Geld en politiek: de struikelblokken van de kenniseconomie

Gastredacteur Seth Lievense was een van de initiatiefnemers van Occupy Amsterdam. Hij is nu de landelijke coördinator van de Nederlandse Zeitgeist Beweging, die staat voor een maatschappij zonder geld. Deze visie wordt soms als naïef omschreven, hieronder betoogt hij waarom het niet naïef is en wel een goed idee. 

De Zeitgeist Beweging staat voor een maatschappij zonder geld. Daarover werd ik geïnterviewd in het Parool van 16 oktober en na het verschijnen van het artikel kreeg ik onderstaande reactie. Inderdaad, zonder beredenering komt ‘het afschaffen van geld’ ‘naïef’ over. In de krant is er niet zoveel ruimte om alles goed te belichten, dus dat wil ik bij deze alsnog doen.

“Ik ben helemaal voor een fundamentele verandering maar het idee dat het afschaffen van geld e.e.a. kan oplossen is naïef. Geld is slechts een ruilmiddel kan zelf nooit de veroorzaker zijn van de ongelijkheid in de wereld. Het gaat om wie (direct of indirect) de grond in handen heeft. Iedereen kan werken als hij/zij toegang krijgt tot grond!”

Het doel is in zijn geheel niet het afschaffen van geld. Het is een gevolg van een veel bredere visie die uiteindelijk geld overbodig zal maken. Geld is een uitdrukking van schaarste en hoe schaarser iets is of hoe meer arbeid iets kost, hoe meer geldwaarde het heeft. In de negentiende eeuw, een eeuw waarin reële schaarste was, gaf geld zo een goede uitdrukking van de reële waarde aan. Nu echter hebben we de technologische kennis en automatisering die ons -op duurzame wijze met de draagcapaciteit van de aarde- overvloed kan geven. Neem bijvoorbeeld groene stroom of verticale landbouw.

De overstap in de 19e eeuw van handenarbeid naar machinale arbeid liet velen werkloos en concentreerde welvaart. Politieke ideologieën ontstonden vervolgens om het schaarstevraagstuk te beantwoorden. Deze ontwikkelingen gaven ruimte aan de dienstensector om zich te ontwikkelen. Technologie brengt ons nu echter op het punt waarop deze dienstensector zelf ook geautomatiseerd kan worden. De werkloosheid die over de hele wereld sterk stijgt is dan ook het gevolg hiervan; technologische werkloosheid. De banen komen niet meer terug.

Waar de vooruitgang vanuit de wetenschap middels technologische ontwikkelingen en automatisering ons overvloed kan bieden en ons allen toe behoort te komen, wordt deze echter kunstmatig schaars gehouden en komen de voordelen van onze vooruitgang een zeer kleine groep toe. Ook monetair, neem het voedseltekort: zowel de World Food Organisation (WFP) als de United Nations Food and Agriculture Organization (FAO, Verenigde Naties) bevestigen dat er geen tekort is aan voedsel, zelfs een overvloed om ons allen te voeden. Beide erkennen eveneens dat er geen onoverbrugbare logistieke problemen zijn.
Waarom sterven er dan echter zoveel mensen aan hongersnood? Het antwoord zit hem in ons geldsysteem. De armen beschikken niet over het schaarstemiddel geld om tot de goederen in overvloed te komen. Armoede zegt daarmee iets over geldtekorten, geen reële tekorten. Het zegt iets over je capaciteit goederen aan het systeem te onttrekken.

Daar waar overvloed aanwezig is, vervalt de noodzaak van geld. Tenminste, zolang deze ook geautomatiseerd tot stand is gekomen en de arbeidskosten komen te vervallen. Vrijwel al onze materiële goederen zijn geautomatiseerd tot stand gekomen of kunnen geautomatiseerd worden. De vrijheid van handenarbeid evenals arbeid in de dienstensector geeft ruimte voor een nieuw tijdperk. Een tijdperk waar geld inderdaad overbodig zal zijn. Met technologie komt eveneens de mogelijkheid tot decentralisatie. De nieuwe vraag wordt nu hoe we onze productie -zoveel mogelijk lokaal- aanpassen aan de draagcapaciteit van onze omgeving. En in een wereld waarbij duurzaamheid en niet consumptie het succes bepaalt, is er veel mogelijk.

