Fransen hebben genoeg van Macron

ELDERS - De Franse president Emmanuel Macron beloofde bij zijn verkiezing te breken met de oude politiek. Zijn populariteit nadert inmiddels die van zijn onfortuinlijke voorganger Francois Hollande.

Als gastheer bij de plechtige herdenking van het einde van de Eerste Wereldoorlog was Emmanuel Macron vorige week zondag onder de Arc de Triomphe het middelpunt van een bijzonder gezelschap van alle wereldleiders van het moment, van Poetin tot Trump. Hij mocht een toespraak houden waarin hij zoals gewoonlijke grote woorden gebruikte. Maar in eigen land hebben ze na anderhalf jaar al schoon genoeg van hun president. Zaterdag lag het land plat door de demonstraties van honderdduizenden automobilisten die wegen blokkeerden uit protest tegen de verhoging van de brandstofprijzen. De wegblokkades houden nog steeds aan en hebben inmiddels twee doden en honderden gewonden gekost.

Het protest van de ‘gilets jaunes’, de ‘gele hesjes’, lijkt op de beweging van de „rode mutsjes”, bonnets rouges, die eind 2013 massaal mensen wist te mobiliseren tegen de toen ophanden zijnde invoering van een ecotaks voor het wegtransport. De tolpoortjes waren al geplaatst en het contract met de exploitant was al getekend toen de regering van François Hollande er toch van afzag. Dat kostte het land bijna een miljard euro. Voor Hollande was de draai politiek het begin van het einde, schrijft Peter Vermaas in de NRC. Misschien is dat de reden dat de huidige Franse regering nog niet wil wijken voor de demonstranten. Een andere overweging zou kunnen zijn dat Macron zijn opponent Marine Le Pen, die de brandstofprotesten met haar beweging Rassemblement National (RN) volop steunt, geen goedkoop succes gunt. Een gevalletje ‘uitstel van executie’?

Schoon genoeg van belastingpolitiek

De  ‘gele hesjes’ roepen wel ergernis op bij andere automobilisten die hun weg versperd zien, maar er is ook veel instemming met de acties. Bijvoorbeeld bij de Franse middenklasse die bij gebrek aan passende huisvesting in de grote steden naar de periferie is verhuisd en nu geconfronteerd wordt het hogere transportkosten. Veel Fransen vinden dat de regering hen toch al te veel op kosten jaagt. Tekenend is dat in recent opinieonderzoek over de belastingpolitiek van de huidige regering nog slechts een kleine meerderheid van 54% zegt het betalen van belasting als een burgerplicht te zien. In vergelijkbaar onderzoek van vijf jaar geleden onder president Hollande was dat nog 57%. Opnieuw een teken van het dalend vertrouwen in de politiek.

Europese verkiezingen

Macron heeft nog tot volgend jaar mei om iets aan zijn binnenlandse populariteit te doen. Dan zijn de verkiezingen voor het Europese parlement. Zijn partij, La Republique En Marche (LREM) heeft in het EP nog geen zetels. Naar verwachting gaat LREM zich aansluiten bij de liberalen van ALDE, een versterking van het rechtse imago dat Macron in anderhalf jaar tijd heeft opgebouwd. De grote overwinning die ze bij de nationale verkiezingen hebben gehaald zullen ze waarschijnlijk niet kunnen herhalen.

Macron heeft zich altijd hard gemaakt voor Europa. Grote woorden, vergaande plannen. Het ziet er nu naar uit dat de twee feitelijke leiders  van de EU, Macron en Merkel beide binnenslands in een weinig comfortabele positie zitten. Als zij er niet in slagen het vertrouwen te herstellen zal dat ongetwijfeld zijn weerslag hebben op de resultaten bij de verkiezingen. En links zal daar maar moeilijk van kunnen profiteren als een zo nauw met de huidige macht verbonden figuur als Timmermans de kar moet gaan trekken voor de sociaaldemocraten. Op termijn dreigt dus ook Macron’s Europese politiek te falen en daarmee is Frankrijk terug bij af.

  1. 1

    Ik was wel wat benieuwd naar die aanleiding; Zijn de brandstofprijsverhogingen (ik neem aan: belasting/accijnsverhogingen) dusdanig groot? Of wordt deze maatregel aangegrepen door mensen die eigenlijk om andere redenen al ontevreden zijn? En wat is eigenlijk de reden van deze prijsverhogingen?

