Wat heeft het establishment eigenlijk misdaan?

COLUMN - Enige tijd terug postte ik een politiek stukje op mijn Facebook-pagina. Ik was me aan het ergeren aan ‘volksvertegenwoordiger’ Baudet, die in het nieuws was. Omdat meneer niet werkt voor zijn geld. Ondanks de dikke ton aan belastinggeld die hij jaarlijks opstrijkt, had hij vrijwel alle begrotingsdebatten laten schieten. Ik schreef:

Hemeltergend, vooral als je weet hoe echte politici (van links tot rechts) zich de tyfus werken om het land beter te maken, je dan zo’n luie uitvreter ziet zitten die niet eens op komt dagen voor de belangrijkste debatten.

Omdat mijn social media filter bubble (gelukkig) niet zo waterdicht is dat alle Baudet-aanhangers er uit gefilterd zijn, leidde dat tot enige discussie met wat vrienden en kennissen die sympathiseren met het Forum voor Democratie (Fvd).*

Geen vertrouwen in de politiek

Boeiend was een woordenwisseling met iemand die aangaf rechts te zijn, maar geen vertrouwen in de politiek te hebben. Überhaupt twijfelde hij over het nut te stemmen. Het was toch allemaal één pot nat. Als hij al naar de stembus ging, werd het dus een anti-establishmentpartij. En het rechtse FvD was dan een goede keus, hoewel een Partij voor de Dieren ook een optie was.

Zo’n standpunt vind ik heel interessant, vanwege een aantal zaken.

Sowieso, waarom zou iemand bij de landelijke verkiezingen rechts willen stemmen? Als er iets is bewezen de afgelopen decennia, is het wel het ongelijk van rechts. Alles privatiseren wat te privatiseren valt en waar mogelijk ‘marktwerking’ introduceren? Dat is een rechtse hobby, en die heeft grotendeels dramatisch uitgepakt. Wapens verkopen aan verre, vreemde, arme landen? Goed voor de economie, maar het draagt bij aan oorlog, en daarmee: vluchtelingen.

Hetzelfde geldt voor het negeren van de klimaatproblematiek: dat draagt ook bij tot crises in grote delen van de wereld, met voedseltekorten, oorlogen, en… meer vluchtelingen tot gevolg. Deregulering van de financiële sector? Financiële crisis, met alle bezuinigingen op de bevolking als gevolg.

Een ander interessant punt is hoe iemand zowel een constant absurdistische onzin verspreidende, scheldende, met rassenhaat flirtende, klimaatprobleemontkennende** ijdeltuit als Baudet kan overwegen, en tegelijk de Partij voor de Dieren? Een partij van hardwerkende idealisten, die al jarenlang onvermoeibaar strijd voeren om de wereld beter te maken. Zonder zich te bekommeren over de spotlight.

Het establishment

Maar het boeiendst vind ik eigenlijk nog wel de vraag waarom iemand het vertrouwen verliest in alle gevestigde partijen. Wat heeft het establishment eigenlijk misdaan? We leven in een van de fijnste landen die er zijn. We zijn rijk, gelukkig, en het is hier veilig. Mensen zijn gezagsgetrouw. Wereldwijd bekeken hebben we heel goed onderwijs. Idem voor de zorg. Onze pensioenen zijn goed geregeld. Het leven is hier goed! En daar hebben toch ook de gevestigde partijen, van links tot rechts, hun bijdrage aan geleverd. Hoeveel kritiek ik er zelf soms ook op heb.

Natuurlijk gaat er ook ontzettend veel niet goed. Niet iedereen profiteert van alle mooie zaken hierboven. Het aantal klanten van de voedselbanken groeit, het aantal kinderen dat in armoede opgroeit ook. Ook op het gebied van luchtkwaliteit, milieu en klimaat valt genoeg te verbeteren. Die twee zaken versterken elkaar bovendien: vaak zijn het de arme mensen die (noodgedwongen) ongezond wonen. En is er nog veel meer dat ‘ok’ gaat, maar beter kan. Kritisch blijven is hartstikke goed.

Maar om nou ontzettend boos te worden op het hele ‘establishment’? En daarom te kiezen voor politieke avonturiers, zeker als ze ongegeneerd flirten met racisme, en aantoonbaar onzin verkopen? Ik kan er niet bij.

Dus:

Als je ontevreden bent over de landelijke politiek en iets anders wilt, dan kun je volgens mij ook gewoon links stemmen bij de volgende Tweede Kamer-verkiezingen. En laten we wel wezen: op de PvdA na is er geen linkse partij die de afgelopen decennia heeft meegeregeerd. Dus ook met een afkeer van het establishment kun je prima bij partijen als GroenLinks en de SP terecht.

János

 

*Al geef ik toe dat ik moest grinniken toen ik het voor het eerst verbasterd zag worden tot Schorem voor Demagogie, en ik het inhoudelijk ook best te verdedigen vind dat er schorem tussen zit dat zich bezondigt aan demagogie, ga ik ze toch gewoon bij hun naam noemen. De wereld kan zonder kinderachtig gescheld a la GroenSlinks, PvdAchterlijken, Ajjakkes, P$V, de Correspedant, etc. etc.

