Fed koopt helft staatsobligaties

Hieronder volgt een gastbijdrage van Marcel Meijer: docent economie en wiskunde en blogger op economische onderwerpen, dit artikel werd ook gepubliceerd op zijn eigen blog.

Een amerikaanse blogger (Bob Murphy) heeft de moeite genomen om te achterhalen hoe het gesteld is met de monetaire financiering van de staatsschuld.

Dit koste de nodige moeite. De cijfers verhulden de feiten. De monetaire financiering bleek onderdeel te zijn van de post huishoudens. Bij navraag bleek dit een restpost te zijn. Monetaire financiering is geen officiële post en kwam dus onder deze restpost terecht. Bij een dergelijke belangrijke beleidskeuze is het verwerpelijk dat de cijfer op deze manier gemaskeerd worden.

Na onderzoek blijkt dat 48 procent van alle uitgegeven staatsobligaties opgekocht worden door de FED. Het gaat dus om enorme hoeveelheden.

Dit is ook de reden dat de rente op staatsobligaties van de VS zo laag blijft. Deze rente staat al een tijd rond de 3,5 procent. In tijden van onzekerheid en inflatieverwachtingen is dit heel erg laag. Maar als de helft van de obligaties van de markt wordt gehaald kan de rente natuurlijk lager blijven.

Nadeel hiervan is dat in de toekomst de FED hiermee door moet gaan. De staatsobligaties lopen weer af en moeten dus worden afgelost. Maar een overheid die de schulden aflost lijkt me voorlopig onwaarschijnlijk. Dus zal de overheid moeten herfinancieren. Ook in de toekomst zal de VS dus veel obligaties blijven aanbieden. Daardoor zal normaal gesproken de rente oplopen. Maar dit willen de centrale banken liever voorkomen. Dus moeten ze weer opnieuw obligaties kopen.

De obligaties zijn nu dus in het bezit van de FED. Voor een gezonde situatie moeten deze obligaties weer naar de markt. Dit kan door ze direct te verkopen of na aflossing van de obligaties geen nieuwe terug te kopen. Maar dit drijft de rente op. De FED kan dus kiezen tussen een hogere rente of de zelf de obligaties in handen houden.

De obligaties houden betekent een permanente vergroting van de geldhoeveelheid. Een grotere geldhoeveelheid vertaald zich uiteindelijk in inflatie. Momenteel is dit effect niet zo groot door een onderliggende deflatie. Maar gaat de economie weer normaal draaien dan komen inflatoire effecten van deze maatregel naar boven. En dan moet de bekende exit-strategie boven tafel komen.

Dus op het moment hebben we door tijdelijke effecten zowel lage rente als een lage inflatie. Maar in de toekomst zal de FED moeten kiezen tussen één van beide.

De inflatie laag houden kan door de rente te verhogen en de monetaire financiering af te bouwen. Maar dan gaat de rente omhoog. Staatsobligaties worden dan aantrekkelijker ten opzichte van andere investeringen. De rest zal dus in waarde dalen. Belangrijkste daarbij zijn vastgoed en aandelen. Dit is funest voor de economie.

De inflatie op laten lopen om de rente laag te houden zou waardedaling van bepaalde bezittingen tegengaan. Maar als de inflatie hoger wordt dan de rente krijgen we een wel heel vreemde situatie. De reële rente wordt dan negatief. Dit betekent dat je geld gaat verdienen als je geld leent. Stel de inflatie is zes procent en de rente vier. Stel je leent duizend euro dan moet je volgend jaar 1040 terugbetalen. Maar volgend jaar zijn alle prijzen inclusief je salaris met zes procent gestegen. Dus je hebt eigenlijk twintig euro verdient.

Dit is een situatie die niet houdbaar is op de lange termijn. In Japan hebbben ze een dergelijke strategie toegepast en het resultaat daarvan is twintig jaar economische stilstand en een enorme staatsschuld.

Er is volgens mij geen exit-strategie. We hebben jarenlang op de pof geleefd. En dat gaat een keer pijn doen. Van uitstel wordt de situatie alleen maar erger.

