Er was eens…

Met enige regelmaat biedt Sargasso ruimte voor gastredacteuren. Hieronder volgt een gastbijdrage van Marieus over inspiratie- en visieloze politici, burgers en kiezers in schril contrast met vroeger.

322925Er was eens… vroeger. Vroeger, toen ging de koningin met haar Gouden Koets naar de Ridderzaal en sprak de Troonrede uit. En amper terug in haar paleis werden grote woorden gesproken. Door de oppositie, door de vakbonden. Over een “hete herfst” vol demonstraties en andere acties om toch dát voor elkaar te krijgen wat de regering niet wil. Woorden als “solidariteit”, ja zelfs “internationale solidariteit” en “opkomen voor de zwakkeren” kwamen uit de monden van gepassioneerde voorlieden die het beste wilden voor de “gewone man”.

Die gewone man was goed, sterk en hartstochtelijk vertegenwoordigd in het Haagse. De herfst kwam en het Malieveld, Museumplein of de Dam stond vol met tienduizenden mensen met spandoeken, die leuzen scandeerden: van onderwijzers en ambtenaren tot verplegend personeel en havenarbeiders. En ondertussen stond die gewone man eveneens klaar om zich solidair te verklaren met Solidarność in Polen, de Dwaze Moeders in Argentinië en vond het hele land wel iets van de wapenwedloop variërend van “Kruisraketten Nee” tot “liever een raket in de tuin, dan een Rus in de keuken”.

Inmiddels zijn woorden als solidariteit, om maar te zwijgen over internationale solidariteit vrijwel vergeten termen. Opkomen voor de zwakkeren is een tamelijk holle frase die soms nog door een PvdA-er, als slip-of-the-tongue wordt uitgesproken. Een hete herfst kennen we allang niet meer, laat staan dat er gedemonstreerd wordt.

De vakbonden zijn stil geworden, veel strijd is gestreden, de arbeider geëmancipeerd en opkomen voor de gewone man is niet meer nodig. De oppositionele politieke kopstukken verwijten de regering visieloos te zijn in tijden van crisis en schreeuwerig wordt dit in de Tweede Kamer keer op keer benoemd. Maar flinke alternatieven, dus visie, daar moet je niet meer mee aankomen.

Dat was eens. Vroeger.

De oppositie heeft het liever over een “kopvoddentax” en kraamt andere onzin uit, vooral in de vorm van op de man gespeelde beledigingen. Als er al eens een voorstel komt, gaat dat niet over internationale solidariteit maar over het korten op het budget voor ontwikkelingssamenwerking. Of er wordt ellenlang gezeurd over de toelage van de koningin en een eventueel, mogelijk, vertrek van de premier naar Brussel. Dat zijn dé issues in politiek Den Haag. Zo gaat dat in het parlement ten tijde van de internationale kredietcrisis.

0829_SpijkermanDe burger vindt het schijnbaar goed. Achterover zittend in de luie stoel lijkt het daar verdacht veel op, zolang we nog maar steeds met 65 jaar met pensioen kunnen, de hypotheekrenteaftrek gewaarborgd blijft en niets anders onze portemonnee raakt. Ondertussen zappen we, visieloos, nog even langs Jack Spijkerman die de mening en de visie van het land wel geeft, gepresenteerd in hapklare oppervlakkige one-liners. En als Spijkerman het niet doet, bepaalt Maurice de Hond wel waar we een mening over moeten hebben. Wat kan ons het schelen dat “Amersfoort-aan-Zee” in 2050 wel eens realiteit kan zijn. Wat kan ons het schelen dat in Afrika in rap tempo het noordelijk deel van het continent in een kurkdroge woestijn verandert.

