De drie – oh nee, vier – fases van klimaatontkenning

Het klimaatdebat is een interessant debat. Allereerst natuurlijk omdat het geen echt debat is. Aan de ene kant staan halve en vooral hele leken die maar wat roepen, en aan de andere kant het overgrote deel van de wetenschappelijke gemeenschap die inmiddels al vele malen en op vele manieren onafhankelijk bewezen hebben dat de aarde opwarmt en dat dat komt door de mens. De verhoudingen in het debat laten zich het best als volgt samenvatten:

Ten tweede omdat het een mooie casus is die de afgelopen jaren liet zien hoe mensen, in dit geval klimaatontkenners, zich vastklampen aan hun overtuiging, of in dit geval de gewenste uitkomst, namelijk niets doen. Want dat is waar het bij dit issue om draait. Niet zozeer om de wetenschap, maar om de consequentie die de bereikte wetenschappelijke consensus voor jezelf heeft, of het bedrijf dat je vertegenwoordigt. Dat je iets moet veranderen aan je leefstijl of hoe je bedrijf opereert. Dat is ongewenst, dus wordt alles op alles gezet om maar niet tot die conclusie te hoeven komen.

Tegelijkertijd zijn klimaatontkenners niet compleet immuun voor de voortgang van de wetenschap, wat ervoor zorgt dat ze steeds hun argumentatie moeten aanpassen, om toch bij dezelfde conclusie uit te kunnen komen. In de jaren dat ik blogde zag ik de gemiddelde klimaatontkennende Sargasso-bezoeker door drie fases gaan, en recentelijk werd daar een vierde aan toegevoegd. De fases illustreren hoe klimaatontkenning steeds meer een achterhoedegevecht aan het worden is, maar op de een of andere manier toch onuitroeibaar lijkt.

Fase 1: Klimaatverandering bestaat niet (dus we hoeven niets te doen)

Gewapend met kaartjes waarin ze begonnen te meten vanaf het ongewoon warme jaar 1998 bleven ze volhouden dat er geen opwarming was. Afhankelijk van het eindpunt dat je cherry-pickte kon je zelfs beweren dat het afkoelde. En iets wat niet bestaat, daar hoef je nu natuurlijk niets tegen te doen. Logisch toch?

Fase 2: Klimaatverandering bestaat, maar wordt niet veroorzaakt door de mens (dus we hoeven niets te doen)

In fase 1 zijn we lang blijven hangen. Maar toen de temperatuur in hoge regionen bleef die, ook al waren ze misschien niet hoger dan 1998, toch ook warmer waren dan het langjarige gemiddelde kwam er langzaamaan de noodzaak om iets genuanceerder te worden. Er ontstond een nieuwe groep die toegaf dat er opwarming was. Maar hey, het klimaat verandert continu, en de mensheid heeft eerder zulke temperaturen meegemaakt. Kortom, het is een natuurlijk proces! Het is totale zelfoverschatting dat de mens denkt dat hij het klimaat überhaupt kan beïnvloeden! Laten we voor het gemak even vergeten dat de vorige keren dat de mensheid met zulke temperaturen te maken had er geen miljarden mensen in kwetsbare kustgebieden woonden en de klimaatverandering ongewoon hard gaat. Dan kunnen we roepen dat we nu niets hoeven te doen. Logisch toch?

Fase 3: Klimaatverandering bestaat, de mens veroorzaakt het, maar we kunnen er niets aan doen (dus we hoeven niets te doen)

Maar ook hier stapelen de bewijzen zich op, die de schuld toch duidelijk bij de mens leggen. En dit levert wederom een verandering van standpunt op. Ok, dus de mens is wel verantwoordelijk, maar het is eigenlijk al te laat. We gaan de temperatuurstijging toch niet meer voorkomen, en we kunnen het beste investeren in dingen die de gevolgen aanpakken, straks, later. Dat dit voor een groot deel van de wereld geen haalbare en vooral betaalbare kaart is, en dat een vertraging van de opwarming ook winst is, dat vergeten we gemakshalve even. Hun conclusie? We hoeven nu dus niets te doen. Logisch toch?