  1. 2

    Damn.
    1). Drooooog. Bijna onleesbaar.
    2). Dat de Amerikaanse CB Amerikaanse staatsschuld opkoopt is weinig nieuws. De ECB mag het niet, maar de nationale voorgangers deden het allemaal.
    3). De Japanse stagnatie wijten aan te ruim monetair beleid achteraf gaat mij een beetje ver.
    4). De exit-strategie is dat de Amerikaanse belastingen een keer omhoog moeten.

  2. 3

    Wakkert het bijdrukken van geld niet een enorme inflatie aan ? Is wel goed voor de hoogte van de schuld zelf, maar niet voor de burger, of zijn spaarrekeningetje.

  3. 4

    @JSK: Droog ? Eet er dan een stuk chocola bij ..
    Wat jij ‘erbij post’, dat is pas onleesbaar en slecht onderbouwd.

    Marcel Meijer, bedankt voor dit ‘inzicht’.

    @KJ: waneer heeft ‘de staat’ zich nu al ooit bekommert om ons, of om ons spaarrekeningetje ? Eerlijk ..

  4. 5

    Sorry voor de “lingo” maar is dit niet gewoon quantative easing vanwege een dreigende liquidity trap (i.e.: negatieve rente kan niet) in de good ol’ US of A? Deflationaire druk was vrij hoog over 2009 – en dat is nooit een pretje.

    Ze zouden het wel een beetje af kunnen bouwen. Bernanke had het al over stijgende rente van de week.

  5. 6

    @Leon Dit is inderdaad quantative easing. Of dit de beste strategie is bij een liquidity trap is onderwerp van discussie onder economen. Ik ben dus duidelijk tegen.

    @KJ Dit klopt inderdaad. Alles is afhankelijkvan de exit-strategie. Maar het is namelijk maar zeer de vraag of de inflatie nu nog af te wenden is als de economie weer aantrekt.

    @JSK De ECB doet indirect hetzelfde. Zij voorzien de banken van goedkoop geld dat vervolgens wordt besteed aan staatsobligaties. Dus ook deze staatsobligaties moeten weer worden “opgeveegd”.

    Mijn opmerking over Japan is inderdaad hier niet onderbouwd. Maar dan zou het stuk nog langer worden.

  6. 7

    Het motto is “extend and pretend” en ondertussen roep je af en toe wat over dollarsterkte en renteverhoging om in ieder geval de schijn hoog te houden. Hoe lang de FED dat kan volhouden, dat is de quadrillion-dollar-question.

  7. 8

    Als Japan het voorbeeld is, dan is de kans op inflatie klein. zolang iedereen grote schulden heeft, en er sprake is van afbetaling/deleveraging en er dus meer geld verdwijnt dan er bij komt, is de kans op inflatie klein. Het meest waarschijnlijk scenario is doormodderen zoals Japan al 20 jaar doet.
    Een mogelijke exit strategie zou een wereldwijde schuldsanering zijn, maar de kans dat dat gebeurt is klein.
    ik kan het blog http://www.debtdeflation.com/blogs/ aanbevelen dat deze problematiek beschrijft.

  8. 9

    @KB De exacte uitkomsten zijn onduidelijk, maar duidelijk is dat de stabiliteit afneemt. Een Japans scenario is mogelijk. Een scenario waarbij we flinke inflatie hebben is ook een goede mogelijkheid. Maar het rustige midden wordt juist steeds kleiner door het ontbreken van stabiliteit. Voor veel mensen is dit tegen de intuïtie in. Die denken dat de tegengestelde krachten elkaar uit middelen.

  9. 11

    er is geen exitstrategie meer
    no more tools left …

    hier een paar mooie analyses van martin armstrong, (als je niet weet wie dat is, even verder zoeken, erg interessant…)

    (jaja crachat dan maar via de comments hehe)

    http://www.martinarmstrong.org/files/Capital-Flight-The-USA-Has-Lost-it-s-Stature-as-the-Financial-Capital-of-the-World.pdf

    en

    http://www.martinarmstrong.org/files/A-Three-Year-Old-With-a-Pocket-Calculator-Can-Figure-Out-We-Are-Screwed-10-1-09.pdf

    en

    http://www.martinarmstrong.org/files/Deflation-or-Inflation-Which-is-More-Likely-9-29-09.pdf