Duitsland helpt VS ook in drones-oorlog

ELDERS - Duitsland heeft de samenwerking met de Amerikaanse spionagedienst NSA beperkt. De trouw van de bondgenoot van de VS wordt hevig op de proef gesteld.

De Amerikanen hebben geen gehoor gegeven aan de eis van de Duitsers om hun verzoeken voor het leveren van internetgegevens te motiveren. Dus stoppen de Duitsers met deze dienstverlening aan de NSA. Bel- en faxgegevens geven ze nog wel door. De samenwerking met de Amerikaanse spionageorganisatie moet worden herzien na berichten dat Duitsland niet alleen informatie over bondgenoten doorspeelde aan de NSA, maar ook zelf de onderschepte informatie analyseerde. De Oostenrijkse regering, een van die bondgenoten, heeft inmiddels aangifte gedaan tegen de afluisterpraktijken.

“Vrienden bespioneren elkaar niet” zei Angela Merkel twee jaar geleden, toen uit een van de documenten die via Snowden zijn uitgelekt bleek dat haar mobiel ook werd afgeluisterd. Haar verontwaardiging suggereerde dat ze tot op dat moment niet op de hoogte was van de uitgebreide samenwerking van de Duitse inlichtingendienst, de Bundesnachrichtendienst (BND) met de NSA. De Duitse minister van Binnenlandse Zaken Thomas de Maizière (CDU) verklaarde woensdag voor een parlementaire toezichtscommissie van niets te weten. De oppositie, maar ook coalitiepartner SPD, dringt aan op het vrijgeven van de zoektermen, telefoonnummers en IP-adressen waarmee Duitse BND-medewerkers op verzoek van de Amerikanen spioneerden. De NSA was niet alleen geïnteresseerd in Duitse en andere Europese politici, maar ook in militair-strategisch belangrijke bedrijven, zoals Eurocopter en wapenfabrikant EADS. Merkel houdt voorlopig de boot af in afwachting van onderhandelingen met de Amerikanen.

De hechte samenwerking tussen Duitsers en Amerikanen hoeft niemand te verbazen. Het herstel van West-Duitsland na de Tweede Wereldoorlog kwam voor een groot deel op het conto van de Verenigde Staten. Geen “Wirtschaftswunder” zonder Marshall-hulp. De Amerikanen kregen er een trouwe bondgenoot voor terug die gedurende de gehele Koude Oorlogsperiode hun belangen in Europa op degelijke wijze wisten te behartigen. Die trouw verdween niet na het uiteenvallen van het Oostblok en de Duitse hereniging. Misschien veranderde de oriëntatie van de Duitse politici enigszins, maar een gesloten bolwerk als dat van de inlichtingendiensten laat zich daardoor niet direct beïnvloeden.

Bad Aibling

Direct na 9/11 konden de Amerikanen de Duitsers als vanouds inschakelen in de War on Terror, zo blijkt uit een uitgebreid artikel in (de papieren editie van) Der Spiegel van 2 mei j.l. onder de titel Der unheimliche Dienst. Het feit dat enkele terroristen die de aanslag op het WTC hadden beraamd uit Hamburg kwamen verplichtte de Duitsers tot “onbeperkte solidariteit” met de VS, vond toenmalig kanselier Gerhard Schröder. Voor de BND betekende dit onder meer een nieuwe toevloed van Amerikaanse medewerkers. Duitsland werd de belangrijkste buitenpost van de VS. Voor de Duitsers bleek het ook een kans zich te  moderniseren met nieuwe communicatietechnieken. In Bad Aibling werd een nog maar net van de Amerikanen overgenomen ontvangststation voor satellietcommunicatie aangesloten op het netwerk van de NSA. De daar ontplooide verzamelwoede overschreed de afspraken die door de leiding van de BND waren gemaakt om binnen de Duitse wet te blijven. Nog voordat Snowden met zijn onthullingen kwam waren er al aanwijzingen dat de VS gesprekken in Duitse regeringskringen afluisterde. Aanvankelijk reageerde niemand daarop. Die afluisterpraktijken door “vrienden” blijken nu mogelijk door medewerking van de “eigen familie”. Dat is de politieke springstof die Merkel onschadelijk moet zien te maken.

Drones

Der Spiegel kwam een paar weken geleden nog met andere brisante feiten over de Duits-Amerikaanse samenwerking. De Amerikaanse luchtmachtbasis Ramstein in de Pfalz is al jaren het onmisbare gegevensknooppunt in Obama’s drones-oorlog. De schutters zitten in de VS, de doelwitten in Afghanistan, Jemen of Somalië. In het Duitse Ramstein worden de operaties mogelijk gemaakt. Zonder Ramstein kan geen drone goed geleid worden, staat in de documenten die nu onthuld zijn. Ramstein is weliswaar een Amerikaanse legerplaats, maar de gastvrijheid wordt er enkel gegeven binnen de kaders van de Duitse wet. Daar houden wij ons aan, zeggen de Amerikanen. Merkel houdt zich van den domme en ontkent dat er sprake is van een probleem. In het Duitse parlement wil de oppositie het onderzoek in de spionage-affaire uitbreiden met de hulp in de drones-oorlog.

Het gebruik van Duitsland bij de inzet van Amerikaanse drones is net als bij de spionage begonnen vlak na 9/11 toen de VS met deze onbemande vliegtuigjes naar de verblijfplaats van Osama bin Laden zochten. De Duitse regering zou daarover niet geïnformeerd zijn. Toen de drones later ook met wapens werden uitgerust om terroristen uit te schakelen namen de Amerikanen niet het risico de (rood-groene) Duitse regering te informeren. In 2010 kwam Bünyamin Erdogan, een Duitser uit Wuppertal, samen met zijn een-jarige neefje in Pakistan om bij een drone-aanval die mogelijk bedoeld was voor een hoge Pashtun functionaris. Volgens de Duitse justitie was Bünyamin een terrorist. Maar de moorden met drones blijven omstreden. Intussen zijn nog zes andere Duitse ingezetenen omgekomen bij drone-aanvallen. Eind mei begint in Keulen een proces van enkele overlevenden van een drone-aanval in Jemen tegen de Duitse betrokkenheid in de drones-oorlog via de basis in Ramstein.

Duitsland blijkt ook met enige tegenzin akkoord te zijn gegaan met het gebruik van een andere legerbasis, in Stuttgart, voor acties van de VS in Somalië. In 2007 kreeg Bush daarvoor toestemming, als hij er maar niets over naar buiten bracht. Nu komt er dan uiteindelijk wel heel veel tegelijk naar buiten. Het zal moeten blijken of dit de trouw van een van de beste bondgenoten van de VS sinds de Tweede Wereldoorlog ongeschonden laat.

 

 

 

 

  1. 1

    “..de beste bondgenoten van de VS sinds de Tweede Wereldoorlog ..”

    Je zou ook kunnen stellen dat de VS sinds de Tweede Wereldoorlog in zeker opzicht de baas zijn in Duitsland.

  2. 3

    @1: Dat is wel duidelijk, ja. Wat dacht je overigens van Nederland?
    @2: Ik hoop dat niet iedereen er zo over denkt. Gewenning leidt tot berusting. Dat is ook niet de houding van de Duitse media en de oppositie daar. Zoals het hoort in een democratie. De Duitse autoriteiten komen er niet zo maar mee weg.