/
Wat betreft geld als ruilmiddel tegenover geld als veroorzaker van ongelijkheid:
Zoals we geld traditioneel kennen, functioneert het inderdaad goed als ruilmiddel. Echter; naast het loslaten van de goudstandaard, hebben Fractional Reserve Banking en het rente-principe deze perceptie verouderd en zal men zich bewust moeten worden van de hedendaagse monetaire spelregels en zijn gevolgen voor de maatschappij.

Fractional Reserve Banking geeft private banken (ABN, Fortis, …) de mogelijkheid zelf geld te creëren. Wanneer je een lening van 10.000 neemt bij de bank, komt dat niet ergens vandaan maar wordt dit ter plekke gecreëerd. Geautomatiseerd en zonder inspanning van het bankpersoneel ontstaat er geld uit lucht. Dit zorgt voor inflatie, het minder waard worden van geld, en is zo een belasting op ons gezamenlijk geldbezit. Je zult meer moeten werken voor dezelfde welvaart. Tenzij je genoeg geld op de bank hebt om deze inflatie te vereffenen, zal je er op achter uit gaan. Ongelijkheid zit zo ingebouwd in het geldsysteem.

Vervolgens zal voor het terugbetalen van de rente geld uit de al bestaande geldcirculatie gehaald moeten worden. Dit moet ergens vandaan komen en meer leningen zullen aangegaan moeten worden of iemand verliest de stoelendans. Schuld door rente, vereist meer schuld en creëert meer rente. Dit is een exponentiële ontwikkeling die geen stand kan houden: een piramidespel. Een piramidespel waarbij enerzijds rente over schuld of anderzijds rente over geldbezit eveneens een ingebouwde vorm van ongelijkheid in het geldsysteem is.

We jagen met zijn allen het schaarstegoed geld na. Het middel dat slechts enkelen van ons de toegang tot de overvloed verschaft. We offeren er zelfs acht uur van onze dag voor op. Als snel moet je toch de vraag bekruipen: ‘Hoe vrij ben ik eigenlijk?’.

De mogelijkheden in decentralisatie van technologie bieden ons de weg naar duurzaamheid en individuele vrijheid. Een wereld waar men vrij is zijn ambities en passies na te leven. Een maatschappij die ruimte biedt voor een zorgzame omgang met elkaar en ons verlost van de individuele rat race naar het geld. Ik vraag me hiermee af of u zich liberaal of solidair voelt bij deze toekomstvisie.

We zitten dan ook gevangen in een wereld vol valse tegenstellingen. Tegenstellingen waarin steeds minder mensen de oplossing zien. In eerste instantie krijgt deze onvrede vorm in populistische partijen, maar een fundamentelere maatschappijkritiek krijgt steeds vaker zijn stem. Het is de stem van een generatie die zichzelf via internet heeft onderwezen en gevonden en elkaar vindt in bewegingen als Ron PaulAnonymous, De Zeitgeist Beweging en sinds kort de Occupy Beweging. Ze kenmerken zich in een a-politieke houding – en voorbij links of rechts- in de zoektocht naar oplossingen en organiseren zich op niet-hiërarchische wijze. De boodschap is er vooral een van bewustwording middels de oproep tot verdieping.

Het is een fundamentele boodschap die zijn gehoor niet vindt in het een keer in de vier jaar stemmen. We stemmen immers voor een overheid wiens macht ligt in de verdeelsleutel van fictieve schaarste. We stemmen voor een overheid onderhevig aan de monetaire regels middels schuld. We stemmen voor een overheid gevangen in de economische regels van groei met de rat race naar schuldenaflossing.
Onze stem geeft vorm aan een wereld van fictieve schulden en reële bezuinigingen. Een wereld waarin -om maar een voorbeeld te noemen- de lobby van elitaire stroomvoorzieningen (olie, gas, kolen, kern) de stem van de wetenschap en het volk naast zich neer kan leggen en ons zodoende van onze vrijheid onthoudt.

