Falende klimaatbeleid Nederland in beeld

ANALYSE, DATA - Als sinds 1990 stelt Nederland zichzelf doelen met betrekking tot het aandeel duurzame energie. Maar keer op keer blijken die doelen niet gehaald te worden. Sterker nog, de doelen worden steeds ambitieuzer terwijl de realiteit steeds minder optimistisch maakt.

In het plaatje hieronder zit u in donkergrijs (met 6) het aandeel duurzame energie zoals gemeten door het CBS. De lichtgrijze lijn (7) vanaf 2014 is de verwachte trend op basis van het gemiddelde van de laatste 10 jaar. De overige lijnen zijn de doelstellingen uit de verschillende periodes.

dz2_470

Hier de doelstellingen op een rijtje:

1. De energiebesparingsnota uit 1990, zoals hier beschreven door de Rekenkamer. Doel 2010: 5% met als tussendoel voor 2000 3%. In 2004 was de rekenkamer al kritisch.

2. In 1995/1996 kwam de Derde Energienota. Die werd tot en met 1998 bekrachtigd. Doel was 10% in 2020 te halen. Terwijl de doelstelling uit 1990 nog niet eens in zicht was.

3. In 2005 kwam het Energierapport van minister Brinkhorst. Voor 2010 was het doel weer 5% en voor 2020 weer 10%. Ook toen was al niet duidelijk dat we enorme achterliepen op eerder gestelde doelen.

4. In 2008 sloot het kabinet met de energiebedrijven een klimaatakkoord (backup link). De doelen werden naar boven bijgesteld. Nu moest in 2020 maar liefst 20% duurzame energie geproduceerd worden. Lessen uit het verleden waren nog niet geleerd en het akkoord zelf was slap.

5. En afgelopen jaar werd na lang onderhandelen het SER Energieakkoord afgesproken. Doelstelling ditmaal 14% in 2020. Maar door het verstrijken van de tijd al net zo onrealistisch. En ook dit maal geen enkele manier om dit af te dwingen. En ook is niet duidelijk waarom we het nu beter zouden doen dan in het verleden.

Het klimaatbeleid van Nederland is dan ook volstrekt ongeloofwaardig. En in Europa zijn we inmiddels het slechtste jongetje van de klas geworden. Wanneer gaan we nou eens serieus aan de slag?

  1. 1

    Je hoeft niet te wachten tot de overheid en het bedrijfsleven in aktie komen. Je kunt ook je eigen privé-klimaatdoel nastreven.
    Bijvoorbeeld:
    1. Doe je auto de deur uit en ga zo dicht bij je werk wonen dat je kunt lopen of fietsen.
    2. Ga de rest van je leven nooit meer met het vliegtuig
    3. Ga alleen nog maar lopend of op de fiets op vakantie
    4. Verlaag je elektriciteitsverbruik door dingen weer met de hand te gaan doen (slagroom kloppen, de heg knippen, tanden poetsen)
    5. Gebruik elk jaar minder aardgas: zet de thermostaat lager, douche korter (en met koud water) ga een uur eerder naar bed als het onder nul is.

    Steek geen energie in het bedenken van smoesjes. Steek energie in creatieve oplossingen.

  2. 2

    De tips die het meeste bang for buck geven en ook nog eens simpel zijn:

    1) minder zuivel, maar vooral minder vlees (en nee, dieren die in het water leven zijn toch echt ook vlees), je went er zo aan, wordt er gezonder door (de Nederlanders die minder ipv. meer vlees eten dan goed voor ze is zijn op de vingers van een hand te tellen) en als je je kinderen ermee opvoedt ben je verantwoordelijk voor een significante milieuwinst in de toekomst

    2) zet de verwarming lager: zorg voor betere isolatie, een dikker deken of dikkere kleren of ga verder van de ramen afzitten of wen gewoon aan een lagere omgevingstemperatuur, verwarming is zo’n grote component van het Nederlandse energieverbruik (en dus ook van de energierekeningen, nog een reden) en het gaat meestal maar om een paar graden verwarming t.o.v. de evenwichtstemperatuur van een geisoleerd huis dat zelfs de verwarming 1 graad lager zetten al een flinke impact heeft en het beetje extra kou dat je dan lijdt vooral tussen de oren zit.

    Uiteraard blijf het zo dat de industrie meer energie verbruikt dan de huishoudens in Nederland, al helemaal als je de echte voetafdruk berekent (dus inclusief Chinese fabrieken die dingen voor de Nederlandse consument maken).

  3. 3

    (dus inclusief Chinese fabrieken die dingen voor de Nederlandse consument maken).