**Dit is eigenlijk nog het treurigste. Meneer pleit voor een ‘zakenkabinet’ van ‘experts’. Maar wanneer 97% van de wetenschappers het eens is over de door de mens veroorzaakte opwarming van de aarde, is het allemaal ‘onzin’. Ondanks dat het evident één van de oorzaken is van de vluchtelingenproblematiek waar hij iets zegt tegen te willen doen. En voor de mensen die de (schandalige) ‘factcheck’ van de Volkskrant hebben gelezen dat Baudet deels een punt had over klimaat: dat had hij niet.

  1. 1

    Och Janos, volgens mij wil je het niet begrijpen. Probleem is niet dat we het hier heel slecht zouden hebben, probleem is dat de voortuitgang (of wat gezien wordt als voortuitgang) er uit is. Die klachten zijn ook op links bekend. De modale inkomens nemen niet of nauwelijks toe, qua invloed van de burger lijkt er niks verbeterd, de kwaliteit van de overheid (onderwijs, veiligheid) neemt ondanks miljarden investeringen af, integratie van allochtonen blijft problematisch (grote uitkeringsafhsnkelijk, criminaliteit en nu weer “Syriëgangers”).

    Jouw lage verwachtingen (“ik ben tevreden dus wat klaag jij”) vind ik even ergerlijk als de demagogie van Baudet, eerlijk gezegd.

  2. 2

    @1: Des te meer reden dat links eens aan het roer moet staan voor een decennium of twee / drie ( zoals rechts nu ) . De laatste keer dat er een iets van linkse politiek in het kabinet te zien was was rond Den Uyl.

  3. 3

    @1

    Jouw lage verwachtingen (“ik ben tevreden dus wat klaag jij”) vind ik even ergerlijk als de demagogie van Baudet, eerlijk gezegd.

    Je mag je natuurlijk ergeren zo veel je wilt, maar die samenvatting doet natuurlijk geen recht doen aan het stuk. Dat beweer ik helemaal niet.

    Dat er (terechte) klachten zijn (wat ik ook in mijn stuk benoem) betekent natuurlijk niet dat dit komt om dat “het establishment” alles helemaal verkeerd gedaan heeft.

    Verder: “kwaliteit veiligheid neemt af”: ach. https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2017/09/criminaliteit-tussen-2012-en-2016-gedaald

  4. 4

    @1:

    De modale inkomens nemen niet of nauwelijks toe, qua invloed van de burger lijkt er niks verbeterd, de kwaliteit van de overheid (onderwijs, veiligheid) neemt ondanks miljarden investeringen af, integratie van allochtonen blijft problematisch (grote uitkeringsafhsnkelijk, criminaliteit en nu weer “Syriëgangers”).

    en daarom is een stem voor onervaren en onzin verkopende nieuwkomers beter? Bovendien pleit Janos voor het stemmen op links als alternatief voor de afbraak (van o.a. die modale inkomens die je noemde) onder de regeringen Balkenende, Bruin en Rutte

  5. 5

    @janos: laat ik de vraag omdraaien: wat heeft het establishment goed gedaan de laatste vijf jaar? Ze krijgen te veel betaald om enkel “op de winkel te passen”. Wat is in Nederland nu echt beter geregeld dan vijf jaar geleden?

    Over criminaliteit: in mijn stad is de ernstige criminalieit (liquidaties, berovingen) gewoon gestegen. Terwijl de werkloosheid is afgenomen, de voorzieningen voor de lage inkomens flink uitgebreid. Zie ook https://www.nu.nl/binnenland/5141654/politiebond-luidt-noodklok-overbelasting-recherche.html

  6. 6

    “ls er iets is bewezen de afgelopen decennia, is het wel het ongelijk van rechts.” Als je naar de praktijk kijkt is het tegendeel waar, landen met een overwegend rechtse regering staan bovenaan de welvaartsladder, terwijl linkse landen als Venezuela en Griekenland aan de rand van de afgrond staat en zonder miljardenhulp van rechtse landen eigenlijk al op de bodem van de afgrond zouden liggen. Zelfs met een rechtse halve zool als Trump aan het roer weet de private sector het land vrijwel probleemloos op de been te kunnen houden. Hoe minder een overheid zich met de burgers bemoeid, hoe minder het kan verknoeien.

    “Datzelfde geldt voor het negeren van de klimaatproblematiek: dat draagt ook bij tot crises in grote delen van de wereld, met voedseltekorten, oorlogen” Dat blijkt grotendeels een linkse tunnelvisie:

    https://www.volkskrant.nl/buitenland/rol-klimaatverandering-in-oorlogen-wordt-overschat-wetenschappelijke-tunnelvisie~a4569202/

    “En ander interessant punt is hoe iemand een ijdeltuit als Baudet kan overwegen, en tegelijk de Partij voor de Dieren?” Het FvD blijkt steeds meer een populistische partij. In de 2e kamer vormen zijn 1 pot nat met SP, PVV, PvdD en 50Plus Niet zo gek dus dat die kiezers onderling soms wisselen.

  7. 7

    @5: Inderdaad heeft de overheid weinig anders gedaan dan op de winkel te passen, en wat tafelzilver te verkopen.
    Ten koste van ouderenzorg, jeugdzorg en onderwijs.
    En ten koste van de belastingdienst.

    Dus inderdaad, iets meer PvdD en iets minder Baudet zou ons land beter maken.