Samengevat leven we in een wereld waar geld boven menselijkheid is komen te staan. De overheid, onderhevig aan de monetair-economische spelregels, speelt dit spel onwetend of apathisch mee en verliest langzaam het vertrouwen van het volk. En met goede reden, want we kunnen ons zeer terecht afvragen hoe democratisch onze democratie nog is. Waar de monetaire en politieke instituten kenmerkend zijn voor een verouderde sociale structuur, zullen technologie en zijn decentralisatie kenmerkend zijn voor het geven van de antwoorden voor de dag van morgen. Internet zal het platform voor de komende revolutie zijn, die de drukpers was voor de wetenschappelijke revolutie, de voorloper van onze industriële revolutie.


  1. 1

    Er zitten zoveel fouten in deze gedachtengang en kort-door-de-bocht-aannames dat ik niet weet waar ik moet beginnen. Bij de eerste 2 alineas kon ik al meerdere tegenwerpingen maken. De belangrijkste zijn:
    – Geld is niet de uitdrukking van schaarste, de waarde van iets (en het feit dat het persoonlijk bezeten kan worden) is een uitdrukking van waarde. Geld is alleen maar een makkelijkere manier om daarmee om te gaan
    – Er is nog steeds schaarste en dat zal vermoedelijk ook zo blijven (ik denk aan metalen voor elektronika, energie die ook met zonne- en wind- en de hele reutemeteut waarschijnlijk duurder zal worden dan de aktuele “olie-energie”)
    – het werk wordt niet steeds minder. Het werk in de automatisering wordt steeds meer, zo sterk dat je je kunt afvragen wat er van het oorspronkelijke doel van automatisering (verminderen van werk) eigenlijk geworden is.

    Daarna heb ik niet verder gelezen.

  2. 2

    Lijkt wel een beetje science fiction dit stukje, en dat gecombineerd met een mooi laagje Proust. Ik bedoel te zeggen dat juist in de komende tijd van schaarste van allerlei grondstoffen het vertrouwen in een eerlijke verdeling daarvan over de wereldbevolking nogal uuuuuuhhh onrealistisch lijkt.
    Internet als platform voor de komende revolutie? U heeft heeft wellicht kennisgenomen van Y. Morozov?

    Ik deel helaas uw optimisme niet en denk dat een ‘harde landing’ de enige mogelijke uitkomst is. Het huidige monetaire systeem zal uiteindelijk vanzelf klappen als gevolg van de onhoudbare drang naar groei. En wat overblijft is …. weinig. Ik ga alvast blikvoer inslaan!

  3. 4

    Waar te beginnen, bij zoveel onzin.

    Realiteit: geld is een “ruilhandelvergemakkelijker” en goederen zijn schaars.

    Fictie: een technocratische utopie waarin goederen opeens magisch in overvloed aanwezig zijn en daarmee ook elke reden ontvalt deze te ruilen, waardoor de functie van geld overbodig wordt.

    “De Zeitgeist Beweging staat voor een maatschappij zonder geld.”

    Neuh, de “Zeitgeist Beweging” staat voor een groep goedgelovige, technocratische idealisten van libertijns/libertarische inslag, die op basis van een feitelijk onjuiste fictieve “documentaire” denken dat ze zich kunnen afzonderen van de rest van de mensheid om dan – in isolatie – een utopie op te kunnen bouwen wat de communistische utopieen in krankzinnigheid overtreft.

    “Technologie zal alle schaarste doen verdwijnen”

    Technologie zal zeker erbij helpen opbrengsten te vergroten, maar schaarste zal altijd blijven. Wat de auteur gemakshalve vergeet, is dat er bij een overschot meer geconsumeerd zal worden. Er zullen meer kinderen worden gebaard, die dan het overschot zal op natuurlijke wijze veranderen in schaarste. En ik dacht nu juist dat het “overbevolkingsprobleem” zo hoog op de agenda stond van deze “wereldverbeteraars”.

