Drieluik natuur, mensen, leven en dood


Oei.. kijk nou: natuur doet zomaar haar ding! U ziet een beer die ieder moment een bizon kan gaan opeten. Helaas voor de bizon is de slachtmethode niet bepaald bizonvriendelijk [/seth] en nog wreder dan halal. Was het nog een lange lijdensweg 66 voor de bizon nadat summer employee Duke Wypyszinski zijn winnende foto in het Yellowstone National Park schoot? Kon hij niet ingrijpen? Was ingrijpen wel wenselijk? Waarom zit een summer employee in april nog in de sneeuw? Waarom hield de beer geen winterslaap? We weten het niet…

Wat we wel weten is hoe het met onderstaand olifantje afliep…


Hier ziet u natuur en mensen aan het werk. Indiase boeren in de deelstaat Assam die hun akkers hebben aangelegd op eeuwenoude olifanten migratieroutes kampen jaarlijks met grote oogstverliezen door ‘plunderende’ olifanten. Onder het toeziend oog van agenten wordt hier een jong olifantje mishandeld en gedood. Het mag niet en toch gebeurt het. Terwijl dit drama helemaal niet had gehoeven als men de olifanten hun ruimte teruggeeft en de boeren herhuisvest en compenseert.


…en dan nu Nederland, hier ziet u natuur in actie. Natuur die door sommigen weliswaar als ‘nep’ wordt bestempeld omdat er een hek omheen staat. Ooit werd er een handjevol heckrunderen, konikpaarden en edelherten uitgezet in de Oostvaardersplassen. Door een overvloed aan voedsel gaat het heel goed met deze populaties, ze zijn er met honderden. Maar omdat ze tijdens strenge winters niet kunnen wegtrekken (omdat Henk Bleker tegen is) sterft een deel de hongerdood. Net zoals dat gebeurt met populaties op een eiland of in een anderszins natuurlijk begrensd gebied (bergketens, rivieren). Maar nu pleit de beroepsorganisatie van dierenartsen KNMvD om alvast preventief 900 dieren af te schieten voor het geval het weer zo’n strenge winter wordt als vorig jaar. Dierenartsen, dat zijn artsen voor huis- en boerderijdieren, geen artsen voor natuurdieren. Arts hou je bij je vlooienkuur en laat de natuur de natuur!

Een bizon en een beer die leven in een nationaal park doorsneden met asfaltwegen, maar zonder hek. Mensen die zonder hekken zijn gaan leven op de wandelroutes van olifanten. Paarden, herten en runderen die floreren in nieuwe natuur maar die wel binnen een hek moeten blijven. Wolven die schitteren in afwezigheid omdat ze niet geïntroduceerd mogen worden van mensen die niet willen dat dieren migreren maar ze liever preventief doden. Overigens zijn er ook mensen die menen dat de opgekrabbelde bizonpopulatie terug achter een hek moet omdat men inmiddels koeien houdt op de vroegere bizonweiden. Als dat gebeurt is het preventief doden van bizons niet ver weg, want zoiets gruwelijks als de eerste foto dat kan geen mens verdragen toch?

  1. 1

    Waarom eten wij geen paardenvlees meer? Beter om 900 paarden in het wild af te schieten en te eten dan 900 koeien in industriele gevangenissen te houden.

  2. 2

    Interessant. Maar terzijde, de eerste link in de tekst loopt al meteen dood: “NOTICE: This domain name expired on 10/30/2010 and is pending renewal or deletion”.

  3. 5

    De pers grijpt ook niet in als ze foto’s van hongerlijdende kinderen in Afrika maakt, en dan maak jij je druk om een of andere eland?

  4. 9

    Carlos: iemand heeft zijn ISP niet betaald?

    Daar lijkt het inderdaad op.

