Formeer gezellig mee

OPROEP - Gezellig speculeren over de maatregelen in het regeerakkoord, en vooral over de poppetjes!

De formatie is nu echt begonnen. De komende weken zal er achter gesloten deuren gegoocheld worden met koopkrachtplaatjes en uitverdieneffecten. Dat moet uiteindelijk leiden tot een regeerakkoord en een ministersploeg. Totdat dat allemaal af is (ik gok zo ergens rond Sinterklaas, maar misschien is dat wishful thinking), zullen Diederik, Jeroen, Mark, Stef, Henk en Wouter alleen in de vaagste bewoordingen met de buitenwereld communiceren.

Maar politiek is niets als het geen gezelschapsspel is, dus pakken we nu allemaal onze glazen bol – die we na de verkiezingen heel even hadden opgeborgen – erbij en gaan we gezellig speculeren. Heeft u ‘m op tafel staan? Ja? Mooi. Poets hem nog eens op zodat hij mooi glimt, en daar gaan we…

Laten we beginnen met het regeerakkoord. Wie gaat wat binnenhalen? Het scheelt dat er maar twee partijen aan tafel zitten, lekker overzichtelijk. Een gokje:

De kinderbijslag wordt inkomensafhankelijk (PvdA), maar het eigen risico in de zorg niet (VVD). Er wordt serieus gesneden in de hypotheekrenteaftrek (PvdA), maar bestaande gevallen worden ontzien (VVD). De kilometerheffing komt er niet (VVD), maar de vergroeningsmaatregelen uit het Lenteakkoord – inclusief de “kolentaks” – blijven staan (PvdA). De btw-verhoging uit het Lenteakkoord gaat ook gewoon door (VVD), inclusief compensatie voor lage inkomens (PvdA). Op Defensie wordt niet verder bezuinigd (VVD) en op ontwikkelingshulp ook niet (PvdA). Dat versoepelde ontslagrecht komt er wel (VVD), maar de botte bijl gaat niet in de sociale zekerheid (PvdA).

De poppetjes

En dan de poppetjes. De Volkskrant-redactie heeft op dit punt de officiële aftrap van het Grote Voorspellen voor zijn rekening genomen; ook ik doe graag een poging. Ik had al vrij snel na de verkiezingen een ministersploeg in elkaar geflanst, alleen ging ik er daarbij vanuit dat D66 er ook nog bij getrokken zou worden. De kans daarop lijkt nu wel heel erg klein, dus heb ik ‘mijn’ D66-ministers vervangen door PvdA’ers en VVD’ers.

Als iemand anders nog suggesties/wensen/gokjes heeft – hetzij voor de inhoud, hetzij voor de poppetjes – zijn die natuurlijk welkom! Hoe meer zielen, hoe meer vreugd!

Algemene Zaken: Mark Rutte, VVD

Tsja, Mark Rutte. Absoluut geen goede premier, maar aangezien hij de leider van de grootste partij is, kunnen we niet echt om hem heen. Rutte kan, goed beschouwd, twee dingen: primo, de meest absurde dingen “verkopen” met een lach op zijn gezicht; secundo, zich in allerlei bochten wringen om iedereen tevreden te houden – de man heeft een ruggegraat van boetseerklei. Kennelijk is dat in dit land genoeg om in het Torentje te mogen zitten.

Financiën: Ronald Plasterk, PvdA

Een inkoppertje. Plasterk is een belangrijke figuur binnen de PvdA en heeft ervaring als minister. O ja, en hij is financieel specialist van de PvdA-fractie, dat helpt ook. Een uitstekende vicepremier voor Rutte – Samsom zelf heeft al gezegd in de Tweede Kamer te zullen blijven.

Sociale Zaken en Werkgelegenheid: Jetta Klijnsma, PvdA

Was in het kabinet-Balkenende IV staatssecretaris op ditzelfde departement, dus het grote wit-groene complex bij station Den Haag Laan van NOI is bekend terrein voor haar. Gezien haar rol in de hervorming van de FNV zou je mogen verwachten dat ze aardig wat krediet heeft bij de sociale partners, erg belangrijk voor een minister van Sociale Zaken in dit polderland.

Volksgezondheid, Welzijn en Sport: Edith Schippers, VVD

Zit er nou toch al en doet het helemaal niet slecht, dus waarom zou je haar vervangen? Als ze maar met haar rechtse tengels van de persoonsgebonden budgetten afblijft – maar daar zullen de PvdA-onderhandelaars wel voor zorgen.

Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu: Eberhard van der Laan, PvdA

Toen Ella Vogelaar moest aftreden als minister voor “Wonen, Wijken en Integratie” in Balkenende IV, kwam er een partijgenoot voor haar in de plaats die er wél iets van bakte: Eberhard van der Laan. Een degelijk bestuurder met relevante ervaring: zijn portefeuille omvatte terreinen als huisvesting en grotestedenbeleid. Nu burgemeester van Amsterdam, maar daar vinden we vast wel iemand anders voor.

Verkeer en Waterstaat: Annemarie Jorritsma, VVD

Heeft al eerder in een kabinet samengewerkt met de PvdA, en zat toen ook al op deze post. Was als voorzitter van de VNG betrokken bij het verzet van binnenuit tegen de bezopen maatregelen van het vorige kabinet. Haar partijgenote Melanie Schultz moet hier in ieder geval weg. Schultz is een icoon van het lompe rechtse (im)mobiliteitsbeleid van Rutte I: ze presenteerde de paar minuten tijdwinst door het 130 rijden als een historische doorbraak, en was verantwoordelijk voor het opheffen van 80-kilometerzones (welja, wat kunnen de longen van die paar duizend mensen in Overschie haar ook schelen). O ja, en dan ruimtelijke ordening – het mens heeft hardop gezegd dat Nederland meer op België mag gaan lijken, waardoor je je gaat afvragen of ze ooit in België geweest is. Laten we hopen dat de ervaren Jorritsma het allemaal iets verstandiger aanpakt.

Binnenlandse Zaken: Guusje ter Horst, PvdA

Hè ja, Guusje ter Horst. Nog niet zo heel lang geleden minister van Binnenlandse Zaken in Balkenende IV. Deed ze volgens mij prima, mag ze weer gaan doen.

Buitenlandse Zaken: Frans Timmermans, PvdA

Nog een gewezen staatssecretaris die we eens fijn tot minister gaan promoveren. Net als Plasterk een grote jongen binnen de PvdA. Houdt zich al sinds mensenheugenis met Buitenlandse Zaken bezig; alleszins klaar voor het ministerschap.

Justitie: Jeanine Hennis-Plasschaert, VVD

Frontbencher in de VVD-fractie, die zich met dit onderwerp bezighoudt. Bewaakster van het liberale gezicht van de partij (althans, als het uitkomt; we herinneren ons allemaal de tenenkrommende hoofdelijke stemming over de anti-weigerambtenarenmotie). Binnen de VVD de tegenspeelster van de veel conservatievere Fred Teeven, die door de Volkskrant-redactie voor deze post wordt getipt. Teeven, nu staatssecretaris, is nu juist iemand die wat mij betreft zo snel mogelijk uit het kabinet moet worden geschopt (net als, zeg, Henk Bleker en Maxime Verhagen). Deze voormalige lijsttrekker van Leefbaar Nederland is een domme opportunist zoals er in de rechts-populistische hoek zoveel rondlopen (Hilbrand Nawijn, Herman Heinsbroek, Rita Verdonk, Hero Brinkman…) Bovendien houdt hij er nogal onfrisse ideeën over het strafrecht op na, met als dieptepunt zijn voorstel om verdachten hun eigen proceskosten te laten betalen. Hennis-Plasschaert snapt als het goed is wél dat verdachten en gedetineerden ook rechten hebben, en dat ‘strenger straffen’ misschien stoer klinkt, maar in de praktijk weinig uithaalt.

Onderwijs, Cultuur en Wetenschap: Jeroen Dijsselbloem, PvdA

Staat als mede-Rode Ingenieur – en nu secondant in de Stadhouderskamer – dicht bij partijleider Samsom. Bekend van de commissie-Dijsselbloem, die de kachel aanmaakte met het ‘Nieuwe Leren’. Laat hem die inzichten maar eens in de praktijk gaan brengen.

Defensie: Henk Kamp, VVD

Bijzonder talentvol bestuurder; zijn combinatie van rechtlijnigheid en eerlijkheid enerzijds, en vermogen om compromissen te sluiten anderzijds, is erg zeldzaam. Was al eens eerder minister van Defensie; de krijgsmacht was zeer over hem te spreken. Vanwege zijn wel erg rechtse ideeën moet hij verre gehouden worden van beleidsterreinen als immigratie of sociale zekerheid.

Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit: Jozias van Aartsen, VVD

Voor Van Aartsen geldt in grote lijnen hetzelfde als voor Jorritsma: heeft al eens eerder op deze post gezeten, in een paars kabinet, en protesteerde als burgemeester tegen de ergste uitwassen van Rutte I. Waar is hij burgemeester van? Den Haag – dus hij hoeft niet eens te verhuizen.

 

Foto: Kabinet Biesheuvel I / Wikipedia Commons

  1. 2

    Leuk hoor, maar BiZa is qua zwaarte en inhoud behoorlijk veranderd sinds de politie niet meer daaronder, maar onder Justitie en Veiligheid valt. Een argument als “vroeger zat ze daar ook, dus is het er nu (ook) de beste persoon voor” gaat niet op, omdat het vroeger behoorlijk anders was.

    En aangezien je zelf al zegt dat de prestaties van de personen in een eerder kabinet (Rutte!) niet toonaangevend zijn, denk ik dat Hennis-Plasschaert maar mooi weer in de Tweede Kamer kan zitten en Teeven gewoon blijft zitten waar hij zit. De vraag is hoeveel invloed hij dan nog kan uitoefenen op het beleid van zijn eigen ministerie onder druk van de PvdA, al denk ik dat de VVD hem daar wel per se wil hebben.

    Ik zie overigens ook nog een kans voor Samsom als premier, als ‘wisselgeld’ voor het feit dat Rutte eigenlijk met niemand anders kan, al vraag ik me af of dat ‘wisselgeld’ dan goed besteed is. Rutte zou dan natuurlijk op een ander leuk, ‘belangrijk’ postje komen, zoals Binnenlandse Zaken (Financiën zal het wel niet worden na een misrekening van 50 miljard).

    Daarnaast denk ik dat het aantal ministeries weer ietsje toe gaat nemen, o.a. naar aanleiding van de klachten van de CDA-ministers, maar ook uit historisch perspectief. Jij rekent 12 ministeries, Balkenende IV kende 15 ministeries (2 zonder portefeuille), Balkenende II/III 16 (2 zonder portefeuille), Balkenende I 14, zoals bekend Rutte kent er 11. 12 ministeries lijkt me dan een beetje weinig, maar het kan.

  2. 3

    @1

    Inderdaad, alleen een klein kopje op de site van de Telegraaf>Buitenland herinnert ons daaraan (hoofdartikel op de buitenlandpagina: “DORP BEDOLVEN ONDER ZEESCHUIM”). Nee, wie de nieuwe kamervoorzitter wordt schijnt belangrijker te zijn… Veelzeggend voor de (nieuwe) Nederlands mentaliteit.

  3. 4

    Nu burgemeester van Amsterdam, maar daar vinden we vast wel iemand anders voor.

    Ja fijn, die Asscher zeker. Maak die dan voor de zekerheid ook maar ergens staatssecretaris van. Dan gaan wij Amsterdammers wel op zoek naar een echte burgemeester.

    Jorritsma is een slecht idee. Geen bouwfraudeachtige figuren in een kabinet. Bovendien ligt er al genoeg asfalt.

  4. 5

    “Er wordt serieus gesneden in de hypotheekrenteaftrek (PvdA), maar bestaande gevallen worden ontzien (VVD).”

    Onbestaanbaar, wat mij betreft, en dat is ook geen serieus snijden. Juist bij de bestaande gevallen valt snel enkele miljarden te halen. Ik vrees het ergste, maar de PvdA moet hier een breekpunt van maken, of desnoods zelf een hoofdprijs voor betalen, paar miljard op OSW bijvoorbeeld. En de JSF moet volledig van tafel.

  5. 8

    Waarom niet Asscher op Justitie, die is nu druk bezig met het schoonvegen van de straten in Amsterdam, voortaan in heel Nederland? Verder zou ik met Klijnsma, Timmermans en Hennis goed kunnen leven; en Kamp liever op Defensie dan op een ministerie waar hij veel kwaad kan (zoals nu op asociale zaken).

    Tot slot ken ik dit soort lijstjes al van andere formaties en uiteindelijk is het zo dat de voorbeschouwingen toch té vaak de bekende namen noemen (nummers 2 en 3 van de kamer, oud-ministers) terwijl er altijd wel een paar verrassende hoogleraren of wethouders ineens tot minister benoemd worden.

  6. 11

    guusje ter horst deed het aardig? ben ik het niet mee eens,
    misschien dat je dat kunt onderbouwen, ik denk dat je veel vvd gezichten terug ziet komenna 1,5 jaar zijn er niet veel echt door de mand gevallen vind ik en bij de pvda veel nieuwe gezichten. maar dat is een gok.