En waarom zouden we ons druk maken over zelf verrijkende bankiers, die nog steeds graaien in de bonussenpot, zolang we lekker makkelijk kunnen bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking om de kredietcrisis mede te bezweren en zolang we zelf nog niet financieel tekortkomen. Want we weten ook wel dat als we werkelijk zouden willen dat de bankiers stoppen met hun gedrag er totaal iets anders van ons wordt verwacht. Namelijk weg uit die luie stoel en flink nadenken over wat we dan wél willen. En daarna de barricades op, scanderen dat we het niet langer pikken, van bankinstelling wisselen, demonstreren en actievoeren zodat de herfst weer heet wordt. En dan roepen we vanzelf ineens weer om internationale solidariteit zodat Amersfoort in 2050 niet aan zee ligt en Afrika niet één grote zandbak is.

Wat dat betreft is het maar gelukkig dat er zo weinig visie is. We zouden eens teveel in beweging komen…

De gewone man? Die bestaat nog steeds. Maakt zich druk over integratie, zijn baan, de verloedering van de samenleving. De gewone man wordt vertegenwoordigd in Den Haag door iemand die de Antillen kwalificeert als “corrupt roversnest” en ondertussen een barman een lel verkoopt omdat hij geen pilsje meer krijgt. De gewone man wordt vertegenwoordigd door een parlementariër die vindt dat het Koninklijk Huis het goede voorbeeld moet geven maar zelf wél Prinsjesdagstukken mag lekken aan RTL-Nieuws.

Er was eens… vroeger. Maar in 2009 luisteren we liever naar inspiratie- en visieloze politici die zetels winnen door grof populisme. Hoe inspiratie- en visieloos kan een land, een burger, een kiezer zijn om daar achteraan te rennen?

  1. 1

    Op zoek nsar echte betrokkenheid dus. In de nadagen van het rijke westen.

    Beetje vreemd ? wereldvreemd ? doof ?

    Want er zijn er die al lang de discussie aangaan omdat ze de verloedering niet langer kunnen aanzien.

    Terecht of onterecht… maar om te doen alsof ze niet bestaan, dat is wel gek.

  2. 2

    Er is geen verloedering. Het Gaat Namelijk Goed In Nederland. En als het goed gaat, morren de mensen niet. Ja, ze morren wel, maar zachtjes op de achtergrond, gewoon omdat het er bij hoort. Eigenlijk hebben ze niks feitelijks om over te klagen, en daarom staan de barricades zo leeg.

    Had ik al gezegd dat het Goed Gaat In Nederland?

  3. 3

    Tja, met z’n driehonderdduizenden ‘Ritzen is een hondelul !’ (toen nog zonder ‘n’) roepen is nu eenmaal minder effectief dan een enkel berichtje op Geenstijl.

    Tweede gedachte: links heeft helemaal niks meer te protesteren, want links is inmiddels zo verschrikkelijk met de macht vermengd geraakt geworden, dat ze niet meer wat-dan-ook kan roepen, zonder dat het schaamrood over zoveel hypocrisie haar onmiddelijk naar de kaken zou moeten steigen.

  4. 4

    Uit het hart gegrepen, en volledig mee eens. De massa in Nederland heeft zijn schaapjes op het droge, het gaat ze goed. Waar tegen zouden ze nog moeten protesteren? En waarom nog nadenken over de toekomst? Wie dan leeft, wie dan zorgt. En wie zich toch afvraagt of het allemaal wel zo goed gaat, krijgt een dubbele portie Popstars om de zintuigen af te stompen, en een verplichte cursus obstinaat klagen op telegraaf.com.

    Dat de crisis nog maar lang mag duren, en diepe gaten gaat slaan in de illusie.

  5. 5

    @3: Bedoel je met deze ‘links’ de PvdA achterban? Die waren zowiezo nooit zo actiebereid. Je zou kunnen zeggen dat GroenLinks het laat afweten, al denk ik dat de meeste leden redelijk vertegenwoordigd zijn in algemene actiegroepen. Verder is de SP altijd wel te porren voor een potje demonstreren. Kortom, het valt best mee met links.