    Hoogstens is op het gebied van milieu enige vooruitgang geboekt (er zijn wat windmolens en zonnepanelen geplaatst) maar dat lijkt meer een internationale trend.

  8. 8

    Als je ontevreden bent over de landelijke politiek en iets anders wilt, dan kun je volgens mij ook gewoon links stemmen bij de volgende Tweede Kamer-verkiezingen. En laten we wel wezen: op de PvdA na is er geen linkse partij die de afgelopen decennia heeft meegeregeerd. Dus ook met een afkeer van het establishment kun je prima bij partijen als GroenLinks en de SP terecht.

    Waarom zou je links stemmen als SP en GL net verleden jaar hun uiterste best hebben gedaan om niet mee te regeren? Waarom zou het “een pot nat” electoraat links stemmen? Zo’n Baudet en Wilders trappen tenminste nog fijn tegen het establishment aan. Ja, ook de SP probeert tegen het establishment aan te trappen, maar toch niet zo kundig als Baudet en Wilders.

  9. 9

    @5

    We zijn redelijk uit de crisis gekomen door op de winkel te passen. Ja, spannend is dat niet natuurlijk. We leven in een van de fijnste landen die er zijn. We zijn rijk, gelukkig, en het is hier veilig. (dank Janos) Dat is eigenlijk alles wat Rutte gepresteerd heeft. In stand houden van een rijk, gelukkig en veilig land.

    Nee, dan Baudet. Die schildert vergezichten van Afrikaanse horden die onze cultuur verdunnen. Dat is nog eens een prestatie!

  10. 10

    Sowieso, waarom zou iemand bij de landelijke verkiezingen rechts willen stemmen? Als er iets is bewezen de afgelopen decennia, is het wel het ongelijk van rechts.

    Even los van de extremisten aan beide kanten –

    Eh.. nee? Sure, er zijn onhebbelijkheden aan de rechterkant – de religieuzen, een algemene gevoel van stuck-up-ness, libertarische idioten die marktwerking tot in het absurde willen, en mensen die echt rijk maar ook echt dis-empathisch en slecht zijn. En rare onmogelijke combinaties als de nadruk leggen op meritocratie maar tegen erf-belasting zijn. Maar economisch gezien heeft de rechterkant het over het algemeen het best voor elkaar. En dat is eigenlijk alles wat ik van een overheid verwacht.

    De linkerkant daarentegen, zit vol met mensen die denken dat geld gratis is, dat als je een idioot maar lang en intensief genoeg begeleidt, hij vanzelf een Einstein wordt omdat het beter is als iedereen even stom, arm en ongelukkig is zolang er maar niemand slim, rijk of gelukkig is. Dat dieren rechten hebben, dat iemand met een kleurtje automatisch zielig is, bij de hand genomen dient te worden en dat die houding helemaal niet paternalistisch is. Dat je bijvoorbeeld vrouwen moet voortrekken tegen een meritocratisch beleid in, maar dat tegelijkertijd ook iedereen zich vrouw zou moeten kunnen noemen. En tot slot dat het maar het beste is, als al het geld dat in Nederland verdient wordt, eerst door de handen van een ambtenaar gaat, en dat het dan *misschien* wordt teruggegeven. En dat dat helemaal niet eng is.

    Dude, ik weet dat de VVD wat corrupt lijkt, de laatste tijd, en ik ga zelf echt niet rechtser zitten dan dat, maar als je een eenzijdig verhaal over de Nederlandse politiek wil vertellen, zet dat er dan ook boven, man.

  11. 11

    Ach, het is heel eenvoudig, János. Een mens is een hybride transcendentaal dubbelwezen. Ook in onze transcendentie kennen we ehh … erogene zones. Als een mens eenmaal daar gepakt wordt, dan kun je wel verwijzen naar de voorhoofdskwab (dus b.v. zoals Maarten van Rossem ooit stelde: “Je moet gewoon met Wilders in debat gaan, want het valt allemaal te weerleggen”) maar ‘denken’ gaat niet zonder noradrenaline en voor veel mensen is dat een onaangenamer stofje vergeleken met stofjes die ze daarvoor voelden :)
    https://www.youtube.com/watch?v=sOI8ae3Lub8

  12. 13

    “Maar om nou ontzettend boos te worden op het hele ‘establishment’? ”

    Degenen die niet geprofiteerd hebben, stemden vroeger vaak PvdA. Die heeft door de neoliberalistische en globalistische koers een groot deel van hun achterban vervreemd.
    Een aantal daarvan vertrok naar de SP, maar die bleek in de praktijk weinig te kunnen doen omdat ze niet meeregeerden.

    Toen er een Fortuyn opstond en mensen zagen dat de gevestigde orde daarvan in de war raakte, schaarden ze zich achter hem, niet wetend dat Fortuyn op sommige punten niet hun belang diende.
    Dat boeide niet, want hij wist de “elite” (door Fortuyn geintroduceerde vijandsbeeld?) zo lekker schrik aan te jagen.
    Eindelijk iemand die iets leek te bereiken, ook al zat ie niet in de regering.

    Na Fortuyn bediende Wilders zich van dezelfde methodiek: distantieer jezelf van een bepaalde club (‘de elite’) en ga zodanig tekeer dat je die club dwingt te reageren.
    Door je te distantiëren trek je de aandacht van een ieder die zich door het politieke beleid veronachtzaamd voelt, en door reacties van andere partijen uit te lokken krijgen de fans het idee dat je iets bereikt bij die politiek in zichzelf gekeerde kudde die altijd maar de eigen zelfgenoegzame gang ging.