    Nog iets anders: die foto met de rennende paarden, is daar ergens een grotere versie van te downloaden? Mijn geliefde heeft het net gezien en ze was vroeger ook zo’n paardenmeisje. Dus nu wil ze dat plaatje op haar laptop…

  5. 10

    We hebben in Nederland natuurlijk helemaal geen natuur, in de zin van dat die onbeheerd en ongecontroleerd is en kan zijn. Elk stukje Nederland dat we ‘natuurgebied’ noemen wordt in hoge mate beheerd. Er is in Nederland geen strakke lijn te trekken die ‘natuur’ aan de ene kant scheidt van het houden van dieren zoals in een dierentuin aan de andere kant. Alle gebieden worden in meerdere of mindere mate met veel energie en beheer zodanig in stand gehouden dat de populaties die wij daar graag hebben, daar ook blijven.

    Discussie over de Oostvaardersplassen moet daarom gaan over de mate waarin dit nu eigenlijk ‘natuur’ is en tot op welke hoogte het een wat groot uitgevallen dierentuin. Simplistisch wegzetten van ‘ natuur’ als wild en ongecontroleerd doet geen recht aan de feitelijk situatie in Nederland.

    Juist vanuit educatief oogpunt lijkt me het overigens uitstekend om in enkele van onze pseudodierentuinen, bijvoorbeeld de oostvaardersplassen, ook de wreedheid van de ‘natuur’ te laten zien.

  6. 11

    jb, noem eens de beheersmaateregelen in de Oostvaardersplassen, de enige waar ik van op de hoogte ben is het controleren van de waterstand.

    Olav, als ik later vandaag nog bij de pc kom waarop ik dit postje heb gemaakt zal ik eens mijn history duiken, ik kan het niet zo snel reproduceren.

  7. 12

    o mijn god de natuur is de natuur? neeeeeeeeeeeeeeeeeeee!

    anderzijds moet natuurlijk wel de wintertijd worden afgeschaft.

    Er gaat werkelijk op geen enkele manier een coherent wereldbeeld schuil achter de PVV.

  8. 13

    dat de mensenmaatschappij even hard wordt als de natuur daar heeft men minder moeite mee

    en dan is het woord bio industrie nog niet gevallen.

    Er gaat werkelijk op geen enkele manier een coherent wereldbeeld schuil achter de PVV.

    De enige gemene deler is dat alles wat ze voorstellen symboolpolitiek is, zodat er geen abstractievermogen wordt gevraagd en het toegankelijk voor iedereen is.

    Daar zouden anderen van kunnen leren, de manier waarop hij het verkoopt.

    Het is een briljante politicus met abjecte standpunten.

    edit: hangt natuurlijk ook af van hoe je “goede politicus” definieert. Maar hij weet mensen in ieder geval aan te spreken.

  9. 14

    Maar hij weet mensen in ieder geval aan te spreken, waar anderen daarin falen. Dat mag je heb aanrekenen.

    In de “Idols” die de politiek geworden is worden mensen steeds meer beoordeelt dat ze iets overbrengen dan wat ze doen. Dat kan je niet negeren.

    Kijk maar hoe Cohen beoordeelt werd in dat RTL debat. De framing was onmiddelijk dat hij “verloor”.

    Progressief moet nu eerst de frames terugwinnen. Zonder dat heeft oppositie geen zin.

  10. 16

    De mens is een deel van de natuur. Een ander deel dan de meeste delen, maar een scheiding aanbrengen tussen ‘de mensenwereld’ en ‘de natuur’ is een schijnwerkelijkheid: we zijn onlosmakelijk deel van elkaar.

    Verder vind ik dat voorstel om die beesten af te schieten omdat ze anders misschien doodgaan nogal vreemd, maar enfin.

  11. 19

    Daan en mango, ik heb anders nog wel overwogen de animal cops in dit postje te vlechten, een dag niet PVV gebashed is een dag niet geleefd. Maar ik zal redelijkheid betrachten dacht ik in tweede instantie.