  6. 6

    @su; je geheugen is wat selectief – het topic gaat over een periode dat ‘GroenLinks’ nog helemaal niet bestond en de beste route om PvdA hoofdman te worden dwars door de FNV ging.

  7. 7

    @5: De PvdA en SP achterbannen *waren* actiebereid, in de jaren 70 en 80. Maar de babyboomers hebben de buit binnen. Juist die groep hoor je nu morren over ‘aantasting van de verworven rechten’, en die groep houdt nu juist de zaken liever zoals ze zijn.

    GroenLinksers zijn allemaal grachtengordel tweeverdien-yuppen. Die hebben het ook goed, en voor de vorm reutelen ze wat over het milieu. Hoeven we verder ook geen woorden aan vuil te maken.

  8. 8

    @KJ #6 dat klopt, van de FNV. En daar was de cultuur van STAKEN als er niet 8% maar 7.5% loonsverhoging kwam. Ik was in de jaren 70 jong, links, dom en groen maar ik vond dat walgelijk.

    Vakbondsleider Wim Kok zette zich daar overheen.

    Begrijp ik best. Achteraf.

  9. 9

    Mooi stuk. Ik wijs ook al een week hier op de passiviteit bij zogenaamd Links. Maar de schrijver van dit stuk ziet het toch anders dan ik.

    Hij zegt: De gewone man? Die bestaat nog steeds. Maakt zich druk over integratie, zijn baan, de verloedering van de samenleving. De gewone man wordt vertegenwoordigd in Den Haag door iemand die de Antillen kwalificeert als “corrupt roversnest” en ondertussen een barman een lel verkoopt omdat hij geen pilsje meer krijgt.

    Mag de gewone man zich misschien druk maken over integratie, zijn baan, de verloedering van de samenleving? En over Wilders gesproken. Hij is de enige politicus die zich ondubbelzinnig uitspreekt tegen de inlevering van vrijheden waar links ooit voor stond. Zoals een normale leefomgeving voor de gewone man die tegenwoordig geterroriseerd wordt in zijn eigen buurt. Zoals de rechten van de vrouw om ongestoord over straat te kunnen, om haar eigen echtgenote te kunnen kiezen. Zoals de rechten van homo’s om in alle vrijheid te kunnen zijn wie ze zijn. Zoals de rechten van afvalligen. Allemaal zaken die er toe doen maar waar Links zich liever niet aan brandt. Sterker nog, Links praat bijna alles goed van de ideologie van de duisternis die in zoveel wijken in Nederland aan de lichtschakelaar frummelt.

  10. 10

    En ja, de Antillen zijn ook een roversnest. En of Brinkman dat nu roept of de voorzitter van de plaatselijke korfbalvereniging, dat doet niets af aan het feit dat corruptie troef is op onze eilandjes…

  11. 11

    @6: GroenLinks stamt uit ’89, dus nog genoeg om de staart van de actietijden mee te maken. Maar ik neem aan dat voor de continuiteit je ook wel kan spreken over PSP/PPR/CPN/EVP aanhang als ‘GroenLinks’ voor zover ze niet de coalitie de rug hebben toegekeerd.

  12. 12

    Kleine waarschuwing: #9 is niet echt “Peter”, maar Carlos die een banbot op de comments heeft gezet. Iedereen die nu nog op dat eindeloos herhaalde inhoudsloze geneuzel ingaat wordt volledig automatisch van de site af gebonjourd.

    Hee, niet mijn idee! Ik vind het ook maar niks. Echt.

    Maar ik dacht even te waarschuwen…

  13. 15

    Het valt me trouwens op dat de zogenaamde ‘progressieven’ altijd maar weer aan komen met:

    – hij biedt geen oplossingen
    – hij is inhoudsloos

    etc. Bij zowel Fortuyn, Wilders als bij reaguurders als ik. Terwijl ik toch wijs op vrijheden die zwaar onder druk staan. We hebben het hier niet over kattepis. Maar jullie hebben geen enkel echt antwoord. Ja, omtrekkende bewegingen.