    Wilders heeft niet zo veel effect meer, FvD juist meer. De aanhang van Wilders zal dus voor een belangrijk deel naar de nieuwigheid lopen.

    Dat linkse partijen (SP, GroenLinks) de mensen juist meer te bieden heeft, komt niet binnen, omdat ze niet zien dat die iets (kunnen) bereiken, ondanks aanwezigheid van jaren. De mensen beschouwen die partijen inmiddels ofwel als onderdeel van het establishment, ofwel als een partij die door compromissen ook wel de eigen kleur volledig zal doen verwateren.

    Helaas.

    SP of GroenLinks zou misschien ziekenhuizen, verpleeghuizen, treinen, bussen e.d. moeten gaan bezetten om aandacht te eisen voor wat ze willen en waar ze voorstaan. Dan vallen ze meer op, dan schrikt iedereen wakker. En dat vindt Jan Modaal interessant. Daar wil Jan Modaal wel aan mee doen. En op stemmen.

  13. 14

    @10:

    De linkerkant daarentegen, zit vol met mensen die denken dat geld gratis is, dat als je een idioot maar lang en intensief genoeg begeleidt, hij vanzelf een Einstein wordt

    dat beeld wordt door rechts in stand gehouden, heeft met de realiteit weinig van doen.

  14. 15

    @6: Nee. We spreken over Nederland, niet over andere landen. Links in Nederland is niet Links in andere landen. En dat met die tunnelvisie is hier ook al besproken. Daar zijn nogal wat mitsen en maren!

  15. 16

    Nog even wat olie op het vuur (vergeten door @0):

    D66 zit achter het referendumverbod
    GL zit achter een waanzinnig dure miljardeninvestering om een temperatuurstijging van 1 miljardste graad te voorkomen

  16. 20

    @16: “GL zit achter een waanzinnig dure miljardeninvestering om een temperatuurstijging van 1 miljardste graad te voorkomen”
    Vertel eens, welke GL-minister heeft dat voor elkaar gekregen? Ga ik daar volgende keer op stemmen.

  17. 23

    De twijfel tussen de PvdD en het FvD is niet zo heel vreemd, beide staan ze voor een “alternatief” wereldbeeld en slaan daarin door. Ook de keuze voor de SP, de bakermat van het (salon)populisme, trekt voornamelijk negatief ingestelde kiezers aan met een hoog wantrouwen richting de politiek.

  18. 25

    @0: “…. En daarom te kiezen voor politieke avonturiers, zeker als ze ongegeneerd flirten met racisme, en aantoonbaar onzin verkopen? Ik kan er niet bij.
    Er niet bij kunnen, dat is een fundamenteel onbegrip van een deel van het electoraat. Uit onderzoek is gebleken dat Democraten meer in een bubbel leven dan Republikeinen in de zin dat Republikeinen meer Democraten in hun vrienden-groep hebben dan Democraten Republikeinen. In wat voor bubbel leef jij?

    En om links te kunnen stemmen zal ik mijn onderbuik moeten amputeren. Dat gaat niet gebeuren.

  19. 26

    @13: De laatste suggestie even daargelaten zit er veel waars in dit verhaal.

    De PvdA kan nog steeds niet loskomen van de bestuurdersrol. En daarvoor moet de partij offers brengen die haar vervreemdt van de achterban. Een alternatieve politieke visie met een links perspectief ontbreekt. Klaver en Thieme bereiken slechts beperkte delen van de bevolking.

    Wat volgens mij verder ook nog meespeelt is de onmacht van de meeste gevestigde politici om een authentiek, eerlijk verhaal te vertellen. Het is allemaal zo clicheematig wat uit hun mond komt. Kan me goed voorstellen dat mensen zich daarvan afkeren. En dus weinig geïnformeerd gaan stemmen op een willekeurige partij of voor de verandering op iets nieuws zonder te weten wat het voorstelt.

  20. 27

    Ok, ik weet niet of ik overal op in kan gaan gezien de hoeveelheid, maar hier een poging.

    @5 Vervelend dat in jouw stad de criminaliteit gestegen is. En inderdaad, goed, kritisch artikel over wat nog beter kan bij de politie. Zo zijn er volgens mij wel meer dingen, de Correspondent heeft daar een tijd terug ook een serie over gedaan, als ik me niet vergis. Echter: dat betekent niet dat landelijk gezien de criminaliteit niet nog steeds kan dalen (en dat we een relatief heel veilig land hebben, zowel historisch als tov andere landen).

    De vraag waar je mee begint vind ik tricky: ik heb niet zoveel zin om het kabinetsbeleid vd afgelopen 5 jaar te gaan verdedigen, is ook niet mijn beleid. Er is inderdaad op de winkel gepast. Bewindslieden die de boel bedonderden hebben moeten vertrekken. Dat is toch best wat waard?

    @6 En kijk nu eens naar westerse landen waar de afgelopen jaren relatief vaak links aan de macht is geweest, zoals in delen van Scandinavië… verwijzen naar Venezuela is wat cheap. En heeft niet zo veel met NL van doen, sowieso.