Fase 4: Klimaatverandering bestaat, de mens veroorzaakt het, we kunnen er iets aan doen, maar alleen met kernenergie (dus we hoeven niets te doen)

Met het verbeteren van de technieken en opbrengsten achter de verschillende renewables zwellen de stemmen die het oneens zijn met de stelling van fase 3 ook steeds meer aan en dat levert fase 4 op. Het is een beetje een gekke fase, omdat de fase anders lijkt dan de eerdere. Er wordt namelijk voor het eerst een alternatief aangereikt door de groep. Maar in feite komt het neer op meer van hetzelfde: je hoeft nu niets te doen, je kan je leven blijven leven zoals je gewend was. Kerncentrales zijn namelijk per definitie het terrein van overheden. Dus dan hoeven we in ieder geval nu niet te investeren in zon en wind. Logisch toch?

Maar eigenlijk is het niet echt een alternatief. Het afvalprobleem blijft, het duurt tientallen jaren voordat zulke centrales opgeleverd zijn, wat veel te laat is, en ze zijn op heel veel plekken op de wereld gewoon geen optie door aardbevingsgevaar of instabiele regeringen. Kernfusie zou een mooi alternatief zijn, maar voordat dat grootschalig ingezet kan worden zijn we vele decennia verder.

Ikzelf kwam deze fase een half jaartje geleden voor het eerst bewust tegen toen een ontkenner me van het nut van kernenergie probeerde te overtuigen met een paper dat betoogde dat zelfs als we nu alle capaciteit vervangen door renewables, het nog niet voldoende zal zijn om klimaatverandering tegen te houden. Hoe de capaciteit vervangen door kernenergie in plaats van renewables dat probleem dan wel zou oplossen werd me niet duidelijk.

Fase 5? (dus we hoeven niets te doen)

Het lijkt duidelijk dat fase 4 ook niet het eindpunt zal zijn voor ontkenners. Om eerlijk te zijn dacht ik dat fase 3 het eindpunt zou zijn, en dat het daarna onmogelijk zou worden een klimaatontkennend standpunt in te nemen. Ik had het mis. Maar wat komt er na fase 4? De fase waarin het onmogelijk zal zijn nog klimaatontkennend te zijn? Of komt er nog een tussenfase?

We wachten af, terwijl de aarde langzaam verder opwarmt.

  1. 1

    Veel plusjes. Vooral dat ….dus we hoeven niets te doen. Ik denk dat het de ontkenners daar uiteindelijk om gaat. Wat mij wel verbaast is dat ze nog steeds zo veel aandacht krijgen. Dat stimuleert hen wel om hun houding vol te houden. En er zijn kennelijk veel belangen gemoeid met dat niets te hoeven doen.

  2. 2

    @1: Het cultureel-burkisme heeft de elite van de samenleving volledig doordrenkt, met het vooropgezette doel elke progressie te frustreren!

  3. 3

    @1:

    Wat mij wel verbaast is dat ze nog steeds zo veel aandacht krijgen.

    Mij niet, daar zit voornamelijk het grootkapitaal ExxonMobil achter en die kunnen alle aandacht kopen die ze willen krijgen. Hun belang is evident.

    https://www.nytimes.com/2017/08/23/climate/exxon-global-warming-science-study.html

    en over Trump’s minister van Buitenlandse Zaken:

    http://www.independent.co.uk/environment/exxonmobil-climate-change-oil-gas-fossil-fuels-global-warming-harvard-a7908541.html

  4. 4

    Oh ik weet al wat nummer 5 zal zijn: het bestaat (natuurlijk bestaat het! Wij zijn niet gek!) maar in plaats van er wat aan doen zeggen ze dat de ergste gevolgen zijn voor derde wereld landen, en dat we dus extra veel moeten investeren in patrouilleboten op de middellandse zee om vluchtelingen tegen te houden.