  14. 17

    Nederland is verworden tot een soort Argentinie. Daar vonden Eichmann en co onderdak. Tegenwoordig bieden wij onderdak aan vele honderden oorlogsmisdadigers uit de Derde Wereld. Maar who cares? Toch?
    Stiekem vinden we beulen die ‘zwarten’ mishandelen toch een tikkeltje minder erg. Toch?
    Hopelijk gaan de Freek de Jonges in de rest van de wereld een lied componeren tegen het beoogde WK in Nederland. Dan lijkt het weer een beetje op Links uit de jaren ’70, toen Links (soms) nog ergens voor stond…

  15. 18

    He Peter, ga jij eens gauw ergens folders uitdelen ofzo ! Ik bedoel, ik ben het best met je eens hier en daar, maar je wordt wat dogmatisch en partijvast in je reacties zo langzamerhand man.

    Overigens, ironisch genoeg, is dat een eigenschap die ook heel veel linksen overkwam na een tijdje aan de tiet van de grote roerganger gelegen te hebben.

  16. 20

    @12
    ‘Inhouds loos geneuzel’? Heb je het over je eigen comment of speel je weer eens op de man (Peter)?
    En bespaar ons je aanmatigende waarschuwingen; mogen we ajb zelf bepalen of we met hier-dissidente-meningen willen omgaan.

    On toppic: kennelijk verliest elke revolutie z’n glans, zeker gezien de huidige apparatski.

  17. 21

    @ 18 KJ

    Ik probeer te voorkomen dat er straks weer de volgende consensus wordt bereikt in dit topic: Brinkman is een gevaar voor de vrijheid. Als wij ‘progressieven’ samen optrekken tegen hem – het liefst samen met de broeders van de religie van de vrede – dan zijn we weer op het goede pad. Dan staan we weer ergens voor! We hebben immers al geoefend tijdend de anti-Israel demonstraties…

    Want daar draait het weer op uit. Ik leg gewoon bloot waar de echte probleme liggen. Dat biertje van Brinkman is weer de zoveelste afleidingsmanouvre.

  18. 22

    @Peter/9

    “Hij is de enige politicus die zich ondubbelzinnig uitspreekt tegen de inlevering van vrijheden waar links ooit voor stond.”

    Alleen dan door de rechtsstaat af te schaffen. U weet wel waar die vrijheden door gewaarborgd worden…

  19. 23

    @ 22

    Beste Hal, het rechtssysteem is niet in beton gegoten. Dat wordt voortdurend veranderd en dat is maar goed ook. Anders was het rechtssysteem van Napoleon nog in gebruik.
    Advocaat Spong is zo’n toonbeeld van iemand die doet alsof het rechtssyteem een door God gegeven cadeau is waar geen komma mag worden veranderd.

  20. 28

    @Peter; nee, het Biertje van Brinkman was geen afleidingsmanoeuvre; dat is gewoon gebeurd, en ik hoor er ook echt bijna niemand in de ‘echte’ nieuwskanalen meer over, dus je moet niet zo huilen. En overigens, het is volkomen legitiem om het moreel in twijfel te trekken van een man die de moraliteit van anderen in twijfel trekt, niet dan ? Hypocrisie afdoen als ‘afleiding’ omdat het niet in jouw partijpolitieke denkraam past, is een teken van Zeer Zware Oogkleppen ophebben. Wat me wel aan deze affaire opvalt: het was toch altijd rechts die zo op de morele man speelde ?

    En wat doet die fucking ‘religie van de vrede’ nou weer in mijn soep ? Kun jij je uberhaupt voorstellen dat er mensen in Nederland zijn die niet 100% van hun tijd bezig zijn met de tsunamisering ?