    “Datzelfde geldt voor het negeren van de klimaatproblematiek: dat draagt ook bij tot crises in grote delen van de wereld, met voedseltekorten, oorlogen” Dat blijkt grotendeels een linkse tunnelvisie:

    . Ja, de linkse tunnelvisie van subversieve, linkse clubjes als het Pentagon: https://cop23.unfccc.int/news/climate-change-threatens-national-security-says-pentagon
    Het artikel waar jij naar verwijst bevestigt nota bene het bestaan van genoemd verband, trekt alleen in twijfel hoe heftig het effect is.

    @8 Ik heb juist het idee dat het ‘motorblok’ erg haar best heeft gedaan om GL buiten de deur te houden.

    @10

    Dude, ik weet dat de VVD wat corrupt lijkt, de laatste tijd, en ik ga zelf echt niet rechtser zitten dan dat, maar als je een eenzijdig verhaal over de Nederlandse politiek wil vertellen, zet dat er dan ook boven, man.

    . Ik zal het overwegen als titel voor een volgend stuk, “eenzijdig verhaal over de Nederlandse politiek” ;-) Maar ik vind dat je wel een karikatuurtje schetst van ‘links’. Dat dieren rechten hebben, dat onder sommige omstandigheden het voortrekken van vrouwen goed kan zijn, en dat belasting niet eng is, dat herken ik wel. Maar shizzle als “De linkerkant daarentegen, zit vol met mensen die denken dat geld gratis is, dat als je een idioot maar lang en intensief genoeg begeleidt, hij vanzelf een Einstein wordt omdat het beter is als iedereen even stom, arm en ongelukkig is zolang er maar niemand slim, rijk of gelukkig is.”, dat slaat natuurlijk nergens op.

    @13 en @26 : eens

    @14 eens.
    @16: zie #18 en #20
    @17 dat.

    @25 mijn bubble valt dus wel mee, voor zover je dat over jezelf kan zien. Zie de inleiding bij dit stuk. Ik heb genoeg diversiteit onder mijn vrienden en kennissen om ook in mijn private (social media) bubble allerlei geanimeerde discussies te voeren, na dit soort stukken. Verder: bron bij je bewering?

  21. 28

    @26

    Wat volgens mij verder ook nog meespeelt is de onmacht van de meeste gevestigde politici om een authentiek, eerlijk verhaal te vertellen. Het is allemaal zo clicheematig wat uit hun mond komt.

    Dat is geen wonder. De politieke kaste én de intellectuele kaste hebben het verloren van de financiele kaste. Fortuyn, Wilders, Baudet, Farage, Johnson etc. etc. zijn slechts schaduwen met valse beloften voor autoriteit gläubigen, die instinctmatig hun ‘leider’ missen. Met Trump als vulgaire laatste waarschuwing voor zoiets als ‘beschaving.’

    Hoeveel beschaving zit er in János, als ik in zijn betoog slechts verontwaardiging lees?

  22. 29

    @27: ok van mij hoef je niet het kabinetsbeleid te verdedigen. Neem voor mijn part het relatief linkse kabinet Balkenende-Bos. Kan jij daar iets noemen waar het politieke establishment echt een positief verschil heeft gemaakt?

    Ik maak bezwaar tegen de stelling dat omdat het hier relatief goed gaat wij genoegen moeten nemen met het establishment. Dit om twee redenen: Nederland is historisch gezien een rijk, stabiel en weinig corrupt land. Daar heeft Den Haag niet heel veel mee te maken. Ook de voorbeelden die jij noemt – welvaart, pensioen, onderwijs, veiligheid – zijn niks nieuws. Sterker nog ik durf te beweren dat de kwaliteit van het onderwijs en de veiligheid zijn gedaald. Op het gebied van pensioen is de eerste pijler AOW alweer 70 jaar oud en in de tussentijd nauwelijks hervormd, en heeft de politiek niet heel veel te maken met de 2e en 3e pijler – die is geregeld door sociale partners en particulieren. Wat welvaart betreft geldt hetzelfde: de meeste Nederlanders verdienen hun brood in de marktsector. Die is vanouds internationaal concurrerend. Kort gezegd waar de overheid zich wel flink mee bemoeid doem we het helemaal niet uitzonderlijk goed, waar die zich minder mee bemoeit komen we goed mee maar historisch gezien niet uitzonderlijk goed.

  23. 30

    @12

    Zie @9 Het gaat best redelijk met ons land. Ik ben dus niet zo anti-establishment. Want als het redelijk gaat met het land, gaat het ook redelijk met mij.

    Maar dan wordt ik opeens tot NSB uitgeroepen. Nou ja, dat is eigenlijk hetzelfde als de PVV aanhang die het politieke midden graag landverraders noemt.

    Je hebt het zelf niet door, maar je hangt dezelfde “wie niet voor mij is, is tegen mij” doctrine aan van extreem rechts. Ik zal wel een neoliberaal zijn! Neoliberaal is gewoon een ander woord voor establishment.

  24. 31

    @16

    GL is alleen theoretisch tegen de klimaatverandering. Ze besloten dat hun visie niet vertegenwoordigd hoefde te zijn in de regering. De klimaatverandering is dus 4 jaar uitgesteld.