    “Naar verwachting gaat LREM zich aansluiten bij de liberalen van ALDE, een versterking van het rechtse imago”
    Deze vind ik wel opvallend: ALDE houdt zich over het algemeen niet zo rechts op, de VVD is daar eigenlijk een vreemde eend in de bijt. Wikipedia noemt ALDE “centre” (en niet “centre-right”, zoals gebruikelijk voor rechtse partijen, waaronder de VVD).

  2. 4

    @1: @3: de verhogingen zijn ongeveer 20-25 eurocent per liter, komend vanaf ongeveer 1 euro 40. (Stand van deze zomer).

    Fransen hebben gewoon een aanleiding nodig om hun president de stront in te drukken. Niets aan de hand dus, alleen lijkt het dieptepunt steeds lager te komen.

    Ik denk dat het analyseren van wat er aan de hand is meer over de Fransen zou moeten gaan dan over Macron. Als het Le Pen was geweest had die nu in de stront gezeten.

    Fransen houden gewoon niet van hun adminiatratie, ze moeten iemand de schuld geven van hun eigen onvermogen.

  3. 7

    @1
    Uit de Volkskrant: een stijging van 19 cent per liter voor benzine, 31 voor diesel sinds mei 2017. [edit: staat ook in het nrc-artikel onder de link ‘demonstraties’] Naar wat ik heb begrepen is het vooral de duurdere diesel, die nu bijna of net zo duur is als benzine, dat veel mensen een doorn in het oog is. Elders las ik een toename van 16% in de brandstofprijs.

    Ook in het Volkskrantartikel: respectievelijk 6 en 11 cent wordt er nu meer betaald aan belasting dan vorig jaar mei.

  4. 8

    https://www.anwb.nl/vakantie/reisvoorbereiding/brandstofprijzen-europa

    De ANWB zal het wel weten. Er is dus qua brandstofprijzen niks bijzonders aan de hand. Ergo, als je wat aan klimaatverandering wilt doen, dan moeten ze in heel Europa verdubbeld worden. Eurootje of vier de liter, dát zet zoden aan de dijk. Gaat niet gebeuren natuurlijk, we zien hoe de verwende burger al voor niks snelwegen blokkeert. Daarom dienen we ons ook neer te leggen bij de klimaatverandering: de burger wil het gewoonweg niet!

  5. 9

    @allen: Echt? Is dat alles?! Hier is diesel (mijn brandstof) ook reteduur en passeerde de 95 benzine. Alleen is hier de uitleg gewoon geaccepteerd en is er slechts een handtekeningenactie gestart om de accijns te verlagen om het verschil met benzine weer teniet te doen. De gedachtegang is hier via dat bekende rekensommetje met verbruik en brandstofprijzen die bij een x aantal kms de keuze voor een diesel een betere investering is dan een benzineauto. Die kan met deze prijzen (relatief dus) de prullenbak in.

    Ik betaal lokaal 1.54 – 1.57. voor een liter D. Durf te wedden dat het in Frankrijk minder is.

  6. 10

    Oh en een aantal jaren geleden was de diesel in FR meer dan €2/l en toen gebeurde er niets. Echt het heeft niets met Macron te maken, ze willen gewoon rellen, het zit in het bloed.

  7. 11

    @10
    De accijnzen zijn wel verhoogd (zie eerder: 6-11 cent), maar dat is een klein gedeelte van de stijging. Die accijnzen zouden erg zijn als dat bovenop een recordprijs kwam, dat is niet het geval. De conclusie dat dit weinig met de brandstofprijzen (op zichzelf) te maken heeft, lijkt me dus wel correct. Of het met Macron te maken heeft? Misschien dat dan weer wel: zijn populariteit daalt.

  8. 12

    @11: Ja, maar daar zei ik al van dat dat heel gewoon is. Het is alleen een effect dat met elke president steeds sterker lijkt te worden.

    Maar ik ben er van overtuigd, dat, willekeurig wie er in het Elysée zit, een deel van het Franse volk zal proberen de revolutie te imiteren.