  21. 30

    De “gewone man” heeft selden gegeven om solidariteit. De meeste “onderwijzers en ambtenaren tot verplegend personeel en havenarbeiders.” stonden op het Malieveld te demonstreren voor een hoger loon en betere arbeidsomstandigheden voor zichzelf, puur eigenbelang. De kruisraketten demonstranten, waren vooral bang voor een bom op hun hoofd, en zo was het met de meeste acties. Allemaal ieders goed recht, maar met solidariteit had het niet zoveel van doen.

    Daarbij komt dat de overheid zich tegenwoordig volledig gestort heeft op de “zwakkere” Voor elke “zwakkere” is er een keur aan hulpverleningsinstanties, subsidie’s en belangenclubjes, duizenden euro’s belastingeld dragen wij daar allemaal aan bij. De verantwoordelijkheid heeft de burger daarmee doorgeschoven, de solidariteit is collectief afgekocht.

  22. 31

    De “gewone man” heeft zelden gegeven om solidariteit. De meeste “onderwijzers en ambtenaren tot verplegend personeel en havenarbeiders.” stonden op het Malieveld te demonstreren voor een hoger loon en betere arbeidsomstandigheden voor zichzelf, puur eigenbelang. De kruisraketten demonstranten, waren vooral bang voor een bom op hun hoofd, en zo was het met de meeste acties. Allemaal ieders goed recht, maar met solidariteit had het niet zoveel van doen.

    Daarbij komt dat de overheid zich tegenwoordig volledig gestort heeft op de “zwakkere” Voor elke “zwakkere” is er een keur aan hulpverleningsinstanties, subsidie’s en belangenclubjes, duizenden euro’s belastingeld dragen wij daar allemaal aan bij. De verantwoordelijkheid heeft de burger daarmee doorgeschoven, de solidariteit is collectief afgekocht.

  23. 32

    Ja, de idealistische (eind) jaren ’70. Betogen en rellen met de rijkswacht, bezetting rectoraat VUB, ramen ingooien bij de rijkswacht aan de overkant en dan terugrennen naar de veilige campus, van maandagavond tot vrijdagochtend feesten (&sex&drugs), ouwehoeren over Mandel, onderlinge knokpartijen ts de trotskisten (LST) en maoisten (AMADA, die wonnen altijd!) en dan de anarchisten (ahum) die er toch ook een beetje bij wilden horen … Prachtige tijd, mijmer mijmer …

  24. 34

    Toch klopt dat beeld maar voor de helft AntonB. Je zag ook heel veel solidariteits-acties voor anderen: voor behoud sociale zekerheid, voor solidariteit met de derde wereld en tegen de oorlog in Vietnam (dus niet alleen voor de bom op je kop).

    De meeste mensen in de jaren ’70 hadden een christelijke opvoeding gehad. Je bekommerde je bv om de ‘arme zwartjes’ in de derde wereld. Als kind zamelde ik ook zilvere melkflesdoppen in. Solidair zijn met andere mensen was je ingeprent. Sociale uitkeringen waren geheel logisch vanuit dat principe omdat vrijwel iedereen dat zo voelde. Dat was al heel lang zo want daarvoor gaven rijkeren aan de armenzorg van de kerken. Nu werd het de overheid.

    Mijn moeder had een aantal spreuken die mij bij zijn gebleven: ‘Ikke, ikke en de rest kan stikke’ en ‘Verbeter de wereld en begin bij je zelf’.
    Hoe vreselijk toepasselijk zijn die cliches nog steeds.

    Nu is het inderdaad ‘ik’. Men wil geen gemeenschappelijke solidariteit meer. Men wil dat anderen solidair zijn met hem of haar want hij is gepakt door …
    Men kankert wel op bijvoorbeeld de gezondheidzorg maar als er vandaag een rapport uitkomt dat stelt dat het Nederlandse systeem van gezondheidszorg het beste van de EU is dan
    bleren er meteen velen dat het niet kan, dat er gefraudeerd is, etc.