  25. 32

    @29: Het succes van het Nederlandse bedrijfsleven komt ook door de overheid:
    – redelijk tot goed onderwijs
    – betrouwbare rechtspraak
    – goede infrastructuur

    Het is dus goed dat de overheid zich met dingen bemoeit.
    (maar ik zal niet beweren dat de overheid dat de laatste jaren goed gedaan heeft).

  26. 33

    @30:
    Nu heb ik toevallig weinig last van het asociale beleid van welke regering/partij dan ook, maar het is toch wel droevig om te zien, hoe de minder bedeelden genaaid worden.
    De door jou zo verachte partijen zouden beter voor ze zorgen.

  27. 34

    @32: overheid is iets anders dan het establishment. Het huidige politieke establishment: de politici en bestuurders van VVD, CDA, PvdA, D’66 en in de grotere steden GroenLinks en SP. Zij hebben niet voor de goeie staat van de Nederlandse infrastructuur en rechtsstaat gezorgd; die dateert van eerder.

    Wat valt wel op het conto te schrijven van het huidige politieke establishment? Verdieping van de Europese unie (ESM, bankenunie, Oekraïne, Turkije deal). Vergroting van de marktwerking in de zorg (bvb liberalisering tarieven, invoering basisverzekering met eigen risico). Decentralisering verzorgingsstaat. Toename arbeidsmigratie met name vanuit Oost Europa. Tsja, dit zijn niet allemaal onverdeelde succesverhalen. Het waren vooral politiek handige beslissingen waarmee gepoogd is kool en geit te sparen. Moeten we het establishment daar nu extreem dankbaar voor zijn? Nee…

  28. 35

    @33

    Je neemt direct al weer de vijand-houding aan, Henk.
    Ik veracht de linkse partijen niet. Je concludeert al weer out of the blue dat ik de linkse partijen veracht omdat ik hun opstelling afkeur. En wat ze gemeen hebben met extreem rechts is hun weigerachtige houding tot constructieve samenwerking.

    Nu is links ook nog eens flink versplinterd, de zaak is hopeloos. Machteloos staan de linkse leiders te orakelen ten faveure van de minder bedeelden. De minder bedeelden zelf luisteren echter weer naar de hoogste bieder:

    Baudet: stem op mij en ik hou al die vreemdelingen buiten zodat jullie verworvenheden overeind blijven.

    Wilders: stem op mij, ik kieper al die moslims en Marokkanen er uit, dan pikken ze jullie huizen werk en uitkering niet in.

    Krol: stem op mij als je ouder bent of wordt. AOW op 65 is een breekpunt en pensioenen moeten geïndexeerd.

    Kuzu: ik geef de allochtone burger een stem, vooral de Turkse allochtoon.

  29. 36

    Je neemt direct al weer de vijand-houding aan, Henk.
    Ik veracht de linkse partijen niet. Je concludeert al weer out of the blue dat ik de linkse partijen veracht omdat ik hun opstelling afkeur.

    Dan zal ik (en ook andere regeerders) je regelmatige commentaar t,o.v. die partijen wel verkeerd verkeerd begrijpen.

    N.B.
    Iemand waarmee ik van mening verschil is niet perse mijn vijand.

    Over en uit maar.

  30. 37

    @34:

    Wat valt wel op het conto te schrijven van het huidige politieke establishment?

    Tamelijk onzorgvuldig om alle partijen die je eerst noemt verantwoordelijk te houden voor het hele rijtje maatregelen dat hierop volgt

  31. 39

    @28

    Hoeveel beschaving zit er in János, als ik in zijn betoog slechts verontwaardiging lees?

    42

    @29 Oef. Nog steeds een moeilijke vraag, want dit waren niet mijn kabinetten. Maar ik vind ‘em wel fair, gezien mijn stuk. Ik heb het van de andere kant benaderd: er is hier geen abjecte armoede, nauwelijks honger, er verdwijnen geen journalisten, het laatste ongerepte natuurgebied wordt niet voor een grijpstuiver verkocht. Zoals mensen eerder hebben aangegeven, er is op de winkel gepast, zonder dat er gruwelijke ongelukken gebeurt zijn. Verdienen mensen daarom een standbeeld? Nee. Ik ben het voor een deel ook wel eens met je analyse. Tegelijkertijd: er zijn véél meer mensen in toenemende mate een beroep gaan doen op de zorg (door de vergrijzing), dat heeft enorm veel gekost. In het hoger onderwijs is de verruiming van de toegankelijkheid (zeker over de decennia bezien) een enorm succes geweest: bijna iedereen die de capaciteiten heeft om te kunnen studeren, kan dat daadwerkelijk doen. Vergelijk de studentenaantallen halverwege de jaren 50 (nog geen 30000) met de kleine 700.000 die er nu zijn. Dat is enorme winst, maar zorgt ook voor veel hogere kosten. Hoeveel kritiek ik ook heb gehad over het hogeronderwijsbeleid, daar is wel degelijk een prestatie geleverd, die het anderzijds moeilijker maakt qua financiën. Maar ik stem zelf ook niet op PvdA of CDA. Maw: het is hier niet zo hemeltergend verschrikkelijk dat je je uit principe af zou moeten keren van alle traditionele politieke partijen.