  5. 5

    Of wat ik ook al gesignaleerd heb: Klimaatverandering bestaat, de mens veroorzaakt het, we kunnen er iets aan doen, maar het is goedkoper om ons aan te passen dan er iets aan te doen.

  6. 9

    Ook veel vaker gehoord wat we hier thuis het positivo-VVD argument noemen: ” Wie zegt dat het allemaal negatief is? klimaatverandering biedt vooral kansen!!! Tjakka!”

  7. 10

    Klimaatscepticus trapt academisch jaar af: ‘Deze man is kolenzwart’

    “Ridley vindt alle ophef vanwege zijn bezoek maar raar. “Mensen denken vaak dat ik klimaatverandering ontken. Dat is niet zo. Ik geloof dat het door mensen komt. Maar ik denk ook dat we ermee kunnen dealen en dat het niet heel gevaarlijk is. ”

    Dat zegt ie dan veilig op het hoge land in Wageningen, niet in de polders in het westen.

    https://nos.nl/op3/artikel/2191354-klimaatscepticus-trapt-academisch-jaar-af-deze-man-is-kolenzwart.html

  8. 12

    Ik denk dat ik in fase 5 zit. De aarde warmt langzaam verder op en we zijn het “point of no return” vermoedelijk gepasseerd. Zelfs als we vanaf nu niks meer aan broeikasgassen uit stoten.

    De enige hoopgevende gedachte is dat we onbekend terrein betreden.

  9. 14

    We zitten op dit moment nog in een ijstijd, deze cyclus betekend dat als je uit de ijstijd gaat de aarde weer opwarmt. Waar wetenschappers het niet over eens zijn is hoeveel van de opwarming er door de mens veroorzaakt wordt. Van de broeilasgassen is 95% waterdamp en 3% is co2, waarvan 0,28% de bijdrage co2 van de mens is. Daarbij zijn er in de laatste 1000 jaar zo’n 40 temperatuurshommelingen geweest waarbij temperatuur steeg of daalde. Er zijn dus ook andere factoren die meespelen bij de temperatuurschommelingen. Het is dus niet correct dat je stelt dat de klimaatverandering door de mens wordt veroorzaakt. Wel vind ik dat de uitstoot flink naar beneden moet, maar vooral om de luchtkwaliteit te verbeteren.

  10. 15

    Ah, een specimen in het wild:

    Het is dus niet correct dat je stelt dat de klimaatverandering door de mens wordt veroorzaakt.

    Een fase 2’er dus. Het is een gemiddelde, hè. Van alle smaken lopen er rond. Maar de verstandige zitten inmiddels in fase 3 of 4.

    *gooit vis naar specimen en laat hem weer vrij*

  11. 16

    waarvan 0,28% de bijdrage co2 van de mens is

    Het preïndustriële gehalte was 280 ppm, nu 400 ppm. Die 120 ppm is dus 0,28% van 280?

    Je moet het niet zo gemakkelijk maken hoor.

    Ik geef het fase (onbe)nul;-)

  12. 17

    Ik zeg dat de uitstoot van de mens een factor is in de klimaatverandering. Er is geen wetenschappelijk bewijs dat de mens bij de klimaatverandering de dominante rol speelt. In je artikel zeg je: “de wetenschappelijke gemeenschap die inmiddels al vele malen en op vele manieren onafhankelijk bewezen hebben dat de aarde opwarmt en dat dat komt door de mens.” Ik heb toegang tot een flinke database aan wetenschappelijke artikelen, maar bewijs is haast niet te vinden. De enkele die er zijn, zijn gebaseerd op onbetrouwbare klimaatmodellen. Als jij het bewijs wel hebt, zou ik het graag willen dan ben ik ook overtuigd. Nogmaals ik zie de uitstoot het liefts naar nul gaan. Ik vind het alleen niet te onderbouwen om miljarden van “ons” geld uit te trekken om de uitstoot van co2 met een paar honderdste van een procent terug te dringen, en waarvan niet zeker is hoeveel effect dit zal hebben.