    Nederlanders vinden dat er veel meer gedaan moet worden aan criminaliteitsbestrijding en dat er veel zwaarder gestraft moet worden. Als men echter vraagt of hij er een probleem mee heeft om de reisverzekering te tillen dan zegt 75% nee.
    Een ander moet zich aan de regels houden, maar voor hem gelden er alleen zijn eigen regels. ‘Ik zeg wat ik denk,’ wordt direct gevolgd door: ‘Ik doe wat ik wil.’

  25. 35

    Nee, maar hij snijdt wel hout Marnieheus. Kijk naar het t- shirt, de woorden: “Het is tijd voor daden”. Nostalgie, vroeger, er was eens?…men was toen inderdaad tenminste over een breder front bézig met maatschappelijke ontwikkelingen, men eiste veranderingen. Bewogen, Actief. Visie, energie inspiratie en zo…i.p.v. de negatieve spiraal waar we ons thans in bevinden.

    Volgevreten.

    *uit pure geestdrift zomaar vuist in hoogte steekt ter ondersteuning*

  26. 36

    *trapt open deur in*

    De samenleving van nu is veel minder homogeen dan de maatschappij van toen. Met de “versplintering” van de samenleving is denk ik ook die solidariteit versplinterd.

    * heeft geen last van nostalgie *

  27. 37

    Het is niet zo moeilijk om een parallel te trekken met die filosoof Ad Nogwat in Trouw. Die zegt het wat uitgebreider @sikbock.

    Overigens… toen ik nog jong was, zoals in 1909, was het leven voor iemand van enige beschaving niet gemakkelijk. Het ploertendom was gewoon overal om u heen. Maar dat, dames en heren, is 100 jaar later volledig veranderd. En ik kan u niet zeggen hoezeer dat de levensvreugde vergroot.

  28. 39

    1909, Het Dapp’re Hollandsche leger ja. *snif*

    Heb nu ook ineens een soort van deja vu naar vroeger…uit doorwrochte geschiedenisboeken en andere stuiverromannetjes en zo…

    Ach ja, en die sickbok, versimpelt zaken, zoekt definities, baseert zich op weer eens op onderzoekjes van Dr. zus dit en Drs zo dat. Je moet het hem maar niet kwalijk nemen hij weet het ook niet…beter, zullen we maar zeggen. Nee, die versplintering zit in het hoofd, in de file, in de welhaast mathematische sleur van het consumentisme waar men in gevangen lijkt…

    En dan is het óf dat systeem klapt in elkaar…óf je sukkelt verder als onafhankelijke geest net zolang tot de Grim Reaper je komt halen als je tussen die zes plankjes ligt…

    Even doorbijten dus mescaline.

  29. 41

    Ik heb een goede baan, mooi huis, vrouw, kind, leuke vakanties en niks te morren, waarvoor moet ik als ‘gewone man’ dan de barricades op?

  30. 43

    Nu vraag ik mij af of het bovenstaande romantische verhaal over ‘vroeger’ en solidariteit nu leunt op historische feiten of nostalgische waanbeelden.

    Cracken (41) geeft het goed aan, we hebben het gewoon goed in NL. De arbeider van de jaren ’50 bestaat niet meer, wellicht dankzij effectieve verheffing. Egalisatie heeft ervoor gezorgd dat iedereen in een mooie wijk woont, een auto heeft (soms twee en een hobbybak) en een baan waarmee je meerdere keren van op vakantie kan.

  31. 44

    Ik heb persoonlijk wel een ‘barricade-issue’ (en dat is hier op het lichtgroene blog wel bekend) – al heeft het niks met geld te maken: de vrijheid van meningsuiting. Ik denk echt dat we daarmee de foute kant aan het opgaan zijn in dit land, en ik denk wel dat ik, bij de komende processen tegen Gregorius Nekschot en Geert Wilders, bereid gevonden zou kunnen worden om daar bij een rechtbank, of op het binnenhof, tegen te protesteren.