    Een koopstaking verlaagt ook je CO2-uitstoot.
    Koop eens een half jaar alleen dingen die je echt nodig hebt (voedsel, cosmetica, WC-papier etc.) Dus geen electronica, witgoed, kleding, schoenen en meubels.
    Besteed het geld dat je overhoudt aan de isolatie en reparatie van je huis, aan cultuur of aan diensten (horeca, massage)

  4. 4

    @3: “Koop eens een half jaar alleen dingen die je echt nodig hebt … cosmetica … Dus geen electronica, witgoed, kleding, schoenen en meubels.”

    Het hele rijtje “dus geen” bestaat uit dingen die je meer echt nodig hebt dan cosmetica, tenzij je met cosmetica bedoelt een stuk zeep.

  5. 5

    @4: je snapt wel wat ik bedoel met cosmetica, Bismarck.
    Dingen als tandpasta, maandverband, deodorant enz.

    Als jij nog tips hebt waarmee ik mijn CO2-uitstoot en energieverbruik kan verlagen, hoor ik ze graag.

  6. 6

    Lol. Een klimaatbeleid? Wij? Is er een serieuze CO2-tax ingevoerd toen ik even niet oplette? Volgens mij is er helemaal geen sprake van een noemenswaardig klimaatbeleid in Nederland. Enkel wat symboolpolitiek, zoethoudertjes en halfslachtige pogingen tot.

  7. 7

    Hoe iemand aan falendE klimaat beleid komt, vraag je je af.
    Het is toch falend klimaatbeleid, maar falendE spelling.
    Nog maar even geleden werd falend universitair onderwijs afgemeten aan falend Nederlands.

  8. 8

    @7 Ik zou dit niet als een spelfout classificeren. Hier is sprake van “verkorting”, het weglaten van woorden zonder dat de betekenis van de zin significant verandert, zoals veelvuldig gedaan wordt in titels van artikelen. Daarbij is het in Nederland gebruikelijk om de verbuiging van bijvoeglijke naamwoorden in stand te houden, zoals hier is gedaan; je moet het woordje “het” er zelf bij denken als in “Het falende klimaatbeleid (…)”. In Belgie doet men dat anders; daar zou men inderdaad “Falend klimaatbeleid (…)” schrijven.

    http://taaladvies.net/taal/advies/tekst/28/

    Het is dus uw eigen Nederlands dat faalt. Maar als u een Belg bent, zij het u vergeven:-)

  9. 9

    Vreemd om het aandeel duurzame energie te zien als HET klimaatbeleid. Dat aandeel kan stijgen zonder dat de CO2 uitstoot daalt, of gaat het niet om het laatste?
    Minder fossiel is een veel effektiever klimaatbeleid

  10. 10

    @8:
    Bij falend klimaatbeleid moet je heel veel er bij denken.
    Bijvoorbeeld dat er iets zou kunnen zijn als klimaatbeleid.

  11. 11

    ‘Als sinds 1990 stelt Nederland zichzelf doelen met betrekking tot het aandeel duurzame energie. Maar keer op keer blijken die doelen niet gehaald te worden. Sterker nog, de doelen worden steeds ambitieuzer terwijl de realiteit steeds minder optimistisch maakt’

    Hee, Steeph komt er achter dat een planeconomie niet werkt. Gefeliciteerd man! Nu eens kijken wat je met dat inzicht gaat doen.

  12. 13

    @11: Als het een planeconomie was geweest, waren bedrijven gedwongen dingen te doen. Het was vrije markt met een herenakkoord. En daaruit blijkt dat de vrije markt dan niet doet wat goed is voor de mensen :-P

  13. 15

    @0: “Sterker nog, de doelen worden steeds ambitieuzer”
    Blijkbaar is het energieakkoord slecht bekend, daarin zijn de doelen juist afgezwakt met meer ruimte voor kolen.

  14. 16

    @15: Ambitieuzer als in kortere tijd een groter percentage halen. Dat het hele ding van 20% naar 16% naar 14% is afgezwakt klopt. Maar het blijft een lastigere opgave dan alle akkoorden hiervoor.
    (En verder blijft het een akkoord zonder sancties, zo vrijblijvend als het maar zijn kan, dus net zo weinig realistisch).

  15. 17

    @14: Kom gerust met argumenten of voorbeelden van de planeconomie (als in afspraken die de overheid oplegt in deze waar bedrijven niet onderuit kunnen komen).