  12. 21

    @Carlos 19: Pak de PVV aan waar het relevant is, denk ik dan. Dat maakt het protest des te krachtiger.

    N.B: Om even de PVV te relativeren: voor de planeet maakt het echt geen flikker uit wat ze bedenken. Over 600 miljoen jaar is de planeet er nog, en de kakkerlak ook nog. Of de PVV nog bestaat, waag ik te betwijfelen.

    Waar dit postje volgens mij over gaat is dat je individuele dieren (de beer) niet de op dezelfde ethische waarden moet beoordelen als de individuele mens (de Indiërs en de KNMvD). Maar als we ‘de mens’ als organisme bekijken, moeten we constateren dat we een soort zijn, en voor de soort mens gelden die ethische wetten niet.

    De natuur doet, wat de natuur doet. Als een beer een hertje pakt, is dat de natuur. Als ‘de mens’ het het leven voor paarden (bijvoorbeeld) onmogelijk maakt, dan is ‘de soort’ mens gewoon bezig met zijn eigen natuur.

    Virussen vernietigen de gastheer ook.

  13. 22

    @11: je moet natuurlijk niet in de retoriek van de natuurbeschermers trappen, zoals staatsbosbeheer die het gebied als pure en oorspronkelijke natuur beschrijven. Het is wel het minst beheerde stukje natuur van Nederland, maar dat is heel wat anders. Immers:
    1. Het hele gebied is ontstaan met de drooglegging
    2. Begroeiing van riet en wilg is door mensen daar tot stand gebracht
    3. Alle grote grazers, waar de discussie tot nu toe over gaat, zijn door ons daar geintroduceerd.
    4. Bossen aan de randen zijn door ons aangeplant.
    5. Een beetje bijzondere vogel wordt direct gesignaleerd en van camera en nestkast voorzien.
    6. De aard en dynamiek van de bodem is volledig door ons bepaald (zonder inpoldering geen inklinking en nattigheid)

    Hoewel niet van origine zo gepland hebben we (staatsbosbeheer) daar een soort levend museum gemaakt over (onze gedachten van) Nederland in de ‘oertijd’.

    Wat mij betreft prima initiatief, beter dan de zoveelste snelweg, woonwijk of industrieterrein, maar presenteer het niet als wilde pure natuur. Het is zeker ook een heel interessant experiment, maar plaats het niet als ‘oerwoud’ tegenover de ‘menselijke beschaving’, want alle randcondities zijn door die ‘ menselijke beschaving’ tot stand gebracht en op die plek samengebracht. Juist daarom krijg je ook de discussie over het lijden van dieren, en die is op zich legitiem. Het probleem is dat die discussie niet zuiver gevoerd kan worden omdat men het als wilde, pure natuur verkoopt.

  14. 23

    ik geef toe dat ik uit irritatie wat fanatiek ben dit weekend, maar ik zie mezelf niet als een basher. ik probeer de vinger te leggen op het type gerichte symboolpolitiek wat Wilders bedrijft. dat lijkt me relevant.

  15. 25

    @22: ‘3. Alle grote grazers, waar de discussie tot nu toe over gaat, zijn door ons daar geintroduceerd.’

    Hergeïntroduceerd.
    Klein nuanceverschil.

  16. 26

    jb, ik neem even je punten door, ik ben meerdere keren in het gebied geweest, bioloog en grondlegger Frans Vera heeft me er rondgeleid, enigszins geïnformeerd geïndoctrineerd kan ik mezelf dus wel noemen:

    1. Het hele gebied is ontstaan met de drooglegging >> drooglegging van de Flevopolder inderdaad maar de Oostvaarderplassen ontstonden door onverwacht veel kwelwater, er was een industrieterrein gepland, tegen de tijd dat men daar aan toe kwam was er al veel waardevolle natuur ontstaan, zonder dat dit gepland of gestuurd was.
    2. Begroeiing van riet en wilg is door mensen daar tot stand gebracht. >> riet en wilg schiet rond het IJsselmeer vanzelf overal op, nu met de grazers gaan de wilgen kapot en krijgt meidoorn de ruimte, ganzen houden het riet in toom.
    3. Alle grote grazers, waar de discussie tot nu toe over gaat, zijn door ons daar geintroduceerd. >> zoals JW al zegt: Hergeïntroduceerd. Er is wel een wetenschappelijke discussie gaande over hoe uitbundig die grote grazers vertegenwoordigd waren, op de eerdere theorie van Vera is inmiddels wat afgedongen.
    4. Bossen aan de randen zijn door ons aangeplant. >> klopt, het zou mooi zijn als het hek openging zodat grazers ook daar naartoe zouden kunnen (let wel de kuddes zullen dan nog groter worden)
    5. Een beetje bijzondere vogel wordt direct gesignaleerd en van camera en nestkast voorzien. >> camera’s op de broedende visarend inderdaad, nestkasten in de Oostvaardersplassen klinkt mij vreemd in de oren, in het bezoekerscentrum kan je ongetwijfeld bouwpakketten kopen voor thuis in de tuin.
    6. De aard en dynamiek van de bodem is volledig door ons bepaald (zonder inpoldering geen inklinking en nattigheid) >> de fysische geografie van Nederland is altijd bepaald door transgressie en regressie van de zee en meanderende rivieren, hierdoor vielen gebieden droog en trad inklinking op of vond juist veenvorming plaats en later liep het weer onder water. Uiteraard zijn de Oostvaardersplassen een gevolg menselijke handelen maar de fysische processen zijn eender met die in het verleden in de ongerepte natuur optraden.

  17. 27

    Dan nog: menselijk ingrijpen ís de natuur.
    Of zijn hier nog mensen die geloven in die ‘kroon-op-de-schepping’ zelfobcessie?

  18. 29

    Detail: Herintroductie of introductie?
    Konikpaard en Heckrund zijn vrij recente rassen. Beide gefokt naar voorbeeld naar de uitgestorven voorouders. Of dat goed is gelukt staat nog ter discussie onder biologen. Stichting Ark gaat zelfs opnieuw proberen een oerrund te fokken.
    We gaan het wel zien.

  19. 33

    Maar wat is grootschalig en wat is vrij?
    De dieren in de Oostvaardersplassen zijn in principe vrij in het gebied waar ze leven en het is ook redelijk grootschalig. Een uitbreiding naar Oostvaarderswold kan ook gerealiseerd worden en maakt het gebied alleen nog maar groter. Ik woonde als jongen aan het IJsselmeer en heb sochtends vroeg wel eens reeen uit het water zien komen, ze kwamen over het IJmeer gezwommen uit de Flevopolder. Die edelherten kunnen dat vast ook wel, de paarden en de heckrunderen kunnen swinters proberen over het bevroren Veluwemeer naar het vaste land te komen. Als daar een corridor gerealiseerd wordt heb je een groot natuurgebied van de Oostvaardersdijk tot de Grebbeberg.

    Bovendien is Nederland maar een begrip op papier. Wolven trekken zich niks aan van nationale staten en staan inmiddels op 150 km van de NL grens. Als de EHS ooit adequaat gerealiseerd wordt kunnen die edelherten uit Lelystad zo de muilen van de Duitse wolven inlopen. Mooi idee toch?

    Uiteraard zijn er beperkingen, maar die heb je ook in het grote vrije Amerika. Waar men praat over hekken plaatsen rondom Yellowstone zodat de bizons binnen blijven. En waar beren uit achtertuinen moeten worden verjaagd.

  20. 34

    @Carlos: achtertuin tijgers hoorde ik :-)
    Wat betreft die Duitse wolven, daar zit een prachtig verhaal in. Kerstvakantie. Sneeuw. Volle maan. Bloedworst.