Eerste klas bewijs van beschaving

OPINIE - Als je eens je vertrouwen in de mensheid dreigt te verliezen, moet je plaats nemen in de eerste klas. Sinds ik dat van mijn werkgever mag doen, ben ik mijn medeburger ineens een stuk positiever gaan bekijken. Mocht je denken dat het Nederlandse volk een ongedisciplineerde bende is – een reisje van Amsterdam naar Rotterdam leert je wel anders.

Het gebeurt natuurlijk weleens dat er mensen in zo’n wagon komen zitten met alleen maar een tweedeklaskaartje. Die mensen zijn onder te verdelen in precies drie groepen, die elkaar niet overlappen.

De eerste zijn de buitenlandse toeristen die zo naief zijn te denken dat de eerste klas in een trein er wel heel anders uit zal zien dan de tweede en die daardoor echt niet in de gaten hebben dat ze in de eerste zitten.  

De tweede groep zijn de mensen die vinden dat zij sowieso recht hebben op een eersteklaszitplaats, omdat ze door Onzelieveheer zozeer zijn voorzien van voortreffelijke kwaliteiten dat het overdreven zou zijn om van hen te verlangen dat ze überhaupt een kaartje kopen – de zeventienjarige scholier die naar zulke geweldige muziek luistert op zijn telefoon dat iedereen begrijpt dat de NS eigenlijk hém zou moeten betalen dat hij in zijn coole kleren op het ribfluweel heeft plaatsgenomen.

De derde groep bestaat uit tweedeklasreizigers die geconfronteerd worden met drukte in de trein, zodat ze niet met zijn vieren bij elkaar kunnen zitten. “Dan gaan we gewoon hier zitten,” zeggen ze dan een paar keer luidkeels tegen elkaar, en ook als ze allang plaats genomen hebben blijven ze het gewone van hun handeling ondernemen.

Nederland is, zou je zeggen, geen land voor eersteklasreizigers. De SP heeft deze week voorgesteld om de eerste klas in de trein af te schaffen omdat het ‘niet meer van deze tijd’ zou zijn. Je hoort omgekeerd eigenlijk nooit iets van reizigers in de eerst klas.  Zij hebben zich niet georganiseerd en zij roeren zich niet als aparte groep in de media.

Uit eigen ervaring weet ik dat de eersteklasreiziger zich soms een beetje schaamt: alsof hij zich beter voelt dan degene in de tweede klas. Terwijl hij in de praktijk natuurlijk misschien alleen zijn geld een beetje anders uitgeeft: in de tweede klas zitten ook niet alleen maar arme sloebers.

Maar dat het met de beschaving dus wel meevalt, blijkt uit wat er gebeurt met die drie groepen. Dat is naar mijn ervaring altijd precies hetzelfde: als de conducteur komt, wijst hij de reiziger erop dat deze zich in de eerste klas bevindt en wijst naar de dichtstbijzijnde tweedeklascoupé. Formeel krijg je een boete wanneer je verkeerd zit. Ik zit al vijftien jaar in de eerste klas  en ik heb het nog nooit meegemaakt dat iemand zo’n boete kreeg. (Behalve als ze helemaal geen kaartje hadden.)

Je krijgt dus in de praktijk nooit een boete, zonder eersteklaskaartje. Als je pech hebt, moet je hooguit ergens anders gaan zitten halverwege de reis. Dat betekent dat in de praktijk het verschil tussen eerste en tweede klas maar weinig hoeft voor te stellen.

Wanneer het Nederlandse volk echt zo lomp en anarchistisch zou zijn als weleens gezegd wordt, zou je verwachten dat het hele verschil tussen eerste en tweede klas allang zou zijn opgeheven. In plaats daarvan zijn de drie groepen alle drie verbazingwekkend klein; vooral in de spits is er geloof ik nooit iemand die verkeerd zit.

De Nederlandse reiziger is bijna stuitend braaf. Hij houdt zich aan regels die nauwelijks gehandhaafd worden.

  1. 1

    Alleen die laatste zin… die zou natuurlijk moeten zijn:

    De Nederlandse reiziger is een beschaafde reiziger. Hij houdt zich aan regels, ondanks het feit dat ze nauwelijks gehandhaafd worden.

  2. 2

    De Nederlandse reiziger is bijna stuitend braaf. Hij houdt zich aan regels die nauwelijks gehandhaafd worden.

    Dat is dan iets van de laatste jaren.
    Vroeger, nee vroeger!, toen was het anders.
    Meestal beter maar soms ook niet goed.

  3. 3

    Toch snap ik het wel een beetje, de eerste klas neemt relatief ontzettend veel plaats in. Per stoel is het niet veel, maar als je de bezettingsgraad meeneemt is de plek per reiziger in de eerste klas volgens mij wel 4 keer zo groot (of meer) tov de eerste.

    Dat zou op zich geen probleem zijn, behalve dat er stukken zijn waar de trein stelselmatig erg druk is en de NS geen extra materieel kan of wil inzetten. Dan is het toch de vraag wat nou precies een redelijke verhouding is.

    Overigens: mensen erop wijzen dat ze ergens anders moeten zitten is wel degelijk een vorm van handhaven.