    “Waarom sterven er dan echter zoveel mensen aan hongersnood? Het antwoord zit hem in ons geldsysteem. De armen beschikken niet over het schaarstemiddel geld om tot de goederen in overvloed te komen. Armoede zegt daarmee iets over geldtekorten, geen reële tekorten. Het zegt iets over je capaciteit goederen aan het systeem te onttrekken.”

    Nee. De armen zijn arm, omdat ze geen bezit hebben, geen (of weinig) mogelijkheid tot ruilhandel. Hiervoor is geld niet noodzakelijk. Juist de armen grijpen terug op directe ruilhandel (jij een zak tarwe, ik een geit). Geld(bezit) speelt hierbij geen enkele rol.

    Het is waar dat er geen tekort aan voedsel op de wereld is: we gooien in de rijkere landen dagelijks meer voedsel in de prullenbak, dan dat er nodig zou zijn om alle hongerende armen te voeden. Het is echter niet waar dat er geen distributieprobleem zou zijn. Stel, we zouden al het voedsel wat we nu weggooien met zijn allen verzamelen, vervolgens centraal samenbrengen, verpakken en inschepen en naar Afrika sturen. Kan dat? Theoretisch wel. Praktisch is het echter onmogelijk en uiteindelijk veels te duur. De gemaakte kosten voor zo’n actie zouden beter uitgegeven kunnen worden voor directe hulp. Juist omdat voedsel een beperkte houdbaarheid heeft en nogal gevoelig is, is er wel degelijk een distributieprobleem.

    “Zoals we geld traditioneel kennen, functioneert het inderdaad goed als ruilmiddel. Echter; naast het loslaten van de goudstandaard, hebben Fractional Reserve Banking en het rente-principe deze perceptie verouderd en zal men zich bewust moeten worden van de hedendaagse monetaire spelregels en zijn gevolgen voor de maatschappij.”

    Ah, daar istieal, het libertijnse stokpaardje: “weg met de FED, terug naar de goudstandaard!!!one!!!”. Probleem: hoeveel waarde vertegenwoordigd het geld in omloop? Hoeveel goud is er in omloop? Wat gebeurt er dagelijks met de waarde van dit goud? Wat lost de utopie van het “goudgedekte, gedecentralizeerde” systeem precies op en hoe dan?

    “We jagen met zijn allen het schaarstegoed geld na. Het middel dat slechts enkelen van ons de toegang tot de overvloed verschaft. We offeren er zelfs acht uur van onze dag voor op. Als snel moet je toch de vraag bekruipen: ‘Hoe vrij ben ik eigenlijk?’.”

    Nee. De meeste mensen werken om de basisbehoeftes te kunnen bevredigen (en een beetje meer): onderdak, voedsel. Wanneer je vroeger als arbeider bij een boer werkte, kreeg je van de boer onderdak en voedsel in ruil voor de arbeid. Het overschot aan voedsel kon je dan weer ruilen bij anderen tegen andere goederen. Ook hierbij speelde geld geen rol van betekenis.

    We werken voor goederen. Geld is slechts een middel om de ruilhandel van goederen te vergemakkelijken.

    De vraag “hoe vrij ben ik eigenlijk” is hierbij tamelijk onzinnig. Er is geen ontkomen aan dat je iets moet doen om tenminste de basisbehoeftes te bevredigen. Dit is geen onvrijheid. Wanneer je dit in de schoot wordt geworpen (bijvoorbeeld door een uitkering te trekken), ben je dan vrijer? Ik dacht het niet. Vraag maar eens aan een uitkeringstrekker hoe “vrij” hij of zij is.

    “Het is de stem van een generatie die zichzelf via internet heeft onderwezen en gevonden en elkaar vindt in bewegingen als Ron Paul, Anonymous, De Zeitgeist Beweging en sinds kort de Occupy Beweging. Ze kenmerken zich in een a-politieke houding – en voorbij links of rechts- in de zoektocht naar oplossingen en organiseren zich op niet-hiërarchische wijze.”