  9. 15

    @14: Precies. Het gaat in FR echt niet om de brandstofprijs. Het protest is een periodiek ritueel om het land te destabiliseren. Oorzaken? Vele, maar ik zou het eerder in extern stoken zoeken dan in een analyse van de brandstofhandel.

  10. 16

    @15

    In Frankrijk is om de paar jaar wel wat te doen. Vaak haalt het hier amper het nieuws. Inderdaad, een nationale hobby. En dan hebben ze niet eens Zwarte Piet;-)

  11. 19

    @10: @15:
    Fransen hebben goede redenen om hun overheid te wantrouwen.
    Er zijn een paar zaken in Frankrijk structureel slechter dan in Nederland.

    kwaliteitsverschillen tussen scholen zijn fors
    En dit werkt heel sterk door in het hogere onderwijs.

    Bepaalde “grandes écoles” bieden huisvesting en studiebeurs, maar niet veel studenten worden toegelaten.
    Bij sommige scholen is het examen zwaar maar (bij mijn weten) objectief (école Polytechnique, école Normale Supérieure), bij sommige is de selectie subjectief (d.m.v. een interview). Daar komen vooral leerlingen waarvan de ouders een goede positie hebben.
    (Studenten die het niet halen, kunnen naar een universiteit, maar franse universiteiten zijn minder goed uitgerust dan Nederlandse).

    er zijn weinig HBO-opleidingen
    En de opleidingen die er zijn, hebben weinig status.
    Dus te veel mensen worden te theoretisch opgeleid.

    polarisatie door het kiesstelsel.
    De president heeft veel bevoegdheden, dus er is minder parlementaire discussie. In kleine gemeenteraden krijgt de grootste partij automatisch de meerderheid van de zetels.

    koehandel tussen politici
    Meer dan in Nederland worden dingen door een burgemeester besloten, i.p.v. door een ambtenaar.
    Mijn indruk is ook dat een handige burgemeester bij hogere overheden subsidies e.d. loskrijgt in ruil voor steun tijdens de verkiezingen.

    corruptie
    Er is een tijd geweest dat Franse bedrijven in het buitenland steekpenningen mochten betalen (volgens de Franse wet dan). De Franse overheid deed dit zelf ook, bijv. om onderzeeërs te verkopen aan Pakistan. Een kleine voorwaarde hierbij was dat een deel van de steekpenningen teruggegeven zou worden…. aan de partij van president Chirac!
    (affaire Aosta. Dit is al een flinke tijd geleden, maar de Fransen blijven hun overheid wantrouwen).

  12. 20

    @19: geef mij een land waar niet net zoveel punten bestaan om tegen je overheid te zijn. Het argument is dus niet geldig, het is overal toepasbaar. Waarom wordt daar niet net zo heftig het land lam gelegd?

    In FR is protesteren een traditie, een pavlov-reactie op iets, een heilig moeten ala uitlaatklep op hun machteloosheid. Argumenten tellen niet, er moet worden geprotesteerd.

  13. 21

    Het probleem van Frankrijk ligt dieper. Europa polariseert, dat zien we in veel landen. Het politieke midden (Macron, Merkel, Rutte) regeert nog steeds, maar is wankel.

    De flanken roeren zich steeds heftiger, dat zien we in eigen land ook. PVV dient kansloze moties in, SP steunt die en GL roept continu pyrrusoverwinningen uit bij monde van Klaver.

    Als het politieke midden niet overeind blijft dan eindigen we Europa-breed in een „zwarte pieten strijd” die niet gezellig gaat worden. In Frankrijk mogen we blij zijn dat Macron, Le Pen tijdelijk heeft verjaagd. Maar we zijn nog niet van extreem rechts af. Op links hoeven we niet te rekenen, want die zijn onderdeel van het probleem, ook in ons land. Mijn advies aan Macron is dan ook om het eerst wat te laten escaleren en dan stevig doorpakken met een sterk economisch programma. Als na Italië, Oostenrijk, Polen, Hongarije ook Frankrijk valt dan ziet het er niet best uit.