  4. 4

    Als ik geen zitplek kan krijgen in 2e klas vanwege overvolle gangpaden heeft de NS een ondeugdelijk product geleverd. Er is geen restitutie dus rest mij derhalve een plek om mijn eigen veiligheid te waarborgen niets anders dan een plek in 1e klas te vorderen. Wat er ook in de algemene voorwaarden is ingepropt om mijn rechten als consument ongedaan proberen te maken.

    In het geval van overvolle 2e & 1e klas en overbevolkte gangpaden en balkons wordt je niet weggestuurd hoor.

  5. 6

    @3:
    Eigenlijk er nog wat bij:
    De 1e klas kost de reiziger dacht ik zo’n 50% meer.
    Gezien de gemiddelde bezettingsgraad kan dit niet uit.
    Ergo de 2e klas reizigers betalen mee aan de 1e klas exploitatie

    @5:
    Volgens mij had je tot in de 20e eeuw nog 3 klassen.

    Verder.
    In de verklaring Bashir stond ook nog:

    “Uiteraard heb ik begrip voor reizigers die nu zeggen dat ze reizen met eerste klas omdat ze daar rustig kunnen werken. Daarom houden we vast aan de stiltecoupés door de hele trein,’ aldus Bashir.”

    Dit laatste is wat mij betreft een goed idee.

  6. 8

    @6: “Ergo de 2e klas reizigers betalen mee aan de 1e klas exploitatie”
    Nee, de overheid subsidieert de 1e klas reiziger meer dan de 2e klas reiziger. Dit bevestigt de regel subsidie is voor de rijken.

  7. 10

    En een groepje buitenlandse toeristen in een drukke trein, die met hun tweede klas kaartje vinden dat ze bij elkaar mogen zitten, liefst in de eerste klas omdat de lieve heer ze ongelofelijke kwaliteiten heeft gegeven maar niet de kwaliteit tot het maken van het subtiele onderscheid tussen eerste en tweede klas, waardoor ze denken dat er alleen een tweede klas is hoewel ze toch in de eerste zitten? Volgens mij vallen die in alle drie de groepen ;-)

  8. 11

    @7:
    Ik haal/breng wel een iemnand naar het station:
    M.u.v. de spits is de 1e klas meestal zo goed als leeg.
    Dat lege materiaal moet wel iedere keer mee en slijt (m.u.v. de bekleding) net zo hard als de rest.
    Aangezien ik geen balanscijfers van de NS in mijn bezit heb, kan ik je geen nauwkeurige cijfers geven, maar iedereen die een beetje kan rekenen snapt dat leeg materiaal minder opbrengt ;-)

    @8:
    In principe correct, hoewel de overheid dit geld natuurlijk bij de belastingbetaler weghaalt.
    Maar aangezien de tarieven voor de reizigers vermoedelijk toch wel in verhouding van de totale kosten berekend zullen worden, blijf ik wel denken dat 2e klassers in verhouding te veel betalen.

  9. 12

    @0: “De Nederlandse reiziger is bijna stuitend braaf.”

    Niet alleen de reiziger: Nederlanders zijn in het algemeen buitengewoon goed “aangepast”. En gaan ze over de schreef, dan is het in een onvolwassen baldadige vorm.

    Nederlanders die de moed hebben om zich daadwerkelijk tegen het gezag keren om blijk te geven van een bezwaar tegen een bepaalde praktijk, regels of wetten, kom je amper tegen.

    En dat terwijl er aanleiding genoeg toe bestaat.
    Liever proberen ze een graantje mee te pikken.
    Laf volkje.

  10. 13

    @9: Nee, want als je wilt werken ga je niet in de 1e klas zitten vanwege de stilte, maar vanwege de bredere stoel. Als je in de 2e klas met een laptop zit, zit je klem tegen je buurman.

    Overigens zou het ook al helpen als al die mini tafeltjes uit de trein gehaald werden, of er drastisch minder plekken komen waar je met 4 personen tegenover elkaar zit (daar zitten die tafeltjes). Bij zo’n tafeltje kun je geen open laptop op je schoot hebben. En gek genoeg zit ook de 1e klas vol met dat soort opstellingen, in plaats van alleen bankjes allemaal dezelfde kant op.

  11. 14

    @13 het aantal 4-persoonszits is al fiks verminderd.

    Maar mensen die geen laptop hebben vinden die 2zits vaak minder fijn omdat je veel beslotener zit met een vreemde als het druk is. Dat is dus een afweging.

  12. 15

    Wanneer het Nederlandse volk echt zo lomp en anarchistisch zou zijn als weleens gezegd wordt

    Verkooppraatjes. Nederlanders zijn meestal juist uiterst volgzaam. Een goed bewijs daarvoor is…, o nee, sorry, dat is een godwin.

  13. 17

    Je laatste zin @marc van Oostendorp deed me aan een uitspraak van de Franse ambassadeur tijdens afscheidsreceptie in Den Haag, alweer een tijdje geleden, denken:

    “Het verschil tussen nederlanders en Fransen is dat Nederlanders zich aan de regels houden en het gezag niet respecteren terwijl de Fransen het gezag respecteren maar zich niet aan de regels houden”