    @31 Wel erg cynisch. De afweging was volgens mij dat uit eerste gesprekken bleek dat er toch niet veel binnen te halen was, en ze op een relatief punt al snel in een ‘slikken of stikken 3 tegen 1’ positie werden gebracht. Dan moet je gewoon kunnen bedanken, zonder dat je allerlei verwijten krijgt over “niet willen” en “geen verantwoordelijkheid durven nemen”.

    @32 goed verwoord.

    @33 ben het wel met je eens dat de minder bedeelden genaaid worden, zie ook opmerking in mijn stuk over kinderarmoede en voedselbanken

    @34 nee, extreem dankbaar hoeft zeker niet (zie hierboven). Verder wat @37 zegt.

  32. 41

    @14: Do enlighten me. We hebben in Nederland dus geen Partij voor de Dieren? Overigens hebben we in Nederland al jaren staand beleid waarbij basis scholen worden gesubsidieerd op basis van een leerlingen-score: ‘uit een goed nest’ telt voor 1 en zo niet, dan tel je voor 2. ‘Om achterstand te voorkomen’. En omdat het te moeilijk (en te laat) is om leerlingen daadwerkelijk op achterstand te beoordelen, doen ze dat al van te voren. Op basis van een Kafkaëske berekening die postcode, afkomst en god weet niet wat allemaal voor voor sociologen belangrijke zaken in de mix trekt. Of het helpt weet niemand, maar eigenlijk wil niemand dat ook weten.

  33. 42

    @14: Overigens denk ik dat linkse partijen wel degelijk een nuttige functie hebben – klimaatverandering en verdeling van kapitaal zijn wel degelijk zaken die aandacht behoeven; in beide gevallen kunnen we niet doorgaan op de nu ingeslagen weg. Jammer alleen dat linkse partijen er over het algemeen zo weinig aandacht aan besteden of, als zij dat doen, hoezeer zij er het patent op lijken te hebben om met de verkeerde oplossingen te komen.

  34. 43

    @5: In werkelijkheid is de criminaliteit helemaal niet gestegen. Het artikel waar jij naar linkt is niets anders dan een door de politie opgezette campagne om jouw privacy verder af te breken:
    “Het zou voor Geertje al helpen als een politiemedewerker in een hogere rang een iets ruimere bevoegdheid krijgt. Dan hoeft er geen akkoord meer te worden gegeven door een officier of rechter-commissaris om bijvoorbeeld iemand af te luisteren.”

  35. 44

    @39: dank voor je antwoord. Vind je “Zo verschrikkelijk is het niet” echt zo’n sterk argument om op de “tradionelen” te stemmen? Zitten de echte idealisten dan niet aan de randen, burgers die zich niet neerleggen bij “niet verschrikkelijk”. En is dat niet het toppunt van emancipatie?

    Full disclosure ik stem deze verkiezingen ook gewoon een middenpartij waar ik niet razend enthousiast van ben. Maar itt ik denk veel PVV, FvD maar ook Denk en SP stemmers heb ik de overheid niet (verder) nodig.

  36. 45

    Even naar het nieuws kijken en je begrijpt waar het probleem ligt met het gebrek aan vertrouwen in het politieke establishment:

    Vanavond zag ik achtereenvolgens:
    1. hoe de provincie Noord-Holland en de gemeente in nauwe samenwerking met Schiphol nieuwe huizenbezitters rond de luchthaven vastleggen aan een kettingbeding dat klachten en claims over lawaai in de toekomst moet voorkomen (met een ronduit liegende gedeputeerde).
    2. dat de politie een steeds groter deel van de misdrijven niet eens kan behandelen, laat staan oplossen met als gevolg vrij spel voor steeds brutalere criminelen (en dat hierover de laatste jaren al stapels rapporten zijn verschenen, waar een minister dan niet veel meer iver zegt dan dat hij er mee bezig is)
    3. dat mantelzorgers er niet aan beginnen de gemeente te hulp te roepen vanwege alle bureaucratie (‘geen tijd voor!’)
    4. dat de rechterlijke macht de belastingdienst beschuldigt van het tegenwerken van rechtszaken (en dat het ministerie voldhoudt dat ze het altijd goed hebben gedaan)

    Als je de gevestigde partijen dit keer op keer hoort goedpraten, is het dan vreemd dat je het vertrouwen verliest en op zoek gaat naar alternatieven?

  37. 48

    @36

    Over en uit maar.

    Voor jou misschien wel. Je bent een typische links-stemmer, Henk. Zelf goed bedeeld en vanuit die riante positie zal je de wereld wel even vertellen hoe het zit. De minder bedeelden hebben schijt aan types zoals jij. Jij weet niet hoe het is om met je enkels in de stront te staan. Blijf jij maar hoog in de wolken zweven en links stemmen. De wereld draait wel door.

  38. 49

    @39

    Natuurlijk is mijn @31 een beetje cynisch. Daar klinkt ook teleurstelling in door. Als GL de klimaatverandering al niet kan schelen, moet ik dan de barricaden op of zo? Het zal mijn tijd wel duren, die klimaatverandering. Links is enorm marginaal geworden, hooguit 30% van het electoraat. Met name de VVD is de partij van het egoïsme, wat wil men dan helemaal op links? Dat de VVD het GL programma over gaat nemen?