  13. 18

    @16: nee de 0,28% is de bijdrage van de mens aan de atmosfeer aan broeikasgassen. Het grootste broeikasgas, waterdamp(95%) en de overige gassen zoals methaan, co2, n2o voor 5%. Van de 100% dragen we 0.28% bij aan de broeikasgassen.

  14. 19

    Fase 5: Stimuleren! Is goed voor het terugdringen van ‘de overpopulatie'

    Kom op, mannen, gasgeven! https://www.youtube.com/watch?v=rYPMbLO4pAY Omhoog met die zeespiegel! Als je geld hebt, dan verkas je gewoon. Verzopen paupers kunnen niet zeiken over inkomensongelijkheid en dat robots hun baantjes afpikken. En verder wat Kippfest zegt qua lekker strandweer en korte rokjes etc.

    Exxon Mobil wist sinds 1981 n.a.v. eigen onderzoek al dat het fout zou gaan met het klimaat. En daarna toch nog dertig jaar doorgaan met het financieren van klimaatontkenners. Als dát geen Fase 5: Stimuleren! is…
    https://www.theguardian.com/environment/2015/jul/08/exxon-climate-change-1981-climate-denier-funding

  15. 20

    @14: Je schreef

    Er zijn dus ook andere factoren die meespelen bij de temperatuurschommelingen.

    Inderdaad. Allemaal netjes wetenschappelijk uitgeplozen en er is weinig dat we niet niet kunnen verklaren over de oorzaken en gevolgen van die eerdere schommelingen. Het zijn vaak dezelfde wetenschappers die ook publiceerden of meewerkten aan publicaties over de huidige opwarming. En nu diskwalificeer je opeens heel selectief alleen hun werk over de huidige opwarming? Waarom? Er is nl geen onduidelijkheid, laat staan geen bewijs over de huidige opwarming en wie/wat daar voor verantwoordelijk was. Buitencategorie bollocks.

    Nog even over die getalletjes. Weet je wat er gebeurt met de temperatuur van de aarde als je die nietige 3% CO2 weghaalt? En waarom?

  16. 21

    Veel minder interessant, maar ook onder rationele mensen die, helemaal niets ontkennen, zijn er categorieën te maken op grond van hun opvattingen over de opwarming. Dat zijn dan meestal meningen over de toekomstige effecten, de scenarios, de bereidheid om in actie te komen, etc.

  17. 22

    Dat het klimaat verandert is niet meer dan een vaststelling. Maar wat míj stoort is het feit dat consensus gelijkgesteld wordt met feitelijkheid. Ooit was er ook consensus over een platte aarde en een aarde als middelpunt van het universum. Beide overtuigingen zijn inmiddels achterhaald. Er is nog zoveel niet bekend over het klimaat, dat we niet in staat zijn een betrouwbare verwachting te produceren. Daarnaast wordt door de gelovers niet alles gepubliceerd, zeker de negatieve zaken van zogenoemde hernieuwbare energie niet. Oftewel de Al Gores van deze wereld doen meer aan cherry picking dan ons lief zou moeten zijn.

  18. 23

    En wat mij stoort, Piet, is alles dat jij niet accepteren kunt of wil (normale zaken zoals klimaatwetenschap bijvoorbeeld en ook geschiedenis duidelijk) gelijkgesteld wordt aan het niet weten.

    Volgende.

  19. 24

    Consensus op basis van wetenschappelijk onderzoek en feitelijke constateringen is heel iets anders dan consensus op basis van ongefundeerde vermoedens en cultuurhistorische fabeltjes.