  16. 18

    @2
    “zet de verwarming lager: zorg voor betere isolatie, een dikker deken of dikkere kleren of ga verder van de ramen afzitten of wen gewoon aan een lagere omgevingstemperatuur, verwarm”

    KNMI:”Op jaarbasis ligt de opwarming in Nederland tussen 1,0 en 2,3 graden rond 2050 en kan oplopen tot 3,7 graden in 2085. De toekomstige winters in Amsterdam kunnen meer gaan lijken op de huidige winters in Bordeaux.”

    Die dikkere truien en dekens kunnen dus binnenkort in de kast blijven.

  17. 19

    @5: Ik snapte het niet (ging uit van zeep, want anders is je uitspraak ronduit onzinnig), maar je dacht aan wat anders zie ik: Deo heb je niet echter nodig dan kleren, schoenen, een wasmachine, bed, computer of een mobiele telefoon. Daar staat tegenover dat je al die dingen makkelijker een half jaar niet kunt kopen, omdat ze langer mee gaan dan deo (sterker nog, er zijn meer decennia dat ik geen dan dat ik wel een wasmachine koop). Maar goed, als je kleding en schoeisel als niet essentieel beschouwt, denk ik dat je nog wel kan besparen op je deo, want dat gaat dan echt helemaal niet meer van belang zijn.

  18. 20

    @16: De nadruk ligt op zeewind mits die 40% goedkoper wordt. De zeewind doelen zijn met 25% verlaagd. Blijkbaar geloven ze het zelf ook niet. De afschaffing van de kolenheffing is tekenend.
    Ook in Duitsland is groei bij zon- en windergie eruit. Dus wijkt ons land in EU minder af, om van Spanje te zwijgen.

  19. 21

    @13

    En daaruit blijkt dat de vrije markt dan niet doet wat goed is voor de mensen :-P

    Wat een onzin. Niemand heeft een serieuze poging gedaan marktwerking op CO2-uitstoot los te laten dus die conclusie kun je onmogelijk trekken. Zouden we gewoon de juiste prijs rekenen per eenheid uitgestoten CO2 (of beter nog per eenheid opgepompte/opgegraven C) dan zouden we al veel verder zijn. Een enigzins serieus te nemen prijs zou m.i. beginnen bij pak hem beet 1 euro per kilo uitgestoten CO2 zijn. Nu (emissierechtenhandel Kyoto Protocol) is dat iets meer dan 1 cent, minder dan 1% van de totale kosten die gemoeid zijn met CO2-productie, effectief gratis dus. We betalen 6 keer meer accijns over een liter vruchtensap dan je mag neerleggen om een kilo (=dik 500 liter) CO2 uit te stoten.

    Met dit soort cijfers kun je toch niet met droge ogen gaan beweren dat marktwerking niet de oplossing is?! Mijn atmosfeer is verdomme meer waard dan dat, helaas geven de marktkoopmannen hem bijkans gratis weg…

  20. 22

    @21

    De atmosfeer is een meent en daar kan de vrije markt niet goed mee omgaan (tragedie van de meent). Je moet of de overheid zich laten ontfermen over de atmosfeer of een aantal met elkaar concurrerende bedrijven het eigendom van de atmosfeer verkopen via publieke veiling en hen dan winst laten maken op de levering van schone lucht. De meeste mensen zullen de eerste optie kiezen.

  21. 23

    @21: Beprijzen co2 is wel de oplossing, maar nou niet echt vrije marktwerking. Het is sturende belasting, of beter accijns.
    En daar hadden we twintig jaar geleden al mee moeten beginnen. Een plan voor dertig jaar waar het ieder jaar met een klein beetje per ton co2 omhoog gaat. Je weet waar je aan toe bent en je hebt de tijd om je aan te passen.

    Helaas.

    Nu moet het 5 keer zo snel.

  22. 24

    Mooi overzicht Steeph, echter….
    Klimaatbeleid is CO2 reductie en niet automatisch een aandeel duurzame energie. Indien er direct in 1991 voor 5 kerncentrales was gekozen dan waren we al heel erg ver geweest als het om klimaatbeleid gaat. Maar hoe duurzaam? Daar wordt zeer verschillend over gedacht. Klimaatbeleid is vooral sluiten van kolencentrales om mee te beginnen, dan gaat het hard. In Nederland echter loopt Groenlinks vooral het vuur uit de sloffen om schaliegas tegen te houden…. Klimaatbeleid is dus blijkbaar niet zo belangrijk. Plofkippen, winkel deuren sluiten onder de douche plassen en Hans Verbeek thema’s. Gelukkig is er nu een VVD minister die zich er mee bezig houdt… Ik denk dat die 14% gehaald gaan worden….