    Jij bent de auteur van dit artikel. Ik heb er begrip voor dat mensen uit boosheid voor partijen als PVV en FvD gaan stemmen. Of helemaal niet gaan stemmen. Ik laat mijzelf niet gijzelen door boosheid. Extreemrechts en vreemdelingenhaat kan nooit een optie zijn in een democratie. En wie -zoals ik- de vrijheid lief heeft, die blijft ook niet thuis. Dan is de keuze voor het establishment wellicht de beste. Laat links maar verrekken in hun ideologische verdwazing. Het establishment past tenminste nog op de winkel. Dat is ook geen vertrouwen geven, maar de minst slechte optie.

  39. 53

    @49

    Extreemrechts en vreemdelingenhaat kan nooit een optie zijn in een democratie.

    Nog niet zo heel langgeleden was het dat wel, in verscheidene Europese democratieën zelfs. Goed dat jij jezelf niet laat gijzelen door dat soort boosheid, maar andere mensen doen dat wel, met mogelijk zelfs gevolgen voor de door jou gewaardeerde vrijheid.

    Overigens beetje vooringenomen hypocriete schimp jegens Henk. De wereld even vertellen hoe het zit is ieders goed recht, waar je zelf ook graag gebruik van maakt. Daarop over en weer aanmerkingen maken kan een leuke discussie geven.

  40. 54

    @53

    Het zou mooi zijn als links ook eens gaat beseffen dat vreemdelingenhaat en extreemrechts een bedreiging is. Door de anti-establishment houding wordt het establishment steeds kleiner. Hetzelfde verschijnsel zien we in onze buurlanden. In Duitsland wordt links ook gemarginaliseerd en is links de weg kwijt. En dat terwijl Merkel op gebied van vreemdelingen best wel een links beleid voert. Punt in deze kwestie is dat een aanzienlijk deel van de West Europese bevolking vreemdelingen als een bedreiging ziet. Dat verklaart tevens de teloorgang van links en de opkomst van extreem rechts.

    Ik heb niks tegen Henk persoonlijk en hij heeft uiteraard het volste recht om een politieke mening aan te hangen. Hij staat een beetje model voor de typische linkse stemmer met zelf een goed gevulde portemonnee. Dan is het erg makkelijk om links te zijn. Veel linkse stemmers hebben die typische anti-houding. Vanuit de ivoren toren ten strijde trekken tegen de ‘neoliberalen’. Ik persoonlijk ben wel een beetje klaar daar mee.

  41. 55

    @44 Graag gedaan.

    Vind je “Zo verschrikkelijk is het niet” echt zo’n sterk argument om op de “tradionelen” te stemmen?

    Neen! Dat vind ik niet, ik stem zelf dan ook niet op de traditionelen. Er kritiek op hebben, wijzen op alternatieven, snap ik allemaal, doe ik ook. Maar om je er radicaal van af te keren, moet het toch slechter gaan dan dat het nu gaat.

    @45

    Als je de gevestigde partijen dit keer op keer hoort goedpraten, is het dan vreemd dat je het vertrouwen verliest en op zoek gaat naar alternatieven?

    Nee, dat is het niet. Dat is heel begrijpelijk. De vraag is echter waar je de alternatief zoekt. En of je, wanneer je alleen deze misstanden ziet, je je niet afsluit voor een hoop dingen die best prima gaan.

    @49 Ik zie het als een (totale) misvatting dat het GL niets zou kunnen schelen. Ze zagen gewoon geen mogelijkheid om een rol van betekenis te kunnen spelen. Dat is tragisch, Mark Rutte was vroeger ook ‘groenrechts’, het Duitse CDA heeft daar een dermate ambitieus klimaatbeleid gevoerd dat de Duitse Groenen vrijwel overbodig heeft gemaakt, en D66 staat (op papier) niet heel ver van GL wat betreft klimaat. CU overigens ook niet! En toch komen met die partijen niet verder dat wat goede voornemens en wensdenkerij over CO2-opslag, op basis van niet-bestaande techniek.

    @50 Wellicht was mijn antwoord ’42’ #39 wat flauw, maar in alle eerlijkheid: geen flauw idee waar je het over hebt. Hoezo lees je in mijn betoog slechts verontwaardiging? Wat de hoeveelheid verontwaardiging, zelfs al zou je goed gelezen hebben, over de beschaving van een persoon? Ik wil best een poging doen tot een coherente reactie, maar dan moet de vraag begrijpelijk zijn.

    @54 Doet links dat dan niet? En zijn er niet genoeg plekken (juist op links) waar gepoogd wordt de mythe te ontkrachten dat ‘de vreemdelingen’ de schuld zijn voor alles waar mensen last van hebben (of dat nou onveiligheid, slechte zorg of te weinig woningen zijn)? Ik heb hier iig wel eens iets voorbij zien komen….

  42. 57

    @56 Hou op met trollen. Dit stuk gaat over Nederland. Je niet ter zake doende afleidingstactiek mbt andere plekken op de wereld heb ik al op gereageerd in #27. Daar ga je inhoudelijk niet op in, bespaar ons dan de herhaling.

  43. 58

    @56: Volstrekt irrelevante vergelijking. Chavez was een megalomaan despoot die zich toevallig “links” noemde. Het feit dat het daar mis gaat heeft vooral te maken met dat stukje “megalomaan despoot”, en niet zozeer met het stukje “links”.

    En dat weet je zelf net zo goed als ik; je zit dus inderdaad gewoon te trollen.