  20. 25

    @23: Nu vraag ik me toch af wat ik niet accepteer? Ik stel in mijn reactie slechts een aantal zaken vast. Zaken die bovendien vrij eenvoudig vast te stellen zijn als je bereid bent verder te kijken dan wat er in de mainstream media wordt verkondigd. Maar daar zit ook het probleem. Wie kritisch is over de berichtgeving omtrent het klimaat, wordt al gauw als een ketter beschouwd.

  21. 26

    @25: als je bereid bent verder te kijken dan wat er in de mainstream media wordt verkondigd.

    Met andere woorden: je haalt je info van allerlei obscure, pseudo-wetenschappelijke samenzweringssites.

  22. 27

    @25: wat Bart B. zegt. Ik ben overigens alleen bereid ‘verder te kijken’ naar gepubliceerde wetenschap. Daar gebeurt het. Daar en alleen daar wordt afgerekend met conclusies, stellingen, eerdere aannames, interpretaties en ook kritiek. Niemand die aan dat proces meedoet wordt verketterd voor een een eventuele andere methode om iets aan te tonen.

  23. 28

    @26:
    Het grappige is natuurlijk dat wat hij “verder te kijken dan wat er in de mainstream media ” noemt, tegenwoordig ook gewoon mainstream is. Je kunt echt niet meer volhouden dat TPO/Geenstijl/Breitbart/Fox en andere bagger kleine media zijn met een alternatief en origineel geluid. Het is Fact-free bagger.

  24. 29

    ‘Mainstream’ slaat volgens mij (tegenwoordig?) meer op de methode dan op het publieke bereik. Mainstream media worden geacht te opereren volgens een algemeen geaccepteerde journalistieke norm die op de niet-mainstream media niet of minder van toepassing is. Het belangrijkste verschil is dat de non-MSM gevoelens en feiten gelijkwaardig behandelen. Een sterk gevoel kan een zwak feit onschadelijk maken. Die ‘alternative facts’ van Mrs. Conway waren geen ongelukkige woordkeuze. Buiten de MSM bestaan die echt.

    Mensen die zich in hun gevoelens jarenlang genegeerd hebben geacht door de MSM, zoeken hun toevlucht tot de non-MSM. Wanneer gevoelens en feiten niet met elkaar in overeenstemming zijn, bieden de non-MSM een veilige haven met gevoelsgenoten terwijl de MSM alleen maar hun gevoelens lijken te ontkennen.

    Als discussie en coping-strategie werkt de non-MSM best goed. De werkelijkheid schikt zich alleen wat moeilijk naar gevoelens. Verkiezingsuitslagen schikken zich helaas wel naar gevoelens. En verkiezingsuitslagen creeren (tijdelijk) wel hun eigen werkelijkheid. Uiteindelijk biedt klimaatontkenning, Brexit of Trump geen enkele oplossing, maar tegen de tijd dat dat voor iedereen duidelijk is, is er al een hele hoop schade aangericht.

  25. 30

    @22: “Ooit was er ook consensus over een platte aarde en een aarde als middelpunt van het universum.”
    Ik ben benieuwd naar de peer-reviewde artikelen waarin die conclusie getrokken wordt.

  26. 32

    @25:

    Wie kritisch is over de berichtgeving omtrent het klimaat, wordt al gauw als een ketter beschouwd.

    Nee, niet al gauw een ketter, maar al gauw een groot onbenul. En al gauw terecht ook, op grond van wetenschappelijke argumenten.

    Het schijnt namelijk nogal een ding te zijn op het internet, kritisch wezen over dingen waarvan de criticus to-taal geen benul van heeft. Maar bezwaarbrieven schrijven naar de relevante klimatologische tijdschriften teneinde retractie van de betreffende bekritiseerde wetenschappelijke artikelen te bewerkstelligen? Ho maar. Bij zo’n suggestie doen deze amateurcritici het in hun broek onder het mom van de dooddoener ‘dat heeft toch geen zin’.