. helemaal niet te horen. Ze kunnen gewoon het verslag van de hearings van Rt Hon Margaret Hodge MP, Chair of the Committee of Public Accounts bestuderen.
    “Google generates enormous profits in the UK. But despite an $18 billion turnover between 2006 and 2011 it paid the equivalent of just $16 million in taxes to the UK government.”
    http://tinyurl.com/l29786b
    Dat is toch echt een fout van Her Majesty’s Revenue and Customs of de Engelse belastingwetgeving wiens effectiviteit kennelijk sinds Brewer’s The Sinews of Power hard hollend achteruit gegaan is. (tevens antwoord op @3 en @4)
    (2) Onze AEX-ondernemingen betaalden in 2011 “gewoon” een effectief belastingtarief van bijna 23%. Daarbij genoten ze van bijzondere belastingfaciliteiten van € 1,7 mld., waarvan ca.0,3 mld. betrekking heeft op het weggegooide geld van de innovatiebox voor KPN en ASML en rest bijna uitsluitend op het buitenlandse faciliteiten betrekking heeft. http://tinyurl.com/c6v8oow
    (3) De Nederlandse belastingverdagen maakt het mogelijk voor buitenlandse multinationals om gebruik te maken van Nederland als doorsluis vehicle. De mazen in de belastingwetgeving liggen echter bij de thuisbasis van die multinationals of bij die van hun subsidiaries (bv UK) zelf.
    (4) Dat wij zo nodig de Ierse banken moesten redden heeft er natuurlijk alles mee te maken dat die banken intermediair zijn bij het doorsluizen van al dat geld, dat via Ierland loopt i.v.m. Belastingfaciliteiten (o.a. Double Irish with a Dutch sandwich).
    (5) De Tweede Kamer kan zich natuurlijk ook laten bijpraten door onze hoogleraren belastingrecht, maar die hebben bijna allemaal een dubbele pet op met een bloeiende adviespraktijk.

  4. 6

    @1: Zeer waarschijnlijk is sprake er sprake van ontduiking. Tenzij de rekeningbalans van die bankrekeningen op Jersey netjes wordt aangegeven bij de belastingdienst van het land van de bezitter ervan. Ik heb een sterk vermoeden dat het overgrote deel van de rekeninghouders dat niet doet.

  5. 8

    @4: er zijn natuurlijk altijd mensen die de mazen van de bestaande wetten opzoeken die de wetgever zijn ontgaan; maar in het geval van de bilaterale verdragen die het “doorsluizen” aantrekkelijk maken kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat het parlement hier ook verantwoordelijkheid draagt. Zie verder @5
    @6: Ik ook. Waarom zou je anders voor Jersey kiezen?
    @7: Kan ik niet volgen in dit verband; tenzij je het over de enorme belastingontduiking van rijke Grieken hebt (http://nos.nl/artikel/303995-griekenland-namen-belastingontduikers-openbaar.html)