    Het is nogal wat als je deze bewegingen allemaal op 1 hoop gooit. Hoe kun je met droge ogen beweren dat de Ron Paul adepten “onderwezen” en “a-politiek” zijn? Hoe kun je hetzelfde beweren van de “Zeitgeist beweging”? Hoe kun je een groep script-kiddies met een enkele echte hacker in zijn gelederen vergelijken met de rest? Hoe kun je het zootje ongeregeld dat de Occupy beweging representeert als “voorbij links of rechts” en “a-politiek” inschatten? Ze zijn niet in de verste verte verwant of vergelijkbaar.

    Libertijnen/libertariers zijn hard-rechts, zeker de U.S.Amerikaanse variant. Ik weet wel dat libertijnen zichzelf als “neutraal” en “het alternatief” aanprijzen (voor de “false dichotomy”), maar kijk maar eens goed naar wie deze beweging steunt, en dan kom je toch al snel uit op de biblethumping right-wing in de V.S. met als motto: “I’ve got mine, so screw you”. Vooral de Koch-brothers zijn hiervan het meest in het oog springende voorbeeld.

    Nu zal de ware Ron Paul adept beweren dat “zijn” beweging over is genomen, maar de doelen en instelling is precies hetzelfde: zoveel mogelijk overheid afbreken, zoveel mogelijk vrijheid voor “de markt”, en de “invisible hand” zal er dan vanzelf, op magische wijze voor zorgen dat alles goed komt.

    Libertijnen zijn dromers, utopisten. Zoals in dit stuk ook weer: als de omstandigheden zus-en-zo zijn, dan wordt alles goed. Jammergenoeg werkt de werkelijkheid zo niet.

    Het is jammer, maar kennelijk typisch, dat de Occupy protesten, in essentie geen slecht idee, want er is inderdaad veel mis met de macht van Wall-Street, over worden genomen door zoveel idioten van divers pluimage.

    Ik zou zeggen: emigreer met zijn allen naar de libertijnse utopie Somalie, het land zonder sterke overheid, waar de “vrije markt” regeert. Probeer daar – in de meest “ideale” omstandigheden – eens een communetje, naar voorbeeld van de idealen van de Zeitgeist beweging op te bouwen, en kom dan pas terug, dominee.

  4. 6

    Ok Rob,

    Hier een paar tegenwerpingen op jouw, met emotie doordrenkte, reactie:

    Geld is de waarde van iets. Wat zegt de waarde van een product van de geldprijs? Is er een universele waarde van alle producten vastgesteld in geldprijzen? Ik vind een kandelaar van grote waarde. Doch kan ik er gelukkig bij Blokker een goedkoop item voor vinden.
    Nee, de waarde van iets is hoe we er afhankelijk van zijn. We zijn allen afhankelijk van energie, water en voedsel. Des te schaarser die producten worden des te meer de prijs zal stijgen. Wat al reeds gebeurd. Het gevaar daarin is dat een steeds groter aandeel van de bevolking er geen toegang meer tot krijgen. Zie hierin de toename van armoede, criminaliteit etc..
    Metalen die schaarser worden komt ook doordat een veelheid van producten, zoals mobiele telefoons, gecreëerd worden die binnen onafzienbare tijd vervangen moeten worden. Alleen om winst en de cyclische consumptie draaiende te houden putten we die grondstoffen uit. Als we duurzame producten creëren, zonder winstmotivatie, hoeven wij ook niet al die grondstoffen uit te putten en de aarde te vergiftigen met (niet vervangbare) afvalproducten.
    Zo ook de vele mogelijkheden die er zijn om onuitputtelijke natuurlijke energievormen te creëren. Waarom gebruiken we fossiele brandstoffen die slechts voor het milieu zijn zowel in winning als in gebruik en ook een ‘eindig’ product?
    Betreft automatisering. Hoewel levert jouw wasmachine op? Hoeveel tijd en energie leveren computers op? Hoeveel computers worden door andere computers aangestuurd? De problemen die er zijn, zijn vooral technische problemen. Bepaalde werkloosheid die je ziet ontstaan is de overname van menselijk arbeid door technologie. Door de hele geschiedenis heeft de automatisering/technologie ons levensstandaard/mogelijkheden doen vergroten. Geloof je dat niet? Zet dan al je machines in je woning uit en ik wens je veel levensvreugde!