  14. 22

    https://nos.nl/artikel/2260606-spanning-op-de-champs-elysees-traangas-ingezet-tegen-gele-hesjes.html

    Minister van Binnenlandse Zaken Castener houdt Marine Le Pen van het Rassemblement National verantwoordelijk voor de ongeregeldheden in Parijs. Zij had via sociale media opgeroepen om naar de Champs-Élysées te komen, ook al was dat verboden gebied.

    Le Pen reageerde via Twitter meteen op de beschuldiging. Ze zegt dat ze zich alleen maar had afgevraagd waarom de ‘gele hesjes’ niet in de winkelstraat mochten komen, terwijl veel andere betogingen op de Champs-Élysées wel worden toegestaan. Le Pen spreekt van een achterlijke beschuldiging.

    Zij krijgt bijval van een leider van de linkse beweging La France Insoumise (LFI). Die stelt dat de minister van Binnenlandse Zaken met een verzinsel komt om de ‘gele hesjes’ in de hoek van extreem-rechts te plaatsen.

    Extreem links en extreem rechts bijten elkaar niet in die gele hesjes. De ontevredenen vinden elkaar altijd weer. Dus de leider van LFI heeft wel gelijk.

  15. 23

    @20: Toch zijn er niet ieder jaar (en zelfs niet onder elke president) zulke heftige protesten.

    Toen de pensioenleeftijd omhoog ging, was er 7 keer een landelijke demonstratie (= demonstraties in diverse steden), maar nauwelijks bezettingen van kruispunten e.d.
    En al helemaal geen doden (de 2 doden waren beiden demonstranten bij een wegblokkade, dus die auto’s tegenhielden).

    Ik denk dat veel Fransen gewoon moeite hebben om de eindjes aan elkaar te knopen.

    Overigens is het wel waar dat in Frankrijk een sterkere bereidheid (“traditie” ?) bestaat om actie te voeren.
    En de overheid is soms erg coulant als daarbij anderen hinder ondervinden.

    (Jaren geleden richten demonstranten onder leiding van José Bové vernielingen aan bij een Mac Donald’s in aanbouw. Het schijnt dat de overheid de schade vergoedde, omdat de overheid liever de zaak suste dan dat de daders voor de rechtbank moesten komen).

  16. 24

    @23: ok. Je erkent iig een sterkere actiebereidheid in FR dan elders. Vieg daar een beetje agitatie gevoeligheid aan toe en je hebt een giftig mengsel.

    Overigens vallen er vaker doden in FR bij acties. Maar het is en blijft idd uitzonderlijk. De FR regering kwam vanavond trouwens Zelf ook met een statement over agitatie door extreem rechts. De brandstofprijzen zijn het dus echt niet meer.

  17. 25

    De regering pakt het goed aan denk ik. De opkomst wordt wat minder en de demonstranten worden gewelddadiger. Dan hou je alleen het tuig op straat over en verliest de ‘opstand’ zijn kracht.

  18. 27

    @26

    Inderdaad, zo werkt een democratie. Deze regering is wettig gekozen en als de kiezer ontevreden is dan kan hij via een stem daar uiting aan geven. Een land trachten te ontregelen en een opstand trachten te ontketenen is geen democratie. Daarom dient Macron zich er ook niets of niet zo veel van aan te trekken. Anders wordt een land instabiel en onregeerbaar.

  19. 28

    Naar verwachting gaat LREM zich aansluiten bij de liberalen van ALDE, een versterking van het rechtse imago dat Macron in anderhalf jaar tijd heeft opgebouwd.

    Liberaal is niet automatisch rechts hoor, dan zou D66 ook een rechtse partij zijn. Dat zijn ze op een aantal punten wel, maar anderen niet.

  20. 29

    @1: @28: Macron was vier jaar geleden minister onder de socialistische premier Manuel Valls. Hij heeft bij de presidentsverkiezingen in 2017 met een vaag programma voor vernieuwing veel stemmen van socialisten geworven. Als president stelt hij zich bepaald niet links op. Integendeel, zijn beleid neigt vooral naar rechts. Hij past inderdaad wel bij ALDE dat het Europese neoliberalisme nog nooit een stroobreed in de weg heeft gelegd (zie bv. de standpunten tav handelsverdragen). En dat geldt eveneens voor D66 dat hier ook geen problemen ziet in de uitvoering van VVD-beleid.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

| Registreren