  5. 7

    Nou wie weet of zo veel links niet worden gecensureerd door deze site…

    Hier enkele links… klik ‘ns op 1 of 2 als je de tijd vindt…

    ====================================================
    ====================================================

    Plaats overal ter wereld vertical farms…
    Dan heeft iedereen voldoende GEZOND voedsel:

    Urban Farming Grows Up (Discovery Channel)
    http://www.youtube.com/watch?v=Scs2SIeIkkM
    http://www.verticalfarm.com/

    Omega Garden Hydroponic System
    http://www.youtube.com/watch?v=CCTOR6m3k9w
    http://www.omegagarden.com/

    http://en.wikipedia.org/wiki/Hydroponics
    http://en.wikipedia.org/wiki/Vertical_farming

    PlantLab
    http://www.youtube.com/watch?v=Ct3dK2_ksvk
    http://www.plantlab.nl/

    Growing Power
    http://www.youtube.com/watch?v=jV9CCxdkOng
    http://www.growingpower.org/

    Hydroponic lettuce automation
    http://www.youtube.com/watch?v=nyHxG4EVCSo

    Wetenschappers ontwikkelen aardbeiplukkende robot
    http://www.nu.nl/wetenschap/2645413/wetenschappers-ontwikkelen-aardbeiplukkende-robot.html

    ====================================================
    ====================================================

    Als producten geproduceerd worden zonder planned obsolecence, gemaakt om te recycelen, makkelijk onderdelen te vervangen/upgraden.
    Dan kan je veel zuiniger met grondstoffen omgaan.

    Resource Based Economy: Een Alternatief voor het huidige systeem
    http://www.youtube.com/watch?v=ASrVE0IwaUQ

    Computers pile up in Ghana dump
    http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7543489.stm

    Untold Stories about Somalia Pirates – European ships dump Nuclear Waste into Somalia Ocean
    http://www.AudacityofHypocrisy.com/2009/04/12/untold-stories-about-somalia-pirates-european-ships-dump-nuclear-waste-into-somalia-ocean/

    Pyramids of Waste – aka – The Light Bulb Conspiracy
    http://topdocumentaryfilms.com/light-bulb-conspiracy/

    http://www.youtube.com/user/storyofstuffproject
    http://en.wikipedia.org/wiki/Planned_obsolescence

    ====================================================
    ====================================================

    Technology:

    http://www.zeitnews.org/
    http://www.robot161.nl/
    http://www.botjunkie.com/
    http://www.diginfo.tv/
    http://www.thevenusproject.com/en/technology/latest-technology

    ====================================================
    ====================================================

    Betere educatie…

    TZM Education – Educating For The Future
    http://www.tzmeducation.org/

    Jacque Fresco – Are we educated yet?
    http://www.youtube.com/watch?v=OEH9zKHTZqQ

    Jacque Fresco eBooks
    The Best That Money Can’t Buy: Beyond Politics, Poverty, & War
    http://thepiratebay.org/torrent/5939580
    Designing The Future
    http://www.thevenusproject.com/downloads/ebooks/Jacque%20Fresco%20-%20Designing%20the%20Future.pdf

    Changing Education Paradigms
    http://www.youtube.com/watch?v=zDZFcDGpL4U
    http://sirkenrobinson.com/skr/

    Voorbeeld: Sudbury Valley School
    http://www.youtube.com/watch?v=91TfXsmW_aA
    http://en.wikipedia.org/wiki/Sudbury_Valley_School

    John Hunter – World Peace Game
    http://theworldpeacegame.com/
    http://en.wikipedia.org/wiki/World_Game

    Sugata Mitra – Hole in the Wall
    http://www.hole-in-the-wall.com/
    http://www.hole-in-the-wall.com/

    ====================================================
    ====================================================

    Video kanalen

    http://www.youtube.com/user/TZMOfficialChannel
    http://www.youtube.com/user/thevenusprojectmedia
    http://www.youtube.com/zeitgeistnederlandyt

  6. 8

    Bericht aan Rob,

    Hier een paar tegenwerpingen op jouw, met emotie doordrenkte, reactie:

    Geld is de waarde van iets. Wat zegt de waarde van een product van de geldprijs? Is er een universele waarde van alle producten vastgesteld in geldprijzen? Ik vind een kandelaar van grote waarde. Doch kan ik er gelukkig bij Blokker een goedkoop item voor vinden.
    Nee, de waarde van iets is hoe we er afhankelijk van zijn. We zijn allen afhankelijk van energie, water en voedsel. Des te schaarser die producten worden des te meer de prijs zal stijgen. Wat al reeds gebeurd. Het gevaar daarin is dat een steeds groter aandeel van de bevolking er geen toegang meer tot krijgen. Zie hierin de toename van armoede, criminaliteit etc..
    Metalen die schaarser worden komt ook doordat een veelheid van producten, zoals mobiele telefoons, gecreëerd worden die binnen onafzienbare tijd vervangen moeten worden. Alleen om winst en de cyclische consumptie draaiende te houden putten we die grondstoffen uit. Als we duurzame producten creëren, zonder winstmotivatie, hoeven wij ook niet al die grondstoffen uit te putten en de aarde te vergiftigen met (niet vervangbare) afvalproducten.
    Zo ook de vele mogelijkheden die er zijn om onuitputtelijke natuurlijke energievormen te creëren. Waarom gebruiken we fossiele brandstoffen die slechts voor het milieu zijn zowel in winning als in gebruik en ook een ‘eindig’ product?
    Betreft automatisering. Hoewel levert jouw wasmachine op? Hoeveel tijd en energie leveren computers op? Hoeveel computers worden door andere computers aangestuurd? De problemen die er zijn, zijn vooral technische problemen. Bepaalde werkloosheid die je ziet ontstaan is de overname van menselijk arbeid door technologie. Door de hele geschiedenis heeft de automatisering/technologie ons levensstandaard/mogelijkheden doen vergroten. Geloof je dat niet? Zet dan al je machines in je woning uit en ik wens je veel levensvreugde!

  7. 9

    m.a.w. je weet dus niet wat er technisch mogelijk is…
    Ik heb ’n stapeltje links geplaatst… die zullen of geweigerd worden vanwege ’t aantal of ze moeten eerst nog gechecked worden door de beheerders van deze site…

  8. 10

    Het miraculeus opgaan naar het eerlijk verdelen van schaarse grondstoffen is niet iets dat ik realistisch acht. Wel kunnen we langzaam zorgen hier minder afhankelijk van te worden.

    De kunst zit hem in het zoveel mogelijk lokaal, geautomatiseerd creëren van overvloed. Twee derde van onze landbouw wordt momenteel geëxporteerd, we zijn zelfs al jaren swerelds grootste exporteur in groente. Dit hebben we niet te danken aan het Nederlander zijn, maar vooral aan de technologie (en bestrijdingsmiddelen) die we hier kunnen gebruiken. Verticale landbouw kan lokaal op biologische en duurzame wijze makkelijk voorzien in onze voedselbehoeften. Biologisch afbreekbaar plastic is via steeds meer methodes realiteit. Middels RepRap en contour crafting kunnen we met een druk op de knop volledig geautomatiseerd 3D producten ‘printen’, zelfs huizen. RepRap printers, kleinschalige printers voor thuisgebruik, die hun eigen onderdelen vervolgens weer kunnen printen bieden eindeloze mogelijkheden. Waarom nog gereedschap kópen?
    De vraag wordt hem niet enkel hoe om te gaan met de schaarste in grondstoffen, maar vooral hoe om te gaan met de regeneratieperiode van grondstoffen. Er zal dus continue een ontwikkeling plaats moeten vinden naar het gebruik van grondstoffen die duurzaamheid bieden: de houten tafel boven de plastic tafel. Het is dan ook de verantwoordelijkheid het aanbod hout af te stemmen op de vraag wil je tot overvloed komen.
    In onze huidige maatschappij is dat moeilijk in te beelden. Allereerst, hoe schaarser iets is, hoe meer winst er gemaakt kan worden en hoe waardevoller de overblijvende grondstoffen zijn. Uw begrijpt de tendens. Vervolgens zal planned obsolescence de levensduur van het product beperken en leiden tot cyclische consumptie. Een werkelijk goed, duurzaam, artikel zou de ondergang zijn van het bedrijf.
    Als ik echter een tafel voor mezelf zou maken zou ik ervoor zorgen dat deze zo lang mogelijk mee gaat. Door het product vervolgens ook via het cradle-to-cradle principe te ontwikkelen zal de belasting op onze grondstoffen drastisch afnemen.
    Duurzaamheid en daarmee het verlies van de consument -welke nodig is om dit systeem draaiende te houden- gaat per definitie niet samen in een maatschappij die werkt volgens het winstmechanisme.

    Hoe dan ook, veel keuze hebben we niet. Het alternatief is blikvoer en een steeds grimmer wordende sociale omgang. De sociale cohesie zal vervallen daar waar schaarste onze basisbehoeften aan zal tasten. Ik vraag me af in hoeverre we kunnen leren te denken buiten de zelf opgelegde grenzen van de geest. Misschien moet ik me maar overgeven aan de waan van de dag en aan ‘Dancing with the stars’ en wachten op een harde landing.

    —————————————————————————-
    Zie onderstaande link voor een gedetailleerdere uitwerking van bovenstaand idee.
    http://limpidus.org/2011/10/16/the-times-they-are-a-changing/

  9. 14

    TisMeWat, om zo’n denkfout te maken:

    “Geld is slechts een middel om de ruilhandel van goederen te vergemakkelijken.”

    Lijkt me trouwens geen gek idee: elke andere functie van het geld gewoon verbieden: je mag er alleen nog maar mee ruilen.

  10. 16

    Tja, misschien hebben ze ook nog wel een Bellamy-vlag uitgevonden. Zoiets als de vlag van Amsterdam, maar dan met 3 hakenkruisjes. Daar kan die arme Bellamy natuurlijk ook niks aan doen.

    Heb je het boek gelezen?

  11. 17

    Het valt mee hoor, met de hoeveelheid onzin.

    Verder blijkt uit je reactie dat je moeite hebt om je een voorstelling te maken van een wereld waarin het niet langer nodig is om te ruilen. Of, je op zijn minst een wereld voor te stellen waarin iedereen vrij toegang krijgt tot primaire levensbehoeften zoals water, voedsel en onderdak.

    Kun je me de houdbaarheidsdatum van een pot appelmoes in de supermarkt geven?

    Nergens in het artikel werd er gepleit voor een terugkeren naar de goudstandaard, dat bleek ook uit het eerdere deel in je reactie, over een maatschappij zonder geld.

    Aangenomen dat je met ‘iets’ een vorm van werk bedoelt, waarom is er geen ontkomen aan dat je tenminste iets moet doen om de basisbehoeftes te bevredigen?

    Vraag jij maar eens aan een “uitkeringstrekker” waarom hij of zij daar gekomen is en probeer dan eens te kijken naar wat de oorzaken zouden kunnen zijn waarom hij of zij dat zegt.

    Nergens worden Ron Paul, Anonymous, De Zeitgeist Beweging en de Occupy Beweging op een hoop gegooid, er word gesteld dat er een generatie is die zich vindt in deze bewegingen, dat is een stuk minder duidelijk omlijnt dan de bewering dat al deze bewegingen op één hoop kunnen. Interessant is dat je de overeenkomende eigenschappen binnen die bewegingen dus blijkbaar neit hebt kunnen vinden.

    “Hoe kun je het zootje ongeregeld dat de Occupy beweging representeert als “voorbij links of rechts” en “a-politiek” inschatten? Ze zijn niet in de verste verte verwant of vergelijkbaar.” In de verste verte niet vergelijkbaar met wie of wat?

    De zeitgeist beweging zet zich in voor een bewustwording van iedereen. En voorbeelden van dorpen in de richting van de idealen van de zeitgeist beweging zijn er al. Dat jij daar niet bekend mee bent zegt iets over je onderzoek en dus ook over je mening.
    Mooie bezigheid toch, dominee, mensen geestelijk ondersteunen en hulp bieden, gemeenschapszin versterken. Of vind je dat allemaal maar kwalijke zaken?